• 05.10-22.10 2021-2022 хоккей сезоны. Татнефть Арена
  • 17.10 "Корт", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 22.10 Премьера! "Сөннәтче бабай", 12+, Кариев театры, 18:30
  • 23.10 Рөстәм Вәлиевнең тууына 60 ел. Искә алу концерты. Филармония. 17.30
  • 23.10-24.10 Премьера! "Сөннәтче бабай", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 27.10 "Мио, минем Мио", 6+, Кариев театры, 18:00
  • 28.10 "Ләйлә вә Мәҗнүн" , 12+, Кариев театры, 18:30
  • 01.11 Юрий Шатунов. КСК "Уникс". 19:00
  • 03.11-07.11 Ришат Төхвәтуллин. Сула. КСК "Уникс"
  • 10.11 Валерий Меладзе. Татнефть Арена. 19:00
  • 20.11-24.11 Гүзәл Уразова һәм Илдар Хәкимов. КСК "Уникс"
  • 26.11 Данир Сабиров. Ике юбилей. Моноспектакль. КСК "Уникс". 18:30
  • 14.12-19.12 Илсөя Бәдретдинова. "Фәрештә түгел". УНИКС
  • 14.12-19.12 Илсөя Бәдретдинова. Фәрештә түгел. КСК "Уникс"
  • 18.12 Татар җыры. «Казань Экспо», И.Шакиров ис. концертлар залы. 17:00
Бүген кемнәр туган
  • 17 Октябрь
  • Әхмәт Саттар (1939-2018) - язучы
  • Роза Туфитуллова - журналист
  • Лидия Әхмәтова - җырчы
  • Рәшидә Җиһаншина (1917-2003) - актриса
  • Гали Хуҗи (1912-1966) - шагыйрь
  • Илгиз Гайнуллин - көрәшче
  • Альбина Шаһиморатова - опера җырчысы
  • Үзебезнең умарталыктан бик тәмле, яхшы сыйфатлы бал сатыла. 3л - 1300 сум. Күпләп алучыларга, бәясе килешү буенча. Шулай ук кәрәзле бал да бар. 89625497103
  • В Казани на улице Сахарова ищем девушек (девушку) на подселение в зал в двухкомнатную квартиру 89923389181
  • Актаныш.услуги:жалюзи рулонные шторы рольставни рольворота ,ремонт москитных сеток 89375814252 Айдар
  • Актаныш. Натяжной потолок урнаштырабыз. Килеп улчәү, консультация бушлай, светильниклар да куябыз. Актаныш, Актаныш районы буенча эшлибез 8-937-581-42-52 Айдар
  • Детскому саду N 292 ново-савиновский район, требуется музыкальный руководитель на 1,5 стаки
  • Сниму 1 ком.квартиру в Советском , Вахит.р-не.Со всеми удобствами,платежоспособная, чистоту гарантирую.Сама работаю, татарка 47 лет.Убедительная просьба прошу риелторов не беспокоить, сниму только от собственника.Тел.89870673548 Гульфиза.
  • Сниму квартиру до 18-19 все включено, татарка, работаю, без вп, тишину, чистоту и своевременную оплату гарантирую, писать WhatsApp +79961212519, риелторов прошу не беспокоить.
  • Продаю натуральный цветочный МЕД со своей пасеки 1л-500руб т.89503210410
  • Әле һаман шәҗәрәгез юкмы? Нәсел тамгагызны белмисезме? Бу хәл итәрлек мәсьәлә. Дәүләт архивлары чыганаклары буенча шәҗәрәгезне төзеп бирәм. Шәҗәрәҗәге барлык фактларны архив документының фотокопиясе белән раслыйм. Бу өлкәдә эш тәҗрибәм 8 ел. Тел./Ватсап: 8–917–874–16–40 Tongekuk@gmail.com Дамир Шәйхетдин.
  • диван-книжка сатыла. аксыл-көрән төстә.8 мең. яхшы хәлдә. казан. тулырак мәгълүмат ватсап аша. 89047619147
 
 

 
Архив
 
23.10.2008 Җәмгыять

КЫЗЫМНАН ГЕНИЙ ЯСЫЙМ?

