• 15.12-16.12 "Ләйлә вә Мәҗнүн". Премьера. Кариев театры. 18.00
  • 16.12 "Казан" бию ансамбле концерты. Филармония. 18.00
  • 20.12-08.01 "Шүрәле белән Яңа ел!". Г.Тукай әдәби музее.
  • 21.12 Актаныш районы "Агыйдел дэулэт жыр hэм бию ансамбленен "Авылым кайтавазы" исемле ижат концерты
  • 22.12 XIX Татар жыры. КРК «Пирамида». 17:00
  • 22.12 "Без шундый театр төзербез...". Юбилей. Кариев театры. 16.00
  • 02.03-04.04 Фирдус Тямаев "Җиде малай идек". Уникс. 17:00
Туган көннәр
  • 11 Декабрь Зиннур Нурмөхәммәтов (1941-2003)
  • 11 Декабрь Габдулла Шамуков (1909-1981)
  • 11 Декабрь Азат Садриев
  • 11 Декабрь Вәгыйз Минһаҗев
  • 11 Декабрь Искәндәр Сираҗи
  • 11 Декабрь Мансур Сәгъдиев
  • 12 Декабрь Гөлчәчәк Гайфетдинова
  • 12 Декабрь Алмаз Сабирҗанов
  • 12 Декабрь Чыңгыз Айтматов (1928-2008)
  • 14 Декабрь Нур Әхмәдиев
  • Подсилениега тэртипле 1 егет эзлибез. 2 комнатлы квартир , ямашева урамында, тулэу 6000 все включено. коментка + куегыз узем язам.89506660021
  • Яна Савин районында Ф.Амирхан урамы 95 йортта барлык унайлыклары булган бер булмэле фатир озак срокка сдавать итэм. Тэртипле татар кызлары яки татар гаилэсе булса эйбэтрэк булыр иде. Риелторлар комачауламаса иде. Бэясе 17000.тел. +79377796961
  • 3 ел элек брустан салынган ике катлы коттедж сатыла. 120 кв.метр. Гараж,6 сутый жир, Мунчага өйдән генә чыгасы, мунчада җылыткыч батареялар, утын һәм газ белән ягып була. Казаннан28 км. юлда пробкалар булмый. Лаеш районы Бима авылы. 8-917-279-10-83 Ашыгыч, бәясе түбән.
  • Ассаляму алейкум уа рахматуллахи уа баракатух. Требуется продавец - консультант мусульманка со знанием татарского языка. График работы: с 9.00 до 20.00 2/2день. Требование: Исполнительность Ответственность Грамотная речь Умение обучаться Заработная плата от 15000 до 18000руб. Условие для совершения намаза имеется. Резюме на эл.почту alsu.alsuorto@mail.ru Или на номер 89270394299. г. Казань
  • Кама Тамары районында ботлап или килолап угез ите сатыла. Элегэ суелмаган. Тел:89997583579
  • Суеласы угез итенэ заказлар кабул ителэ. Китереп бирү мөмкинлеге бар. 89997593579 Казан
  • Яна савин районынын Амирхан урамында(Казан)барлык унайлыклары булган бер булмэле фатир озак срокка арендага бирелэ.Татар гаилэсе яисэ татар кызлары булса унайлырак булыр иде. Бэясе 16 мен сум.Тел. 89173903748
  • Авылда йорт сатам. 2979205
  • Эгерже районында 500кг, кутэрелешле тельфер сатыла, бу 89600752822, 89179042260.
  • Февраль аенда бозаулыйсы тана сатыла. Теләче районы Шәтке авылы. 88436053850

 

 

 
Архив
 
 
12.12.2014 Җәмгыять

Хатыннары ташлап чыгып киткән күп балалы әтиләр ничек яши?

