• 28.10 "Ләйлә вә Мәҗнүн" , 12+, Кариев театры, 18:30
  • 29.10 Микулай, 12+, Кариев театры, 18:30
  • 30.10 Премьера!"Бәхетле көнем", 3+, Кариев театры, 11:00 һәм 13:00
  • 30.10 "Яратып туялмадым", 16+, Кариев театры, 18:00
  • 31.10 Премьера "Бәхетле көнем", 3+, Кариев театры, 11:00
  • 31.10 "Шәй-бу, Шай-бу!", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 01.11 Юрий Шатунов. КСК "Уникс". 19:00
  • 02.11 "Хикмәт әкиятләре", 6+, Кариев театыр, 18:00
  • 03.11-07.11 Ришат Төхвәтуллин. Сула. КСК "Уникс"
  • 04.11 "Корт", 12+,Кариев театры, 18:00
  • 05.11 Премьера! "Бәхетле көнем", 3+, Кариев театры, 13:00
  • 05.11 "Мәхәббәт күгәрченнәре", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 06.11 "Кәҗүл читек", 6+, Кариев театры, 13:00
  • 06.11 "Шәй-бу, Шәй-бу!", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 07.11 "Сәлам, Актәпи",3+, Кариев театры, 13:00
  • 07.11 "Ак чәчәкләр кебек...", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 10.11 Валерий Меладзе. Татнефть Арена. 19:00
  • 10.11 "Озын-озак балачак", 12+, Кариев театры, 18:30
  • 20.11-24.11 Гүзәл Уразова һәм Илдар Хәкимов. КСК "Уникс"
  • 26.11 Данир Сабиров. Ике юбилей. Моноспектакль. КСК "Уникс". 18:30
Бүген кемнәр туган
  • 28 Октябрь
  • Шәүкәт Биктимеров (1928-2012) - актер
  • Әлфинә Әзһәмова - җырчы
  • Марс Макаров (1939-2016) - композитор
  • Илфат Шәехов - баянчы
  • Таһир Гыйлаҗев - әдәбият галиме, тәнкыйтьче
  • Рафаэль Сибат (1946-2003) - язучы
  • Вәсимә Хәйруллина - шагыйрә
  • Гөлсем Болгарская (1891-1968) - актриса
  • Сдается однокомнатная квартира в Казани на улице Октябрьский городок(советский район) т.89872199861
  • Сдаю 1 комнатную квартиру в районе остановке Советская площадь город Казань на длительный срок.15 т.р.+ квартплата РИЭЛТОРАМ ПРОСЬБА НЕ БЕСПОКОИТЬ!! тел.89872199861
  • Казанда Грузчик, Газель хезмэте курсэтэбез! 89196271171
  • Мамадыш районында иртә буаз тана сатыла, бәясе килешү буенча, тел.89172470972
  • Бер булмэле квартир,гостинка,студия снимать итэм,укып эшли торган татар кызы,ДРКБга якын булса бик яхшы булыр иде или якын-бирэ районрдан советский,и тд.2булмэле квартирга бер кыз янына подселениега да керергэ риза.тел:8962-575-68-53.
  • Корбанга, гакыйкә, нәзергә сарыклар бар. Казанга, Биектауга, Питрәчкә китереп бирәбез. Барлык бәясе 8000 мең. 89179113219
  • УБОРЩИК ТЕРРИТОРИЯ (ДВОРНИК) ИР КЕШЕ ЭЗЛИБЕЗ ЭШ УРЫНЫ УЛ.ЧУЙКОВА УРНАШКАН, 67 ЯШЬТЭН ОЛЫ БУЛМАСЫН! 5/2 7:00,16:00 БЕР СЭГАТЬ ОБЕД ЗАРПЛАТА 15-17 МЕН ТЕЛ 89957664503
  • Открыта вакансия на должность бухгалтера , экономиста в бюджетное учреждение в с.Актаныш тел 88555232062, 88555232034
  • Ноябрь бэйрэмендэ суелачак яшь ярымлык угез итенен ике ал боты сатыла.кг 330 сумнан тел 89027113070
  • Телэче районы Шэтке авылында йорт сатыла.Газ, су кергэн. 89534073195
 
 

 
Архив
 
13.12.2012 Җәмгыять

Шәмдәлләрдә генә утлар яна, ягъни АХЫРЗАМАННЫ көткәндә

Узган саннарның берсендә Тибет Ламасының ахырзаман турында әйткән гөманы хакында язган идек. Монах, майя кабиләләре 21 декабрьгә фаразлаган дөнья бетүне инкарь итеп, бу көнгә үзенең карашын тәкъдим итә: янәсе, бөтен дөнья өч көнгә генә дөм-караңгылыкка чумып тора да, 23-24 декабрьләргә барысы да кире үз урынына кайта.

