поиск новостей
  • 26.04 Ай, былбылым! Тинчурин театры, 18:30
  • 28.04 Хыялый. Тинчурин театры, 17:00
  • 29.04 Кияү урлау. Тинчурин театры, 18:30
  • 30.04 "Шан кызы" Кариев театры, 12:00,14:00,18:30
Бүген кемнәр туган
  • 25 Апрель
  • Асия Галиева - актриса
  • Халисә Мөдәррисова - шагыйрә
  • Сергей Скоморохов - мәдәният хезмәткәре
  • Тимур Акулов - дәүләт эшлеклесе
  • Лия Заһидуллина - журналист
  • Хәйдәр Хәлиуллин - эшмәкәр
  • Чулпан Зариф - язучы
  • Рөстәм Мөхәмов - көрәшче
  • Илгиз Шәкүров - журналист
  • Рөстәм Бакиров - табиб
  • Телэче районы Шэдке авылында йорт сатыла, барлык унайлыклары булган. 89534073195
  • ИСЭНМЕСЕЗ. ЭТЭЧ САТАМ . ТЕЛ 89053184712
  • Казаннын Яна-Савин районында урнашкан 2 булмэле фатирга бер кыз эзлим. Бэясе 6500 сум 89376001290
  • Ассаляму алейкум! Казанда, центрга якынрак булган гостинка яисэ булмэ снимать итергэ телим. Риелторсыз. 89872312932 (ватсап)
  • Казан. Дәүләт органына тәрҗемәче кирәк, рус-тат, тат-рус. Эшләү бары эш урынында гына, 9:00-18:00. Эш урыны шәһәр үзәгендә. З/п уртача 36000 сум. Тел.299-15-58
  • Жэйге язшы сыйфатлы Лукойл нефтегаз очен тегелгэн, бер дэ киелмэгэн спецодеждалар бар. Костюмнар чалбары белэн, чалбарлар серым да бар, 44 размеры резин итек 500 сумга, СУ уткэрми торган перчаткалар хэм башка эйберлэр. Барсы да Казанда Павлюхин урамында. Кыйммэт тугел. Шалтыратыгыз я ватсапка языгыз. 8 927 036 61 07
  • Исэнмесез! Биектау районы Станция куркачида 2 булмэле квартира сатыла 60 кв,м. Электричкага якын. Казанга 50 км. Тел 89625632681.шалтыратыгыз.
  • Никах, юбилей,Туган кон,балалар бэйрэмен,торле кичэлэрне алып барабыз.8-4кэ хэтле шалтыратта аласыз.89393453961
  • Чистаидан иорт сатып Алам чистаинын узенэн 89274905164
  • 1 булмэле фатир моселман гаилэсенэ озак вакытка арендага бирелэ ЖК Салават купере. Собственник ( риелтор тугел!!!)89509488227.
Архив
 
09.02.2009 Җәмгыять

ЯШЬЛӘР ҮСӘ ТИК ТОРГАННАН... БАГАНАГА “БӘЙЛӘНЕП”

“Районда армиягә китеп һәлак булганнар юк (Аллаһ сакласын!), ә үз-үзенә кул салган, наркотик кулланып яки эчүчелеккә бирелеп үлүчеләр бар. Армиягә бармыйлар, нидән куркалар, белмим, кеше булып кайтырлар иде, – ди миңа бервакыт ике ел армия хезмәте үтәп кайткан хезмәттәшем. – Үлемнән куркып, күпмешәр меңнәр түләп армиядән качып калалар да, аракы эчеп, энә кадап китеп баралар”, – дип тә өстәп куйды.

Мондый фактлар авыл саен тулып ятса да, әлеге теманы кузгатып, фикер туплый башлаганчы ук, йөрәк сыкрап, күңел туңып куйды. Ул үстерүче әти-әниләр мине дөрес аңламас күк тоелды. Улларын хәрби хезмәттән алып калып, гаиләле булып, акыл утырганчы, алар болай да ут йотып яши бит инде. Борчып торган ярага тагын да тоз сибү булып чыкмасмы?

