• 26.06-28.08 Театрализованное фольклорное Казан-шоу. Туган авыл.
  • 05.08-15.08 Кыргый планета. Казан циркы. 18:00
  • 06.08-15.08 Салават. 33 сезон. Камал театры
  • 16.09 Niletto. МВЦ «Казань Экспо», КЗ им. И.Шакирова. 19:00
  • 18.09 Хәмдүнә Тимергалиева истәлегенә. УНИКС. 17.00
  • 21.09 Дима Билан. Пирамида. 19:00
  • 16.10 20ел TATAR RADIOSI. Татнефть Арена. 18.00
  • 10.11 Валерий Меладзе. Татнефть Арена. 19:00
  • 14.12-19.12 Илсөя Бәдретдинова. "Фәрештә түгел". УНИКС
Бүген кемнәр туган
  • 05 Август
  • Мәдинә Маликова - язучы
  • Зөфәр Хәйретдинов - җырчы, композитор
  • Наилә Ибраһимова - актриса
  • Салих Баттал (1905-1995) - язучы
  • Фәрваз Миңнуллин (1934-1994) - язучы
  • Рәйхан Халитов - блогер
  • Эльмира Гыйльфанова - җырчы
  • Надир Әлмиев - рәссам
  • Илгизәр Миргалимов (1942-2019) - дирижер
  • Фәрит Шиһапов (1951-2020) - музыкант
  • Гвардейская урамында озак вакытка фатир арендага бирелэ (студент кызларга яисэ гаилэле кешегэ). Фатир беренче этажда урнашкан. Якында гына остановка hэм кибертлэр. 10000 + ком услуги. Телефон 89586247928 (17.00 сон шалтыратырга)
  • Приглашаем на работу водителя кран манипулятора Ниссан, Изуцу. Работа сменная в Альметьевске(оплата за проживание с нас). Зарплата 2300 минимум и +.. Тел.89376209888
  • Исэнмесез. Метро Аметьева, Горьки яки Карбышева, Даурский, Мавлютова урамнары тирэсеннэн 1 булмэле квартира яки бүлмә снимать итәргә эзлибез. Медколледж тирәсендә. Тел. 89600475151
  • Зернодробилка молотковая сатам. Складта бар. Заказга да эшлибез. Төрле иләкле ясап була. 200-700 кг/сэг производительность. Электродвигатель 2,2 кВт/3000 об. Бункеры 40 л. Башка бункер, опорный рама, пульт управления да куя алабыз. Төрле районнарга, төбәкләргә җибәрә алабыз. Яхшы сыйфатлы. Бар деталләрен үзебез ясыйбыз (двигателдан кала). Гарантиясы бар. Татарстан, Яр Чаллы 8 (917) 921 52 90
  • Казан, “Светлый” ЖК (Куюки) 1 бүлмәле фатир озак вакытка гаиләле кешеләргә тапшырыла. 3 этажлы өйдә 1 катында. 49 кв.м. кирәкле җиһазлар бар.Индивидуаль җылыту.Парковка өй янында. Шәһәр автобуслары йөри. 10000 сум+ ком.услуги. тел.89393932099
  • 1.6 яшьлек угез ите август башында суясы .Ботлап.Актаныш районы 89872229472
  • Казан шэхэрендэ субаренда очень 1 булмэле фатир снимать итэм, озак вакытка.тэртип,чисталык,уз вакытында тулэуне ышандырам. Тел. 89179060102. 89274868157
  • Казан, Вахитов районы, Хороводная, 50. 1комн. квартира, 2 лоджия, 51 м2.Риэлторсыз, озак вакытка. 89655886519 ваатсап.
  • Туй, туган көн, юбилей һәм башка уңайдан якын кешегез белән хәтирәләрне теләкләр аша үреп,оригиналь шигырьләр,проза,рәхмәт сүзләре,бәет,җыр текстлары иҗат итәм.Һәр кешегә индивидуаль караш.Кулай бәяләр.Заказлар алдан алына.89083405794 ватсап.
  • Сдаю 1 комнатную квартиру в Наб. Челнах в 62 ком-се молодой семейной паре или двум девушкам студенткам. 89093132683 вацап
 
 

 
Архив
 

               

04.03.2011 Җәмгыять

Юл кырые тулы һәйкәл

Мин авылга кайтканда автобус дүрт район аша үтә: Лаеш-Алексеевск-Чистай-Яңа Чишмә. Шуннан соң гына Чирмешән территориясенә керәсең. Юл ерак, вакыт үткәрү өчен китап та укып карыйм, кроссворд та чишкәлим, йоклап та алырга өлгерәм. Әмма күп очракта тәрәзәдән тышкы якны карап кайтырга яратам. Елның төрле фасылында табигатьнең сихри матурлыгына сокланып, тирә-юньдәге үзгәрешләрне күзәтү күңелгә ниндидер бер рәхәтлек, уйларны тәртипкә китерергә мөмкинлек бирә.

