«Татарстан Язучылар берлеге мәрхүмнең якыннарының тирән кайгысын уртаклаша. Каләмдәшебезнең урыны җәннәттә булсын», – диелә хәбәрдә.

Бу турыда Оборона министрлыгы хәбәр итә.

Сәхнәдә гади шигырьләр генә түгел, ә мини спектакльләргә әверелгән тирән мәгънәле әсәрләр җанланды. Әлеге төркем Татарстанның фольклор көйләрен электроника һәм рок музыкасы белән бик оста итеп берләштергән. Мондый берләшү классик әсәрләргә яңа сулыш өреп, аларны бүгенге заманның яшь тамашачычы күңеленә якын һәм аңлаешлы итте.

Чара тулы зал белән узды һәм тамашачыларга сәнгать дөньясына онытылгысыз сәяхәт бүләк итте. 

– Татар эстрадасына яшен кебек килеп кердегез дә юкка чыктыгыз. Нәрсә булды? 
– Хыялый инде мин, нәрсә уйлыйм шуны эшлим. Сәхнәдән китүнең сәбәпләре күп, күңел дә кайтты. Популяр булсам, бәхетле булырмын дип уйлаган идем. Чынбарлыкта исә, алай булып чыкмады. Тормышта барысы да яхшы кебек тоелды, ләкин мин үземне бәхетсез итеп хис иттем. Ул вакытта миңа тәҗрибә дә җитеп бетмәгәндер. Яхшы җырның нәрсә икәнен аңламадым. “Опа, нинди кыз бала”, “Бүтән булмыйм гашыйк” азмы-күпме сәләт булганга гына туды. Аннан соң яхшы җырлар яза алмадым. Мин үсештән туктадым, аны ачык сиздем, күрдем. Бу уйлардан тагын да ныграк кәеф төште. 

– Сез сәхнәдән генә түгел, социаль челтәрләрдән дә юкка чыктыгыз. Төшенкелеккә бирелдегезме? Депрессия булдымы?
– Мин кечкенәдән үк блогер идем, хәтта ул вакытта «блогер» дигән сүзне дә белмиләр иде әле. Хыялым – зур сәхнәгә менү, танылу иде. Әмма танылу гына бәхет китерми икән. Бәхет – ул синең эчке халәтең һәм башкарган эшеңдә үсеш күрү. Ә үсеш өчен тәҗрибә кирәк. Шул тәҗрибәне туплау өчен мин бөтен җирдән югалдым, студия тормышына кереп чумдым. Тынычлыкта яшәп карыйсым килде. Әмма мин барыбер артист икән. (көлә) Сәхнәдән китеп, үземне башка юнәлештә сынау җиңел булыр дип уйламадым, әмма шулкадәр авыр булыр дип тә көтмәгән идем. Депрессия дә булды, тормыштагы беренче җитди кризис та. Мине: «Ленар, син яхшы студия төзисең, сыйфатлы җырлар эшли башлыйсың, популяр артистлар синең белән эшли башлаячак, аннары үзең дә сәхнәгә кайтырсың», - дигән уй, максат кына тотып калды.
Нәтиҗәсе бар: бер ел эчендә Фирдус Тямаев өчен ике хит –  «Күлмәгең матур икән», «Сагындым иреннәреңне» –  язып, тулысынча эшләп бирдем. Көе дә, сүзләре дә, аранжировкасы, тавыш яздыруы да – барысы да минеке. Хәзер инде үз иҗатымны яңадан күтәрү өстендә эшлим.

– Иҗатыгызны үз заманында кабул иттеләрме, әллә сезнең иҗат вакыттан бераз алданрак йөрдеме? 
–  Бик урынлы сорау. Дөрестән дә, иҗатым заман, вакыттан бераз алданрак булгандыр, мөгаен. Өлкән буын җырларымны тулысынча аңлап бетермәде, ә шушы җырларны үз иткән кешеләр әле бик яшь иде. Шуңа иҗатымнан керем дә күрмәдем. Бу да сәхнәдән күтүнең бер сәбәбе.

– Сезне эчеп юк булган дигән имеш-мимешләр дә йөрде. Хакмы?
– Сәхнәдә булганда мин эчми идем. Депрессия чорында, яшисе килмәгән мизгелләрдә хәмер белән мавыга башладым. Дөньядан бик нык күңел кайткан чак иде. Ләкин бу юл мине бөтенләй бетерә алуына тиз инандым. «Бер хыялың да тормышка ашмаячак », – дидем дә тулысынча эчүне ташладым. Биш елдан артык бөтенләй исен дә иснәгәне юк. Дөрес карар булган. (көлә)

– Образыгыз да үзгәргән икән... Чәчләргә ни булды? 
– Картаю сәгатьләре якынлаша, коелалар, чәчеләләр... Ничек кабул итәрләр икән дип кайгырган идем башта. Юкка борчылганмын, бөтенесенә дә ошый. 

– Хәзер нәрсә белән шөгыльләнәсез?
– Төп эшем – үз студиямдә җырлар язу, аранжировкалар ясау, җырлар сату. Мәҗлесләр алып барам, җырлыйм. Социаль челтәрләргә дә кире кайта башладым, блог алып барам. Кыскасы, Ленар Яшен иҗатын яңадан торгызу өстендә эшлим, яңа җырлар чыгарам.

– Аранжировка, көй язу – артист булуга караганда керемлерәкме? 
– Юк, керемлерәк булса, мин сәхнә турында уйламас идем (көлә). Күбрәк Фирдус Тямаев белән эшлим, әле яңарак кына тагын бер җыр яздым аңа. Фирдүс миндә сәхнәгә кайту теләген яңартты. Мин аңа бик рәхмәтле. Тулаем, принципиаль рәвештә эшләмим дигән кешем юк –  барысы да кешенең үзенә бәйле.

– Хәзер көйләрне ясалма фәһем дә иҗат итә. Сез дә аларны кулланмыйсызмы?
– Миңа ник кирәк инде ул? Үзем дә булдыра алам бит. Ясалма фәһем – ул программа, аның күңеле юк. Ә җыр ул иң беренче чиратта күңелдән чыга.  Ясалма фәһем язган җыр белән кеше иҗат иткән көйнең аермасы барыбер сизелә.

– Сез Балтачта төпләнеп калдыгызмы? Ни өчен Казанда яшәмисез?
— Балтачта тыныч, рәхәт, иҗат итәргә менә дигән урын. Төпләнеп калдык дип әйтә алмыйм әле, төрле уйлар бар. Бәлки, Казанга да күчәрбез.

–  Сәхнә үзенә тарта торган урын. Сагынмыйсызмы?
– Сагындыра, әлбәттә. Соңгы җиде елны студиядә генә үткәрдем. Үземне күпме генә алдарга тырышсам да, барыбер аккан су үз юлын таба икән. Сәхнәгә тартылу көчле.

– Хәзер сез гаиләле кеше. Тормыш иптәшегез турында сөйләгез әле. Ничек таныштыгыз?
– Ләйсән – гади, тыныч, сабыр, юмор хисле кеше.  Менә дигән хатын. Минем җырларны тыңлап үскән. Танышуыбыз да бик гадәти булды: социаль челтәрләрдә аралаша башладык, шуннан очраштык та, кавыштык. Мин бик кызу канлы кеше, ә ул — сабыр. Шулай булырга тиештер дә, дип уйлыйм. 

– Сез гаилә тормышына килгәндә нинди кеше?
– Мин таләпчән. Гомумән, үземә дә бик таләпчән. Минем төгәл кагыйдәләрем бар, һәм шул кагыйдәләрдән тайпылмыйча яшәсәк, барыбыз да бәхетле булырбыз дип уйлыйм. (көлә)

– Иҗат кешесе белән яшәү кыен диләр. Килешәсезме?
– Гомумән, тормышта мин күбрәк баш белән эш итәм. Ә күңелем бары иҗатта гына. Бу сорауларны, бәлки, Ләйсәнгә бирергә кирәктер. Әлегә кадәр аның зарланганын ишеткәнем юк.(көлә)

– Үткәнгә кайтып, нәрсәнедер үзгәртергә мөмкинлек булса, нишләр идегез?
– Бернәрсәне дә үзгәртмәс идем. Бер урында торган, бернәрсә эшләмәгән кеше генә хаталанмый. Утка бармагыңны тыгып карамыйча, аның ничек пешергәнен аңламыйсың. Тормыш булгач, хаталары да булырга тиеш. Шулай тәҗрибә туплыйсың, ничек эшләргә кирәк икәнен аңлыйсың.

Соңрак ачыкланганча, ир-ат махсус хәрби операциягә киткән. Бу хакта «Татар-информ» агентлыгына Яшел Үзән суды матбугат хезмәтендә хәбәр иттеләр.

«Шәмсидин Фәридунины, Далерджон Мирзоевны, Мөхәммәдсобир Фәйзовны гаепле дип танырга һәм аларга гомерлеккә ирегеннән мәхрүм итү рәвешендә җәза билгеләргә», – дип игълан итте судья.

Моннан тыш, гомерлек срокларны террорчыларны акча һәм корал белән тәэмин иткән, аларга машина саткан 11 җинаятьче алган. Тагын дүрт җинаятьче 19 ел һәм 11 айдан 22,5 елга кадәр сроклар алды. Шулай ук аларга 800 меңнән 2,7 млн сумга кадәр штраф билгеләнгән.

«Крокуста» терактны башкаручылар – Россиядә тыелган «Вилаят Хорасан»* террорчылык төркеме әгъзалары һәм аларның булышчылары.

