• 25.10-27.01 16-я специализированная выставка «ДорТрансЭкспо». «Казанская ярмарка»
  • 02.11-04.11 Гүзәл Уразова-Илдар Хәкимов. Эксклюзив программа концертлары. УНИКС, 18:30
  • 03.11-04.11 Филюс Каһиров концерты. Казан. Филармония.
  • 14.11 Азат Абитов концерты. Казан, Филармония. 18.30
  • 22.11-25.11 Российский Форум Маркетинга 2017. г. Москва, ул. Веткина, д.4, Ювелирный Дом «Эстет».
  • 24.11 Илһам Вәлиев концерты. Казан, БКЗ. 19.00
  • 25.11 Elvin Greyның 3D-шоулы концерты, Казан - Боз сарае. Башлана 19:00.
Туган көннәр
  • 23 Октябрь Ленар Сәйфиев
  • 23 Октябрь Марсель Зарипов
  • 23 Октябрь Дания Гыймранова
  • 24 Октябрь Рәис Шәйхелисламов
  • 24 Октябрь Софья Гобәйдуллина
  • 26 Октябрь Раил Өметбаев
  • 26 Октябрь Резидә Галимова
  • 27 Октябрь Фәрит Таишев
  • 27 Октябрь Рөстәм Вәлиев (1961-2014)
  • 27 Октябрь Мансур Кашапов
  • Актаныш. Норка туны сатыла, размер 46-48, тун озын, капюшонлы, кара төстә, яхшы сыйфаттагы тун, бәясе килешү буенча. 89625707653
  • Әтнә районында сатыла: Кама Evro185/65 R15 шипованный көпчәкләр, литой дискалар бн 89518982100
  • Актаныш. Үгез ите сатыла (бер ал, бер арт ботка хуҗа кирәк) 22 октябрьдә үгез суела. 89375757095
  • Арчада йорт сатыла. Кирпич 120 кв.м. Барлык шартлар да бар. Газ мунчасы өйдән керәсе. Сарай ,гараж. Бакчада бар да үскән. 2800000.тел 89656083354
  • Казаннын Ад.Кутуй урамында 18,4кв.м.,5/5 гостинка сатыла.89272469637
  • Пр.Победы тукталышы. Ике булмәле фатирның бер булмәсенә эшли торган, начар гадәтләре булмаган татар кызы эзлим. 89631201352
  • Казан Габишева 17. Бер булмәле квартира озак вакытка бирелә. 14 000+ счетчик. 89178984454
  • Казан Минская 12. Бер бүлмәле фатир сатыла. Ашан, Мегастрой каршында. Бөтен җиһазлары белән. 37 кв метр. 89370093474
  • В продаже самцы кроликов бройлеров для выращивания на мясо. Вес 7-8 кг, цена 1000р. Возможна доставка 89377786691 (вацап) Актаныш. Ферма
  • Казан Глушко 20а бер бүлмәле квартира озак вакытка бирелә. 20 000 +счетчик 8 927 4059202

 

 

 

 
Архив
 

               

23.07.2013 Мәгариф

Даһилар инкубаторы үзен аклармы, яки Талантлар канат какканда

Татарстанда аеруча талантлы балалар өчен махсус гим­назияләр, лицейлар челтәре булдыру проекты акрынлап тормышка ашып бара.

Үткән ел IT-лицей үзенең ишеген ачты. 2013-2014 уку елында мондый мәктәп­ләр­нең артуы көтелә. Аерым алганда, КФУ каршындагы Лобачевский исемен­дәге лицей директоры Павел Шма­ков­ның “Махсуслашкан олим­пиада-фәнни үзәге” проекты да тормышка ашар шикелле. Тагын ун районда рес­публика масштабындагы лицейлар һәм гимназия-интер­натлар да аеруча сәләтле укучыларны озакламый тупларга тиеш.