Ахырзаман урынына монах күзаллавындагы хәлләр генә булачагы җәмгыять күңеленә ятышлыракмы, әллә массакүләм мәгълүмат чараларының бу хәбәрне алдынгы яңалыклар рәтенә чыгаруы тәэсиредерме – халыкның күпчелеге телендә бары тик шул гына хәзер. «Сарафан радиосы»на әверелеп, бу хәбәр йорттан йортка, колактан колакка йөри. Йөреп кенә калса, ярар иде шунда, күп кешеләрнең әлеге фаразга чын күңелдән ышанулары борчый. Халыкның соңгы арадагы эш-гамәлләре, аеруча кибет киштәләрендәге шәмнәргә ярсулы «һөҗүм» башлану күп кешеләрнең вакыйгаларның шул рәвешле агышына чынлап торып әзерләнгәнлеге турында сөйли.

Арчада шәм табу җитди проблема хәзер. Кибетләргә шәм кайта тора – көнендә үк алып бетерәләр. Җитештерү бәясе 2-3 сум булган шәм урам базарында 20 сумга чаклы күтәрелде. Дөрестерме-юктырмы, бер абзыйның базарга чыгып басып, бер көн эчендә 1000 данә шәм сатып бетергәне турында да сөйләделәр.

Хуҗалык товарлары кибетендә сатучы булып эшләүче бер танышым болай сөйли: «Монда эшли башлавымнан бирле, шәмнәргә артык игътибар юк иде, яңалыклардан монахның фаразы турында еш сөйли башлагач, халык, дәррәү кубып, шәмнәр алырга тотынды. Башта кибетнең караңгы бүлмәсендә айлар буе беркемгә кирәге чыкмыйча ятканын кырып-себереп алып бетерделәр, аннары кергән һәркайсы заказ калдырып чыгып китә башлады. Казанның бер күпләп сату базарыннан 4 сум торган йөз шәм кайтарткан идем, аларны ярты сәгать эчендә 8 сумнан алып та бетерделәр. Икенче атнаны, күбрәк итеп алып кайтырга дип, Казанга шәмгә үзем киттем. Бер күпләп сату кибетенә кердем, икенчесенә, өченчесенә – шәмнәр юк, кайтышка халык әрҗәсе-әрҗәсе белән алып бетерә икән. Бер кибеттән калган 400 шәмне көчкә алып калырга өлгердем. Шәмнәргә бәйле шундый шау-шу купканын күреп, күпләп сатучылар бәяне 10 сумга ук күтәреп куйганнар. Мин дә, арттырып, 17 сумнан сата башладым. 8 сумлык шәмнәр булганда, 12 сумлык матур, бизәкле бәйрәм шәмнәрен кыйммәтсенгән халык хәзер 17 сумлыкны да бик шатланып ала, чөнки күп җирләрдә ул инде 20 сумга чаклы күтәрелергә өлгергән. 21 декабрь якынлашкан саен, шәм бәясе тагын да артачак әле».

Кызык өчен генә Казанның берничә хуҗалык товарларын күпләп сату базарына шәм сорап шалтыраттым. Берсендә, кичә кайтты да бетте дә, дигән җавап ишеттем, икенчесендә, иртәгә яңадан кайта, диделәр, өченчесе белән дүртенчесендә дә охшаш хәлләр. «Нәфис» компаниясенең сату эше белән шөгыльләнүче вәкиле бөтенләй дә, 10 тонна алган очракта гына кайтартабыз, дип җибәрде.

Шунысы кызык: сатучыларның сүзләренә караганда, күп сатып алучылар Тибет Ламасының фаразына ышанганнарын, шәмнәрне монахның юрамасындагы өч көнлек тоташ караңгылыкка әзерлек йөзеннән сатып алганнарын яшерергә тырышалар икән. Юк-барга ышана торган тилеләр булып күренәселәре килмидер, күрәсең: халык, шәм алганда, йә утны еш өзә башладылар, яки базга төшәсе була, яисә туганнар яки күршеләр сорады, кебек акланулар да уйлап чыгара.