«Крокус»та терактка әзерлек берничә ай бара, кайбер террорчылар Россиягә беренче әзерлек узган чит илдән килгәннәр. Калганнары Россиядә булган, алар теракт өчен чаралар һәм кораллар эзләгәннәр, дип аңлаттылар Тикшерү комитетында.

«Крокус»тагы теракт нәтиҗәсендә 149 кеше һәлак булган, берсе хәбәрсез югалган, 609 граждан төрле дәрәҗәдәге җәрәхәтләр алган. Һөҗүмнән гомуми зыян якынча 6 млрд сум тәшкил иткән.

*Россиядә тыелган террорчылык төркеме

Бүген, 12 мартта, Башкортстан Башлыгы Радий Хәбиров эш буенча Тәтешле районына барды. Ул Югары Тәтешле авылында район Советы утырышында катнашты.

Анда урындагы депутатлар Тәтешле районы хакимияте башлыгы Фәнүр Шәйхисламовның вәкаләтләрен вакытыннан алда туктату турында карар кабул итте.

Республика Башлыгы үз чыгышында Тәтешле районында эшләгәндә Фәнур Шәйхисламов үзен яхшы оештыручы һәм идарәче, заманча җитәкче буларак танытканын әйтеп үтте.

"Фәнүр Рәфис улын Уфага алып китәбез, ул безнең зур идарә командасы әгъзасы, һәм аны бик җаваплы вазифа көтә. Безгә республикабызның Мәдәният министрлыгы эшен ныгытырга кирәк. Бу зур дәүләт органы, бу 2000гә якын авыл һәм шәһәр мәдәният йортлары, бу 1000 мәдәният хезмәткәрләре... Шуңа күрә Фәнүр Рәфис улы Мәдәният министрлыгына күчәчәк, министрлык эшен һәм анда башкарылырга тиешле бурычларны хәл итәчәк дигән карар кабул ителде. Мәдәният министрлыгына хәзер иҗади кеше генә түгел, ә җитди оештыру һәм административ сыйфатлары булган кеше кирәк", – диде ул.

Фәнүр Шәйхисламов Тәтешле районын 2020 елның ноябреннән башлап җитәкләде. Элегрәк ул республика хакимият органнарында, республика башлыгы хакимиятендә төрле вазифаларда, Башкортстанның гаилә, хезмәт һәм халыкны социаль яклау министры урынбасары булып эшләгән.

Чыганак: Башинформ

Олег Яровиков фотосы.

— Пионер лагеренда эшләп, 2 мең сум акча җыйган идем. Бусагага утырдым да: “Әни, Казанга китәм”, — дидем. “Шулхәтле ерак җиргәме? Кайда торасың? Ярар, шул 2 мең сумың беткәч кайтырсың”, — диде әни. Телефон юк, зур шәһәргә билгесезлеккә чыгып киттем, — дип искә ала Замирә. — Камал театрында кем мине көтеп торган диген. Бардым. Керсәм, Салават абый Фәтхетдинов басып тора. Институт елларында Азат Тимершәех төркемендә биюче булып эшләдем. Ул мине шуннан белә. Илфат абый Фәйзрахмановка шалтыратып: “Илештән Роберт Миңнуллинның сеңлесе килде. Эш кирәк”, — диде дә телевидениегә озатты. Кызык инде, әйеме, Роберт абыйның сеңлесе булсам, ул үзе урнаштырыр иде. Илфат абый: “Әгәр яза белмәсәң, Минтимер Шәймиев сеңлесе булсаң да алмыйбыз”, — дип әйтеп куйды. Казан һәм телевидение тормышым шулай башланып китте...

* тәкъва дусны;

Уфа шәһәренең “Ихлас” мәчете каршындагы
Вил Казыйханов исемендәге
Бөтенрусия әхлак мәктәбе җитәкчесе
Фатыйма ФАТКУЛЛИНА әзерләде.

Фото: Татар-информ

Ярминкәләр югары социаль әһәмияткә ия һәм «Нәтиҗәле һәм конкурентлы икътисад» илкүләм проектына ярдәм йөзеннән республика авыл хуҗалыгы продукциясен сатуда иң кирәкле форматларның берсе булып тора. Шәһәр халкына арзанрак бәяләрдән төрле продуктлар: кош ите, йомырка, сыер ите, дуңгыз ите, бәрәңге, яшелчә, сөт һәм сөт продуктлары, шикәр, көнбагыш мае, он, кондитер әйберләре тәкъдим ителәчәк.

Казанда Аграр урамы, 2 адресы буенча ярминкәдә Татарстан Республикасының Саба, Балтач, Арча, Кукмара муниципаль районнары авыл хуҗалыгы товар җитештерүчеләренең продукциясен сатып алырга мөмкин булачак.

Липатов ур., 7 адресында - Аксубай һәм Әлки муниципаль районнарыннан продукция булачак.

Хөсәен Ямашев проспекты, 71а - Татарстанның Яңа Чишмә, Спас, Кайбыч һәм Югары Ослан районнары продукциясе сатылачак.

Беломорская ур., 6 - Биектау һәм Питрәч муниципаль районнары булачак.

Ш.Усманов ур., 1 - республиканың Тәтеш һәм Кама Тамагы муниципаль районнары булачак.

Батыршин ур., 20 - Буа һәм Чүпрәле районнарыннан продукция булачак.

Кәрим Тинчурин һәм Татарстан урамнары киселешендә Татарстан Республикасының Әтнә һәм Теләче муниципаль районнарыннан фермер продукциясен сатып алырга мөмкин булачак.

Җиңү проспекты, 46в адресы буенча - Алексеевск һәм Лаеш районнарыннан продукция киләчәк.

Ә.Авзалова ур., 15 адресы буенча - Татарстанның Мамадыш һәм Нурлат муниципаль районнары продукциясе тәкъдим ителәчәк.

Ю.Фучик ур., 64, Академик Лаврентьев ур., 10, Революция ур., 12, Дементьев ур., 7 адреслары буенча - авыл хуҗалыгы товар җитештерүчеләренең киң ассортимент продуктлары сатылачак.

Беломорский һәм Гудованцев урамнары киселешендә әлеге ярминкәләр якшәмбе көннәрендә узачак.

Зеленодольск муниципаль районының Осиново пос. Бакчалар ур., 9 адресы буенча - Татарстан Республикасы Балык Бистәсе һәм Апас муниципаль районнары авыл хуҗалыгы товар җитештерүчеләренең продукциясен сатып алырга мөмкин булачак.

«Яңа Тура» технополисы мәйданчыгында Зеленодольск муниципаль районы үз продукциясен тәкъдим итәчәк.

Чаллы шәһәрендә Габдулла Тукай яр буе, 16 һәм Чулман проспекты адреслары буенча (ипподром территориясендәге мәйданчыкта) - Сарман, Мөслим, Тукай районнары һәм Актаныш, Минзәлә, Менделеевск, Әгерҗе районнары продукциясе сатылачак.

Кама Аланында «Олимпия» боз сарае парковкасы территориясендә Түбән Кама районы авыл хуҗалыгы товар җитештерүчеләре үз продуктларын тәкъдим итәчәкләр.

Түбән Кама шәһәрендә «Комета» үзәк базары мәйданчыкларында Төзүчеләр ур., 2Б һәм Көньяк ур., 7 адреслары буенча - Ютазы, Баулы һәм Түбән Кама районнары авыл хуҗалыгы товар җитештерүчеләре үз продуктларын тәкъдим итәчәкләр.

Шулай ук үз продукциясен «Буа шикәре», «Майский» Теплица комбинаты», «Татагролизинг», «Красный Восток» агросәнәгать комплексы предприятиеләре, «Яратель», «Ак барс», «Пестречинка» кошчылык фабрикалары, «Казан тегермәне», «Кырлай» агрофирмасы һәм башка авыл хуҗалыгы товар җитештерүчеләре алып киләчәк.

Ярминкәләр уздыру 2026 елның 26 апреленә кадәр (7 ярминкә атнасы) планлаштырылган.

Шулай ук 13 мартта 14:00 сәгатьтә «Язгы авыл хуҗалыгы ярминкәләре - 2026» темасына туры эфир узачак. Татарстан Республикасы авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрының беренче урынбасары Ленар Гарипов республика халкының сорауларына җавап бирәчәк. Эфирны «Агробизнес» тапшыруын алып баручы Дмитрий Второв үткәрәчәк. Сорауларны түбәндәге сылтама буенча бирергә мөмкин: https://vk. com / wall-173907001_7042.

Ачы чынбарлык

Бу гаиләнең ачы язмышы турында без газетабызда бер язып чыккан идек. 1984 елның 29 декабрендә Идел елгасын трактор белән кичкән вакытта ир белән хатын боз астына китә. Ир су астыннан көч-хәл белән чыга. Боз өстендә яткан Гадилне балыкка барган Кама Тамагы районы хастаханәсендә эшләүче табиблар таба. Бу юлга чыгар алдыннан әниләре ике кызын үзенең әнисенә илтә. «Әни, мин төш күрдем, бура эчендә утырам икән, өстемә ап-ак җәймә төште», – дип сөйли. Төше рас килә. Водолазлар 9 көн буе эзли. Бу вакытта Гөлнарага – 5, Миләүшәгә 4 яшь була.

Бер елдан соң әтиләре өйләнә. Ятим калган ике кыз бәхетенә Фәния исемле әни килеп, ике кызны үз балалары кебек үстерә, кызлар ятимлекнең ни икәнен белмичә үсә. Кызлар үсеп җитәләр, тик икесе дә гаилә корырга ашыкмый. Шул вакытта туганнары: үзегез өчен булса да, икегезнең берегез ЭКО ярдәмендә бала алып кайтыгыз, дип үгетли башлый. Миләүшә тәвәкәлләргә була.

