Туган көннәр
  • 31 Май Миркасыйм Госманов (1934-2010)
  • 31 Май Денис Куляш
  • 01 Июнь Камил Фәткуллин
  • 01 Июнь Виталий Агапов
  • 01 Июнь Минсәгыйть Шакиров
  • 01 Июнь Леонид Толчинский
  • 01 Июнь Фарсель Зыятдинов
  • 01 Июнь Айдар Шакиров
  • 01 Июнь Эльвира Мозаффарова
  • 01 Июнь Резидә Ахиярова
  • Ф. Амирхана урамында 1-булмэле фатырны озак вакытка арендага бирэм. Яшэу очен ботен унайлыклары да бар. Айлык тулэу бэясе 17мен.89173903748.
  • Казанда сатам диван яна 20 менгэ алган идем бер тапкырда ятмаган кучеп киту сэбэпле сатам 15 менгэ тел89178840723
  • Казан Чапаева урамында 2 булмэле фатирны арендага бирэм.17500+ счётчики газ+ вода+ свет.т.89655931320.т.89872630522
  • Ищу девушку на подселение в комнату к девушке, в 2-х комнатной квартире. Желательно на долгий срок. По адресу Восстания/Ибрагимова. Оплата 4500 руб. в месяц. Оплата после заселения. Всё необходимое в квартире имеется. Без комиссий. Собственник! Не риэлтор. +7 917 873-82-13 или +79179361290 (ватсап)
  • Продаётся комната в Приволжском районе г. Казани по адресу ул. Роторная д. 9 на 4/5 кирпичного дома. В хорошем состоянии. Все удобства внутри. Общая площадь 18 кв. м. Хороший ремонт. Комната светлая, уютная. Пластиковое окно. Надежная входная металлическая дверь. Статус гостинки. Имеется горячая вода. Душевая кабина, туалет. Вместительная кухонная зона, в которой размещены раковина, обеденный стол, стулья, стиральная машина-автомат, шкаф. Совмещённый санузел/душ. Порядочные соседи. Инфраструктура развита. все рядом школы, садики , магазины, Остановки. Тихий , спокойный район. До ближайшей станции метро "Аметьево" 10 мин, до остановки общественного транспорта 5 мин. Ближайшие улицы Оренбургский тракт, Павлюхина, Даурская. Гвардейская, , Назарбаева , Даурская . В пешей доступности школы 73, 136, детский сад 161, женская консультация, детская и взрослая поликлиники. Рядом Казанский институт культуры и искусств, Казанская ярмарка, Управление гибдд. Есть парковочное место. Один взрослый собственник. Тел. 89674693287
  • Казанның "Яшьлек" торак комплексында өр-яңа фатир сатыла. 3 катлы кирпеч йортның 1 нче катында 60 кв. метрлы 2 бүлмәле фатир, бөтен уңайлыклары бар, күршеләр тыныч. Ашыгыч. Бәясе 2,9 млн сум гына. Тел. 89046656726
  • Газель Грузоперевозки 24 часа,город,межгород. Длина 4.2,высота 2.2,ширина 2.Офисные,квартирные переезды,грузчики,доставка стройматериалов.Быстро,дешево,надежно. 89178521958 Рустем
  • Минская 30 урамында 1 бүлмәле квартира сдавать ителә! Кап. Ремонттан соң,бөтен әйбер яңа! 13000+ квартплата! Собственник. 89274346231
  • Магистральная 16А урамында урнашкан (Азино)ботен унайлыклары булган 1 бүлмәле фатыйр озак вакытка арендага бирелә. 15 мең (бәягә коммуналь түләүләр кергән). Телефон: 89874072187 Фотоларны whatsap аша жибэрермен.
  • Минская урамында 1булмэле фатыйр сдавать итэм.Ремонты,мебеллэре хэм техникалары барда яна.89274317587
 

 
Архив
 

               

18.03.2009 Ир белән хатын

ТАТАР ИРЕ НИЛӘР КҮРМИ...

Мине ир-атларның бүгенге язмышы борчый. Үз фикерләремне җиткерим әле. Язмам бәлки катырак та чыккандыр, ләкин бу өлкәдә инде әллә кайчан чаң сугарга вакыт, дип саныйм. Һәм ирләр мине ирләрчә аңлар дип уйлыйм.

Беркөнне эш буенча танышыма бардым. Ләкин ул  сөйләшенгән вакытка кайтып җитмәгән иде. Шулчак күрше фатирдагы шау-шуга игътибар иттем. Татарча сөйләшәләр, дөресрәге кычкырышалар. Тыңлый торгач шул аңлашылды: ир ун көн буе командировкада йөргәндә хатынының бар пешергәне дуңгыз ите булган. Хатын дуңгыз ите белән корсагын тутырганда аның шәригать кануннары буенча яшәүче каенанасы – авылдан улына яшәргә килгән әби ач торган. Ир белән хатын сүгенә-сүгенә кычкырыша, ә әби ыңгырашып: "Туктагыз инде, җитәр инде!.." – дип инәлә.