Башланды! Кызыма быел дүрт яшь тула – аның талантларын ачар вакыт җитте. Башка тәҗрибәлерәк ата-аналар белән аралаша-аралаша, телефоннан тегендә-монда шалтыратып белешә-белешә кызымның талантларын ачарга мөмкин булган урыннарны билгеләп чыктым. Языла торгач шулкадәр кызып киткәнмен: безнең бердәнбер буш көнебез сишәмбе булып калды.

* * *

Әле бала арбасында гына яткан “могҗизам” белән Лядской паркына чыгып килә идем. Бер ханым туктатты, исәнләште, баламның яшен сорады, берничә җылы сүз әйтте дә, “төп сүзенә” күчте: “Фәлән җирдә “Школа раннего развития” бар, – ди. – Балагызны шунда укырга йөртәсегез килмиме?” – ди. “Бик йөртер идем дә, йөри белми бит әле ул”, – дим. “Безнең мәктәпкә яше тулмаган балалар да йөри, – дип сөйләп китте ханым. – Аларны укырга, сөйләшергә, инглиз теленә өйрәтәбез”. Ханымны тыңлап тордым да, баламны акыл иясе итеп күз алдына китердем. Инде ханымның визиткаларын алып, кызымнан “гений” ясаячакларына ризалашып та беткән идем, балаларны “иртә өлгертә торган” мәктәпнең бәясен сорарга башым җитте. Кыскасы, баламны гений итә алмадым – акчам җитмәде. Быел “соңгарак калып” булса да дүрт яше тулып килгән кызымны “иртә өлгертә торган” мәктәпләрнең берсенә яздырттым яздыртуын. Аена 600 сум гына торганын (!) эзләп таптым. “Раскрученный” “Ученый малыш”ка караганда ике тапкыр диярлек арзанрак. Биредә ун төрле фән – математика, оригами, әкият терапиясе, хореография, вокал, инглиз теле һәм башкаларны укытачаклар икән. И мин әйтәм, без дә үскәнбез икән надан булып, әллә кемнәр булган булыр идек әти-әниләребез колхоз эшенә йөрмичә безнең талантыбызны ачу белән шөгыльләнсәләр...

 

Ә мин соңгы ике ай эчендә үземә юктан проблема ясап, шул тапкан проблемамны чишү белән шөгыльләндем. Хәер, минем генә проблема түгел инде ул, шактый ата-аналарныкы. Шәһәрдә туган баланы укырга кертү өчен мәктәп мәктәп сайлау яки балалар бакчасына урнаштыру бер проблема булса, баланың талантын ачу өчен төрле түгәрәкләргә, студияләргә, спорт секцияләренә, музыка, сынлы сәнгать мәктәпләренә, кыскасы, өстәмә белем бирү учреждениеләренә яздыру дигән тагын бер проблема бар. Әйе, үзебез әллә кем булмасак та, бездән туган балалар башкача булыр кебек. Алар бездән акыллырак, зирәгерәк, талантлырак, булдыклырактыр шикелле, алар тормышта уңышлырак, бәхетлерәк булыр кебек, алар безнең ялгышларны кабатламаслар, абынмаслар, егылмаслар дип өметләнәбез. Бәгырь кисәгебезне иң яхшы мәктәпкә бирү өчен чатыр-чабабыз, сораша-белешә иң яхшы педагогларны эзлибез. Ата-аналарның шул йомшак ягын файдалану өчен яңадан-яңа мәктәп-студияләре дә ачылып кына тора бит аның. Балаңнан фотомодель ясыйсың киләме – фәлән кадәр акчаңны түләсәң... Телевизордан фигуралы шуучыларны карап, кызыңны яки улыңны шуларның берсе итәсең киләме – рәхим ит! Аена 1800 сум түләсәң, фигуристка да ясарлар, балерина да... “Татнефть Арена”да, әнә, баланы ике яшь ярымнан алабыз дип торалар. Белгечләр белән киңәшеп караган идем, “Ашыкма!” диделәр.