...Кайткан саен юл буенда утырып калучы һәйкәлләргә игътибар итәм. Кемдер каядыр барырга чыккан җиренә барып җитә алмыйча гомере мәңгелеккә өзелгән. Газизләрен югалту ачысыннан, туганнары мәрхүмнәрнең рухларын һәйкәл куеп шатландырырга уйлыйлардыр инде. Чистай белән Яңа Чишмә арасында мондый истәлек һәйкәлләре аеруча да күп, бер чакрым арасында 6-7не очратырга мөмкин.

 

Моннан җиде-сигез ел элек күрше Якты Тау авылы белән безнең авыл арасына асфальт юл салдылар. Ике авыл халкы да бу юлны бик озак көткән иде. Җәяүләп түгел, техника да уза алмаган чаклар еш булды. Ниһаять, ул юлны ясадылар. Әмма шушы юлда өч яшь гомер өзеләсен кем уйлаган да, кем белгән?! Таш юлны түрәләр зур бәйрәм ясап ачарга да өлгермәделәр, август уртасында шул юлда бишекле мотоцикл белән капланып ике егет авып үлде. Авыл халкы әлеге фаҗигадән айнып та җитмәде, тагын бер егет һәлакәткә тарыды. Анысы да каты тизлектә барган, башы юл буендагы зур ташка бәрелгән дип сөйләделәр. Башта вафат булучыларның берсенә дуслары кечкенә чардуган белән һәйкәл куйдылар. Соңрак вафат булган егетнең җаны чыккан урынга зур һәйкәл утырттылар, чардуган кордылар, чәчәкләр утырттылар. Улларыннан нинди дә булса бер истәлек калсын дигәннәрдер инде. Минем юл буйларына кабер ташы куярга ярамый, ул исраф гамәл дип ишеткәнем бар. Гарәп илләрендә зиратларда да кабер өсләренә мәрхүмнәрнең исемнәре язылган такта кисәкләре генә элеп куялар икән. Юл буена кабер ташлары кую турында ислам дине нәрсә ди? Мөселманнарның бу гамәле хакында белешергә дип, “Казан нуры” мәчетенә бардым. Мәчетнең имам-хатыйбы Алмаз хәзрәт болай дип җавап бирде:

 

– Татар халкында кабер өстенә таш кую гадәте бар. Исламда төгәл генә ярый яки ярамый дигән сүз юк һәм мин дини әдәбияттан төгәл генә текстлар китерә алмыйм. Әмма юл буена һәйкәлләр куймау хәерлерәктер. Чөнки алар башка машина йөртүчеләрнең игътибарын үзенә җәлеп итә. Шуның нәтиҗәсендә тагын һәлакәтләр килеп чыгарга мөмкин.


Лилия ЛОКМАНОВА
Татарстан яшьләре
№ 26-27 | 01.03.2011
Татарстан яшьләре печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№26 (769397) / 30.04.2011 17:30:11

Рушания ханым, дога ул—күрем чүпрәге түгел, аны язып күпер башына кыстырып куюдан гына синең җан җәрәхәтең төзәлмәячәк, киресенчә, аннан үткән саен яраңны биртелдереп, күңелеңне генә өзгәләндереп торачак.
Болай иттереп бәгыреңне телгәләү урынына “Әлхәм”, “Колһу Алла”ны өйрәнеп кенә булса да, хосусан үзең чын күңелеңнән, абыеңның рухына багышлап дога кылсаң, абыеңның да кыелган җаны тынычлык табар иде. Аннан битәр үзең дә чын мөселман кызы булып, тыныч күңел белән яши башлар идең. Ә болай... Аллаһы тәгалә, абыеңның язмышына риза булмаган өчен газабыгызны тагын да арттыра төшәргә мөмкин. Тәүбә, әстәгыфируллаһ!—Минем әйтүем дөрес булсын.