Гадәттә, мондый мәк­тәпләр тирәсендә ыгы-зыгы купмыйча калмый, төрле каршылык­лы фикерләр әйтелә, укучылар контингентын туплаганда да проблемалар еш туа. Әй­тик, Павел Шмаков интернат ача алмый азаплану­ларының сәбәбен түрә балаларын тү­гел, ә бары тик сәләтле балаларны гына туплауларында күрә иде. Шмаковка бу мәсьә­ләдә, югары җитәкчелекнең яклавына карамастан, шактый кыен ашарга туры килде. Ул әле дә: “...барлыкка килә торган лицей һәм гимназия­ләрдә яртысы җирле җитәк­челәрнең балалары булыр”, – дигән фике­рендә нык тора. Бар дирек­торларның да Шмаков кебек үҗәтлеге юк, шуңа күрә бу фикер дөреслеккә якын дип ышанырга була. Тик проект­ның уңайсыз ягы анда гына түгел. Җитәкче балалары арасында да сәләтлеләре еш очрый һәм аларга элиталы интернат ишекләрен бикләп кую да дөрес булмас иде. Кайберәүләр “йолдызлар”ны бер түбә астында җыю катлаулы проблемалар тудырачак, балаларны гаилә тәрбия­сен­нән аеру тискәре нәтиҗә­ләргә китерәчәк дип яңа ниятнең кимчелекле якларын күрсә, икенче берәүләр проектны ике куллап яклый. Ихтимал, яңа мәктәпләргә укы­тучыларның идеаль коллективларын туплау да бик үк җиңел эш булмас. Проектның эксперимент стадиясе болардан башка да су асты ташларына бәрелми калмас. Гадәттә мондый идеяләрнең объектив нәти­җәсе дистә еллар үткәннән соң гына мәгълүм була. Даһилар инкубаторы булырлармы алар, яисә проект эксперимент стадиясен үтә алмыйча акрын гына сүнәрме – боларын киләчәк күрсәтер.

Идея никадәр генә мавыктыргыч булмасын, аның канатында болытларда йөзүче­ләрне җиргә төшерә торган кайбер нечкәлекләр бар. Беренчесе – гадәттән тыш талантлы баланы ачыклап алу проблемасы. Әйтик, балачакта Эйнштейнны аңгырарак бер бала дип санаганнар. “Сездән, Эйнштейн, рәтле-башлы берни дә чыкмаячак”, – дигән аңа Мюнхендагы гимназия укытучысы. Цюрихтагы югары федераль политехник училищеның физика профессоры исә, аңа тырышлык һәм ихтыяр көче хас, ләкин сәләте җитми дип санаган. Бөек инглиз физигы Джеймс Макс­веллны, белем алырга сәләт­сез дип, мәктәп­тән куганнар.

Хәзерге олимпиадаларда җиңүчеләрнең исә бик аз проценты гына киләчәк тормышларында зур фәнни уңыш­­ларга ирешә. Танылган галимнәр белән шөгыль­лән­гән балалар арасында да мондыйларның проценты бик кечкенә.

1921 елда Американың яшь галиме Льюис Терман бөтен гомере буена барачак тикшерүен башлап җибәрә. Ул ил буйлап күп санлы уку йортларын йөреп чыга, махсус тестлар ярдәмендә сәләт­ле балаларны ачыклый һәм күп еллар буена аларның тормышларын һәм карьераларын күзәтә. Еллар үткәннән соң, Терман исемлегендәге берничә кеше­нең генә биз­нес­та һәм фәндә яхшы уңыш­ларга иреш­кәне ачыклана.

Тик алар арасында да дөнья­күләм яисә һич югы илкүләм генә булса да масштабтагы шәхесләр табылмый. Тер­манның оппонентлары исә, әгәр дә галим шул ук сандагы гадәти балаларны күзәткән булса да, аларның уңышы сай­лап алынганнарныкыннан ким булмаячагын исбат итәләр.

Халыкара гаилә психолог­лары ассоциациясе галим­нә­ре Виктория Смирнова Һәм Лилия Никитина, барлык кешеләр дә, тиешле тәрбия булганда, даһи була ала дип саный. Мәскәү математика җәмгыяте президенты, академик Виктор Васильев та: “Теләсә кайсы кеше теләсә кайсы өлкәдә уңышлы алга китә ала, математика да моннан искәрмә түгел. Әй­тик, кайбер клиник очрак­ларны исәпләмәгәндә, һәр­кем диярлек уртакул фән докторы була ала“, – дип саный. “Сәләтле” ярлыгын такканда бик зур “коррупцион хә­тәрлек” бар, ә менә ул ярлыкны йөртү психологик яктан бик авыр, күпләр моңа чыдамый, сына дип хәвефләнә Васильев.