 

Бераздан әлеге фатирдан 45-50 яшьләрдәге, киенгән-ясанган, бит алмалары кызарып торган хатын чыкты. Минем белән бик мөлаем гына елмаеп исәнләшкән иде, үз-үземне белештермичә яңа гына үз авызыннан яңгыраган "биш катлы сүзләрне"  аның чыраена бәрдем һәм артыннан лач итеп төкереп калдым.  Авыр, бик авыр кичерәм мин картаеп, хәлсезләнеп беткән әниләрнең рәнҗетелүен. Гаиләдә каенана белән киленгә бер түбә астында яшәве авыр. Алар талашалар, сөйләшмичә йөриләр, килешәләр, тагын әрләшәләр... Мондый өйдә төп авырлык ир-атка төшә. Һәм мондый гаилә бары тик каенана көчле хатын булганда гына тату яши ала. Шуңа күрә мин картаеп баручы әниләргә мөрәҗәгать итеп, әгәр матди мөмкинлегегез һәм көчегез бар икән, килен белән улыгыз "рәхәтендә" яшәргә бик ашыкмагыз, дияр идем.

 

Хатын-кызларның бер гаиләдә тату яши алмауларына берничә сәбәп бар, минемчә. Беренчедән  гаилә башлыгы, гаиләне тәэсин итеп торучы ир-атның гаиләдәге статусын совет заманында "ике җенеснең бердәй тигез хокуклылыгы" белән тигезләп күмеп куйдылар. Ирләргә үзләрен көчле шәхес итеп тою хисе бирә торган күп ача эшләү мөмкинлеген бетерделәр. Монда мескенләнү юк. Урлашмый, алдашмый-харәмләшми генә намуслы хезмәт белән эшләп баю мөмкинлеге чикле. Мин үзем намуслы хезмәт юлын "а" хәрефеннән "я" хәрефенә кадәр үттем. Себерләре-вахталары, икешәр эштә эшләүләр, тир түгүләр... Кулымны күкрәгемә куеп әйтәм, бездә физик хезмәт беркайчан да бәяләнмәде дә, бәяләнмәячәк тә.

 

Мин-минлекләре көчле туташлар һәм ханымнар барлык теләкләрен тормышка ашырып бетерә алмыйлар да, дөньяның барлык гөнаһларын ирләренә тагарга ашыгалар. Нигә? Бу – гаделсезлек, ләбаса!

 

Икенчедән, хатын-кызлар белән ир-атлар биологик яктан капма-каршы җенес. Безнең фикер йөртүебез, дөньяга карашыбыз, мәсьәләләрне чишүдәге алымнарыбыз да капма-каршы. Өстәвенә, без тормыштагы система белән дә бер-беребезгә каршы куелган. Мөмкинлекләрне дәүләт  бик нык чикләгән ир-ат барысы өчен дә бурычлы һәм җаваплы. Илебездәге тотрыксызлык (үзгәртеп кору, кыргый капитализм, дефолт, кризис) хатыннар белән ирләр арасындагы каршылыкны көчәйтеп тора.

 

Өченчедән, бөек Пәйгамберебез ир-ат белән хатын-кыз арасындагы мөнәсәбәтләрне шәригать кануннарына нигезләгән. Бу кануннар хатын-кызны кимсетмәгән, киресенчә, төзеләчәк гаиләнең яшәешен әхлакый, пихологик һәм физик-физиологик яктан   тигезләгән. Шуның нәтиҗәсе – күп кенә мөселман илләре чәчәк ата, халкы ишәя.

 

Алтмышынчы дистәне куып барсам да, гаилә тормышында хатын-кызның статусын аңлап бетерә алмыйм. Закон буенча без тигез хокуклы саналабыз. Ә чынлыкта барлык мал-мөлкәтен хатыннарына калдырып, тулай торакларда өметсезлектә череп ятучы күпме ир-атны күрергә туры килде.

 

Минем берничә тапкыр аерылышу процессын күзәткәнем бар. Берсе бигрәк тә истә калган. Гаилә корып, унҗиде ел яшәгәч, ир, чираттагы ялын алып, туган авылына кайтып китә һәм тол калган классташ хатынына мунча салып бетерергә булыша. Һәм, шәһәрдә калган хатынга килеп ирешә: ир бер төнне классташында кунарга да калган, имеш. Хатын ир затын фатирдан куып чыгара һәм алимент алу өчен аны судка бирә. Суд, әлбәттә инде, хатынның барлык теләкләрен тормышка ашырды. Ир кием-салымнарын алып, тулай-торакка күченде һәм аңа үсеп килүче ике малае белән атнага бер мәртәбә  очрашырга рөхсәт ителде.