Заман әллә нишләде: ирләре ташлап киткән ялгыз аналар язмышын табигый хәл дип кабул итә башладык. Әмма соңгы вакытта хатыннары ташлап чыгып киткән ялгыз әтиләр дә аз түгел. Ир-ат өчен ялгыз гына бала үстерү, чынлап та, бик зур сынау. Баласы берәү генә булса бер хәл, күп балалы әтиләр ничек яши?

Өч ул

Казанның Дежнев урамында яшәүче Азат Фәтхуллинның өч улы бар. Шамилгә – 10, Маратка – 9, Әмиргә 8 яшь. Алар башкаланың 67нче мәктәбендә укый. Фәтхуллинар гаиләсе кайчандыр бүтәннәрнеке кебек тулы, түгәрәк булган. Ана кеше, иренә, өч баласына кул селтәп, эчә башлаган. 
 
“Хатыным Ольга миннән 10 яшькә кечерәк, ул 1971 елгы, мин 1961 елгы, –  ди Азат. – Өйдән чыгып киткәненә 5 еллап бардыр. Башта югалгалап, 2-3 көн торып, кайта иде, соңыннан бөтенләй кайтмады. Исән икәнен, урамда эчеп йөрүен күршеләр, танышлар килеп әйтә. Яз көне бездән ерак түгел йортлар тирәсендә балалар да күргән. Балалар белән килеп сөйләшкән. “Әтиегез өйдәме, сезне карыймы?” –  дип сораган. Аннан бер ир белән китеп барган”. “Азат, хатының тик торганнан эчүгә сабыштымы? Башта ничек яшәдегез?” – дибез. “Мин “КамАЗ” машинасында эшли идем. Яшермим, эштән кайткач, хатын белән икәү утырып 1-2 чәркә эчкәли идек. Исерер өчен түгел, азрак арыганнар бетсен, дип. Аннары хатын мин эштән кайтканчы ук исереп куя башлады. Үзе кебек дуслар тапты. “Балаларны кара, нишлисең син?!” – дип суккалаганым да булды. Аннары кул селтәдем. Исерек хатын дип, төрмәгә кереп булмый! Балаларны кем карар? Болай да гел күзәтеп, тикшереп кенә торалар. Алай-болай булса, малайларны балалар йортына алып китәчәкләр. Ә минем аларны үзем үстерәсем килә. Начармы, яхшымы, без бергә...” – ди әти кеше.
Фәтхуллиннар бер бүлмәле “гостинка”да яши. Бүлмәне кайчандыр Ольгага биргән булганнар. Малайлар өчесе бер диванда йоклый. Гаилә башлыгы, ремонт ясыйбыз дип, стенадагы обойларны куптарып ташлаган, тик эш ярты юлда туктап калган. Балалар, әтиләренең башлаган эшләрен дәвам итеп, үзләре ясаган рәсемнәрне, әтиләренә багышланган матур сүзләрне язып стенага элгәннәр. 
 
Шаккатмалы,  Фәтхуллиннар гаиләсе бүген бер тиен акчасыз яши икән. Азат беркайда да эшләми. “КамАЗ”дан чыккач, төзелештә эшләдем. 2-3 ел өйдә генә торам инде, эшләргә сәламәтлегем юк, – ди ул. – Башкаланың Киров районы социаль яклау идарәсе балаларга компенсация түли иде, хәзер ул да юк. Анда бит 6 айга бер тапкыр белешмәләрне яңартып торырга кирәк. Ә мин эшләмәгәч, ул белешмәне кайдан алыйм?! Миңа инсульт булды, гомумән, күп җирем авырта. Группа алырга дип, сырхауханәләргә барып кәгазьләр җыя башлаган идем, аның да азагына чыгып җитеп булмады. Йөз төрле белешмә кирәк. Һичьюгы группа алсам, пенсия булыр, балаларга да компенсация түләнер иде.
“Алайса сез нинди акчага яшисез?” – дибез, гаҗәпләнеп. “Гади кешеләр, танышлар булыша. Ач тормыйбыз, Аллаһка шөкер. Әллә кайлардан балаларга киемнәр, ризыклар алып киләләр. 67нче мәктәп коллективына рәхмәт. Балалар бушка ашый, гомумән, мәктәптә минем малайларга карата мөнәсәбәт яхшы анда”.
 