 

Ике яшь иртәрәк булса да, дүрт тулып килгәндә, шулай да тәвәккәлләп йөреп карарга булдык фигуралы шуу дигәненә. Черек күлдә булган кешенең биредә яшелгә буялган ике агач бинаны күргәне бардыр. Казан шәһәре балалар паркының “офислары” икән ул. Быел шәһәр администрациясе аны ябарга да җыенган, шулай да, балалар бәхетенә, ябылмыйча калган. Биредә бөтенләй бушка (!) баланы тимераякта шуарга өйрәтергә мөмкин. Дөрес, заллары зур түгел, бик “текә” ата-аналар өчен ул артык гади булып тоелачак. Андыйлар өчен шәбрәк залларда кыйммәтлерәк мәктәпләр бар. Кыскасы, без – акчасы “әтәч булып кычкырмаган” ата-аналар кварталда урнашкан “текә” сарайга йөреп тормыйча гына бозда шуарга ниятләдек. Балаларыбыз тимераякларда шууның теориясен өйрәнгән арада без чишенү бүлмәсенә җыелып гәпләшәбез.

 

Кызык халык бу ата-аналар. Һәрберсенең баласы башкаларныкына караганда иртәрәк йөрергә өйрәнгән имеш, алдарак сөйләшә башлаган, бик иртә хәреф таныган, кыскасы, киләчәктә, бу балалар үсеп җиткәч, бөтен кеше галим, эстрада яки кино йолдызы, танылган спортчы булыр кебек. “Син дә мулла, мин дә мулла, атка печән кем сала?” диләрме әле?!

 

Йөрәк парәбезне “мулла” итү өчен юк акчабызны һәм булмаган вакытыбызны бар итеп түгәрәктән студиягә, студиядән секциягә чабабыз. Казан шәһәренең Абдулла Алиш исемендәге балалар иҗат сараена гына да үткән уку елында 6 мең бала йөргән ди. Быел да шуннан ким түгел. Бөтен Казан буенча бу сан 34 меңгә җитә. Казан шәһәрендәге 118 Балалар музыка, сынлы сәнгать мәктәпләре һәм өстәмә белем бирүче башка уку йортлары балаларыбыздан артистлар, музыкантлар һәм рәссамнар әзерли.

 

Ә Татарстан буенча алсак, былтыр барлык укучы балаларыбызның 62,8 проценты 234 өстәмә белем бирү учреҗдениесенә йөргән. Масштабларны тагын да зурайтып, Россия Федерациясе буенча статистикага күз салсак, 18 мең өстәмә белем бирү учреҗдениесенә 7-18 яшьлек 10 миллион бала йөри ди. Әлеге өстәмә белем бирүче уку йортларының 1,1 меңе спортчылар әзерли, 5,8 меңе – мәдәният системасына, 8,9ы мәгариф системасына карый. Илдә демографик проблема шактый кискен торса да, өстәмә белем бирү учреждениеләре кимемәгәнлеген хәбәр итә төрле министрлыкларның рәсми сайтлары.

 

Рәсми саннарның ни дәрәҗәдә дөреслеген әйтә алмыйм. Әмма өстәмә белем бирү системасында шактый гына фидакарьләр эшләгәнен беләм. “Созвездие-Йолдызлык” кебек эстрада фестивальләрендә, төрле җыр һәм бию конкурсларында балкыган талантлы балалар төрле студияләрдә ялтыратылган асылташлар ләбаса.

 

Асылташлар, дигәннән, халыкта һәр ялтыраган алтын түгел дигән бер мәкаль дә бар бит әле. Киләчәктә кем баласыннан кем чыгасын фән әйтеп бирә дип язалар урыс матбугатында. Әнә, Питер галимнәре ачыш ясаганнар ди. Петербургның төгәл механика һәм оптика институтында биокырны тикшерү приборы уйлап табылган. Иң элек бу приборлар белән спорт белгечләре кызыксына башлаган ди. Янәсе шушы прибор белән баланы тикшереп, аның киләчәктә олимпиада чемпионы була аламы-юкмы икәнлеген ачыклап була. Теге прибор уңай җавап бирмәсә баланы интектереп футбол типтереп яки кәшәкә күтәртеп йөртәсе дә юк. Фәләннән гимнастка чыга, төгәннән – пианистка дип ниндидер җансыз тимер кисәге хәл итеп куйсын инде!..

