поиск новостей
  • 18.06-27.08 Театральләштерелгән фольклор шоу. Туган авыл. 18:00
  • 14.07 Ришат Төхвәтуллин. Пермь, Барда авылы. 20:00
  • 14.07 «Древо жизни» мәдәни-агарту проекты, «Черек күл» паркы, 18:00.
  • 25.08 "Матур CITY", 12+,18:30,Кариев театры
  • 26.08 "Супер кияү", 12+,18:30,Кариев театры
  • 27.08 "Мәхәббәт күгәрченнәре",12+,18:00,Кариев театры
  • 28.08 "Корт",12+,18:00,Кариев театры
  • 29.08 "Ак чәчәкләр кебек...",12+,18:30,Кариев театры
  • 25.09 Сезон ачылышы. Уникс. 17:00
  • 29.09-02.10 Гүзәл Уразова. 20 ел сәхнәдә. Уникс. 18:00
  • 23.10 Григорий Лепс. Татнефть Арена. 18:00
  • 09.12-18.12 Илсөя бәдретдинова. Уникс. 18:00
Бүген кемнәр туган
  • 06 Июль
  • Венера Якупова - журналист
  • Галия Хәбибрахманова - журналист
  • Марат Моратов - дәүләт эшлеклесе
  • Гөлчәчәк Хафизова - актриса
  • Луиза Закирова - журналист
  • Рәис Галиев - актер
  • Казан шәһәре Авиатөзелеш районыны Яшьләр урамында 1 бүлмәле квартира озак вакытка арендага бирелә. Студентлар өчен кулай вариант. Тулырак белешмәләр өчен 89674635452 номеры буенча шалтыратыгыз
  • Ищу соседа на подселение) Авиастроительный район тецевская 4 д, Двухкомнатная квартира, цена 20000 всё включено, остальные вопросы ватсап 89274287185
  • Бер бүлмәле фатирны арендага бирәбез. Ул. Халева дом 15, 1 этаж, тел. 89518954298
  • Исэнмесез, квартира снимать итэм озак вакытка Казанда Ершова урамында. РУК-ка якынырак булса эйбэт булыр иде. Кыйбатлы тугел. Яза алсагыз, пожалуйста языгыз ватсапка бу номерга: 89083383788. Рэхмэт.
  • Казанда центрда 18 кв м булмэ сатыла. Срочно. Бэясе килешу буенча Тел 89083429378
  • Бер бүлмәле квартира озак вакытка арендага бирелэ. (Гудованцева урамы 29 автобус конечный тукталышында).Бәясе 12000+ком.Бар уңайлыклар да бар.Телефон 89274126362
  • КАЗАН ШЭХЭРЕНДЭ ГРУЗЧИК,ГАЗЕЛЬ ХЕЗМЭТЕ КУРСЭТЭБЕЗ. 89196271171
  • 2 булмэле фатирнын бер булмэсенэ иптэшкэ тэртипле татар кызы кертэм. Д.К.Химиков каршында.8 9272469637
  • Казанда бер булмале квартира, яки студия снимать итэм,но подешевле. Метро якын булса яхшы булыр иде.Новосавиновский, Москоский район, Вахитовский тирэлэре ярый. Риелторлар борчымагыз. Ватсап 89061242981
  • Сатып алам,кирэк булган тачка строительный 89506660021 Казань хэм якын тирэ районнар
Архив
 
18.11.2021 Мәгариф

Мылтыксыз мәктәп нинди була?

Гади генә мисалдан башлыйк әле. Әгәр берәр бинаны төзегәндә, аның нигезен дөрес итеп салмасаң, ул озак тормый, ишелә. Шуннан бинаны саклап калу өчен төзекләндерү эшләре башлыйлар: “ямыйлар”, ялгыйлар, шомарталар, тышкы яктан төрле буяулар белән матурлыйлар. Ләкин, нигезе нык булмагач, ул барыбер озак тора алмый, җимерелә бара.

Мәктәпләрдә дә хәлләр нәкъ шуның шикелле – тәртип, укыту эшен җайга салырга тырышалар, ә нәтиҗәсе күренми.