Казанның Киров районы гаиләгә һәм балаларга социаль ярдәм күрсәтү бүлеге җитәкчесе Антон Федякин хәбәр итүенчә, Азат Фәтхуллин гаиләсенә район хакимияте дә, социаль яклау үзәге дә булышып тора. “Ул балаларга ике ел рәттән укырга кергәндә формалар, мәктәп кирәк-яраклары белән тулган букча бирдек, – ди җитәкче. – Азат Фәтхуллин 2013 елның декабренә кадәр аз керемле гаилә буларак, акча алды. 6 айга бер тапкыр белешмәләрне яңартып торырга кирәк, әмма әти кеше Яңа елдан соң килмәде. Шулай итеп, балаларга шул кечкенә сумма да түләнми башлады. “Биржага барып, әйдә  сиңа белешмә алып киләбез”, – дигәч: “Үзем генә барам”, – дип киткән иде, һаман килеп күренгәне юк. Бүген балаларга бары тик юл акчасы түләнә – һәркайсына 218 сум. Аның өчен дә кәгазьләрне үзебез җыйдык.
 
Балаларны җәй көне ял йортына җибәрик дигән идек, әтиләре аңа да ризалашмады. Югыйсә ул бушка, артыннан да йөрисе юк. Алардан ерак түгел генә социаль ашханә бар. Шунда юллама бирәбез дибез, кирәкми ди”. 
 
Дүрт бала
 
Икенче герой – Мәхмүтҗан. Ул үзбәк кешесе. Барлык милләттәшләре кебек ул да Казанга акча эшләргә дип килгән – җәен төзелештә; көз, кыш, яз – кечкенә буд  касында аяк киемнәре төзәтә. Ләкин башка үзбәкләрдән аермалы буларак, ул кечкенә дүрт баласын да Казанга алып килгән һәм аларны ялгызы тәрбияли.
 
Мәхмүт (аңа бөтен кеше шулай дип эндәшә) Эсперанто урамында фатир “снимать” итә. Аның өчен аена 10 мең сум түли. Хатыны өч ел элек гаиләсен ташлап, Мәскәүгә бәхет эзләргә чыгып киткән. Мәхмүткә 38 яшь, намаз укый, мәчеткә йөри. Бер дигән итеп татарча сөйләшә: “Тумышым белән Андижаннан мин, – диде ул. –  Хатын белән башта шунда яшәдек.  Зур, иркен фатирыбыз бар анда. Ул бүген буш тора. Дөресен әйткәндә, Казанда балалар дип, алар яхшы белем алсын, дип тырышам. Балаларым бүген мәктәптә 3 тел – рус, татар, инглиз телләрен өйрәнә. Үзбәкчә дә беләләр. Кызым музыка мәктәбенә йөри, скрипкада уйнарга өйрәнә. Иң олы улым Мөхәммәтҗанга – 14, иң кече кызым Мәрьямга 6 яшь. Балалар Казанның 14нче мәктәбендә белем ала.
 
“Хатының нишләп ташлап китте? Балаларны күргәне бармы?” – дибез. “Җиңел акыллы хатын, рәхәт тормыш кирәк булды аңа. Ул чыгып киткәндә кечкенә кызыбызга 3 яшь тулмаган иде. “Ике кыз минем белән, ике малай синең белән яшәсен”, – дигән иде, ризалашмадым. “Балаларны аерырга юл куймыйм, без аерылышкан да җиткән. Алсаң, 4 баланы да аласың”, – дидем. “Ярар, 4 бала да синең белән яшәсен”, – диде. Без хатын белән рәсми рәвештә аерылышмаган. Ике ел элек балаларны күрергә кайтып киткән иде, шуннан бирле хәбәр-хәтере юк. Аңа рәнҗемим, ничек теләсә, шулай яшәсен. Үземнең яңадан өйләнәсем дә килми, чөнки 4 баламны аякка бастырасым бар. Яшь хатын тагын бала алып кайтса, аларны да ничек тәрбиялисең?!” – ди Мәхмүт. 
 
