• 17.01 "Алмачуар"спектакле. Кариев театры. 13:00
  • 18.01-19.01 Илсөя Бәдретдинова "Атказанмаган". УНИКС
  • 18.01 "Кичер мине, әнкәй" спектакле. Кариев театры. 18:00
  • 19.01 "Нигез ташлары" спектакле. Кариев театры. 18:00
  • 23.01 А.Бостановның "Зәйнәп Максудова китапханәсе" китабын тәкъдим итү. Г. Тукай әдәби музее. 14.00
  • 31.01 "Хикмәт әкиятләре" спектакле премьерасы! Кариев театры. 18:30
  • 31.01 Н. Исәнбәтнең тууына 120 ел тулуга багышланган «Мин Тукайның замандашы». Г. Тукай әдәби музее. 14.00
  • 06.02 Музейда музыка: "Риваять" этно-төркеме концерты. Г. Тукай әдәби музее. 18.30
  • 07.02 Актаныш районы "Агыйдел" дэулэт жыр hэм бию ансамбленен концерты. Г. Тукай ис. Филармония концертлар залы. 18.00
  • 14.02-23.02 Мунча ташы. Кырыкта да кызыкта. КСК "Уникс"
  • 25.02 Алия Карачурина "Тәүге тапкыр". Филармония. 18:30
  • 25.02 Гөлсирин Абдуллина , Азат Абитов . " Туйның 5 нче көне". ДК Ленина.
  • 29.02-09.03 Фирдус Тямаев. Ялгыз торна. КСК "Уникс"
Туган көннәр
  • 17 Гыйнвар Илнур Закиров
  • 17 Гыйнвар Чулпан Шакирова
  • 17 Гыйнвар Раиф Усманов
  • 17 Гыйнвар Ләйсән Төхвәтуллина
  • 17 Гыйнвар Аяз Гыйләҗев (1928-2002)
  • 17 Гыйнвар Барлас Камалов (1930-2004)
  • 18 Гыйнвар Камал III (1899-1968)
  • 18 Гыйнвар Эльмира Сираҗи
  • 18 Гыйнвар Фән Вәлиәхмәтов
  • 18 Гыйнвар Риман Гыйлемханов
  • Продаётся двухкомнатная квартира в центре Актаныша. Тихое уютное живописное место возле набережной. Т 8-986-933-67-11.
  • Казанның Авиатөзелеш районында, Павлова урамында тзртипле кешеләргә фатир сдаваться ителә. 89539987244
  • Сдаю комнату девушкам в 2-х комн.кв по улице Гарифьянова на длительный срок. В шаговой доступности находятся остановки общественного транспорта, Медучилище через дорогу. В квартире имеется всё для проживания - холодильник, стиральная машина, микроволновка. Санузел раздельный. Недорого. 7 тысяч рублей. Не риэлтор. 89178738213 (ватсап)
  • Сайдинг белэн здание тышларга бригада кирэк. Актаныш. 89376209888 ( WhatsApp ка язырга).
  • дворникны эшкэ чакырабыз , центр 89872053927
  • Натяжной потолок урнаштырабыз хэм электромонтаж эшлэре башкарабыз. Килеп улчэу хэм консультация бушлай. Казан. Казан арты районнары. 89046768348
  • Дербышки, Биектау, Киндери тирәсеннән эш эзлим, грузчик эше. Физик яктан көчлемен. 89600756516.
  • Залесный бистәсендә йорт кулланышка бирәм. Тукталыштан, кибеттән 10 минутлык юл.Айга 8000. Мунчасы да бар. Тел. 89047645487
  • Продается стиральная машина Индезит -2016г рабочем состоянии. Казан 89003273804, 89179275753
  • Шпаклёвка,обойные работы,плитка,обшивка ,откосы штукатурим КАЗАН -89178887212

 

 
Архив
 

               

15.07.2013 Экология

Елан күләгәдә сагалый

Быел Татарстан территориясендә кара еланнар гадәттән тыш агрессивлык күрсәтә. Татарстан Сәламәтлек саклау министрлыгы мәгълүматларына караганда, җәй башыннан бирле әлеге хәшәрәтләр ике дистәдән артык кешене чаккан инде.

КФУның биоресурслар һәм аквакультура кафедрасы ассистенты, биология фәннәре кандидаты Илдар Хәйретдинов сүзләренчә, еланнарның мондый агрессивлыгы бик җиңел аңлатыла. Алар эссене яратмый, җиләс урын һәм дым эзләп сулыкларга, яр буендагы куаклык, әрәмәлекләргә таба шуыша. Кеше дә бит эсседән күләгәле урынга кача, еланнар аңа шунда һөҗүм итә дә.