Әни буласы килеп

Миләүшә донор ярдәмендә әни булырга ниятли. Беренче адым уңышсыз була. Икенче тапкыр талпынып карый. Хыялына юл ачыла. УЗИдан карап, аның өч бала көтүен әйтәләр. 16–17 атнада кабат УЗИ узганда ике бала үсешендә тайпылышлар булуы ачыклана. Тиз арада комиссия төзелә, ике малайның үсешен туктатырга, кызны калдырырга дигән карарга киләләр. Табиблардан табибларга йөрү... Нәтиҗәдә 25 атнада 776 грамм авырлыкта кызы дөньяга килә. Ике ай үле туганнары белән бергә бер карында яткан кызның хәле шәптән булмый. Туу белән аны реанимациягә салалар. Менә шул көннән бирле, инде менә 3 елдан артык, Миләүшә табиблардан табибларга йөреп, кызының сәламәтлеге өчен көрәшә.

Миләүшә үзе дә декрет ялына кадәр җитлекмичә туган балалар бүлегендә шәфкать туташы булып эшләгән кеше. Андый бүлектә эшләгәч, җитлекмичә туган балалар сәламәтлегендә тайпылышлар шактый калкып чыгуын яхшы белә. Аның да бердәнбер кызының да сәламәтлеге шәптән түгел. Туганнан бирле берничә тапкыр операция кичергәннәр. Казандагы табибларны йөреп бетергәч, Мәскәүгә кадәр баралар.

Акчаны җиткер генә

Алар Алинәне бераз гына булса да аякка бастыру нияте белән яналар. Ай саен тернәкләндерү үзәкләренә йөрергә тырышалар. Тик анда дәва алу түләүле. Биш көнгә 31 мең акча кирәк. Ике атна йөрсәләр, 62 мең сумга чыга. Өстәвенә, иммунитеты начар булгач, кизү рәвешендә йөрүче йогышлы чирләрне йоктырып торалар. Ул чирләрдән дәвалану өчен дә акча кирәк.

Күптән түгел генә төнге ЭЭГ ясатып, өянәк чиреннән дару эчүне туктатып булмасмы, дигән ниятләре дә булган. Тик табиб: «Эпиактивлыгы бар», – дип, даруны туктатмаска киңәш иткән. «Даруны туктаткан очракта, өянәге башка формада калкып чыгу куркынычы бар, башка төр дарулар кулланырга мәҗбүр булачаксыз», – дигән. Шуңа күрә өянәк чире даруларын да даими эчертеп торырга кирәк. Эпилепсия калкып чыкмасын өчен ай саен 10 мең сумлык дару алалар. «Анализлар өчен дә шактый акча тотыла, – ди Миләүшә. – Поликлиникага барып барлык анализларны биреп булмый, анда барысы да юк. Безгә исә даими анализлар бирергә кирәк. Теләсәң-теләмәсәң дә түләүле клиникаларга йөрергә кала», – ди чарасыз калган ана.

Миләүшә апасы белән бергә Казан читеннән ипотекага фатир сатып алган була. Алар бүген шул фатирда яши. Лаеш районына терәлеп торган әлеге торак комплексы Казан шәһәренә керсә дә, шәһәр эчендәге кебек автобуслар йөрми. Алинәне төрле тернәкләндерү үзәкләренә йөртер өчен таксистларның хезмәтеннән файдаланырга мәҗбүрләр. Соңгы вакытта такси бәяләре артуы да, көчен-көчкә ялгап яшәүче бу гаилә кесәсенә шактый суккан: 25–30 мең сум таксига гына түлиләр.

– Балам авыру булып тугач, мин эшли алмыйм. Тормышны алып бару Гөлнара апам җилкәсенә өелеп калды. Ул көн-төн эштә. Өстәвенә фатир ипотекасын да түләргә кирәк. Апам минем иң зур терәгем. Баланы бергәләп карыйбыз. Ул янәшәмдә булмаса, белмим, нәрсә эшләр идем, – ди Миләүшә.

Әти-әниләре дә көчтән килгәнчә ярдәм итәргә тырыша. Тик еш авырып торган әти-әнисенең дә пенсия акчалары үзләренә дару алырлык кына. Бу гаилә язмышын белгән һәркем аларга кулдан килгәнчә ярдәм итәргә омтыла. Тамчыдан күл җыела, фитыр сәдакасын ярдәмгә мохтаҗ кешегә бирер идем диючеләр бардыр.

Ниятегез булса, Алинәнең әнисенә, Гайфуллина Миләүшә Гадил кызы исеменә,  89276711340 телефоны яки 2202 2020 9837 5631 картасына («Саклык банкы») сәдакаларегезне күчерә аласыз. «Помощь» дип язарга онытмагыз.

Фаҗига 9 мартта Бөре — Тастүбә — Сатка трассасының 72нче чакрымында булган иде. "Lada Priora" һәм "Hyundai Solaris"  бәрелешендә биш кеше һәлак булган.

"Lada Priora" Мишкә агросәнәгать колледжының 22 яшьлек студенты Вадим М., 18 яшьлек студент Радмила К. һәм аларның 43 яшьлек укытучысы Лиана А. урында һәлак булган. Тагын ике пассажир авыр хәлдә: берсе комада, икенчесе аңында. Аларны Уфага күчерергә әзерлиләр. Икенче машинада 48 яшьлек Виктор С. һәм аның 66 яшьлек бабасы Петр П. - Артакүл авылы кешеләре һәлак була. Викторның биш балигъ булмаган баласы калган.

Студентлар һәм аларның укытучылары Ургуш авылына элеккеге курсташын күмәргә барган икән. Кире кайтканда «Приора» йөртүчесе алдагы машинаны узарга була һәм каршы як полосага очып чыга.

Вадимны танышлары «акыллы һәм эшчән егет» ди, ул кузов ремонты белән шөгыльләнгән. Радмила ятим, чыгарылыш сыйныф укучысы булган, быел беренче курс студентларына теләкләре белән чыгыш ясаган. Лиана Константиновна — булачак пешекчеләр һәм кондитерлар остазы, студентларны чемпионатларга әзерләгән. Аның тугызынчы сыйныфта укыган улы калган.

Калганнарга сабырлык бирсен...

Кызыл таң.

Фото: "Моя Уфа"

Бу карар җырчының сәламәтлеге белән проблемалар булуга бәйле. Казандагы сольный концерты вакытында Алия Төхвәтуллинаның хәле начарлануы хакында матбугат чаралары язган иде. Җырчы концертның беренче бүлеген генә җырлап чыга алды, алга таба чараны аның тормыш иптәше Ришат Төхвәтуллинга дәвам итәргә туры килде. Алиянең Арчада узачак концертын да Ришат Төхвәтуллин концертына алыштырдылар.

Динара иртәнге бәйрәмдә булдым, дип җавап бирә һәм 3 марттан скриналарны теркәп куя. Ул көнләшү аркасында каенанасы аның исеменә тап төшерә дип саный.

Фото : dinara_rakh / Instagram (Метаныкы, Русиядә тыелган)

Моңа кадәрге 10 март рекорды бер гасыр элегрәк булган: 1908 елда «Казань-Университет» метеостанциясендә теркәлеп, –27,3 градус тәшкил иткән.

Бүген, көндез –2...+3, төнлә –8...–13, көнчыгыш районнарда –14...–19 градус салкын булачак.

Пәнҗешәмбе – 12 мартта явым-төшем ихтималы аз. Көндез һава температурасы 0...+4 градус, төнлә 0...–4 градус чикләрендә тирбәләчәк. Юлларда – көчле бозлавык.

Гидрометеоүзәкнең башлангыч фаразына караганда, җомга – 13 мартта һәм шимбә – 14 мартта һава торышында сизелерлек үзгәрешләр көтелми. Явым-төшем булмаячак. Көндез температура 0...+5, төнлә 0...–3 градус тәшкил итәчәк.

Әмма үзгәрешләр аның белән генә чикләнми...

– Ләйсән, сез хәзер башка образда. Бу үзгәрешләр сезнең эчке дөньягызны да үзгәрттеме?
– Тышкы яктан, әйе, үзгәрдем. Хатын-кыз өчен яулык ябу зур адым. Әмма: “Яулык кидем дә, шунда ук әүлиягә әйләндем”, – дигән фикер белән килешмим. Дингә килү, эчке дөньяны үзгәртү вакыт белән килә. Кайвакыт: “Син хәзер намазга бастың инде?” – дигән сораулар да ишетәм. 5-6 ел намазда булсам да, “әйе” дип кенә җавап кайтарам. Яулык кию йә кимәү кешенең эчке дөньясын тасвирлаучы күрсәткеч түгел. Ләкин дини яктан бу – фарыз гамәл.

– Яулык ябуга Гомрәгә бару этәрдеме?
– Мин бу уйны берничә ел күңелемдә йөрттем инде. Безнең баштан узган сынаулар да, һичшиксез, мине дингә якынайтты. Ә Гомрәгә бару – ул этәргеч кенә булды.

– Быел хатын-кызлар бәйрәме, Ватанны саклаучылар көне дә Рамазан аена туры килде. Сез аларны бәйрәм итәсезме?
– Рамазан ае – гыйбәдәт ае. Дога кылырга, рухи яктан үсеш алырга кирәк. Шулай да бөтенләй дөнья мәшәкатьләреннән дә арынып булмый. Минем өчен, бу бәйрәмнәрнең Рамазан аена туры килүе – матур күренеш. 8 мартта Булат безне чәчәксез калдырмый. Бергәләшеп чәй эчеп алабыз, быел инде, димәк, авыз ачабыз. Дөрес, быел, дини карашлардан чыгып, беренче тапкыр Яңа елга чыршы бизәмәдек. Бу безнең бәйрәм түгел. Шулай да өебезгә бәйрәм рухы кермичә калмады. Рамазан аена өйне бизәп, бер-беребезгә бүләкләр бирдек. 