Талантларның канат кагуы өчен, әлбәттә, яхшы остазлар, уңайлы шартлар кирәк. Республикада туып килүче “даһилар инкубаторлары” – бу яктан бик мавыктыргыч идея һәм күңел аның уңышлы тормышка ашуын тели. Әмма белем алуга омтылыш, максатка бару юлында тир түгүгә стимул булдырылса, гадәти мәктәпләрдән дә әллә ника­дәр уңышлы нәтиҗәләр кө­тәргә булыр иде. Әлегә илдә яшәп килүче процентлы-рей­тинглы мәга­риф системасы алдашуга һәм күз буяуларга гына стимул тудыра. Яңа төр лицей һәм гимназияләр талантлар үс­терүче мәктәп­ләр булырлармы, әллә мәгариф бюрократиясе һәм тәкәббер түрәләр алардан “Потемкин авыллары” корырмы – хак бәяне вакыт әйтер. 

Рәшит ФӘТХРАХМАНОВ
Ватаным Татарстан
№ 118 | 23.07.2013
Ватаным Татарстан печать

comments powered by HyperComments

Фикерләр

№3 (846362) / 24.07.2013 00:04:42

№1,2 фикерләре дөрес.Исем өчен генә эшләп йөрүче укытучылар булса , бернинди нәтиҗә булмаячак.

№2 (846315) / 23.07.2013 16:43:54

Эйнштейн мисалы уңышлы түгел, чөнки Мюнхенда ул укыту системасындагы "рутина", һәрнәрсәне ятлауга корылган тәртипкә каршы чыгып, укытучы белән бәхәскә керә. Математика һәм латинны ул бик яхшы белә.

Ә инде республикадагы гимназияләр челтәре идеясенә килсәк, ул инде 2011 елны ук гамәлгә ашырыла башлады. Актанышта сәләтле балалар өчен гимназия дәүләт учреждениесе буларак ачылган инде ул елны. Ул гимназияне ачкан кеше, билгеле булганча, хәзер мәгариф министры. Әлеге уку йортының күпмедер нәтиҗәләре дә бар инде. Мондый төр белем учаклары инкубаторлар түгел, аларның максаты - баланың сәләтен үстерерлек шартлар тудыру. Өстәвенә, интернат режимында эшләгәч, ерак авыллардан балаларга да мөмкинлекләр тудырыла. Шул ук Актаныш гимназиясендә Таҗикстаннан бер кыз укый, Русия төбәкләреннән, аерым алганда, Красноярск, Оренбург, Самара, Магнитогорск, Башкортстан, Ижау шәһәрләреннән балалар белем ала.

Миңа калса, республикада шундый гимназияләрнең эшләве бик файдага булыр.
Ләкин монда инде төп мәсьәлә укытучылар коллективының нәтиҗәле эшенә килеп терәлә. Аларның осталыгы җитмәсә, күпме акча түксәләр дә бушка булачак.

№1 (846304) / 23.07.2013 14:39:08

Бу өлкәдә мин Рәшит әфәнде белән килешәм.
Чын талантларны инкубаторда әзерләп булмый. Һәр бала талантын ачарлык шартлар булганда гына талантлар үз ритмында үсеп өлгереп җитәчәк.

Бу урлауга, бары урлауга корылган хакимият һәр вложениены нидер белән үлчәргә җыена. Ул үлчәүләр баш чыкмаслык бюрократия, кәгазьгә әйләнә дә һәр башланган эш получается как всегда - ничем !!!

Талантлар үстерү методикасы совет елында уйлап табылган инде. Яңа велосипедлар уйлап чыгарасы юк.

1.Укытучыны бары укучысы белән калдырыга. Һәр төрле отчет бетерелергә тиеш.

2.Төгәл фәннәр буенча укытучыларның хезмәт хакы бүгенге көнгә кимендә 50 мең булырга тиеш.

3.Һәр районда бер-ике генә булса да, тулаем лаборатор эшләр белән тәэмин итәрлек кабинетлары булган түгәрәкләр (төгәл фәннәр буенча) булырга тиеш. Бернинди отчетсыз һәм билгеләрсез. Бары кызыксынучы балага юнәлтелгән.Һәр теләгән бала өчен.

4. Мәктәп программалары 60еллардагы гадилеккә кайтырга тиеш.Сәагь буенча да, катлаулылыгы буенча. Ул дәреслекләр әле дә исән. Совет чорының ахырында гына фән булып гап-гади әйберләрне катлауландыру санала иде.Мәктәптәге фән ул катлаулыф әйберләрнең асылын гади итеп аңлата белү, фәнгә кызыксыну уяту.

Минобр булсам, мин шул юнәлештә эшләр идем)))

▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
ТНВ
Addnt.ru
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Туган як
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Яңарыш
Барс-Медиа
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Идел
Gong-TV
Бөтендөнья татар яшьләре форумы
Себерке
Өмет
Диләфрүз
Татарстан Язучылар берлеге
comments powered by HyperComments