21 декабрь көнне дөнья бетәчәк, дигән юрамага сораштыру үткәргәндә,

Россия халкының 13 проценты ышануын күрсәткән. Әлеге шәмнәргә кагылышлы хәлне мисалга алып һәм башка күрсәткечләргә таянып, монахның сүзләренә күпкә күбрәк кеше ышана, дигән нәтиҗә ясарга була. Ул фаразны чираттагы бер саташу дип кабул итеп, анда сурәтләнгән хәлләргә аз гына да ышанмыйбыз, дип сөрән салучыларның да күбесенең күңелендә дә шик яши инде. Хәтта андыйлар да үз-үзләрен: «Шәм – хуҗалыкта файдалы әйбер, кирәге теләсә кайсы вакытта чыгарга мөмкин», – дип ышандырып, «көтү рухы»на («стадное чувство») кушылып булса да, хәзер шәм алып кую хәстәрен күрә.

Шәмнәр белән бергә, хәзер кибет киштәләреннән шырпы һәм керосин да юкка чыга. Кирәксезгә әйләнүе аркасында чүплеккә чыгарып атыласы урынга, кара көнгә дип, чормаларга менгереп куелган керосин лампалары да яңадан йорт түрләрендә урын алганнар, күрәсең.

Башка елларны шушы вакытта халык Яңа елны каршылау рухы, бәйрәмгә әзерләнү мәшәкатьләре белән яши иде. Инде быел халыкның уе, имештер, өч тәүлеккә сузыласы караңгылык турында гына. Элек Яңа ел төненең иң күңелле мизгеле сәгатьләрнең унике тапкыр сукканын көтү булса, быел халыкның күпчелеге 21 декабрь көнне сәгатьләрнең иртәнге ун тулганын көтеп утырачак. Бер кешенең авызыннан чыккан сүзләр миллионлаган халыкның аңнарын томалар дип кем уйлаган?!

PS. 21 декабрьгә фаразланган ахырзаман турында кызыклы факт. Гай Юлий безнең эрага кадәр 45 елда календарьга кәбисә елларны өстәгәч, инде 514 кәбисә ел булган. Еллар исәбендә 29 февраль булмаса, бүген инде 2013 елның августы булыр иде. Майя кабиләләре календаренда кәбисә еллар исәпкә алынмаган. Димәк, алар юраган ахырзаман инде 7 ай элек җитәргә тиеш булган. 


Айнур ГАЛИМОВ
Шәһри Казан
№ |
Шәһри Казан печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№28 (822850) / 18.12.2012 23:05:39

Менә шушы язылган ике пункттан-ике чынбарлыктан чыгып карыйбыз икән,Апокалипсис буламы дигән сорауга, җавап биреп була. Була.Җир тормышы алга таба болай бара алмый.
Бүгенге хакимнәр һәм хакимиятлар һәм башка бик күп эреле-ваклы чиновникларның үзләре өчен була бу ахрызаман. Килеп җитте, борын төбендә үк тора.Никакуй бункирларга качып кала алмаячаклар. Гади халык курыкмыйча яши ала, алар өчен ахырзаманга кәдәр ерак әле.))))

№27 (822799) / 18.12.2012 17:41:40

Татар тҗырчылары ахрызаманга мышанамы?

Җир планетасы кешеләрнең яшәү урыннары.Кешеләр Җир планетасының иминлеген,аның терек тәбигатен сакларга, үстерергә,Җир планетасына,аның тәбигатенә төзәлмәслек җәрәхәтлә ясамаска тиешләр.Без бүген нәрсә күрәбез?Изге урыннарда сугышлар,сугышны оештыру,җир-суларны производство калдыклары белән,радиациале мәтдәләр белән,химикатлар белән агулау,җир асты,су асты байлыклары складларын ерткычларча талау.
Без бүген нәрсә күрәбез?җәмгыят тормышы, дөнъякүләм,кабәхәтлекләргә күмелде,золым-җәбер белән тулды.Хөкүмәтләр һәм хакимиятләр бүген үзләре золым-җәбер чыганаклары,җәмгыять тормышын тәмүгка әйләндерүчеләр.Бүген Золым-җәбер,барча төр кабәхәтлекләр изге урынга менеп утырдылар һәм үзләрен изгелекләр диеп,санарга боералар.Алар кешеләрнең кешелек сыйфатларын юк итәргә,җәмгыять тормышына кыргыйлык сыйфатлары иңдерергә телиләр.
Менә шушы язылган ике пункттан-ике чынбарлыктан чыгып карыйбыз икән,Апокалипсис буламы дигән сорауга, җавап биреп була. Була.Җир тормышы алга таба болай бара алмый
Бүгенге хакимнәр һәм хакимиятлар бүгенге кешеләрнекен тормышын гына түгел,киләчәк буыннарның да тормышын юк итәргә телиләр.