– Хәзер төрле тематик ифтарлар уза. Аларга нинди мөнәсәбәттә? Сез андый чараларда кунак буласызмы?
– Мин аңа уңай карыйм. Оештыручылар күзлегеннән карасак, алар кешеләрне берләштерү максатыннан чыгып эшлидер. Барысы да нияттән тора. Икенче яктан, халык: “Ифтарга йөргәнегезне күрсәтәсез”, – дип дәгъва дә белдерә. Әгәр кешенең нияте изге булса, мәҗлескә матур итеп киенеп килү начар гамәл түгелдер инде. Без беркемнең дә күңелен ачып, уйларын актарып карый алмыйбыз. Шәхсән мин кечкенә төркем белән җыелып авыз ачуны өстен күрәм. Моннан 10 ел элек  Республика күләм ифтарга барган идем. Халык шулкадәр күп иде. Аннан: “Басылып үлмәсәм ярар иде”, – дип куркып кайттым. Андый массакүләм чараларда мондый хәл дә була ала. Кемдер ашыга, без барыбыз да төрле бит, аңлап карарга кирәк. Шуннан: “Зур ифтарлар миңа бик үк туры килеп бетми икән”, – дигән нәтиҗәгә килдем. Элегрәк авыз ачарга чакырсалар да, ризалашмый идем. Ә хәзер мин аның тәмен тоям. Төрле язмышлы кешеләр белән очрашасың, аралашасың. Андый мәҗлестән рухи яктан баеп кайтасың. 

– “Мин үзгәрдем”, – дигән кешегә ышанасызмы?
– Кеше холкындагы билгеле бер сыйфатларын үзгәртә ала. Кимчелекләр өстендә эшләп була, эшләргә кирәк тә. Ләкин ни дисәң дә тулысынча үзгәреп булмый. 

– Сез яман шешне дә җиңдегез. Бу авыруның кире кайтуыннан курыкмыйсызмы?
– Юк, курыкмыйм. Кеше барган җиреннән абынып та китеп бара. Авыруны теләп алмыйлар. “Авыру кире кайтырмы?” – соравына бөтенләй уйланмыйм. Дингә килүемнең сәбәбе дә шушы сынаулар булгандыр. Аллаһ Тәгалә мине сынау каршына куйды. Әйе, миңа бу хәлләр сабак булды. Бу дөньяда без вакытлыча. Ахирәттә бездән нәрсә сораячаклар? Хәзер мин бу хакта ныграк уйланам.

– Сезнең гаилә турында сүз кузгаткач, күз алдына бәхетле тормыш сурәте килеп баса кебек. Сез иркә хатынмы?
– Минем образым шундый. Ә тормышта мин башка. Безнең гаиләдә күп кенә сорауларны Булат хәл итә. Шул ук иҗат мәсьәләсенә килгәндә дә, идеяләр күбрәк Булаттан чыга. Әмма аңа эшләргә өндәүче, юнәлеш күрсәтеп торучы кеше – мин. Булат – иҗади кеше ул. Ә мин – “җир кешесе”. Без бер-беребезне тулыландырып киләбез. 

– Ләйсән, сез гел чәчәк кебек балкып торасыз. Бу матурлыкның сере бармы? Косметологка мөрәҗәгать итәсезме? 
– Косметологка даими йөрим, ләкин чамасын белеп кенә. Минем үзем булып каласым килә, шуңа булган матурлыкны саклау өчен чаралар күрәм. Хәзер хатын-кызлар үз-үзен ярата, карый. Аның өчен мөмкинлекләр дә күп. Әле дә хәтерлим, әнинең шул бер иннеге бар иде. Анысын да сирәк кенә сөртте. Ә хәзер авыр, кыйммәтле процедуралар ясамыйча да, үз-үзеңне карарга була. Кайберәүләр чаманы да югалтадыр инде...

– Хәзер мәктәп балалары да оста бизәнә. Сез кызларны бу яктан чикләмисезме?
– Яшүсмер вакытында Таңсылу да өйдән керфек буямыйча чыкмады. Тырнак ясатты, катлы-катлы макияж... Мин, әлбәттә, әйтеп карадым. “Син бит әле бала, кая барасың алай?” – дидем. Аллаһка шөкер, ул вакытлар үтте. Әгәр мин “ярамый” дип сүземдә каты торсам, бәлки, миңа уч итеп  тагын да ныграк бизәнер иде. Без бит җәмгыятьтә яшибез. Ни дисәк тә мохитнең дә безгә йогынтысы зур. Кешенең  үз фикерен, үз йөзен әле булмаган вакытта, әлбәттә, җәмгыять агымына кереп тә китәсеңдер. Әмма барысы да вакытлыча. Минем дә бунтарь чорым булды. 16 яшемдә көллияткә укырга килгәч, бер ел туганнарда яшәдем. Ул вакытта шәһәр кызларының ничек киенгәнен читтән генә күзәттем. Икенче елны тулай торакка күчендем. Менә шул вакытта кышын кыска итәк киеп, аякларны өшетеп йөрдем инде. Нечкә кашлар, кызыл иреннәр... Хәзер шул фотоларны карагач, үземне танымыйм. Ярый әле ялгыш юлдан Аллаһ саклаган. Балага тәрбия бирү зур эш ул. Ничек кенә ачулансаң да, акыл өйрәтсәң дә, барыбер, бала әти-әнисен кабатлый. Бу егетләргә дә, кызларга да кагыла. 

– Ләйсән, хәзер сезнең җырларны да яңартып башкаралар. Бу күренешкә ничек карыйсыз?
– Хәзер, гомумән, эстрадада гына түгел, башка өлкәләрдә дә үткәннәрне сагыну, ностальгия хисләренә бирелү ешайды. Бу дөньякүләм тренд һәм мин аны бик теләп кабул итәм. Минем балачак җырларын да яңарта башладылар, аларны тыңлагач, шул чорга, шул истәлекләргә кайткан кебек булам. Икенче яктан, авторлык хокуклары, канун турында да онытырга ярамый. Мәсәлән, Искан “Яшьлегем чишмәләре”н яңартты. Алдан шалтыратып рөхсәт сорадылар, хәтта социаль челтәрләр өчен бергә видео да яздырдык. Рөхсәт сорамыйча гына эшләү, башка мәсьәлә. Анысы бик үк матур күренеш түгел инде.

– Сезнең белән бәйле бер пиар-адым да хәтерләмим. Андый әйбер эшләгәнегез булдымы? 
– Минем өчен пиар-адым – ул нәрсәдер уйлап чыгару, уйдырма. Андый әйбер эшләгәнем булмады. Без җырлый башлаган вакытта махсус пиар-адым уйлап утыручы да булмады. Кайбер газеталар уйдырма бастыра иде, әмма шәхсән мин продюсер белән: “Әйдә шулай эшлик әле”, – дип пиар уйламадым. Башкаларга пиар тәкъдим иткәннәре булды, әмма бу миңа кагылмады. Бәлки, мин үземне шулай куйганмындыр да. 

– Социаль челтәрләрне бик актив алып бара идегез. Бераз сүрелдегез кебек. Хакмы?
– Без видеоларны азрак төшерә башлаганга, бәлки, шулай тоеладыр. Тулаем, без туктап тормыйбыз. Хәзер интернетта да кешеләр бер-берсен кабатлый. Минем алай эшлисе килми. Ә үзеңә ниндидер яңалык уйлап табу өчен вакыт кирәк. Болай көн саен диярлек хәбәргә чыгам. Бу – заман таләбе. Социаль челтәрләрең булмаса, заманнан төшеп каласың төсле. 

– Кызларыгыз блогер булып китсә, каршы килмисезме?
– Без бер ара шундый күп видео төшердек. Көн саен диярлек эшләдек. Билгеле, видеоларда кызларыбыз да катнашты. Алар шулкадәр арды, туйды. “Актер буларак гонарар түлим”, – дип тә кызыктырып караган чаклар булды. Хәзер дә кайвакыт кызларны төшерәсе килә, ләкин алар каршы. Шуңа кызлар блогерлар булыр дип уйламыйм. 

– Хәзер сез күбрәк гаилә дуэты буларак чыгыш ясыйсыз. Аерым проект, Ләйсән Гыймаева брендын торгызасы килмиме?
– Мин хәзер дә җырлар яздырып торам. Мәгънәле, матур җырлар күп. Ләкин соңгы арада миңа Булат белән бергә җырлау күбрәк ошый дигән нәтиҗәгә килдем. Янымда Булат булганда үземне иркенрәк тоям, миңа рәхәт. 

– Булат белән бергә гомер итүегезгә 23 ел икән. Бу елларны исәпкә алсак, кайсы чор иң матуры, рәхәте?
– Хәзерге тормышыбыздыр. Элегрәк бер-беребезне аңламаган вакытлар да булды. Булатның ныгытып ишек ябып чыгып китүе, миңа үткәннәрне искә төшерә. Беренче тапкыр бала тапканнан соң, төшенкелеккә бирелдем. Әти-әни еракта, ир – эштә. Без арендага алган фатирда яшибез. Ул шундый шыксыз, салкын иде. Баланың елау тавышлары... Шуларны күз алдына китерәм дә, хәзер бик рәхәт. Без бер-беребезне күз карашыннан аңлый башладык. Гаиләдәге урыным, гомумән, хәзерге тормышыбыз күбрәк ошый. 