№25 (767034) / 14.04.2011 17:03:27

Туганнарын, якыннарын юл хэлэкэтендэ югалтканнар гына анлый кирэклеген хэйкэллэрнен. Хэйкэл куеп, ана бер кем дэ табынмый, исмэгыйль абзый!!!! Хэйкэллэр кисэту, кузенэ ак кара курмичэ чапкан кешелэр очен. Абыемнын гомерен купер уртасында озделэр. Жаны чыккан урыннан коненэ ничэмэ ничэ машина узып китэ. Йорэк уксеп елый. Безгэ хэйкэл куерга урын да юк. Дога язып купер култыксасына урнаштырдык.
Лилия локмановага эйтэсем килэ, игьтибарларын юнэлтеп кенэ калмасыннар идэ дэ бит, дога укып китсеннэр иде

№24 (74825) / 14.03.2011 15:44:55

Юл буена куела торган һәйкәлләрне меңнәрчә данәдә ясаучы бизнесменнар диннән хәбәре булмаган гафил-наданнарның миллиардлаган акчалары исәбенә баемыйлармы әллә?
Хаклыкта исә, Аллаһы тәгаләнең барлыгына һәм берлегенә иман китергән адәм баласына кирәкме икән ул, юл буе каберташлары белән чардуганнар?
Аллаһы тәгалә безне Үзенең изге Коръәни кәримендә Үзе тәгаенләгән чикләреннән чыкмыйча яшәргә, хәрәкәттә булырга һәм сәяхәт итәргә боерган: {Аларның нәселләрен туп-тулы бер көймәдә йөртүебез дә алар өчен бөек бер гыйбрәттер. Алар өчен моның шикелле башка төрле йөртү әйберләреләре дә яраттык. Теләсәк аларны суда батырырбыз, аларга бу чакта ярдәм дә, котылу да булмас. Мәгәр Аллаһыдан рәхмәт йөзеннән билгеле бер вакытка кадәр дөньядан файдаланып тора алачаклар}. (Йә-син сүрәсе 41--44 аятьләр).
Ягез, аек акыл белән уйлап багыйк: кирәкме соң ул, Адәм баласына юл буена тезеп куелган чардуганнар белән кабер ташлары? Янә шул Китапка мөрәҗәгать итсәк күрәбез ки: {...җәһәннәм, әлбәттә, кәфирләрне чорнап алучы. Әгәр сиңа Раббеңнән ярдәм, табыш кебек нәрсә ирешсә, бу аларны кайгыга сала, әгәр дә синең башыңа бер кайгы ирешсә, алар: Әле дә ярый без үзебезгә кирәк эшне башкарып калдык!--дип горурланып борылып китеп баралар. Әйт: Аллаһының безнең өчен язганынан башкасы безгә ирешмәс. Ул--Аллаһ безнең хуҗабыз һәм ярдәмчебез. Шуның өчен мөэминнәр Аллаһыга таянсыннар, эшләрен Аллаһыга тапшырсыннар}. (Тәүбә сүрәсе, 50--51 аятьләр).
Коръәни кәримнең аятьләреннән күренгәнчә, юл буендагы каберташлары белән чардуганнар фәкать безнең халыкның динсезлеген раслап торучы һәйкәл-сынымнар гына булып чыгалар да инде.

№23 (74602) / 13.03.2011 11:09:18

Юл казасына чардуган яки һәйкәлләр әтмәлләп кую динсезлекнең, көферлекнең аръягы. Тәкъдиреңә язылган булса, тигез юлда гына түгел, өеңдәге хатыныңа, я булмаса иреңә дә бәрелеп үләчәксең.
Ислам динендә дә һәм дөньядагы башка мәдәниятләрдә дә кешенең ике кабере булмый. Юл казасына дучар булучыга һәйкәл кую, ул ачыктан ачык потка табыну рәвеше генә. Диянәтле мөселман, тәкъдирнең Аллаһы тәгаләдән килүенә ышанган хәлдә, һичкайчан да юл казасына хаслап һәйкәл (пот яки сәнәм) кую көферлегенә төшмәс, Аллаһы боерса.

№22 (73962) / 08.03.2011 23:08:39

Шуңа игътибар иткәнегез бармы икән: юл никадәр шәп сыйфатлы булган саен, ул һәйкәлләрнең саны күбрәк, һәм һаман арта тора. Безнең халыкка машинада йөрергә яхшы юл күрсәтергә ярамый, ахры. Ел саен Россиядә 34-35 мең кеше юл һәлакәтендә үлә, аларның күбесе - руль артындагылар һәм пассажирлар. Бу, хәрби телгә күчергәндә,ел саен 3-4 дивизия солдат һәлак була дигән сүз. Эт корсагына сары май ярамый, дигән сүз искә төшә.Яхшы юл ярамый безгә!