 

Ә чынлыкта хезмәттәшемнең сүзләрендә хаклык бар бит. Хәер, яңалык та түгел инде бу. Наркотик кадап яки үз-үзенә кул салучыларның күпчелеге – хәрби хезмәттән баш тарткан егетләр. Кулларына ялган хәрби билет тоткан егетләрнең холкы армия хезмәтенә барганнарга караганда йомшаграк буладыр, мөгаен. Йомшак тал ботагын да бөгү уңайлырак бит. Тискәре күренешләр дә юкка гына шундыйларны үзенә тартып алмый инде. Республикада үз-үзенә кул салучылар да елдан-ел артып бара. “Сугыштан соңгы елларда безнең авылда бер мескен карчык гомер итте. Бик авыр тормышта яшәде ул. Яз көне киртә буеннан кармаланып яшь кычытканнар өзеп ашый торган иде. Шуннан моңа 6 яшьлек күрше малае: “Әбекәй, бу дөньядан туйгансыздыр инде”, – дигән. “Әй, улым, син ни сөйлисең, мин тагын йөз ел яшәргә дә риза”, – дип җавап кайтарган”. Авылдагы ятимә карчык турында шулай сөйли иде авылдаш апа. Һәрхәлдә, бүгенге тормыштан туеп киткәннәрнең тормышы ягарга утынны урманнан җилкәсенә салып ташыган, тамак ачлыгына түзә алмагач, кычыткан ашаган әбекәй тормышыннан да начаррак түгел. Иман дигәч, без, гадәттә, мәчеткә йөрүчеләрне, намазга басканнарны күз алдына китерәбез булса кирәк. Иман ул, минемчә, күңелең, акылың саф булу, тирә-юнеңдәгеләрне рәнҗетмәү, булганына шөкер итү.

 

Нәкъ менә шушылар юк шул күп кенә яшьләребездә. Хәтта бүгенге яшьләрнең адәм баласының иң зур байлыгына – исәнлегенә дә нокта куюлары ихтимал. Күмәкләшеп “разборка” оештырулар да – моңа бер мисал. Яшьләрнең йөгәнсезлеге кайчакта кеше гомере киселүгә дә сәбәпче булырга мөмкин бит. Узган көз Мамадыш районында булган коточкыч фаҗига турында республика матбугаты да язды. Егерме яшьлек егетне “разборка” вакытында иптәшләре пычак кадап үтерә. Коточкыч вәхшилек, мәгънәсез “разборка” һәм мәңгелеккә күзен йомган яшь егет… Әлеге фаҗигадан барыбыз да курка бит. Шул ук вакытта вәхшилекне дә үз балаларыбыз – илле-илле биш сантиметрлы чактан тәрбияләп, сөйләшергә өйрәтеп үстергән балалар кыла.

 

“Разборка” дигәннән, узган елны безнең районда да шуңа охшаш вакыйга теркәлде. Бер төркем Теләче һәм күрше Питрәч районы Кәвәл авылы егетләре ике арадагы “проблема”ны хәл итәргә ниятләп, ике район арасындагы урман полосасына җыела. “Проблема”сы да нинди бит әле. Дискотека вакытында килеп чыккан ниндидер бәхәс. Һәрхәлдә, әлеге бәхәснең төркем булып җыйналып “сугыш” оештыруга кадәр барып җитәсенә ышанып бетәсе килми. Мондый бәйләнешләр яшьләрнең “мин-мине”енә, горурлыгына кагыла булса кирәк. Төгәлрәк әйткәндә, чебеннән фил ясауга тиң инде бу. Ярый ла, каш ясыйм дип күз чыгармасак.