№26 (822634) / 16.12.2012 00:42:27

Менә рәхмәт төшкере юмор дисәңдә юмор.Шундый күңелле дөнҗа бетү булды бу.Югисә талашасызда талашасыз.

№25 (822556) / 15.12.2012 08:47:19

Нууу, иптәшләр)))) яңа елны 21еннән, дөнья бетмәүдән башларсыз инде болай булгач)))

№24 (822487) / 14.12.2012 09:51:40

Кунеллэрдэге яктылык турында сулэмэде микэн Лама бабай?

№23 (822468) / 13.12.2012 23:34:10

Татарда дурдом булмагач,просторечие сузе кайдан булсын?

№22 (822460) / 13.12.2012 23:02:27

Без "просторечие" белән маташмыйбыз,деревнялар маташсыннар.Әйтем бит ине сиңа да,дә ләрне яза белмим дип.Давай үрәт алай күп белүче булгач.Татарда просторечие дигән сүз юк,бик беләсең килсә.Әй мондагы язмаң 2-гә генә тарта.

№21 (822456) / 13.12.2012 22:52:58

язсан да))))) аерым языла.Сузлекнен ин элек татарчасына куз сал.
Басым ясап эйту тугел,кыскартып эйту. Дурдом сузлектэ булсын очен,анын гамэлдэ булуы кирэк. Гамэлдэ психбольница буларак билгеле. Дурдом -просторечие. Лэкин кушылып языла. Вэйт.

№20 (822454) / 13.12.2012 22:24:56

ничек язсаңда ярый,дурдом дигән сүз сүзлектә юк.Син шыр надан.Дур-дом ул басым ясап әйтү,синең кебекләр аңласын дип.

№19 (822452) / 13.12.2012 22:16:57

Утеп барышлый,Синең сымак әзерләнуче полицайлар да бардыр,әзер бул очрашырга!
Чиста кислород кына кулланма,сыер тизәген дә кулланып була,аннан "биотопливо" ясарга була,өеңне (т.е. подвалыңны,бункерыңны)җылытып,газ плитәсенә газ чыгарып алырга була!
Әзерләнергә, сиңа, бер атна калды! 

№18 (822451) / 13.12.2012 22:12:51

Дурдом,кушылып э ужас ж белэн языла.
Халык елдан ел наданлана...

№17 (822450) / 13.12.2012 22:02:50

Монда җыен дур дом икән.

№16 (822448) / 13.12.2012 21:55:02

21 нче декабрьне килэсе елдан Исэн калу кэне дип билгели башларлар

№15 (822447) / 13.12.2012 21:51:56

тач-карт, Донья беткэчтэ полицайлар калыр микэнни? Куркыттын эле син,иректэ яшэрмен дип уйлаган идем, булмады бу ((( кислородка нэрсэ кушырга сон?? Сыер тизэге бар, шунын аркылы уткэримме эллэ?

№14 (822444) / 13.12.2012 21:36:42

Чип чиста кисларод кулланма дип әйтүем!"БА-БАХ" итәргә момкин,аннан "тиррорист" дип әйтуләре бар.Кисәтеп кую гына,шул хәтле әзерләнеп,юк булсан,кызганыч бит!!!

№13 (822442) / 13.12.2012 21:27:19

тач-карт, Бэрэнгене майсызгына ашыйммы? эллэ майлаган вакытта суламый торыргамы? Вэт башны катырдын син, ашамаскамы или суламаскамы?

№12 (822441) / 13.12.2012 21:22:37

Драматург, ты ачом ә? Ахырзаман җитте дигәч тә таво чтоли? Мин әртис түгел, мин примитиф була алмыйм, җаныем, монда мине белгән кешеләр бар. Әй авыл апайлары примитифтыр инде шәт, кем белгән аларны. Укымаган, минем бабай да үзем кебек, и тәгәрәшәбез кайчак, эчләр катып бетә. Менә сине укыса, тагын тәгәри инде. Утырасыз шунда эшкә аптырап тоссыс сүс сөйләп ди, үзен тилебизырга чаерлаганын белми ул))))
Ә син драматуркның тәнкыйтче сөйми торганы бугай. Туфан абый үлгәч рәтле драматүрк тә калмады шикелле анда. Хәер, Иркә белә, менә аннан сорарга кирәк.