...Гаҗәп, бу ике гаиләдә тәрбияләнүче малай-кызларны бер нәрсә берләштерә – балалар әниләре турында ник бер җылы сүз әйтсеннәр! “Әниегезне сагынасызмы?” – дигән сорауга керфек тә какмыйча : “Юк, сагынмыйбыз, без әтине яратабыз!” – диештеләр.
 
“Ялгыз ата” дигән термин юк”
 
Антон ФЕДЯКИН, Казанның Киров районы гаиләгә һәм балаларга социаль ярдәм күрсәтү бүлеге җитәкчесе:
 
– Законда “ялгыз ата” дигән термин юк. Ялгыз анага каралган ташламалар ялгыз аталарга да кагыла. Әгәр әниләре вафат булса, балаларга мәктәп я шенннән чыкканчыга кадәр пенсия билгеләнә. Мәктәпне тәмамлаганнан соң бала югары, махсус уку йортына керсә, пенсия түләү вакыты тагын озынайтыла.  Әти кешенең хезмәт хакы бер кешегә туры килгән  яшәү минимумыннан  ким булса, ягъни гаилә аз керемле саналса, һәр балага компенсация түләнә. Быел бу акча күләме – 312 сум. Шулай ук аз керемле гаиләләрнең фатир өчен түләгән акчаларының да шактый өлеше кире кайтарыла. 
 
Читтән килгән гаиләләр турында шуны әйтә алам – ниндидер ташламалар алу өчен ялгыз ата һәм аның балалары Казанда теркәлгән булырга тиеш. 
 
Сан
Россиядә ялгыз әтиле гаиләләр 5-6 процентны тәшкил итә. АКШта бу сан – 10 процент. Иң күп ялгыз әтиләр Франциядә яши – 20 процент. 
Дөнья буенча, ялгыз әтиләрнең уртача яше – 40. 
 
Факт
Мөселман илләрендә ир белән хатын аерылышса, балалар бары тик әтиләре белән кала. 
 
 
1
 
 
2
 

Руфия РӘХМӘТУЛЛИНА
Гаилә һәм мәктәп
№ 12 |
Гаилә һәм мәктәп печать

 
comments powered by HyperComments

Фикерләр

№13 (893383) / 15.12.2014 19:30:55
№12 (892924) / 12.12.2014 20:18:02

Бер тиен акча алмыйча ничек инде оч бала карап була? Экият инде бу,ышанмыйм.Конкуреш вак -тоягенэ генэ дэ купме акча кирэк.Продукталар кыйммэт,кон саен тукланырга кирэк...эле эшлэп тэ чак житкерэсен.

№11 (892890) / 12.12.2014 16:15:37

Акыллы кызлар, димэк акыллы егетлэргэ генэ элэгэ.

№10 (892886) / 12.12.2014 15:59:49

Элек, без бала чакта кышын сарык бәрәннәре өйдә яши иде, сарыкларны көненә өч тапкыр өйгә алып кереп бәрәннәрен имездертә идек, кайберсе имезергә теләми, тибешә, сарыкның башыннан, аягыннан тотып көчләп имездертә идек.
Элекке заманда медицина ярдәме булмаган, хатыннар бала тапкан да да, башка сәбәпләр белән дә еш үлгәннәр, шулай да ул вакытта бала, гаилә ташлап эчеп йөрү булмагандыр.
Хәзерге егетләр өйләнгәндә нәрсә карыйлар икән, гулять итә торган җилбәзәк кызлар кияүгә чыккач та ул гадәтен ташламый, алтыдагы алтмышка дип дөрес әйтәләр. Акыллы, тыйнак кызларны курэ белмисез шул.