 

Яшьлек һәр чорда да агрессив була торгандыр. 80-90нчы елларда да бер авыл егетләре белән икенче авыл егетләренең кызлар өчен бәйләнешүләре турында ишетергә, күрергә туры килә иде. Әмма ул чакта тынычрак хәл ителә кебек иде. Кеше исәнлегенә һәм саулыгына зыян китерерлек вакыйгалар булганын хәтерләмим. Хәер, явызлыкка камыт кигезеп була димени?! Зәңгәр экраннардан күрсәтелүче сугыш кинолары, балалар өчен мультфильмнар әшәкелеккә әзер “инструкция” бит.

 

– Менә син үзең дә яшь кеше, ни дип бәйләнешә соң ул яшьләр, – дип сорыйм бер егеттән.

 

– Исереклек инде, исергәч, бар кеше дә геройга әйләнә бит, җаен, сәбәбен дә табалар, – ди.

 

Әлеге вакыйгаларда катнашкан һәм катнашмаган башка яшьләр дә, кеше гомере өзелүгә, саусыз калуына да юк кына, кечкенә генә бер гамәл дә сәбәпче булып кую куркынычын онытмаса иде дә бит. Сүз дә юк, әлеге язманы да, яшьләрнең тәртибе турында язган газеталарны да укып утырмый андый “герой” яшьләр. Алар мәгънәсен үзләре дә аңламаган чит ил музыкасын ахыргы көченә кадәр ачкан хәлдә машинада чаба, җыелышып, акчага кәрт суга… Бүгенге яшүсмер телевизордан, компьютердан сугышлы уеннар карап тәм таба, урамда хлопушка шартлата…

 

Яңа ел каникулы вакытында җитмеш өч яшьлек бер әби белән кибеттән чыктык. Бездән алда гына өч малай. Бер-ике адым атлауга аяк астында гына хлопушка шартламасынмы?! Куркышып куйдык. Шук малайларга җитә калды: куанышып көлделәр. Әбекәй: “И-и балалар, сугыш вакытында урамда гел шундый шартлау тавышы була торган иде, ни кызыгы бар инде. Алай эшләмәгез, күзләрегезгә тияр, әйбәт булмас”, – дигәненә малайлар:

 

– Кызык бит, әнә аныкы шартламады да бит әле, – дип янындагы иптәшен юл кырыена да төртеп кертте. Өченчесе төртеп керткән “шук” малайның сумкасын йолкый башлады. Менә сиңа мини-боевик, киләчәк яшьләре! Мин өлгергәнче әбекәй өч малайны да “урынына утырткан” иде. Әле өстәп: “Шартлатып йөргәнче, кәнфит суырыгыз”, – дип конфет та бирде үзләренә. Менә бит ул өлкәннәр тәрбиясе!

 

Аннан соң Яңа ел бәйрәме вакытларында тагын бер күңелсез хәл күзәтелә. Районнарда кар-боздан ясалган фигуралар да “тик торганнан” гына җимерелә. Һәрхәлдә, олы кеше мондый юньсезлеккә бармас инде. Тәрбиясезлекнең ялт иткән бер күренеше инде бу. Тик торган, матурлык максатыннан ясалган фигуралар беркемгә дә начарлык эшләми, бәйләнер урын да калдырмый югыйсә. Киләчәк яшьләре әнә шулай тик торган баганага да “бәйләнеп”, “разборкалар” уздырырга чыныгып үсә.

 

2009 ел Спорт һәм сәламәт яшәү рәвешен пропагандалаучы ел дип игълан ителде. Бәлки, бу елда яшьләргә спорт белән шөгыльләнергә, файдалы чаралар уздырырга тагын да күбрәк мөмкинлекләр ачылыр да, яшь буынның “проблема” хәл итәргә вакыты да калмас, дип өметләнәсе килә. Ни дисәк тә, яшьләребез арасында үрнәк һәм күркәм тормыш алып баручылар да юк түгел бит.

 


Замирә СӘМИГУЛЛИНА
Безнең гәҗит
№ 5 | 04.02.2009
Безнең гәҗит печать

▲ Өскә
Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Ханский дом
Татар телен һәм ТР яшәүче халыклар вәкилләренең<br />туган телләрен саклау, үстерү мәсьәләләре комиссиясе
«Элита»