– Мөселман егете белән мөселман кызына никах булмаган килеш телефон аша сөйләшергә ярыймы? 
– Кыз кеше мәхрәме белән бергә булганда рөхсәт ителә. Мәхрәм ул – кызның бабасы, әтисе яки абый-энесе, әти-әнисенең ир туганы.

– “Ястү намазын сәхәр тәмам дигәнгә кадәр, әйтик, ун-унбиш минут кала укырга ярыймы?” 
– Һәр намазны вакыты керүгә укырга тырышырга кирәк. Ястү намазын сәхәргә кадәр калдыру хәерле булмаса да, укырга ярый. 

– “Бер олырак яшьтәге танышым бар. Шалтыратса, сәгатьләр буе сөйли. Мөһим нәрсәләр дә түгел инде, гел бер сүз. Ә минем эштән арып кайткан вакыт була. Өйдә көндәлек эш тә күп. Шалтыратуга җавап бирмәсәң, гөнаһ буламы?” 
– Ашыгыч нәрсә булса гына сөйләшә алам, гафу, ике минут кына вакытым бар, дип алдан ук кисәтеп куярга була. Җавап бирмәү – шәхси эш, вакыт ул – синең хакың. Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләм бер хәдисендә: “Ишеккә өч тапкыр шакып та ачучы булмаса, кире кайтып китәсең”, – ди. Бу – кешене уңайсызламау, борчымау әдәбе. 

 – “Аллаһтан нәрсә дә булса сораганда, бирсәң иде дип түгел, бир дип сорарга кирәк, имеш. Әйтик, исәнлегемне бирсәң иде дип әйтәсе урынга исәнлек бир, Раббым дип. Кайсы дөрес була?” 
– Аллаһ Раббыбыз безнең сорганнарга җавап бирсен өчен, иң беренче чиратта Ул кушканнарны үтәргә кирәк. Аллаһ риза булырдай эшләрне эшләгәннән соң: “Раббым, Син әйткәннәрне үтим, миңа исәнлек, бир, гафу ит, гөнаһларымны кичер”, – дип сорарга кирәк. 

– “Әтием бик каты эчте. Үлеп киткәч, авылда сатучы бурычы калды, диде. Аракы өчен бурычын мин түләргә тиешме?” 
– Әтиегез акчаны харамгамы, әллә башка юлга тотканмы, аның бурычларын ябарга кирәк, чөнки һәр әҗәтебез өчен кыямәт көнендә җавап бирәчәкбез. Вафат булган әти-әни өчен корбан чалдыру да, хаҗ кылу, сәдакалар бирү дә – күркәм эш. 

– “Берәр вафат булган кеше өчен дога кылганда, әгәр дә әтисенең исемен белмәсәң, Габдулла улы яки  ызы дип әйтергә кушалар. Ни өчен нәкъ менә Габдулла дип?” 
– Аллаһы Тәгаләгә иң сөекле исем ул – Габдуллаһ, ягъни Аллаһ колы. Без барыбыз да Аның колы. Исемен белмәгән очракта Габдуллаһ улы яки кызы дип әйтергә киңәш ителә.

 – “Хатынымның әти-әнисе янына кунакка кайтканда, ә авыл Казаннан 130 чакрым ераклыкта урнашкан, мин намазны мосафир буларак кыскартып укырга тиешме? Хатыным, төп нигезе булгач, гадәттәгечә укыймы? 
– Мондый очракта ир дә, хатын да мосафир санала. Ирнең дә, хатын-кызның да гаиләсе кайда яши, ватаны - шунда. Ә монда алар - мосафир, дүрт рәкәгатьле намазны ике рәкәгать итеп укыйлар.  

– “Намазда иснәнгәндә авызны кул белән капларга ярыймы?”
 – Бер кул белән капларга кирәк. 

– Яулык япмаган хатын-кызның уразасы кабул буламы? 
– Намаз да, ураза да – һәрберсе аерым фарыз. Гаурәтне ябып йөрмәгән өчен дә аерым соралачакбыз. ИншәАллаһ, акрынлап, кеше ураза тотып, намазга басып, яулык та ябар. Аллаһы Тәгалә Коръәндә: "Намаз ул яман, бозык, фәхеш эшләрдән саклый",  – дигән.

Фото: Татар-информ

Чирекфиналда ул 5:8 белән оттырып барган һәм 7 секунд кала көндәшен җиңә алган. Исәп: 10:8. 

Билетлар узган якшәмбедә беренче канал эфирында уйнатылды. Җиңүче әлегә кадәр компаниягә отышны рәсмиләштерү өчен мөрәҗәгать итмәгән. Катнашучының Әнгәсәк авылындагы почта бүлекчәсендә бәхетле билет алуы билгеле. "Без Башкириядә яшәүчеләрне лотерея билетларын игътибар белән тикшерергә, шулай ук бу хакта якыннарына искәртергә чакырабыз. Еш кына билетларны бүләккә сатып алалар, ә аннары аны соңгы планга калдыралар. Нәкъ менә шулай эре отышлар үз хуҗаларын озак көтә", – дип ассызыкладылар дәүләт слотереясе матбугат хезмәтендә.

Мин хәтта аптырадым да, чөнки залда башка тренерлар барысы да яшьләр иде. Әмма Ринат 60 яшьтә булса да, егетләр кебек, бик яхшы формада.

Берничә тренировкадан соң без аның белән исәнләшә башладык, ниндидер гомуми генә сүзләр әйтешә идек. Соңыннан ничектер сөйләшеп киттек. Берәр айдан соң ул миңа берәр җиргә барып чәй эчәргә тәкъдим итте. Мин аптырадым, тик ризалаштым.

«Сез кияүдәме?» – дип сорады Ринат кафеда утырганда.

«Ирем 10 ел элек үлде. Сезнең хатыныгыз бармы соң?» – дип сорадым мин дә.

«Аерылыштык, 8 ел була инде...» – диде ул.

Ирем үлгәннән соң минем башка ирләр белән очрашканым булмады. Мондый мөнәсәбәтләр өчен үземне инде бик карт дип хис иттем. Аннан, инде үсеп беткән балаларым янында ирләр янына «свиданиеләргә» йөрү дә уңайсыз иде. Өстәвенә, шул вакытта беренче оныгым туды, аны карашырга да булышасы булды.

Ә монда көтмәгәндә чибәр, кызыклы гына ир-ат минем белән кызыксына. Мин нишләргә белмәдем һәм бу хакта кызыма сөйләдем. Ни гаҗәп, кызым мине хуплады.

«Әни, сиңа күптән берәрсе белән очрашырга кирәк инде. Әгәр ул ир-ат үзеңә ошый икән, мин шат кына булам», – диде кызым.

Шуннан соң үземнең дә кәефем күтәрелеп киткәндәй булды һәм Ринат белән аралашуны дәвам иттем. Ул миңа көннән-көн ныграк ошый башлады.

Бу яшьтә мине 20 яшьлек вакыттагы матавыклар кызыксындырмавын аңладым. Ул вакытта миңа романтика, маҗаралар, ниндидер башка сыймаслык кыю адымнар ошый иде. Егетем минем өчен ниндидер батырлыклар эшләвен тели идем. Һәм, әлбәттә инде, аның иң чибәре, иң батыры булуын һәм башка кызларның миннән көнләшүен тели идем.

Ә хәзер исә, Ринат янында үземә рәхәт, тыныч, җылы булуын аңлыйм. Һәм бу – дөньядагы иң рәхәт хисләр икән.

Кичләрен берәр җирдә йөреп, мине өйгә кайтарып куйганда, мин туңмасын дип, машина утыргычының җылыткычын куша, машинасында, миңа дип, җылы плед йөртә. Аның мине болай кайгыртуы бик рәхәт иде. Берсендә өйдәге краннан су тамып тора башлады, шуны әйтүем булды, икенче көнне кирәк-яракларын алып килеп, төзәтеп тә куйды.

Мине үзенең дачасына алып барганда, шундук нинди ризыклар яратуымны, нинди дарулар кирәк булачагы турында сорашты. Яшьләргә болар көлке булып тоелыр, тик безнең яшьтә бу – бик мөһим нәрсәләр шул.

Кайчан да булса мондый кайгырту, ярату тоярмын дип уйламаган идем. Без ирем белән озак яшәдек, 2 бала үстердек. Барысы да шома гына булды дип әйтә алмыйм, әмма ул кадәр үк начар да яшәмәдек. Нәкъ башкалар кебек дияр идем.

Бу яшькә җитеп, тагын бер кат бәхеткә тиенермен дип уйламадым. Ринат белән мөнәсәбәтләребез мине тулысынча канәгатьләндерде. Тик бер мизгелгә кадәр генә. Берсендә Ринат белән кичке аш ашап утыра идек, ул көтмәгәндә:

«Миңа кияүгә чык», – диде.

Мин башта, колагыма гына ишетелә бугай, дип тә уйлапдым.

«Нигә?» – дип сорадым аннан.

«Мин сине яратам. Безгә рәхәт бит», – диде Ринат.

Миңа да аның белән рәхәт, тик мин кияүгә чыгарга әзер түгел. Мине болай да барысы да канәгатьләндерә. Шуны аңлатырга тырыштым.

Мин үз фатирымда яшим, беркемгә бернәрсә тиеш түгелмен. Ике кешегә ашарга әзерләргә дә, кемнеңдер трусик-носкиен юарга да кирәкми.

«Бу яшькә җитеп, безгә нигә өйләнешергә инде? Болай да бар да яхшы бит...»

Әмма Ринат миңа үпкәләде.

