Самара татарларының Казанда күргәннәре

“Бердәмлек” редакциясендә Самарада оештырылып, инде берничә ел эшләп килүче “Дуслар - клуб” дип аталган яшьләр оешмасы вәкилләре Эльвира НАСЫЙРОВА белән Илнур МАННАНОВ булып киттеләр.

Әле үткән атнада гына Казанда XXIII татар яшьләре көннәрендә катнашып кайтканнар икән. Үзләренең шул очрашулардан алган тәэсирләрен, уй-фикерләрен “Бердәмлек” газетасы укучыларына да җиткерергә теләкләре барлыгын белдерделәр.

- Без соңгы елларда татар яшьләре көннәренә гадәттә Самарадан зур делегация булып бара торган идек. Быел нигәдер өлкә “Туган тел” татар җәмгыятеннән дә, “Дуслык” иҗтимагый оешмасыннан да, өлкә татарларының милли-мәдәни автономиясеннән дә, Тольяттидан да, башка шәһәр-районнардан да беркем дә күренмәде. Әйтүләренчә, бу оешмаларның барсына да чакырулар җибәрелгән булган. Бердәмлек, дуслык җитешеп бетмәгәнгәме, әллә башка сәбәпләре табылганмы? Югыйсә, Самара өлкәсе яшьләрен гел иң активлар рәтенә кертәләр иде миңа катнашырга туры килгән соңгы өч елда үткәрелгән чараларда, - дип сөйләде Илнур Маннанов.

Ә Самараның бердәнбер “Дуслар - клуб” яшьләр оешмасыннан алар быел Казанга тугызау барганнар. Аларга туксанынчы елларда үткән беренче татар яшьләре көннәрендә катнашкан, шул чактагы Самараның яшь татар лидерларының берсе булган Наил Хәлиуллин да кушылган.
Россиянең төрле почмакларыннан һәм берничә чит илдән җыелган 160тан артык татар яшьләрен Татарстанның Лаеш районындагы Боровое Матюшино бистәсендә урнашкан “Волга” - “Идел” яшьләр үзәгендә, әйтүләренчә, бик җылы каршы алганнар.

- Кичен “танышу кичәсе” бик матур узды, - дип сөйләде Эльвира Насыйрова. - Аны Мәскәү өлкәсенең делегатлары алып барды. Һәр төбәктән килүчеләр белән аерым-аерым танышып чыктык. Күпләр үткән еллардагы танышларын да очраттылар.

XXIII татар яшьләре көннәрен ачу тантанасы икенче көнне Казанның Халыклар дуслыгы йортында үткәрелгән. Анда катнашкан Россия Дәүләт Думасы депутаты, федераль татар милли-мәдәни автономиясе рәисе Илдар Гыйльметдинов үзенең чыгышында: “Татар яшьләре көннәрендә Россия төбәкләре һәм Ерак һәм Якын Көнчыгыш илләрендә яшәүче яшьләребезне берләштерү - төп максат булып тора, аларның оешмалары арасында эшлекле һәм мәдәни элемтәләрне ныгыту, яшьләр сәясәте, фән, мәдәният өлкәсендә булган проблемаларны чишү дә - беренче бурыч санала”, - дип белдерде.

Әлеге форумнар тагын да күбрәк булсын иде. Чөнки безнең читтә яшәгән татар яшьләре берләшүгә мохтаҗ. Без татар яшьләрен монда күбрәк җыярга тиеш. Сезгә анда татар халкының гореф-гадәтләрен саклау, аларны киң җәелдерү бик авыр. Кызганыч, елдан-ел татар яшьләрендә туган телне белү кими бара. Шуңа күрә без читтән килгән татар яшьләренә таянабыз. Сез үз төбәкләрегезгә кайткач, шушындагы татар рухын җиткереп, үз яшьтәшләрегез һәм хәтта өлкәнрәкләр арасында да татар телен һәм гореф-гадәтләрен саклау юнәлешендә эшне тагын да киңрәк җәелдерерсез дигән фикердә торабыз», - дип татар яшьләренә мөрәҗәгать итте Дәүләт Думасы депутаты.

