• 05.10-22.10 2021-2022 хоккей сезоны. Татнефть Арена
  • 22.10 Премьера! "Сөннәтче бабай", 12+, Кариев театры, 18:30
  • 23.10 Рөстәм Вәлиевнең тууына 60 ел. Искә алу концерты. Филармония. 17.30
  • 23.10-24.10 Премьера! "Сөннәтче бабай", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 27.10 "Мио, минем Мио", 6+, Кариев театры, 18:00
  • 28.10 "Ләйлә вә Мәҗнүн" , 12+, Кариев театры, 18:30
  • 29.10 Микулай, 12+, Кариев театры, 18:30
  • 30.10 Премьера!"Бәхетле көнем", 3+, Кариев театры, 11:00 һәм 13:00
  • 30.10 "Яратып туялмадым", 16+, Кариев театры, 18:00
  • 31.10 Премьера "Бәхетле көнем", 3+, Кариев театры, 11:00
  • 31.10 "Шәй-бу, Шай-бу!", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 01.11 Юрий Шатунов. КСК "Уникс". 19:00
  • 02.11 "Хикмәт әкиятләре", 6+, Кариев театыр, 18:00
  • 03.11-07.11 Ришат Төхвәтуллин. Сула. КСК "Уникс"
  • 04.11 "Корт", 12+,Кариев театры, 18:00
  • 05.11 Премьера! "Бәхетле көнем", 3+, Кариев театры, 13:00
  • 05.11 "Мәхәббәт күгәрченнәре", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 06.11 "Кәҗүл читек", 6+, Кариев театры, 13:00
  • 06.11 "Шәй-бу, Шәй-бу!", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 07.11 "Сәлам, Актәпи",3+, Кариев театры, 13:00
Бүген кемнәр туган
  • 20 Октябрь
  • Әсгать Сәфәров - дәүләт эшлеклесе
  • Нәбирә Гыйматдинова - язучы
  • Алсу Каюмова - актриса
  • Мостай Кәрим (1919-2005) - язучы
  • Александр Сладковский - дирижер
  • Ленар Фәйзетдинов - журналист
  • Вахит Юныс (1930-2006) - язучы, дипломат
  • Фәнәвис Дәүләтбаев - язучы
  • Хәләф Низамов (1941-2013) - дәүләт эшлеклесе
  • Әзһәр Габдуллин (1923-1993) - композитор
  • Телэче районы Шэтке авылында йорт сатыла.Газ, су кергэн. 89534073195
  • Торле породалы тавыкларны бик арзан бэягэ сатабыз. Кученеп киту сэбэпле 89274897219
  • В Казани семейная пара снимем однокомнатную квартиру, без детей и животных, РИЭЛТОРАМ ПРОСЬБА НЕ БЕСПОКОИТЬ!!! 89046705587(18+КУ)
  • Детскому саду №100 Советскому району требуются воспитатели,ст.медсестра адрес ул.Кирпичная 2а телефон 295-54-15
  • Исэнмесез! Ремонт стиральных и посудомоечных машин,качественно и с гарантией! Частный мастер Казань 89393369585 Радис
  • Үзебезнең умарталыктан бик тәмле, яхшы сыйфатлы бал сатыла. 3л - 1300 сум. Күпләп алучыларга, бәясе килешү буенча. Шулай ук кәрәзле бал да бар. 89625497103
  • В Казани на улице Сахарова ищем девушек (девушку) на подселение в зал в двухкомнатную квартиру 89923389181
  • Актаныш.услуги:жалюзи рулонные шторы рольставни рольворота ,ремонт москитных сеток 89375814252 Айдар
  • Актаныш. Натяжной потолок урнаштырабыз. Килеп улчәү, консультация бушлай, светильниклар да куябыз. Актаныш, Актаныш районы буенча эшлибез 8-937-581-42-52 Айдар
  • Детскому саду N 292 ново-савиновский район, требуется музыкальный руководитель на 1,5 стаки
 
 

 
Архив
 
06.04.2018 Җәмгыять

Хәлләр мактанырлык түгел: умартачылар ике ел бөлгенлектә

"Авыл халкы бал ашамый башлады. Балны алучы булмагач, умартачылык белән шөгыльләнүнең кызыгы бетеп бара”... Кукмара районы Түбән Шәмәрдән авылында гомере буе умарта тоткан 81 яшьлек Камил абый Хәмзин әнә шундый сүзләр белән каршы алды. Бүген 35 баш умартасы бар икән, әмма бу кәсептән кергән табыш кына мактанырлык түгел, ди...

— Бал кортларын чыгара башлагач, барысына да өлгереп булмый, шуңа алдан әзерләнәм, — дип сөйләде әңгәмәдәшем. — Бик аз йоклыйм, шуңа да көн дәвамында күп нәрсәгә өлгерәм, эшем тавык чүпләп бетерерлек түгел (көлә)... Кайчакта туеп: “Әллә сатып, үзебезгә җитәрлек кенә калдырыйкмы?” — дип тә уйлыйм. 35 баш күп бит. Аның эшен белмәгән кеше умарта тоту ансат дип уйлыйдыр, әмма мәшәкате шактый. Мәсәлән, бал кортларын елга ике тапкыр: язын һәм көзен дәваларга кирәк. Шулай итмәсәң, чиргә бирешеп, кырылып бетүләре дә бар. Узган ел күпләп (50-100 баш) умарта асраучыларның кортлары шактый үлде, бик зарландылар. Ә минем 100 % исән калды, Аллага шөкер. Хәзер чире дә күп, аларга каршы дарулары да бихисап. Умартачылык кибетләреннән аласың да, күрсәтмәдә язылганнарны үтисең, шул гына. Кышын ашарына булса, корт үлми. Мәсәлән, умарталарның бер өлешен “корт өе”нә кертәм, икенче өлеше кышны бакчада чыга. Көздән ояларын җылытам да, кар ява башлагач, оя өстенә, яннарына өям. Шулай эшләгәч, бик салкында да өшемиләр. 
 
 
Камил абыйның умарталыгы йортыннан юл аркылы гына урнашкан. Кар ерып, бакчага кереп булмыйдыр дип уйлаган идем, әмма тиктормас умартачы сукмакны кышын да суытмаган. Икәүләп ояларны карап йөрдек...
 
Соңгы елларда умартачыларның күбесе: “Бал сатылмый”, — дип зарлана. Шуның сәбәпләрен дә ачыкларга тырыштык. 
 
— Авыл халкы нишләп бал ашамый, шуңа шаккатам, — диде ул. — Югыйсә аның организм өчен ни дәрәҗәдә файдалы булуын да беләләр. Аллага шөкер, шушы яшемә җитеп, эчке әгъзаларымның авыртканы юк. Моны балның шифасы дип фаразлыйм. Кыйммәт, дияселәре килә бугай. Кукмарада 1 килосын 350 сумга сатучылар барын беләм, мин 300 гә сатам. Әмма алай да җырлап алмыйлар әле. Бал ник кыйммәт? Чөнки умартачылык кибетләрендә дарулар, кирәк-ярак бәясен ел да 15 %ка арттыралар. Бу бал хакына йогынты ясый. Умартачылар 2 ел бөлгенлектә бит инде! Банкрот булмас өчен, бер оядан 30 кг бал алырга кирәк. Ә минекеләр, мәсәлән, узган ел нибары 12-13 кг бирде. Бу шулкадәр эшләп, бушлай бал ашау гына дигән сүз. Һава торышы бал җыярга ирек бирмәде. Җылы булмагач, чәчәккә нектар төшми. 
 
 
Гомере буе кортлар арасында кайнашып, бал сыйфатының асылына төшенгән Камил абыйдан: “Иң яхшы бал кайсы?” — дип сорадым. Халык арасында, юкә балы яхшы, дигән фикер яши бит. 
 
— Юкә балы, дип саталар инде, тик ул бик дефицит бит, — диде умартачы. — Үз гомеремдә чын юкә балын бер 5 тапкыр гына алганмындыр. Ул ел саен булмый. Чөнки юкәнең чәчәге ачык, яңгыр яуса, аның балы юылып бетә. Ә кояш кыздырса — кибә. Болытлы, әмма явым-төшемсез көннәр булганда гына, кортлар аның балын җыеп ала. Гомумән, теге яки бу чәчәкнеке дип аеру кыен. Әгәр 50-100 гектар кандала үләне (донник) басуың булып, кортларыңны шунда тотсаң, донник балы дип әйтә аласың. Ә юк икән, димәк, балның нинди чәчәктән җыелуын тәгаен белеп булмый. Умартачы кортның сыртына утырып йөрми бит. Корт каян таба — шуннан җыя. Әмма бу начар дигән сүз түгел. Минемчә, иң яхшы бал — төрле чәчәкләрдән җыелганы. Чөнки һәр чәчәкнең балы сәламәтлек өчен үзенчә файдалы...
 

Рәзилә РӘСИМ
Ирек мәйданы
№ --- | 06.04.2018
Ирек мәйданы печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Татарстан Диния нәзарәте
ЕлМай
Татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе
«Элита»
Piter.tatar