«Күптән инде беркемгә карата мондый хисләр кичермәдем. Ә син мине кире кактың. Ниятең җитди булмаган икән...» – диде.

Миңа калса, безнең яшьтә болай кылану – көлке. Әмма ул миңа үпкәләп йөрүен дәвам итә, ә мин аның белән ничек дуслашырга белмим. Миңа калса, безнең яшьтә һәр көнгә куанып яшәргә һәм ниндидер рәсми, мәҗбүри нәрсәләр белән үзеңне азапламаска кирәк.

Гөлия Мөгаллимова, "Кызыл таң"

Дәүләт Думасы Рәисе Вячеслав Володин әйтүенчә, коммуналь хезмәтләр буенча түләүләрнең чиктән тыш зур булуы турында бик күп шикаятьләр килә.

Вячеслав Володин сүзләренә караганда, узган елда уздырылган тикшерүләрдән соң, коммуналь хезмәтләргә квитанцияләр дөрес исәпләнмәү сәбәпле, халыкның тиешледән 50 миллиард сумнан күбрәк акча түләве ачыкланган.

Моннан тыш Монополиягә каршы федераль хезмәт төбәкләрдәге хакимиятләрнең ведомство күрсәтмәләрен санга сукмау очраклары артуын билгеләгән. 2023 елда – 14 очрак, шуннан соңгы ике елда инде 93әр шундый очрак теркәлгән. «Болар барысы да бәяләр билгеләүдәге тәртипсезлекләрне юкка чыгару өчен ашыгыч чаралар күрү кирәклеге турында сөйли», – дигән Дәүләт Думасы Рәисе.

Кадер кичәсе – ислам динендәге мөбарәк кичәләрнең иң кыйммәтлесе. Мөселманнар бу төнне танырга, аны догада үткәрергә, мөмкин кадәр күбрәк савап алу өчен яхшы эшләр, игелекле гамәлләр кылырга тырыша. Башка мөбарәк кичәләрдән аермалы буларак, Кадер кичәсенең төгәл көне билгеле түгел. Аның мәгънәсе шунда – кешеләр бу төнне эзләргә тиеш.

Моннан тыш, Кадер кичәсе изге Рамазан аена туры килә, бу әлеге төннең әһәмиятен арттыра. Коръәндә Кадер кичәсенә багышланган «Кадер» сүрәсе булу да бу төннең бик мөһим булуын раслый. Сүрәдә Кадер кичәсенең фазыйләтләре һәм бу төндә кылган игелекле гамәлләр өчен биреләчәк савап турында әйтелә.

Казанның «Гаилә» мәчете имамы Рөстәм Хәйруллин мөселманнарга Рамазан аеның соңгы көннәрен догада үткәрергә, күп итеп игелекле гамәлләр кылырга тырышырга киңәш итте.

Рөстәм хәзрәт, Кадер кичәсе кайсы көнне булыр? Бу төннең нәкъ менә Кадер кичәсе икәнен ничек аңларга?

Без Кадер кичәсендә тәравих намазы, тәһәҗҗүд намазы укыйбыз, Аллаһы Тәгаләдән безне кичерүен һәм киләчәктә шәфкатеннән, сәгадәтеннән, мәрхәмәтеннән, рәхмәтеннән аермавын сорыйбыз. Мөселманнар бу төнне танырга тырыша. Пәйгамбәребез әйткәнчә, ул Рамазан аеның соңгы ун төнендә так көнгә туры килә. Күбесе шулай ук изге вә шәриф айның 27нче төнен (16 марттан 17 мартка каршы төндә) догада үткәрергә тырыша. Бу төнне Пәйгамбәребез тасвирлаган, Коръәндә аңа багышланган аерым сүрә дә бар. Ул Кадер сүрәсе дип атала. Бу төн тып-тын, якты һәм җилсез була. Кадер кичәсендә хайваннар тавышланмый, этләр өрми һәм барлык фәрештәләр җиргә төшә.

Кадер кичәсе изге Рамазан аена туры килә, бу әлеге төннең әһәмиятен арттыра

Ни өчен Кадер киче мөселманнар өчен шул дәрәҗәдә әһәмиятле?

Аллаһ Коръәндә әйткән, бу төн мең айдан да хәерлерәк, дигән. Ә бу якынча 83 ел дигән сүз. Күз алдыгызга китерәсезме, әгәр Кадер кичендә, әйтик, берәр мохтаҗ карчыкка ипи алып кертсәгез, сез 83 ел буе көн саен бу әбигә ипи керткән кебек савап алачаксыз. Бу төндә кылган яхшылыклар өчен савап мең тапкыр арттырып языла. Шуңа күрә бу төнне догада үткәрергә кирәк. Бу төндә укыган барлык догалар, сораган барлык теләкләр кабул була.

Алдарак әйтелгәнчә, Кадер кичәсе Рамазанның соңгы ун төнендә так көннәргә туры килә. Димәк, бу 21нче төн (10 марттан 11 мартка каршы төн), 23нче төн (12 марттан 13 мартка каршы төн), 25нче төн (14 марттан 15 мартка каршы төн), 27нче төн (16 марттан 17 мартка каршы төн) һәм 29нчы төн (18 марттан 19 мартка каршы төн). Кадер киче туры килү иң ихтимал көн булып Рамазан аеның 27нче төне (16 марттан 17 мартка каршы төн) санала.

Рамазанның соңгы ун көнендә мөселманнарга һәр төнне гыйбәдәттә үткәрергә кирәк. Кадер кичәсендә укыла торган махсус дога бар.

Доганың тексты: «Аллаһуммә иннәкә гафүвүң кәриимүң, түхиббүл гафүә, фәәгъфү ганни».

Тәрҗемәсе: «Йә, Аллаһым, һичшиксез, Син гафу кылучы, Син юмарт, Син гафу итәргә яратасың, мине гафу ит».

Яратып кабул иттеләр, әллә ни кимчелекләрен дә күрмәделәр аның. 

Икенче ир балалары гаиләле булганчы төп йортта тордылар. Аннан үзләренә фатир алып аерылып чыктылар. Анда да озак килмичә тормадылар. Яллар да ир ягында узды. Мунчага керергә дә килделәр. Балалар да биредә үсте. Розаның үз авылы ерактарак булгач, анда сирәгрәк кайткаладылар. Ачык йөз күрсәтеп торгач, ир ягын да үз өе кебек күрде. Кайчан теләсә килеп керде, чәен дә ясап эчте, күчтәнәчен дә төяп җибәрделәр.

Каенанасы Асылҗиһан дөнья бәясе кеше иде. Киленнәрнең берсеннән-берсен аермады, сүз белән болганмады, аларны яманлап улларына да ярты сүз дә әйтмәде, урамга да гайбәт сүзләр чыкмады.

Асылҗиһан белән Ринатның балалары бар эшкә дә өйрәнеп үскәннәр. Әти-әниләре яннарыннан чыгарып җибәргәндә тормышта югалып калмаячакларын беләләр иде. Шуңа да күңелләре тыныч булды. Гаиләдә кыз балалар булмагач, хатын-кыз эше дә, ир-егетләр эше дә аларга йөкләнде. Асылҗиһан үзе хастаханәдә шәфкать туташы булып эшләде. Тәүлек буе эшләргә дә тыныч күңел белән барды. Иренең ышанычлы, балаларының тырыш булуы хакында хезмәттәшләренә дә яратып сөйләде.

Изге күңелле, сабыр хуҗа һәм хуҗабикәнең картлыгы да тыныч һәм хасиятле узды. Алтын гомер көзләрен үзләренең күңел сафлыклары белән якынайтты алар. Беркем белән ызгышка кермәделәр, берәүгә дә начарлык теләмәделәр. Балалары, онык, оныкчыклары белән тату гаилә булып яшәп, барысына да матур үрнәк күрсәттеләр.

Роза да эшендә дә, өендә дә кыенлык күрмәде. Җиңел генә йорт салып чыктылар. Рәшите алтын куллы булгач, әллә ни чыгымнар да булмады кебек. Эше дә өеннән әллә ни ерак түгел. Балалар авырган чакта булышыр кешеләре гел янында иде. Артык мактанмый һәм зарланмый гына килер көннәрен ваклады.
Балалар үсеп җиткәнне улы өйләнәсен хәбәр иткәч кенә аңлады ул.

Рәис:
– Әни, булачак киленең белән танышыр вакыт җитте. Кайчан алып кайтыйм? – диюгә, күңелен көнләшү уты көйдереп узды.
– Кем ул? Кая таныштың? Күпме аралаштың әле? Безнең йортка килен булып төшәрлек кешеме?
Бер-бер артлы яуган сорауларга Рәис тыныч кына җавап бирде.
– Төзелеш-архитектура институтында биш ел бергә укыдык. Соңгы курсларда гына дуслашып киттек тә, бергә эшкә урнаштык. Ләкин кызлар өчен төзелеш объектларында эшләү бик җиңел булмады. Бүген ул үзәк бинада кадрлар белән эшли. Бер-беребезне күптән беләбез. Торак мәсьәләсен дә җайга салыр вакыт җиткәч, бергә кушылырга уйладык, – диде улы.

Әнисе өчен шатлыклы хәбәр түгеллеге йөзенә чыкты. Сораулар тагын да күбәйде.
– Белмим, иртәрәк түгелме? Торыр урының да булмаган килеш. Әтиең нәрсә әйтер бит әле, – дип куйды.
Әлегә кадәр гаиләләрендә беркайчан каршылыклар чыкмады. Рәис тә тыныч күңел белән кайткан, үскәндәге кебек бар да елмаеп-көлеп кенә узып китәр дип уйлаган иде. Әнисенең мөнәсәбәтеннән аптырап калды ул. «Кәефе юк чакка туры килдем бугай», – дип тынычланырга теләп, башка бу турыда сүз кузгатмады.
«Калага киткәч, атна азагында бәлешеңне салып килен каршы ал, әни, дигән шаяртулар белән шалтыратырмын әле», – дип уйлады.