 

Мескенлеккә төшерелү аркасында ирләрнең чебен урынына кырылуы да  борчый мине. Былтыр бакчачылык ширкәтендә яңа сезон ачылу уңаеннан самавырда чәй кайнатып, күрше-күләнне кунакка чакырдым. Шунда үземне барлык күрше-күлән арасында сугышка китеп, аннан исән-сау әйләнеп кайткан бердәнбер кеше кебек хис иттем.

 

Баксаң, соңгы 10-12 елда күршедәге 50-55 яшьтәге ир-атларның барысы да үлеп беткән икән...

 

Кызганыч, быел бакчачылык сезонын ачканда искиткеч чиста күңелле Түзем абыйны, шундый ук эчкерсез, кайчандыр шомырт кара чәчле булган Зиннурны, үзенең барлы-юклы мөмкинлекләре белән затлы дача йорты төзергә маташкан Рафисны, шау-шулы компанияләрне өнәп бетермичә ялгыз ял итүне хуп күргән Фәхертдинне, күршедән-күршегә йөрергә яраткан киң күңелле Мөнипне, гел тәмәке пыскытучы һәрвакыт көләч йөзле Миша дәдәйне күрмәячәкмен инде. Әгәр үзем исән-сау калсам...

 

Ир-атларның күпләп үлүенә өметсезлек сәбәпчедер, минемчә. 90 нчы елларда, аннан соң да күп күрергә туры килде миңа күзләрендә нур сүнгән ир-атларны. Хәзер менә кризис дигән "бүләк" килеп җитте. Анысының нәрсә белән бетәсен бер Ходай гына белә.

 

Бу дөньяда көн күрү татар ирләренә бигрәк тә авыр, минемчә. Чөнки безгә Кавказ халыкларындагы кебек туганлык, ярдәмчеллек хисе дә, хохоллардагы кебек елгырлык та, яһүдләрдәге кебек милләтеңне хөрмәт итү дә, күтәрү дә юк. Татар ир-аты, бигрәк тә кырык яшьтән соң, әхлакый-психологик яктан бушана алмый гаҗизләнә. Гаиләдә ул – мәңге җитешмәүчәнлекнең сәбәпчесе, эштә – һичнинди хокукы булмаган җан иясе. Шундый сәбәпләр аркасында күп кенә ир-атларыбыз эчүгә сабыша, ә безнең халыкның организмы аракы эчәргә генетик яктан бөтенләй яраклашмаган.

 

Татар ир-атларына күңелсезлекләрдән котылуның  бер юлы бар анысы – дин юлына басу. Ләкин бу юлның да каршылыклы үзенчәлекләре бар: безнең имам-хатыйбларыбыз дини тәгълиматларны халыкка авторитар рәвештә җиткерәләр. Бу өлкәдә бәхәсләшергә мөмкин, әлбәттә. Әмма дөнья, гаилә тормышы мәшәкатьләреннән арыган кешенең күңеле нинди дә булса юанычка һәм рухи көчкә мохтаҗлыгы – бәхәссез. Ир-атларның күбесе кырык яшьтән соң үзенә психологик таяныч эзли башлый.

 

Миңа берничә тапкыр католик руханиларының нотыкларын тыңларга туры килде. Аларның мөрәҗәгатьләре безне, гөнаһлы бәндәләрне   кызгану, ярату, ярата  һәм якын итү белән сугарылган. Безнең дин әһелләренә дә бу турыда уйлап карыйсы иде.

 

Мине бик борчыган тагын бер нәрсә – хатын-кызның эчүе. Әле күптән түгел генә ана сөтеннән аерылган кызларыбызның авызында  "яңа имезлекләр" – сыра, сигаретлар... Бу проблеманың иң күңелсез ягы шунда – психикалары һәм сәламәтлекләре исерткеч, никотин, бәлки әле наркотик белән дә эшкәртелгән кызларыбыз тора-бара без үстереп биргән ир-егетләрнең тормыш иптәшләре булачак...

 

Марат МӨХӘММӘТШИН, Чаллы
Татарстан яшьләре
№ 28 | 07.03.2009
Татарстан яшьләре печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№9 (14884) / 21.03.2009 14:52:42

Т.к.,
Син әйтмәсәң, белмәгән булыр идем Аллаһ Тәгалә белән Тәңренең бер үк илаһи зат икәнен...
Шикләнмә, белеп яздым барысын да. Син кешелек дошманнары урта гасырларда "иҗат иткән" һәм бүген тарата торган ялган тарихны шәп ятлагансың шикелле. Прутков исемле "җыелма автор" ни дигән әле? "Зри в корень!"
Тамырларын актарып кара син ул тарихның, туганкай! Иблис ялчылары такылдаганны кабатлаудан безгә ни файда?! Әллә моның белән Аллаһы Тәгаләгә якынрак булырмын дисеңме?