№21 (73917) / 08.03.2011 16:48:38

Шулаен шулайдыр да,Резедәкәй,ә менә юлда үзең кысталгач,машинаң эчендә "печ"лисеңме соң?

№20 (73916) / 08.03.2011 16:44:47

Кирэк ул хэйкэллэр, жэмэгать, бик кирэк!!! Чонки "мэнле" кешелэр телэсэ-кайда хажэтен утэуне бернигэ дэ санамый!!! Э ЖАН чыккан урында утэу - коточкыч, килешэсездер?!.

№19 (73542) / 04.03.2011 20:47:56

Бездә юллар яхшырганчы 50-60 ел узачак ,аңа кадәр шушы һәйкәлләр бераз булса да "лихач"ларны тоткарлап торсын иде.Зәй-Чаллы трассасында бер алдырып бетергәннәр иде ул һәйкәлләрне, якыннары яңадан торгыздылар,хәзер тимиләр инде.

№18 (73538) / 04.03.2011 20:32:01

Мәрьям,  мин болай да бик акрын йөрим. Томышның кадерен беләм мин)))))))) Аннан ГАИ га түләргә артык акчам да юк)))) (Әй, дөресен генә әйткәндә куркак мин)

№17 (73532) / 04.03.2011 19:56:26

Барыбер... Уйландыра бит инде....
Алай фикер йөрткәч бик күп нәрсәдән ваз кичәргә кирәк: хәтер көннәреннән, төрле терактларда һәлак булганнар истәлегенә куйган мемориал, һәйкәлләрдән... болар барысы да, киләчәктә бу аяныч хәлләр башка кабатланмасын өчен эшләнәдер дип уйлый идем мин.

№16 (73529) / 04.03.2011 19:53:48

Мәрьям кебек бар да инде ни сөйләгәнен аңламаучылар!
таптың чагыштытыр нәрсә, Муса Җәлил һәйкәле белән юл буендагы каберләрне!әйтсәм әйтим, үземнең  төшеп караганым бар кызыксынып, һәйкәл булса, кабер шикелле кабарып торыр идеме җир?
тагын, синеңчә, кисәтү өчен бәлки ун метр саен һәйкәл-кабер тезеп чыгасыдыр? руль артындагы кеше гел генә үлем турында уйлап кайтсын?
чит илләрдә булганың юктыр, менә анда бит ЮК андый нәрсә! анда зато юллар супер, аварияләр дә еш түгел. Хәтта реклама кую да тыелган, отвлекать итмәс өчен.
Һәйкәл-кабер тутырганчы, юлларны яхшыртырга, яхшы баннар ясарга кирәк, ничек аңламый халык(

№15 (73528) / 04.03.2011 19:50:27

Мәрьям!
Монда һәйкәл түгел, ә юл уртасында яткан мәет.. үз эшен эшләгән.. Шуңа да 90 нан арттырмагансыз.
Һәкәлләр үз эшен эшләсә,ул тирәдә икенче фаҗига булмаска тиештер кебек.тик алай түгел ич.

№14 (73525) / 04.03.2011 19:40:48

Соң кабер дип кем әйтте соң аны сезгә?!
(!)ҺӘЙКӘЛ(!) турында сүз бара. Мәсәлән Муса Җәлил Тукай һәйкәле... Ни о чем не говорит?

Һәйкәлләрне ни өчен куялар соң? Кеше аларга карап уйлансын, үзе өчен нинди дә булса нәтиҗәләр чыгарсын өчен түгелмени?!!!
Сугышта һәлак булганнар өчен мемориалларның (по сути шул ук һәйкәл дип атарга була)бернинди мәгънәсе юкмени инде сезнең өчен?

Зелпе, ул һәйкәлләрне күргәч киметәсең шул тизлекне. Непроизвольно.