Әнисенең күңелендә нинди көнләшү барлыкка килүен, тәртипле, акыллы, укымышлы улын беркем белән дә бүлешәсе килмәү хисе уянуын ул аңламый иде әле. Бер тапкыр да күрмәгән кыз Роза өчен дошманга әйләнде дә куйды. Дөрес эшләмәвен аңласа да, үзен кулга ала алмады. Рәшиткә сөйли алмаган йөрәк ярсуларын кызы Рәисә белән бүлеште.

Кызның исә булачак киленне күргәне бар иде. Абыйсының туган көнендә дә бергә утырдылар. Вакыты булганда абыйсы янына кунакка да кереп чыккалый. Әйбәт кыз буларак белсә дә, әнисенә каршы чыга алмады ул. Аны тыңлый-тыңлый, Саниянең әллә нинди кимчелекле яклары күз алдына килә башлады. «Кем булса да ошамаячак», – дип уйлаган чаклары булса да, әнисенең яратмавын начарга юрап, Саниянең йөзенә күтәрелеп карамаска өйрәнде.
Яшьләрне аеру хәленнән килмәде Розаның. Әтиләре дә гел яклап торды.

– Бәхетләренә киртә булма. Үзенә тиңне сайлаган бит. Урамнан ияртеп кермәгән. Хәлдән килгән кадәр булышырбыз. Безгә булыштылар бит, язмыш кочагына чыгарып җибәрмәделәр, – дип кырт кисте Рәшит.

Туйларына каршы килә алмаса да, «кызым» сүзен әйтә алмады Роза. «Әни» сүзен дә кабул итәсе килмәде. Тавышын ишеткән саен ачуы чыгып, эшләгән эшеннән гаеп таба торганга әйләнде.

Улы кайтканда ачык йөз күрсәтмәде. Кунакка чакырсалар бармады. Үзгәрергә хәленнән килмәде. Эчендәге ярсуны баса алмыйча, очраган бер кешегә киленен сөйләү гадәте дә калкып чыкты. Шулай да балалар дөрес аңларга тырышты, авыл белән араны өзмәделәр.

Рәис белән Саниянең беренче балалары тугач, исем кушу мәҗлесен яңа алган фатирларында уздырдылар. Шул чакта кыз ягының түр башында утыруын ошатмыйча, Роза үпкәләп тавыш чыгарды. Улы аның сүзләрен уздырып җибәрергә тырышса да, баладан авыр котылып, әле рәтләп утырып та тора алмаган киленнең йөрәгенә ук булып кадалды. Ире белән мәҗлестән соң беренче тапкыр каты гына әрләштеләр. Шушы вакыйгадан соң Сания авылга кайтмас булды. Рәис айга бер булса да кайтып йөрергә тырышты. Әти-әни хакы, дәү әни, дәү әти тәрбиясе аша үтемле кергән шул аңа.

Нинди генә нахак сүзләр яудырмасын, Роза үзен гаепле санамады. Хатынының үз итмәве һәм кайтмавы өчен улын битәрләвен дәвам итте.
Рәисәнең кияүгә чыгар вакыты җиткәч, Роза андый хисләр кичермәде. Тик киленне күрә алмау дәрәҗәсе дә кимемәде.
Сания горурлыгын читкә куеп, каенсеңеленең туена кайтты. Шушы кайтуыннан аралар җайланып, аралашып китәрләр дигән өмете дә бар иде.

Рәисәгә дә чын күңелдән булышты. Оештыруга да, пешерү эшләренә дә өлешен кертте. Кунакларны сыйлау, каршы алу, озату кебек күңелле мәшәкатьләрнең дә үзәгендә булды. Бу көннәрдә Роза бәхетле иде. Кат-кат кияүне мактады.

– Йөзе үк балкып тора, безнең кеше. Кызымны бәхетле итәсенә шик юк, – дип кабатлаганда, Саниягә карап куярга да онытмады.
Вакытлыча гына кайтуын аңлаган килен сүз куертып тормады. Мәшәкатьләр тәмамлангач, тиз генә кайтмаячагын белә иде.
Уздырып җибәрә-җибәрә гаиләнең татулыгын сакларга тырышты ул. Биредәге дуслык ире белән мөнәсәбәтләр якынлыгына да йогынты ясаганын чамалый иде.
Рәис белән Саниянең икенче балалары туды. Рәисә дә кабат әни булачагын хәбәр итте. Хаталарны кабатламас өчен исем кушуны мәчеттә генә уздырдылар.

– Безне өенә кертмәс өчен мәчеткә җыйдылар. Улыбыз якын булса да, үзебез чит шул. Бер чынаяк чәен кызгангандыр, – дип төртмәле сүзен кодагыена булса да әйтеп кайтып китте Роза.

Чын каенана булып яшәде ул. Өлкәннәр вафат булгач, тагын да усалланды. Балалары үсә төшкәч, килен дә аларны әтиләре белән авылга җибәреп, үзе өйдә калуны кулайрак күрде. Роза белән Саниянең аралары өзелә барды. Бу вакытта ул Розага кирәкми дә иде. Ире янәшәсендә. Кызы атна саен янына кайтып йөри. Балаларын карашырга үзен дә алып китеп торалар. Оныкларын да калдырып китәләр. Кияү йортта улларын алмаштырды. Шәһәр малае булса да, Рәшит янында да кайнашты. Эшләргә дә кушылды. Радик авылны яратып кайтты. Шәһәр ыгы-зыгысыннан соң, аңа биредә рәхәт иде.

Гаилә башлыгы Рәшит кыскарак гомерле булып чыкты. Лаеклы ялга чыккач, ике генә ел яшәп калды ул. Яман шеш ирне бик тиз арада араларыннан алып китте. Санияне бөтенләй яклаучы калмады. Ашларга кайтуны бурычы дип санаган килен, каенана йортында озак юана алмады. Юкса, ике гаиләнең балалары да аралашып яши. Үзе дә рәхәтләнеп кайтып йөри алыр иде. Арага кертәселәре килмәве сизелеп торгач, артык кысылып йөрүнең кирәген күрмәде.

Рәисә өченче баласын тапкач, Төркиягә яшәргә китәргә теләүләрен хәбәр итте. Ялгыз калам дип көенәсе урында, Роза шатлыктан канатланып йөрде. Кызының гаиләсе белән җылы якка күченүен бар авылга горурланып сөйләде. Анда китү бар кешенең дә хәленнән килми дип уйлады ана.

– Кияү әйбәт. Акчалары булмаганнар авылга да кайта алмый, – дип, Рәиснең йөрәген яндырды.
Улы исә читтә яшәү турында уйлап та карамады. Аңа туган якта рәхәт иде. Ялга барганда да үзе яшәгән каланы, әнисен сагынып кайта.
Кызлары читкә күченгәндә Роза яшь иде әле. Энергиясе ташып тора, бар эшкә дә көче җитә. Кирәк икән, каласына чыгып китә. Булдыра алганда терлек тә асрады. Кызы янына барып, берничә тапкыр кунак булып та кайтты. Акчага тилмермәде. Пенсия акчасына өстәп, Рәисәдән дә күчтәнәч килеп тора иде.
Ничек кенә үзен хасиятләп яшәсә дә, картлык озак көттермәде. Авырулар эзләп тапкач, аяклары теләр-теләмәс кенә атлый башлагач, кызының еракта калуына борчыла башлады ул. Инде алар читтә ияләшкән, бирегә кире кайту уйларында да юк иде. Алар салган акча да, курьер аша юлланган күчтәнәчләр дә юаныч бирми башлагач, улы гаиләсенә якынаю теләге дә уянды. Килен кулларына каласы килмәде аның. Чит итеп яшәвен, кешегә санамавын, кызына аркалануын олы кеше буларак таный иде. Улына гына ялгышлары хакында сөйләмәде. Рәисне кайтмауда, киленне улын котыртып ятуда гаепләвен дәвам итте.

– Кыз үстерегез, кыз, картлык көндә кыз кирәк. Уллар хатынныкы алар, – дип, янына хәл белергә килүчеләргә киңәшләрен дә бирде әле.
– Кызың ник яныңда түгел соң? – дип сорарга батырчылык итүче булмады.
«Киленне якын итә белегез», – дигән киңәш кенә авызыннан чыкмады.
Ничек кенә теләмәсә дә, гомеренең көчсез һәм хәлсез минутларын Роза улы, килене һәм аларның балалары янәшәсендә үткәрде. Әниләрен үз яннарына китәргә күндерә алмадылар. Яллар алып, чиратлап тәрбияләделәр. Кызы исә читтән хәлен белеп, даруларга акча салып торды. Юл бәяләренең кыйммәтләнүе аркасында еш кайта алмады Рәисә. Андагы тормышка ияләшкәч, биредә яшисе дә килми иде. Туган ягы белән бәйләүче бердәнбер сәбәп әнисе булуын, аның да күп гомере калмаганын аңлады. «Соңгы көннәрендә әни янәшәсендә булыйм», – дип уйлый белмәде шул. «Абый бар, ышанычлы кулларда», – дигән фикердә яшәде. Киләчәктә туган җир үзенә тартырмы, анысы билгесез. Бүген ул үз рәхәтлеге өчен яши һәм эшли.