Киләчәктә мәктәптә укытучыларның бөтенләй калмавы ихтимал, чөнки сугыш фронтыннан килгән хәбәрләр шикелле, куркыныч хәбәрләр даими ирешеп кенә тора. Әле яңасы: Пермь өлкәсендә 6 сыйныйф укучысы мәктәпкә мылтык алып килеп ату оештырган. Кайсы укытучының үләсе килсен соң? Хәзер иң куркыныч профессия – укытучы профессиясе. Без, совет чорында тәрбияләнгән укытучылар, тәрбиячеләр моны күз алдына да китерә алмый идек. Элек мәктәптә психологның “п” хәрефе дә юк иде, ә мәктәптә тәртип бар иде. Безнең укытучы-тәрбияче буларак үз дәрәҗәбез бар иде. Безне хөрмәт иттеләр, олыладылар, яраттылар, чөнки, тәрбия-укыту системасының нигезе бөтенләй башка булды – ул бары тик тәрбиядән башлана иде. Чөнки җәмгыятьнең үз нигез ташы тәрбиягә барып тоташа. Тәрбиядән башка җәмгыять үзеннән-үзе юкка чыга.

Беренчедән, бу афәт тиз генә бетмәячәк, чөнки Русия Федерациясенең ил күләмендәге тәрбия-укыту системасы төзек түгел. Шуны җайламыйча, тамырдан үзгәртмичә, мондый фаҗигаләр тукталмаячак. Русиянең, Көнбатыштан һәм Көнчыгыштан аермалы буларак, үзенә генә хас тәрбия-укыту системасы булырга тиеш.
 
Икенчедән, укытучының авторитеты-абруе калмады. Аны күтәрмичә, мәктәп үз хәленә кайтмаячак. Бала – бала булып, укытучы – укытучы булып калырга тиеш. Бала укытучыдан өстен булган вакытта, мәктәпкә укытучының кирәге калмый.
 
Өченчедән, укытучының абруе төшүгә, әти-әниләр үзләре гаепле. Әти-әни дә үз урынында булганда гына укыту-тәрбия эше алга китәчәк. Укытучы үзенең профессиональ эше өчен җавап бирә, ул дәүләт тарафыннан балаларга белем һәм тәрбия бирергә куелган шәхес. Әти-әни бары тик үз гаиләсендә, үз балаларына тәрбия бирсен, мәктәп эше – укытучы эше.
 
Дүртенчедән, тәрбия эшен беренче планга куеп, укыту эшен икенче планга кую кирәк. Тәрбия – укыту-белем бирүнең нигезе булып калырга тиеш. Тәрбия ул – бик матур чәчәк, ә аның таҗ яфракчыклары, сабагы һәм яфраклары укуту-белем бирү өлкәсе генә. Мылтыксыз мәктәп бары тик шул вакытта гына формалаша.
 
Бишенчедән, укытучының эше дәрес планы төзүдән артмасын иде. Калган кәгазь боткасы, тәрбия-укыту эшенә бары тик комачаулык тудыра, укытучының төп хезмәтенә вакыты да калмый.
 
Алтынчыдан, укытучылар аерым, дәүләт педагогика институтында белем һәм тәрбия алмаган очракта, төпле белемле, нигезле белгечләр булып чыга алмыйлар. Элек-электән университет – булачак галимнәр әзерләү учагы булды. Ул шулай булып калырга да тиеш. Педагогика институты – бары тик укытучы-тәрбияче профессиясе әзерләргә бурычлы җиһан.
 
Җиденчедән, интернет ресурслары ату коралын сайтларда рекламалыйлар, укучы балалар, яшьләр интернет челтәрендә ничек итеп атып, шартлатып, нинди ысуллар белән кешене үтереп булуын өйрәнеп үсәләр. Ә бит моны дәүләт күләмендә чикләп була.
 
Болар барысы да тормыш таләпләре. Тәрбия-укытуга кагылышлы әлеге тормыш таләпләре үтәлмәгән очракта, Иван Крыловның “Аккош, чуртан һәм кысла” мәсәлендәге шикелле, “арба йөге” һаман үз урынында торачак.
 
Җәүдәт ХӨСӘЕНОВ, Русия Табигать Фәннәре Академиясе академигы, педагогика фәннәре докторы, профессор, РФ халык мәгарифе отличнигы

---
Татарстан яшьләре
№ --- | 18.11.2021
Татарстан яшьләре печать

▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Татаркино
Ханский дом
Татарстан Диния нәзарәте
Татар телен һәм ТР яшәүче халыклар вәкилләренең<br />туган телләрен саклау, үстерү мәсьәләләре комиссиясе
«Элита»
Piter.tatar