"Казаннан татар яшьләре көннәренең рәсми ачылышыннан кайткач, кичен “Идел”дә “Моңлы сандугач” һәм “Танцпол йолдызы” бәйгеләрендә катнаштык”, - дип сөйләде Эльвира Насыйрова. Ул үзе Самарада туып-үссә дә, әби-бабалары Камышлы районының Иске Ярмәк һәм Татарстанның Чирмешән районында яшәгәнлектән татарчаны бик яхшы белә, үз җырларыбызны да бик ярата.

- Мин дә җыр бәйгесендә үземне сынап карадым. Призлы урынны алмасам да, бер дә борчылмадым. Иң мөһиме җиңү яулау түгел, бәйгедә катнашу бит.

Ә менә “Танцпол йолдызы” бәйгесендә Илнур Маннановның Самараның халыкара базар институтында укучы Ләйсән сеңелесе “Иң тырыш биюче” исеменә лаек булган. Моңа гаҗәпләнәсе дә юк, чөнки Ләйсән Самараның “Грейс” бию студиясендә шөгыльләнгән, ә соңгы вакытларда “Ялкынлы яшьлек” ансамблендә биеп йөри икән. Шуңа Казанда да сынатмаган!

Татар яшьләре көннәрендә бик күп кызыклы чаралар үткәрелүе турында сөйләделәр Эльвира белән Илнур. Мәсәлән, алар фикеренчә, “Милли гореф-гадәтләрне яңарту”, “Татар мәдәнияте үсешендә төп тенденцияләр” кебек темаларга “Татарстан - Яңа гасыр” телеканалының “Аулак өй” һәм “Мәдәният дөньясында” тапшыруларын алып баручылар Роза Адиятуллина, Зөлфәт Зиннуров һәм Гүзәл Сәгыйтова катнашуында сөйләшүләр бик кызыклы булган.

"Галиаскәр Камал исемендәге татар дәүләт академия театры артистлары Әзһәр Шакиров, Наил Дунаев, Хәлил Җәләев, Фирая Әкбарова, Ирек Баһман һәм башкалар белән очрашулар да хәтергә уелып кереп калды”, - диләр әңгәмәдәшчеләребез.

Яңа гына үзенең 70 яшьлек юбилеен билгеләп үткән күренекле язучы, драматург, публицист Рабит Батулла белән сөйләшү дә аларга күп нәрсәләрне белергә, аңларга ярдәм иткән. Сарытау өлкәсенең региональ татар милли-мәдәни автономиясе рәисе, тарих белгече Камил Әблязовның яшьләргә үзенең язган “Татарның тарихи язмышы” китабын тәкъдим итүе дә бик тә урынлы һәм файдалы булган.

Татар галиме Фаяз Хуҗинның да яшьләр белән ачыктан-ачык ничек туган телебезне, татарлыгыбызны саклап калу турында сөйләшүе дә зур игътибарга лаек. Аның фикеренчә, моның өчен яшьләргә күп укырга, сәнгать тарихыбызны, татар халык иҗатын белергә кирәк.

- Сез - безнең киләчәгебез, сез өметсез түгел, сездә өмет бар, сез булдырачаксыз, - дип әйткән ул.

Туй мәҗлесләрен алып баручы танылган тамада Гамил Нур һәм журналист Римма Бикмөхәммәтова белән сөйләшү татар интернетының кайчан һәм ни рәвешле барлыкка килүе, яшьләрнең татар интернетының бүгенгесе һәм киләчәгенә кагылышлы сораулар белән дәвам иткән һәм аның киләчәге, һичшиксез, татар телендә булачак, дигән уртак фикергә дә килгәннәр. Димәк, татар теле яши һәм яшәячәк әле.

- Без дә үзебезнең “Дуслар - клуб” оешмасының сайтын булдырырга уйлыйбыз, һәм, әлбәттә, аның төп өлеше татар телендә булачак, - дип белдерде Илнур Маннанов сөйләшү вакытында. Бик яхшы, бик кирәкле гамәл булыр иде бу. Югыйсә, өлкәбездә ачылган сайтларның барсы да диярлек рус телендә бит. Ә татар сүзе анда очрактан очракка гына кулланыла әле шул.