№8 (14819) / 20.03.2009 10:37:57

Фәһим, 
Тәңре ул - борынгы төркиләрдәге баш алла. Ә мөселман динендә Аллаһы Тәгалә, Аллаһ, Ходай. Вот так.

№7 (14815) / 20.03.2009 09:57:59

ни чэчсэн - шуны урырсын, ни бирсэн- шуны алырсын.

№6 (14812) / 20.03.2009 08:09:38

Астагы сүземә өстәмә: бу характерисика ирләргә дә кагыла. Алар бүген көчсез, ирлексез, хатынына салынган, мескен. Кайбер бозауларны күреп минем җенем котыра. Хатыны таба, бер очтан типтерә дә, ә бу шуңа рази булып көнлекче булып көн күрә. Берәр проблема туса хатыны хәл итәсе, аңа рәхәт. Бу бер тип. Икенче типлар: эчкече мәхлуклар... Хатыны таба, эшли, йөгерә, түзә... Ә теге мәхлук шешедәшләре яннына кайтып, хатыны янына кайтып баш төзәтергә тагын тәлап итә. Бу авылның типик күренеше бүген. Шәһәрдә дә җитәрлек. Туган тиешле бер апабызның иренең бөтенләй эшәгәне юк. Туганнары да да борылган үзеннән. Общежитиедә бер бүлмәдә хатыны җилкәсендә ашап көн күрә. Теге хатын кая барсын, куып чыгара алмый, бүлмәне бүләргә кирәк.... Кызлары үсеп җитте, хәзер әнисенә үпкәли, син изелгән, мескен, мине шундый әти белән яшәп газапланырга мәҗбүр иттең, ди....
Чынлап, урыннарны буташтык. Зәңгәрләрнең артуына да хатын-кызлар гаепле. Алар нәзәкәтлекләрен югалтты, ә бу сыйфатны ирләр бер-берсендә эзли башлады. Хатын-кызлар да шулай. Бер-берсенә тартыла, исерек, пычрак ирләр аларны җирәндерә....
Бу чын ахырзаман.

№5 (14810) / 20.03.2009 03:29:03

Хатын-кыз һәрвакыт үз урынында булганда һәм үзенең Тәңребездән иңгән вазифасын үтәгәндә генә күркәм зат булып кала. Ир-атны алмаштыра башласа, ахыр заман киләсен көт тә тор. Моңа дәлилләр - күз алдыбызда...

№4 (14806) / 19.03.2009 22:44:12

Ирне ир иткән дә хатын, чүп иткән дә хатын. Бүгенге хатын-кызга ишектән кергәч аяк сөртә торган чүпрәк, шул ук вакытта рыцарь, акча капчыгы .... күп нәрсәләр кирәк. бүгенге заман хатын-кызы үзе дә буталып бетте инде

№3 (14805) / 19.03.2009 22:29:41

Бәхетсез хатын, узегезне шул хэтле кимсетмэгез инде,жаныем.Узегез кол булмасагыз -сезне кем дэ кол итэ алмый,закон кушмый бердэн.Э икенчедэн ботен ирлэр, очуче булмый шул чагында,эгэр дэ сез,очмэ диеп -кунакка баргач аягына басмыйча ,ирегезгэ мэ оч эле диеп кыстасагыз, берсе дэ очмэячэк. Переносном смысле.
Иркэ сезгэ бабай премия,хэм авторлык хокукы бирергэ тиеш за мысль ваш.

№2 (14796) / 19.03.2009 19:16:04

Мин Маратның фикере белән бер дә килешә алмыйм.Ир-ат үз кадерен үзе белми, хатын-кызны кол урынына күрә торган зат ул.Тамаклары тук, балалар каралган, аларның башка эшлэре юк эчүдән кала.

№1 (14587) / 18.03.2009 09:46:14

Монда куп нэрсэлэр турында язып була, элбэттэ. Лэкин ин беренче эйтэсе килгэне: Хэзер сан-техника урнаштыру, плитка ябыштыру кебек эшлэрне эшлэу материал бэялэренэ караганда артып китэ. Эгэр ул эшлэрне хатын-кыз эшлэсэ, эш хакы материал бэясенен куп дигэн дэ 20-30проценты булыр иде.

▲ Өскә

www.work-zilla.com

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Казан филармониясе
Барс-Медиа
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан Язучылар берлеге
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Фирдүс Тямаев
Шаян
Татаркино
Балмай
Раяз Фасихов
MINBAR
Татарстан Диния нәзарәте