 

Мин әле кызымнан кем чыгасын белмим. Һәрхәлдә, ике якның берсендә дә нәселдә булмаганны, спортчы чыгар дип уйламыйм. Шуңа спорт мәктәпләренә йөртеп аны да, үземне дә азапламам, мөгаен. Ә менә Казандагы иң шәп музыка мәктәбе белән килешеп куйдым. Фортепиано классына... Көлке булып тоеламы? Әйе, үземә дә көлке. Әмма үзе ата–ана булып баласына зур өметләр баглаган кешеләр мине аңлаячак. Бала тууыга районның Мәгариф бүлегенә барып балалар бакчасына язылып куябыз бит әле. Ә нигә Музыка мәктәбенә язылмаска?!

 

Әлегә кызым “иртә өлгертә торган” мәктәпкә һәм Алиш исемендәге балалар иҗат сараеның “Ак калфак” фольклор ансамбленә йөри. Әлегә, әлбәттә, әзерлек төркемендә, башкалар җырлаганда кыңгыраучыклар тагылган бер уен коралын селкеп яки агач кашыклар бәреп тора. Киләчәктә курайда уйнарга өйрәнәсенә өметләнәм. Ансамбльне искиткеч фидакарь педагог Алсу ханым Еникеева җитәкли. Ярый әле, шундый педагоглар бар. Ярый әле, баланың кем булачагын билгеләп киләчәген сызып куйган прибор юк. Артист буламы ул, бухгалтер яки юристмы, бәлки минем кебек журналист булыр, кем генә булса да, бүген әле ул бала һәм әлегә рәхәтләнеп агач кашыклар шакылдатсын!

 

* * *

Хәер, мине хәзер дә күп танышларым балага артык “йөк” ясап “бер кирәкмәгәнгә азаплап” укытып йөртүдә гаеплиләр. Һәркем үзенчә хаклыдыр...

 

Беркөнне бер танышым шалтырата, минем Сәлимә яшендәге малае бар аның. Фәлән сумга балалар бакчасына “иртә өлгертүче” мәктәп килә башлаган икән. “Хәреф өйрәтәләр,” – ди. “Әле улың хәреф танымыймыни?” – дим. “Әллә синеке таныймы?” – ди. “Китаплар укый”, - дим. Арттырдым, әлбәттә, кызым хәреф белән саннарны таныса да, укымый әле. Иң кызыгы шул: теге танышым шул көнне кич утырып баласына хәрефләр өйрәткән. Азаплаган икән балакаен...

 

Балаларыбызның “әлләкем” булуы улларыбызның-кызларыбызның үзләренә кирәкмени соң?! Безгә - ата-аналарга кирәк “вундеркиндлар”, “талантлар”, “гений”лар... Балакайларыбыз вакытыннан алда укырга–язарга, биергә, сикерергә, туп тибәргә өйрәнеп безнең амбицияләребезне канәгатьләндерү өчен тырышалар. Рәхмәт үзләренә...

 


Рузилә МӨХӘММӘТОВА
Шәһри Казан
№ --- | 21.10.2008
Шәһри Казан печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№12 (15126) / 24.03.2009 21:19:31

Мондый балалардан нинди гений чыксын инде, иркэ эгоистлар чыга, кирэк бит э, 4 яшьлек сабыйларны шулкадэр жэзаларга."Әмма үзе ата–ана булып баласына зур өметләр баглаган кешеләр мине аңлаячак." Мин дэ 2 балалы эни кеше, тик ни очендер мин баламнын вундеркинд булуын тугел, э ин беренче чиратта ата-анасына хормэтле, михербанлы булып усуен телим.Бэлки узем шундый балалар средасында кайнап , последствиеларын куреп торгангадыр

№11 (8794) / 14.11.2008 14:22:41

Балагызны торле яктан кызыксындырып, мавыктырып тэрбиялэвегез бик яхшы. Лэкин эхлаклы, тэрбияле кыз булып уссен дисэгез дини яктан да тэрбиялэгез!Ул шул вакытта гына рухи яктан сэламэт , бай, могалэмэсе сезгэ дэ башкаларга да яхшы булыр!