“Бердәмлек” кунаклары быелгы Татар яшьләре көннәрендә үзләренең “Татар егете” һәм “Татар кызы” бәйгеләрен оештыруда катнашулары турында да сөйләделәр.

- Без менә өч ел инде Самарада “Дуслар - клуб” гүзәле” дигән бәйге оештырабыз, - дип сөйли Илнур Маннанов. - Безгә Казаннан “Идел” яшьләре үзәгеннән килеп, барсын да үз күзләре белән күреп киткәннәр иде. Шуңа күрә дә татар яшьләре көннәрендә бу бәйгене үткәрүне безгә ышанып тапшыралар да инде.

Быел да ул бик матур узды. Бәйгене мин һәм Төмән өлкәсеннән Рәзил Шәймәрданов алып бардык. Тугыз кыз һәм сигез егет үзләренең уңган-булганлыкларын сынаштылар.

Кызлар беренче этапта костюмнар ясый белү осталыкларын күрсәттеләр. Интеллектуаль конкурста әдәбият буенча, милләт һәм дин темаларына сорауларга җавап бирергә кирәк иде. Егетләрнең тапкырлыклары да тикшерелде. Нәтиҗәдә финалга биш кыз һәм өч егет чыгып, шулар арасыннан беренче, икенче, өченче урыннар билгеләнде. “Иң шәп татар егете” исеменә Ижевскидан Ринат Фәйзуллин, “Татар кызы” исеменә Әстерханнан Зөлфия Байтемирова лаек булды.

Һәр елны татар көннәрендә ачык тавыш бирү юлы белән яшьләр арасында лидерлар исемлеге дә ачыклана. Быел 160 катнашучыдан сигез кандидат күрсәтелеп, шулардан Ижевскидан “Иман” яшьләр оешмасы җитәкчесе Ринат Фәйзуллин - беренче урынга, Ульяннан Илдар Халитов - икенче, ә Самарадан Илнур Маннанов өченче урынга чыккан. Бу самаралыларның да төшеп калганнардан түгел икәнлекләрен күрсәтеп тормыймыни?

Без туксанынчы елларда беренче Татар яшьләре көннәрендә катнашкан, шул чакта Самараның “Азатлык” яшьләр оешмасын җитәкләгән Наил Хәлиуллин белән дә очрашып, аңардан бу чара турында уй-фикерләрен әйтүен соралдык.

- Быелгы татар яшьләре көннәре бик яхшы үтте диясем килә. Безгә алмашка килгән яшьләребезне күреп шатландым, күбесенең татарлыклары ташып тора, күпләр татарча да шактый яхшы сөйләшәләр. Ә менә безнең самаралыларга берләшергә кирәк, минемчә. Элеккеге традицияләребезне югалтмасак иде. Бүленгәнне бүре ашар! - дигән халык мәкален онытырга һич тә ярамый, - диде ул.

Әйе, бүген милләтебез язмышы яшьләребез кулында. Быелгы татар яшьләре көннәрендә катнашкан Самара егетләре һәм кызлары белән очрашкач, аларның уй-фикерләрен, киләчәккә планнарын ишеткәч, алар булдырачаклар, дип әйтәсе килә. Аларга ышанырга гына кирәк.

Югарыдагы рәсемдә: 1990 елларда беренче татар яшьләре көннәрендә катнашкан Самараның “Азатлык” оешмасы ветераны Наил ХӘЛИУЛЛИН.

Казанда быелгы Татарстан яшьләре көннәрендә катнашкан Самараның “Дуслар - клуб” оешмасы әгъзалары һәм Ульяновск шәһәре кызлары (сулдан уңга) Рөстәм САФИН, Ләйсән МАННАНОВА, Нурия БИКБУЛАТОВА, Гөлчәчәк ХӨСНЕТДИНОВА (Ульяновск шәһәре), Эльвира НАСЫЙРОВА, Илнара ЗИЯТДИНОВА (Ульяновск шәһәре), Илнур МАННАНОВ.