– Каберемә йөрүче дә сез булырсыз инде. Әтиең каберен дә ташламагыз. Нигезне дә таркатмагыз. Догалар килеп ирешсә, тынычлап ятарбыз, – дип васыятьләрен әйтте Роза. Бу вакытта урын өстеннән тора алмаячагын белә иде. Улының дин юлына басуы өчен чын күңелдән шатланды.
– Догасыз ятмабыз, Алла боерса. Имансыз балалар үстермәдек, – диде ул.
Хәле тагын да начарланып, табиб санаулы көннәр генә калуын әйткәч, Рәисәне дә әнисе белән бәхилләшергә чакырдылар.

– Яше олы бит инде. Әллә кая чыгып йөрмәсә дә, чирләр дә эзләп тапты. Соңгы салкын тиюдән соң озак тернәкләнә алмады. Үпкәсенә су да җыелган, диләр. Исән чакта кайтып калырга ашыгыгыз, – диде Рәис.

Роза суларлык хәле булмаганда да күзен ачарга тырышты. «Кызым кайтыр да, күрми калырмын», – дип курыкты ул. Кайтмавына да ике ел булып килә икән шул инде. Әллә замана чирләре соңлатты аны, әллә үзе рәхәттән аерыла алмады. Көннәре, төннәре озак үтте ананың. Көткән минутлар бигрәк тә сузыла кебек тоелды.

Кызы кайтып, карават янәшәсенә идәнгә тезләнгәндә, соңгы сулышына озак калмаган иде инде. Күзләрен тутырып ачып, кызының кулын кысарга өлгерде Роза. Аннан инде тынып калды. Рәисәнең әрнүле дә, сагынычлы да күз яшьләре җансыз гәүдәгә тәгәрәп төште. Әле суынып та өлгермәгән әнисенең җылысын тоясы килеп кочакласа да, салкыная баруын тою үзәген өзде. Сөйләшеп, аңлашып калырга бер көн дә дими, бер сәгать җитмәде Рәисәгә. Сания исә атна буе Розаны яңа шулпа белән сыйлап, кызы кайтканчы гомерен озынайтырга тырышты.

Әнисе гафулар үтенмәсә дә, бәхиллеген бирде. Барысыннан да бигрәк, Саниянең кичерә алуы өчен Рәис шат иде. Калган көннәрне тыныч күңел белән яшәр өчен арада үпкә калмау бик тә кирәк.

Кем генә булсак та – киленме без, кызмы – беренче чиратта мәрхәмәтле күңел, шәфкатьле йөрәк һәм кичерә белү сәләте кирәк шул.

Ләйлә Шиһабиева.

Фото: нейрочелтәр ярдәмендә әзерләнде
 

Барлык муниципаль районнар белән видеоконференцэлемтә режимындагы киңәшмәне Татарстан Рәисе Рөстәм Миңнеханов уздырды. Киңәшмәдә Татарстан Республикасы Премьер-министры Алексей Песошин катнашты.

Узган атнада шикәр чөгендерен эшкәртү төгәлләнде. Барлыгы 275 мең тонна шикәр әзерләнгән, бу узган ел дәрәҗәсендә. Шикәр чөгендере мәйданын саклап калу планлаштырыла - якынча 53 мең гектар. Орлыклар буенча 72% контракт төзелгән, хуҗалыкларга 10% кайтарылган. Төп тәэмин итүләр апрельнең икенче яртысында булачак.

Бөртекле культуралар орлыкларының сыйфатын тикшерү дәвам итә. Россия авыл хуҗалыгы үзәгенең (Россельхозцентр) Татарстан Республикасы филиалы белгечләре тарафыннан 220 мең тонна орлык тикшерелгән, бу гомуми күләмнең 89%ын тәшкил итә. Кукурузның кирәкле күләменнән 82%ына һәм көнбагыш орлыкларының 68%ына контракт төзелгән.

Бүгенге көнгә ашламалар, көздән кертелгәнне дә исәпкә алып, гектарга 49 кг тупланган, 2 атна эчендә бу күләм 26 мең тоннага, ягъни гектарга 5 кг арткан.

Аннары Марат Җәббаров сөт терлекчелегендә нәсел эшенең барышы турында сөйләде. 2025 ел йомгаклары буенча Россиядә барлык категория хуҗалыклар буенча 34 млн 207 мең тонна сөт җитештерелгән, артым - 172 мең тонна. Шул исәптән безнең республикада - 2 млн 378 мең тонна, 90 мең тоннага күбрәк. Ягъни илдәге сөт үсешенең 52%ын Татарстан хуҗалыклары тәэмин иткән.

Республикада нәселле сөтле сыерлар илдә иң күп тупланганнан санала һәм 74 мең 560 баш тәшкил итә. 2025 елда сыерлар саны 8%ка яисә 6,1 мең башка арткан һәм республиканың барлык авыл хуҗалыгы оешмалары савым сыерларының өчтән берен тәшкил итә. Биш ел эчендә нәселле сыерлар саны 14 мең башка арткан. 2025 елда иң зур артым «Продпрограмма» АПКсында, «Союз Агро», «Уңыш», «Вахитово» хуҗалыкларнда һәм «Вамин» сөтчелек берләшмәсендә тәэмин ителгән.

Селекция-нәсел эшенең нәтиҗәлелек күрсәткечләренең берсе - савым сыерларының продуктивлылыгы. Нәсел хуҗалыклары буенча 2025 елда 1 сыердан савым уртача 5%ка артыграк - 10 398 кг булган, бу республикадагы уртача күрсәткечтән 1525 кг-га артыграк. Шул ук вакытта соңгы 5 елда продуктивлык үсеше 29% яки 2 336 кг булган.

Терлекләрнең генетик потенциалы шактый югары. Моның өчен яхшы нигез салынган. 2020 елдан нәсел хуҗалыкларында 28 мең урынга исәпләнгән 30 югары технологияле сөтчелек комплексы төзелде.  Нәсел эшенең нәтиҗәлелеген селекция-нәсел эшенең заманча ысуллары, аерым әйткәндә, геном селекциясе исәбенә тагын да үстерергә мөмкин. 2025 елда әлеге эшкә 3 хуҗалык кереште, алар 5 450 баш яшь терлекне генотиплаштырдылар. Агымдагы елда тикшеренүләрне 2 мәртәбә арттыру планлаштырыла. Бу максатларга федераль министрлык тарафыннан нәсел хуҗалыклары өчен субсидия кертелде, ул лаборатор тикшеренүләргә чыгымнарның 70%ын каплауны күздә тота. Шулай ук Россия Федерациясе Авыл хуҗалыгы министрлыгы тарафыннан нәселле ана терлек асрауга субсидия бирелә.

Йомгаклап, министр, 14 марттан ел саен уздырыла торган язгы авыл хуҗалыгы ярминкәләре башлана, алар 26 апрельгә кадәр дәвам итәчәк, дип, хәбәр итте. Алар, гадәттәгечә, Казанда 14 мәйданчыкта, Түбән Камада 3 мәйданчыкта, Чаллыда 2 мәйданчыкта һәм Зеленодольскида 2 мәйданчыкта узачак.

Күргәзмә Fashion Iftar чаралар циклы кысаларында үткәрелә, проектның идея авторы – Fashion Iftar чарасын оештыручы, мода өлкәсендә эксперт Җәннәт Минһаҗева.

Күргәзмә дүрт тематик өлешкә бүленгән. «Җеп. Еллар аша» – музей фондларыннан традицион костюмнар һәм элементлар, «Җеп. Форма» – дизайнерлар эшләрендә милли эстетиканы заманча уку, «Җеп. Баш киемнәре» һәм «Җеп. Һөнәрләр» – әлеге бүлектә татар һөнәрчелек традицияләре: сумкалар, аяк киемнәре, Казан тегү һәм заманча дизайндагы декоратив техника эшләнмәләре тәкъдим ителә.

Проектта җирле брендлар һәм дизайнерлар: «Бюро Бану», «Луиза Скипина», «Qayna», «Your Yool», «Данияр», «Айгель Сәләх», «Сахтиан», «Гүзәл Хәиб», «Дасаев», «Matrushke» һәм «Lusi» катнаша.

«Әлеге күргәзмәне кабул итү – Милли музей өчен зур дәрәҗә, биредә безнең милли асылыбыз да, яңа татар модасы да чагылыш таба. Күргәзмәнең исеме очраклы гына сайланмаган. Җеп – безне борынгы бабаларыбыз, вакыт, традицияләр белән бәйли торган чара. Биредә борынгылык һәм яңалык бер мәйданда тәкъдим ителә», – дип искәртеп узды күргәзмә ачылышында Татарстан Милли музее генераль директоры, тарих фәннәре кандидаты Айрат Фәйзрахманов.

Күргәзмә Татарстан Республикасы Милли музеенда 31 мартка кадәр тәкъдим ителәчәк.

 Зөлфия Шәвәлиева 

Татар информ

— Түбәдән кар төшердек, аны ташыдык. Әткәй-әнкәй янында нинди эш эшләсәң дә рәхәт, — ди Лилия.

Республика территориясендә төнге һәм иртәнге сәгатьләрдә урыны белән буран көтелә, буран вакытында күз күреме бер-ике чакрымга кадәр начарая һәм секундына 15-20 метр тизлектә көчле җил исә.

Моннан тыш, юлларда көчле бозлавык барлыкка киләчәк.

Шул рәвешле, Татарстанда аномаль салкыннар чигенә. Бүген, 10 мартта, ТР башкаласында 118 ел элек күзәтелгән температура рекорды куелды: «Казан-Сокол» авиация метеостанциясендә термометрның терекөмеш баганасы -30,5 градуска кадәр төште.

Фото: Салават Камалетдинов, Татар-информ