№10 (7996) / 27.10.2008 11:07:01

Боламык! Исемећ кыенрак булса да, идеяћ шђп бит синећ :)

№9 (7922) / 24.10.2008 22:48:29

Leisen, тонлэ аны ой эшлэренэ жигэргэ була - тузан суыртсын, идэн, савыт-саба юсын...Эше бетсэ, борчак, солы хэм арпаны бергэ кушасын да, аерып утырсын шунда...Тик ишек-тэрэзэлэр ябык булсын, кугэрченнэр кереп, ана ярдэм итэргэ момкин бит

№8 (7918) / 24.10.2008 20:25:03

Әле әти-әниләр җыелышыннан кайттым: бар да "5"ле, ныклы итеп. Класс көчле, ләкин круглыйлар ике генә укучы. Кайсы каян билге таләп итә әниләр, мин тиз генә шылдым, горурлыгымны күрсәтеп тормадым.
Рузилә, дөрес эшлисез, баланы йомшак чагында әвәләп калырга кирәк. Музыка мәктәбенә алданрак бирмәгәнемә үкенәм, хәзер сәнгать мәктәбенә генә йөрер иде. 2 сыйныфтагы улым 4 төрле мәктәпкә йөри: лицей, музыка, сәнгать һәм спорт. Өлгерәбез, әле нәфис әдәбият тә укыйбыз, инглиз телен өйрәнәбез. кино-театрларга да җитешәбез. Менә төнлә йоклаган вакыт буш уза икән, шунысы башка бәрде әле. Ни дә булса уйлап табасы булыр!!!

№7 (7897) / 24.10.2008 15:04:14

Рузилэ, минем Ихтыяр инде укый башлады. Элегэ ижеклэп. Менэ абыйсы белэн бассейнга да жибэрэм эле узен.

№6 (7885) / 24.10.2008 11:45:46

Рузиләнең кызы турында аерым рубрика ачырга киңәш итәм:
http://matbugat.ru/news/?id=413

№5 (7884) / 24.10.2008 11:35:26

Балаларны нужартып йорибез инде. Лэкин барыбер кешелэрнекеннэн калыштырасы килми бит эле уз баланны...

№4 (7864) / 23.10.2008 23:39:19

гаңэп, буген генэ бу темага бер укытучы белэн сойлэшергэ туры килгэн иде... Балалар белэн шогельлэну - хиччиксез хэр ата-ананын бурычы.Без дэ шул чама йогердек, музыкага йордек, дзюдога да йореп карадык, торле ижади эшлэр белэн дэ шогельлэндердек... 8-9 яшьтэ балалар узлэре сайлап алдылар узлэренен юлларын...ачуланып йортеп кенэ анын нэтижэсе булмый бит инде анын...
Э менэ мэртэбэле укытучы бу турыда болай диде: "ботенесен дэ белеп килгэн баланын мэктэпкэ кызыксынуы 1 класста юкка чыгарга момкин. Белгэннэре дэ, белмэгэннэре белэн шул элифбадан башлый бит укуны".менэ шул вакытта балаларга аеруча игътибар кирэк,бер дэрэжэдэрэк белгэн балаларны бер класска жыюны контрольдэ тотарга кирэк.Класс житэкчесе кинэше белэн баламны 6 класстан сон башка мэктэпкэ кучердем, кочлелэр классына, уз яшьтэшлэреннэн купкэ "усеп киткэн",ана бер дэ кызык тугел бу "нэни" балалар белэн,- дигэн иде укытучысы.Ана рэхмэтем зур балаларга игътибары очен...

№3 (7862) / 23.10.2008 23:15:22

Балалылар очен бу зур проблема. Спортка бирмэскэ кинэш итэр идем бу яшьтэн ук. Бу яшьтэн биру ул килэчэктэ баладан зур унышлар коту дигэн суз. Сезнен балагыз Олимпия чемпионы була алмаячак. Булса да, ул инде кеще булмаячак, чонки ана зур дозада допинглар эчэргэ, бэлкем, операциялэр ясатырга, гипнозчы-экстрасенсларнын клиенты булырга туры килэчэк медальгэ чаклы. Кызганыч бала язмышы. Спорт - зыянлы. Шогыльлэнегез физкультура белэн. