поиск новостей
  • 17.06 "Сүнгән йолдызлар" Тинчурин театры, 18:30
  • 18.06 "Җырлап яшик". Кариев театры, 18:30
  • 19.06-21.06 БРИКС уеннары. Йөзү. ДВВС
  • 19.06-20.06 БРИКС уеннары. Ат чабышы. МКСК Казан
  • 19.06 "Ак чәчәкләр кебек...". Кариев театры, 18:30
  • 20.06-22.06 БРИКС уеннары. Футбол. Баскет-холл
  • 20.06 "Ромео һәм Джульетта". Кариев театры, 18:30
  • 22.06 "Ал җилкәннәр". Кариев театры, 13:00 һәм 18:00
  • 25.06 "Рөстәм маҗаралары". Кариев театры, 18:30
  • 26.06 "Гөлчәчәк". Кариев театры, 20:00
  • 27.06 "Яратып туялмадым". Кариев театры, 18:30
  • 28.06 "Суперкияү". Кариев театры, 18:30
  • 29.06 "Әлифба: Хәрефләр дөньясында". Кариев театры, 11:00
  • 29.06 "Матур City". Кариев театры, 18:00
Бүген кемнәр туган
  • 17 Июнь
  • Зөлфия Вәлиева - актриса
  • Ришат Хәмидуллин - дин әһеле
  • Роберт Нигъмәтуллин - галим
  • Ринат Баттал (1948-2018) - язучы
  • Рөстәм Зәбиров - архитектор
  • Балалар эчен, 0-3 яшькэ кадэр,Коляска Адамекс 2в1 сатам. КАЗАН КИРЭК БУЛСА КИТЕРЕП КИТЭБЕЗ.89957664503
  • Закиева, МИнск, тирэсендэ 1 булмэле квартира снимать итэм. 89377734777
  • Вахитов районы Хороводная 50 квартирада ремонт эшләту сәбәпле мебель сатыла (прихожая шкафы, кухня гарнитуры, ишекләр, лоджия ишекләре тәрәзәләре белән, газ плитәсе). Тел. 89655886559
  • Куплю газовые плиты работала недорого телефон 89274745077
  • Казанда, Таулар бистәсендә, гараж сатыла (ГСК "Горки 7А", бокс 10 (н), 16,90 кв.м.) Телефон: 89872358367
  • Корбанга сарыклар сатылат. Тел:89534010031
  • Ассаляму алейкум! Казанда, центрга якынрак булган гостинка, квартира яисэ булмэ снимать итергэ телим. Риелторсыз. 89872312932 (ватсап) Тулырак: https://matbugat.ru/ads/
  • Ищу работу в Казани дворником спожеваниям89870036142
  • Кариев театры эшкә чакыра! Безнең коллективка бухгалтер, тегүче, бүлмәләрне һәм складларны җыештыручы, территорияне тәртипкә китерүче кирәк. Яхшы эш шартлары, уңайлы график тәкъдим итәбез. Белешмәләр өчен телефон: 89625552588, 8(843)2379334.
  • МАМАДЫШ РАЙОНЫ ХАФИЗОВКА АВЫЛЫНДА ЙОРТ САТЫЛА. ЗУР БАКЧАСЫ БАР.МАМАДЫШТАН 10 КМ ЕРАКЛЫКТА. УТ,ГАЗ СУ КЕРГЭН. МУНЧАСЫ , САРАЕ БАР. АВЫЛДА АГРОФЕРМА БАР. УРТА МЭКТЭП ХЭМ СПОРТКОМЛЕКС 3 КМ ЕРАКЛЫКТАГЫ КУРШЕ АВЫЛДА. 8 905 377 32 07.
Архив
 
05.02.2015 Дин

“Шарли Эбдо” шаукымы – II

Кечкенә генә аңлашылмаучылык, төгәлсезлек килеп чыкты бит әле, җәмәгать. Газетабызның 30 гыйн­вар санында дөнья күр­гән “Шарли Эбдо” шаукымы” дигән язмада, “Әлдермештән Әлмәндәр” пьесасын мультфильм итеп төшерүгә юл куймаска кирәк, дигән катгый фикер әйтелгән иде.

Конференциядә чыгыш ясаган вакытта (соңрак әлеге фикерне “Мөслимә” газетасы мөхәррире Әлмира Әдиятул­лина да хуплап чыкты) аны Мәдинә ханым түгел, ире Солтан Әбделганиев әйткән икән бит. Сезне ирегез белән бутаганмын икән. Зинһар, гафу итегез, Мәдинә ханым!

Шушы уңайдан аның бе­лән ярты сәгать аңлаштык без. Сөйләшә торгач, шунысы аң­лашылды: иренең әлеге фикерен хатыны да бишкуллап яклый икән. Алай булгач, нигә борчыласыз соң, дип аптыравымны белдердем. “Ке­шеләр шалтырата бит, сәя­сәткә кер­мәскә киңәш итәләр. Мине иң борчыганы шул: бу җәһәттә мөфти, баш казый нигә үз­ләренең катгый фикерен әйт­ми? Аларның сүзен, мөнә­сәбәтен ишетәсе иде”, – дигән теләген дә җиткерде ул. Мөф­тине “тотуы” кыен. Баш казый белән элемтәгә кердек. “Әлеге хәл шәригать мәсьәләләренә керми. Мондый очракларда фәтваны Голәмәләр шурасы бирә”, – дип аңлатты нәзарәт­тәге вәкаләтләр бүленешен баш казый Җәлил хәзрәт Фазлыев.
 
– Һич шик юк: Туфан абый – татар зыялыларының иң мәш­һүрләреннән берсе. Аның “Әл­дермештән Әлмән­дәр” пье­сасы да – зур талант­ның бер дәлиле. Әсәрнең эчтәлегенә килгәндә, үзәктә бик көчле, куәтле шәхес гәүдәләнә. Тор­мышның нинди генә сы­нау­лары булмасын, Әлмәндәр бабай берсенә дә бирешми. Хәзерге заманыбыз өчен дә бик мөһим бу. Бүген кризис дип йөрүчеләр, дәүләтне, җитәкчелекне, законнарны тән­кыйтьләүчеләр, сер түгел, күп нәрсәгә кара күзлектән карый. Әлмәндәр исә һәрвакыт оптимист, шат күңелле. Аның, кешеләр мине күргәч елмайса, димәк, бу дөньяда файдасызга яшәмим, дип әйтүе дә бик саллы фикер, – дип сөйләде безгә ТР Диния нәзарәте каршындагы Голәмәләр шурасы рәисе Габдулла хәзрәт Әдһәмов.
 
“Әмма пьесада, төп сюжет линиясенә карамаса да, ди­небезгә каршы килә торган элементлар бар. Әйтик, Әл­мәндәр бабайның үлемне алдавы, Аллаһы Тәгаләнең бу хакта белмәве динебездәге иман нигезләренә каршы килә. Шуңа күрә әлеге әсәрдән мультфильм ясарга ниятләү­ләрен шушы атна-ун көн эчендә Голәмәләр шурасы утырышында тикшереп, әлеге эшкә алынучыларга тәкъдим­нә­­ре­безне җитке­рәчәкбез. Го­му­мән алганда, кешегә тәрбия бирү өчен бу пьеса бик мөһим. Әмма дин күзлегеннән булган кимче­лек­лә­рен төзәтәсе иде. Мульт­фильмның чыгуы Фран­циядәге кебек җәнҗаллы вакыйгаларга китермәс, иншалла. Тик шуны истә тотарга кирәк: театрда куела торган спектакль бөтен дөньяга чыкмый. Ә менә мультфильм татарча, урысча һәм инглизчә дә булачак икән. Интернетка да куелмый калмас. Шуңа күрә бу уңайдан мөселманнар арасында сүз-бәхәс чыгуы ихтимал”, – дип исәпли ул.
 
Озын сүзнең кыскасы, Әлмәндәр карт белән Газраил арасындагы каршылыкны кү­пертмичә, читләтеп кенә, шартлы рәвештә генә белдерү ягын­да Габдулла хәзрәт. “Әй­тик, Аллаһы Тәгалә хакында сүз барганда, әгәр дә үзе белгән булса, дигән сүз яңгырый. Кайбер диалоглардагы сүзләр төшеп калса, бик яхшы мультфильм килеп чыгарга мөмкин. Әйтик, төрек­ләрнең бер фильмында Җәб­раил фәрештә ак киемдәге егет итеп гәүдәләндерелә. Анда киноның төп максаты – кешеләргә вафат булачакларын хәтерләтү. Газраил фә­рештә еш кына хәбәрче буларак сурәтләнә. Монда да сюжет бераз үзгәртелсә зыян килмәс. Хәбәрләр килә. Әйтик, Ибраһим галәйһиссәлам турындагы риваятьтә әүвәл чәче агара, бөкрәя... Беркем дә мәңге яшәми. Биредә дә Газраилне хәбәрче сыйфатында ясарга, динебезгә туры китереп сәхнәләштерергә мөм­кин”,– дип киночыларга тәкъ­димнәрен җиткерәчәген әйтте ул.
 
Әлеге мультфильм тө­ше­релү уңаеннан укучыларыбызга сәясәт фәннәре докторы, Русия Ислам университеты ректоры Рәфыйк Мөхәм­мәтшиннең дә фикере гый­б­рәтле булыр дип уйлыйбыз.
 
– Минемчә, биредә ике проблема бар. Беренчедән, Туфан абыйның әлеге әсәре, әлбәттә, фәлсәфи. Аның ни­гезендә Газраилдән көлү һич тә юк. Татар халкының тормышка омтылышы, милләте­без­дәге уңай караш бу. Әл­мәндәр, тормыштан китәсе килмичә, эшләп бетермәгән эшләрен тәмамларга тырыша. Дини ягын алмаганда да, фәлсәфи әсәрдән мультфильм ясау – мәгънәсезлек, минемчә. Андый хезмәт башкарак сюжетларга корылырга тиеш. Һәрхәлдә, тирән фәлсәфи хезмәтләргә мультфильм ясаганнарын күргәнем юк. Мульт­фильм ул балалар өчен ясала. “Әлдермештән Әлмәндәр” спектакле хәзерге вакытта сәхнәдә куелмаса да, аның язмаларын һаман күрсәтеп торалар”,– дип аптыравын белдерде Рәфыйк әфәнде.
 
“Икенче яктан, ул безнең дини кануннарга туры килми. Газраил фәрештәгә бәйле. Фә­рештәләрнең барлыгына ыша­ну – диннең, инануның бер баганасы ул. Алланың әмере булып, кешенең гомере бетеп, үлем фәрештәсе килгән икән, аның фани дөньяда вакыты бетте дигән сүз. Шуңа күрә төп фәрештәләрнең бер­сенә булган шундый мөнәсә­бәтне пропагандалау дөрес булмас. Туфан Миңнуллинның ул пьесасына килгәндә, үз чоры өчен даһи әсәрләрнең берсе иде ул. Кабатлап булса да әйтәм: анда төп нәрсә дингә мөнәсәбәт түгел, кешенең тормышка омтылышы. Әлеге яктан иң кызыклы, уңышлы әсәр­ләрнең берсе бу хезмәт. Шул ук вакытта пьеса совет чоры­ның бер чагылышы икәнен дә онытмыйк”, – дип искәртте ул.

Рәшит МИНҺАҖ
Ватаным Татарстан
№ 15 | 04.02.2015
Ватаным Татарстан печать

▲ Өскә
Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Татар телен һәм ТР яшәүче халыклар вәкилләренең<br />туган телләрен саклау, үстерү мәсьәләләре комиссиясе
«Элита»