№9 (892882) / 12.12.2014 15:37:08

Мөгаен. Сарыкларда да күзәтелә шул ук хәл. Сарык карамаган (имезмәгән) бәрәннәрне интегеп шешэдэн сөт эчертеп йөри идек. Алай да барыбер мантый алмыйлар иде алар, аналары ташлагач.

№8 (892880) / 12.12.2014 15:29:35

естес. отбор шулдыр дисенме?
Белмим, гадэти балалар кебек иде болай.

№7 (892879) / 12.12.2014 15:23:46

Булырлык булмаган ул мәче балалары, димәк. Чирле балаларын бик карарга яратмый безнең мәче дә.

№6 (892873) / 12.12.2014 14:59:59

Берэу дэ акламый. Тик җинаять булган икэн, аның барлыкка килгэн җирлеге дә була.
Бездэ ни очендер йоремсэк ирлэр, халыкны эллэ ни нэфрэтлэндерми.

Мәче дигәннән, бездә булды бер мәче. Тапкан балаларын карамады. Тотып торып имездертэ идек балаларын)) Менэ, шундый хэл, шаккатан иде. Курэсен, сирэк кенэ булса да тайпылышлар була.

№5 (892872) / 12.12.2014 14:52:43

Бу ситуациядә тәртипсез, йөремсәк хатын-кызны акларлык сәбәп эзләп утырмагыз. Мәче дә үз балаларын ташламый. Оятсызлыкның бер чиге барыбер була. Балалары кызганыч, әни назы күрми үсәләр.

№4 (892866) / 12.12.2014 13:37:43

Йолдыз, моселман иллэрендэ яшэмибез бит без. Лэкин, хатын-кыз ирдэн китеп кенэ, балаларын курергэ тилмереп яшэргэ тиеш тугел. Моселман иллэрендэ хатын-кыз тугел, ир кеше дэ аракы куллана алмый.
Э аерылу сэбэплэре торле булырга момкин.

№3 (892864) / 12.12.2014 13:28:09

Факт
Мөселман илләрендә ир белән хатын аерылышса, балалар бары тик әтиләре белән кала. 3-4 балалы ир гэ нинди хатын килер икэн ?Бергэ яшэр очен уртак бала да табарга кирэк бит эле.

№2 (892863) / 12.12.2014 13:22:56

Руфия, башка илдэ булганы, татарда гына ничек булмый калсын сон?

Бездэ бит гаилэ психологлары да юк. Бу хатыннарнын ни сэбэпле сынуын белгэн кеше юк.
Хотя беречесен анлыйм кебек: бер-бер артлы туган оч бала. Йончыган, нервланган хатын, шул рэвешчэ тынычлана торган булган. Соныннан ике арада конфликтлар башланган, бусы инде,гажэп тугел.
Э бит, Камазда йоргэн ир спиртной белэн ял итэргэ тиеш тугел иде. Эштэн кайткач, киресенчэ, балалар мэшэкатен остенэ алырга тиеш булгандыр. Лэкин бездэ, бигрэк тэ татарда хатын-кызнын йорт мэшэкатьлэре эш булып саналмый. Ул- коне буе ойдэ утыру дип атала, бигрэк тэ татар ирлэре арасында.

Узбэк хатынын анлавы авыррак. Курэсен, эчке контроле булмаган хатын, андыйларны я каты закон куркыта, я тагын берэр нэрсэ. Узлэрендэ, туарылырга узбэк законнары комачаулаган. Э мондагы иркенлек, эчке контроле булмаган кешене бик тиз юлдан яздырырлык.

№1 (892856) / 12.12.2014 12:10:27

Нишлэде жонья жэмэгать??? нишлэде? Татарлар арасында да бит шундый хэл кузэтелэ.

▲ Өскә

www.work-zilla.com

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
ТНВ
Addnt.ru
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Туган як
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Барс-Медиа
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Идел
Өмет
Татарстан Язучылар берлеге
Кариев театры
Түгәрәк уен
Татарстан китап нәшрияты