Свердловск өлкәсендә Екатеринбург - Серов трассасы бар. Тип-тигез, туры бер дигән трасса, ГАИшниклар да сирәк күренә. Шул трассадан машиналар гадәттә 130-140лар белән бара. Бервакыт шул чама тизлек белән 3,4 машина бара, (без дә шул исәптә) һәм кинәт полосага аркылы баскан ГИБДД машинасы - юл һаләкәте булган: бер кешене бер яктан килеп машина бәреп киткән. Кеше, шул бәрелүдән рикошет белән икенче яктан килгән "Матис" астына кергән. Асфальтта яткан гәүдәгә карарлык түгел иде.
Әкрен генә шуларны яныннан узып киттек. Шуннан соң Серовка кадәр ник 4 машинаныңберсе тизлекне 90нан арттырсын!
Һәйкәлләр бик зур кисәтү чарасы ул, һәм машина йөртүчеләргә (Зелпе кебекләргә генә түгел бугай)бик шәп тәэсир итә(аеруча бер чардуган эчендә берничә таш булганда)!

№13 (73524) / 04.03.2011 19:35:14

мотоцикл белән капланып ике егет авып үлде. ))) капланыпмы авыпмы?
Мамык шәл! минем ишеткән юк мондый хәлне.
бәлки элеккеге елларда, болай гына ничек җирләп булсын?

№12 (73521) / 04.03.2011 19:30:54

Яулык, үлем турында кисәткәннән үлем кимесә иде ул! кирәкми юл читендә истәлек такталары-һәйкәлләре булса да. кисәтү кирәкми, юлларны рәтләргә кирәк, кешеләр үлмәслек итеп! ничек шуны аңламыйлар.

№11 (73519) / 04.03.2011 19:28:09

Күке,җирлиләр шул! ул бит истәлек таш кына түгел. Менә безнең якка кайтканда никадәр аллы-гөлле каберләр кала, чардуганлы, әйтәләр, имеш, бу як кешесе булмаган да, үлгән җирендә күмеп калдырганнар. дөрес түгел бит инде алай эшләү. Мондый кыргыйлык дөньяның башка халкында юк. 

№10 (73518) / 04.03.2011 19:25:37

Мамык шәл,син дөрес аңламагансың, берәүне дә юл буена күммиләр,авария булган җиргә чардуган-һәйкәл коралар.Бик дөрес гамәл ул- башкаларны кисәтеп тора бит!

№9 (73516) / 04.03.2011 19:22:37

мамык шәл. анда җирләнмәгән бит инде алар! Бу үлгән урында билге булып куелган һәйкәлле рәшәткәләр.

№8 (73511) / 04.03.2011 19:17:14

Менә мин юл буендагы каберләрне алдырып бетерер идем. Әйтерсең, кешечә күмер җир беткән! Тыярга кирәк, шуның кадәр кабер карап кайту неприятно. Кадерле булган кешене япа-ялгызын юл буена күмми инде юньле кеше.

№7 (73508) / 04.03.2011 19:10:28

миңа кайчакта зират өстеннән барган кебек тоела башлый...

Сак булыгыз зур юлларда!!!

Бәла-каза сезне тапмасын.

№6 (73499) / 04.03.2011 17:29:03

Эхем-эхем, ҺӘЙКӘЛЛӘР димәкче идем.Ашыкканда гел шулай важный бер хәреф төшеп кала.) 

№5 (73498) / 04.03.2011 17:20:59

Нинди Лилия Хәмитова җыры?Нинди һәйкә?Тизлегеңне кимет,Зелпе, югыйсә авария!Бөтенләй суынуың бар...

№4 (73497) / 04.03.2011 17:16:55

"Ул һәйкәлләрне күргәч кенә тизлекне киметәм" дию - көлке. Мин үзем юл билгеләренә карап тизлекне киметәм.
Лилия Хәмитованың "Юл буенда һәйкәләр" дигән җырын тыңлаганда да тәннәр эсселе-суыклы булып китә.

№3 (73484) / 04.03.2011 14:51:45

Ә минемчә кирәк ул һәйкәлләр. Үзем шәхсән аларны күргәч ихтыярсыздан тизлекне киметә төшәм. Һәйкәлләр, юлда эшләнгән хаталар, тизлекне арттыруның нәтиҗәсен күрсәтеп, кисәтеп тора кебек.

№2 (73469) / 04.03.2011 12:38:10

тиеш, тиеш тугел дип куп сойлэнергэ була инде ул..эмма югалту кичергэн йорэклэрдэ нэрсэ генэ кайнамыйдыр....Аллам курсэтмэсен!

№1 (73465) / 04.03.2011 12:24:34

игътибарны җәлеп иткәч тизлекне киметерләр иде югыйсә.Рәсәй халкы һәлакәтләргә дә күнекте.

▲ Өскә

www.work-zilla.com

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Татарстан Диния нәзарәте
ЕлМай
Татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе
«Элита»
Piter.tatar