Данил Сәфәров: Журналистика бик үзгәрде. “Матбугат.ру”ны еш кына гаеплиләр (ӘҢГӘМӘ)

 

–Әйе, мин Казан егете. 90нчы елларда татар гимназияләре ачыла башлады. 6 сыйныфтан мин дә шуларның берсенә күчтем, Жилплощадка бистәсендә урнашкан 5нче татар гимназиясендә укыдым. Анда тормыш кайнып торды. Беренче хезмәт хакы дигәндә, бер ара сагыз сату модага керде. Миңа Мәскәүдән блоклап алып кайтучы бар иде. Мин аны берәмтекләп саттым. Хәзер көлке, ә ул вакытта нормаль «бизнес» иде ул (көлә). 

 

–Ничә яшеңдә журналист булачагыңны аңладың? Бу яңа юл идеме? Әллә нәселдән килгән эшне дәвам итүме? 

 

–Гаиләбездә иҗат кешеләре юк. Барысы да завод хезмәтчәннәре. Журналист булу теләге мәктәптә барлыкка килде. Телевизордан “Поле Чудес” уены барлыкка килгән чак. Безгә кроссворд төзеп җибәрсәгез, тапшыруга чакырырбыз дип әйтәләр иде. Шуннан кызык өчен кроссвордлар төзи башладым. Мәрхүм әтием ярдәм итте. Әмма “Поле Чудес”ка җибәрмәдек бугай. Аның каравы, мәктәп газетасында чыкты. Балалар язучысы Алмаз Гыймадиев безнең мәктәптә укыта иде. Ул кроссвордларымны “Сабантуй” газетасына тапшырды, шунда басылып чыкты. Аннары укытучыбыз, шагыйрә Галия Гайнетдинова мине “Бәллүр каләм” дигән бәйгегә кулдан җитәкләп диярлек алып килде. Укытучыларыма бик рәхмәтлемен. 

 

–Журфакны бетергәч, Казан Финанс-Икътисад институтына укырга кердем. «Финанслар һәм кредит» дигән белгечлек буенча икенче дипломым бар. 

 

 

–Татарстан ЮХИДИ идарәсенең матбугат үзәгендә, “Барс-Медиа” ширкәтендә эшләргә туры килде. Хәзер инде ун елдан артык шәхси эшмәкәр буларак хезмәт куям. 

 

 

–Ул вакытта газета сайтлары начар хәлдә иде. Кайберләре бөтенләй юк. Баш мөхәррирләр белән киңәшләштем дә, шундый эшкә тотындым. Техник ягын Денис исемле егет башкарды. Ул чакта мәктәп баласы иде әле ул. “Матбугат.ру” сайты 11 ел эшләп килә. 

 

 

–Даими рәвештә 4-5 кеше эшлибез. Һәм шулай ук дусларыбыз, информаторларыбыз, кирәк чакта таянырдай партнерларыбыз бар. 11 ел эшлибез дидем бит әле. Бу дәвер эчендә башта “Одноклассники” барлыкка килде, аннары “Вконтакте” популярлашты, “Твиттер” шаулап алды, хәзер менә “Инстаграм” популяр, сайтка керүчеләрнең дә зур өлеше кесә телефоныннан гына керә. Ягъни мәгълүмати инструментлар гел алышынып, үзгәреп тора. Кайбер очракта без алар артыннан өлгерәбез, кайвакыт өлгерми дә калабыз (көлә). Әйтик, “Матбугат.ру”ны инстаграмда 67 мең кеше укый. Анда аерым бер тормыш. Кайберләр подписчикларның “Матбугат.ру” дигән сайтка кергәннәре дә юктыр. Шул ук вакытта “Одноклассники”да, “Фейсбук”та безнең бренд бик актив түгел. 

 

 

–Әйе, бу максат хәзер актуаль түгел. Элек тә бик актуаль булмагандыр ул, бәлки. Читтә яшәүче татарлар еш кына зарлана, безгә татарча укыр әйбер юк ди. Рәхим итеп укыгыз: “Татар-информ”, “Азатлык”, “Интертат”, “Акчарлак”, “Татар-тудей”, “Матбугат” һәр басма матбугатның үз сайты бар. Шәп кенә эшләп килүче аккаунтлар, пабликлар, блоглар күп! 

 

 

–Журналистика бик үзгәрде. Хәзер һәр кеше, һәр оешма – үзе үк массакүләм мәгълүмат чарасы. Традицион матбугат шушы чыганаклардан алынган мәгълүматны аралап утыручы гына. Һәрхәлдә, язмаларның, бәлки, 90 проценты социаль челтәрдән, танылган кешеләр блогларыннан, оешма пресс-службаларыннан, матбугат релизларыннан һ.б. һ.б алынган. “Матбугат.ру”ны еш кына гаеплиләр. Үз язмаларыгыз юк, башкаларныкын кына бастырасыз дип. Ә мин киресенчә уйлыйм. Башка җирдә күргән язманы рерайт ясап, ягъни башка сүзләр белән генә язып үзеңнеке итеп бирү – менә монысы матур түгел. Ә чыганакта ничек бар шулай бирү һәм чыганакны күрсәтү – монысы гадел. Безнең сайтта чыганакларның логотипларына кадәр кычкырып тора. Әйе, бу чыганакка бездән турыдан-туры трафик китермидер, бәлки. Әмма “Матбугат.ру” аша шул газета-журналларның язмалары тарала. Һәм шул рәвешле күпләр безнең белән бик теләп хезмәттәшлек итәләр. 

 

 

–Онлайн тормыш ул офлайн тормышның көзгезе. Әйтик, урамда берәр йорт янса, бик күп кеше җыела. Ярдәм итәргә түгел, карап торырга. Интернетта да кеше белән шул ук инстинктлар идарә итә. Кешене гаепләргә мөмкин, аудиториягә үпкәләргә. Әмма бу табигый күренеш. 

 

Тагы да кызыклы фикерләр Өмет газетасы бастырган интервьюда. Дәвамын биредә укырга мөмкин.