- Кешеләр, гадәттә, андый урыннарда яланаяк йөри, ә кара еланнар, тузбашлардан аермалы буларак, кешедән качмый, - дип сөйли Илдар Хәйретдинов. - Дөрес, беренче булып һөҗүм итмиләр. Ләкин әгәр кеше еланны күрмичә, ялгыш өстенә басса, ул “дошман”ын тешләп ала. Әгәр көннәр болай эссе тормаса, яңгырлар ешрак яуса, еланнар да сулыклар тирәсенә җыелмас иде. Аларга кеше йөрми торган куаклыклар, чокыр һәм болыннардагы дым да җитәчәк. Ягъни еланнар төрле җирләргә таралып, аларның кешеләр белән очрашу мөмкинлеге берничә тапкырга кимер иде. Өстәвенә, гадәттә, урман һәм болыннарда кешеләр калын табанлы аяк киеменнән йөри.

- Сезон башыннан бездә елан тешләгән 10 кеше дәваланды инде, - ди шәһәрнең 7 нче клиник хастаханәсенең токсикология бүлеге мөдире, Татарстан Сәламәтлек саклау министрлыгының баш токсикологы Рөстәм Гашыйгуллин. - Алар барысы да еланны күрмичә, аңа ялгыш баскан. Бары тик бер ир-ат кына елан аның кечкенә оныгына ташлануы, ә ул аны саклап, үзенең кулын куюы хакында сөйләде. Мин биолог түгел, шулай да кара еланнарның үзләрен алай тотмавын беләм. Ә инде бу хәлнең май уртасында, көннәр бик эссе торганда булганлыгын исәпкә алсаң, бәлки температура кискен күтәрелү аркасында еланнар стресс кичергәндер. Өстәвенә, бу вакытта еланнар парлаша, шуңа да аларның агрессивлыгы көчәя.

Елан чаккан очракта, Татарстан Сәламәтлек саклау министрлыгы баш токсикологы түбәндәгеләрне киңәш итә:


1. Каушап калмаска. Күләгәле урынга ятарга (яки зыян күрүчене яткырырга), аякларны өскәрәк күтәреп куярга (бу токсик-аллергик шоктан кинәт артериаль басым төшүен кисәтә) һәм ашыгыч ярдәм чакыртырга кирәк. Әгәр зыян күрүчегә вакытында квалификацияле ярдәм күрсәтелмәсә, елан чагудан кеше үләргә дә мөмкин.

2. Елан чаккан беренче 10-15 минутта ярадагы агуны чыгарырга тырышып карарга мөмкин (соңыннан инде моны эшләүнең файдасы юк: агу лимфаларга үтеп керә башлаячак). Беренче ысул - авызда яра яки авыру тешләр булмаса, агуны авыз белән суырып алырга ярый. Моның өчен яра тирәсендәге тирене тешләр белән кысарга һәм бер үк вакытта суырырга, чыккан сыеклыкны тиз генә төкереп ташларга кирәк. Икенче ысул - агуны ярадан бармаклар белән кысып чыгару.

3. Зыян күргән кешегә күп итеп су эчертергә кирәк. Бу - организмнан агуны чыгарырга ярдәм итә.

4. Әгәр мөмкинлек булса, ярага салкын әйбер куярга ярый, бу агуның таралуын акрынайта.

5. Елан чаккан кешене горизонталь хәлдә хастаханәгә илтергә кирәк.

Кара елан тешләсә, түбәндәгеләрне эшләргә ярамый:


- Зыян күрүчегә исерткеч эчемлек эчертергә - бу агуның таралуын тизләтә.

- Жгут салырга. Елан чаккан агылган урынны кысып кую кешенең хәлен тагын да начарайта. Яраны кысып бәйләргә дә ярамый, алай эшләгәндә ул тагын да катырак шешә.

- Елан чаккан урын тирәсен кисәргә ярамый.

- Яраны яндырмыйлар.

- Артериаль басымны күтәрә һәм кан тамырларын киңәйтә торган дарулар кабул итү тыела. 

Елена МЕЛЬНИК
Интертат.ру
№ | 14.07.2013
Интертат.ру печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Барс-Медиа
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан Язучылар берлеге
Татарстан китап нәшрияты
RAFINA/D
Милли Музей
Фирдүс Тямаев
Шаян
Татаркино
Ханский дом
Балмай
Раяз Фасихов
MINBAR