№11 (822437) / 13.12.2012 21:02:29

Авыл апае -сценический образ. Примитив. Фархат һәм фәрхәт духында. Батулла почеркы.

№10 (822436) / 13.12.2012 20:58:17

Связ очен"Әлифбә Морза"ны өрәнергә кирәк!Бәтәрәйләрең беткәч нишләрсең?
Баш очыңда кислород булса әйбәт кәнишне,балоннан сулап була кәничне,редуктор аша,но май тигезергә ярамый балон кранына!!!

№9 (822433) / 13.12.2012 20:22:22

Авыл апае, вай-файныда койлэргэ мачтерны чакырдым, так что связ булачак)))))

№8 (822432) / 13.12.2012 20:21:39

МОЛОДЕЦ,АЙНУР!хет бер кешедэн акыллы суз чыкты.Ату анда Раил Садриев та донья тучны бетэ дигэн бугенге Акчарлакта.мин аны тиле-миле рольлэр уйнап йорсэ дэ узен акыллыга саный идем

№7 (822431) / 13.12.2012 20:11:02

Ә мин без дим әле бабагыз белән өйдә генә утырырбыз паҗалуй. Кибеттән шәмнәр апкайткач та кычкырып көлде генә миннән.)))) Керәчин дә алырмын дигәнием, бабайның исендә дә җук. Әллә ахырзаман әллә нәрсә, уйлап та бирми. Менә газ булмаса батарилар ката дип берәз шүрләде шүрләвен))) Мунчада булса да җәйгә кәдәр чыдарбыз әле.)))) Ә сез базыгызга кампитырыгызны да көйләп куегыз на вчәкий случи, хәбәрләшербез, сабшени җибәрерсез җәме.)))

№6 (822430) / 13.12.2012 19:19:34

Денья бетэ диеп куркмагыз сез
Эле денья дуслар бетмэякэк
Кайчан кояш кире яктан чыга
Кайчан корэндэ язу бетэчэк
Карангылык эч кен хекем серер
Шундагына денья бетэчэк .
Шэмнэрегез ,жыйган рызкларыгыз
Кумелерлэр туфрак астына
Лутчы сорагыз сез БЕР АЛЛАДАН
Гафу утенегез ,сон булса
ун булсын дуслар ..

№5 (822428) / 13.12.2012 18:56:40

Диванны, телевизор белэн ДВДны базга тошереп куйдым, бензогенераторга 200литрлы бочка белэн бензинныда зерлэдем. Бэрэнге житэрлек, иртэгэ 3 яшик усемлек мае алып кайтачакмын.Утын 2 камаз арбасы, мунчага кереп булсада жылынырмын. Берэр ай рэхэтлэнеп яшиячэкмен. Кислород мэсэлэсегенэ бераз борчый. 2 балон газорезчиклар куллана торган кислород бар, шуннан сулап буламы?

№4 (822427) / 13.12.2012 18:49:19

№2- мине дэ ал эле янына ,бер нигем юк ашарга да жыймадым шэм дэ юк ,кибеттэ 20 сум алмыйм малай кыйбат . исэн калсан яз мин тере калдым дип .

№3 (822425) / 13.12.2012 18:43:36

Ха-ха! Калырсың качып котылып кына. Иң беренче качып ятканнарны сөйрәп чыгарачаклар ди, җир өстендә качмыйча йөргәннәргә чират җитмәячәк ди)))))

№2 (822423) / 13.12.2012 18:18:57

Ветрогенератор эшли,12 вольт бирә.
12 вольтле аккумуляторлар батареясе тора. Можно и 220волттан файдаланырга через преобразователь.К концу света подгатовились капитально.

Еда хватет. Канализация сделано. Вода родниковая течет. Радиопередатчик и передатчик SOS работают.

Свечей не употребляем. Так как сжигает кислород!

Все по науке! Пасмотрем поговорим, после того.

№1 (822414) / 13.12.2012 14:46:02

ойдэ сынар шэм юк.адэм колкесе.ут еш сунэ бездэ.

▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Татарстан Диния нәзарәте
ЕлМай
Татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе
«Элита»
Piter.tatar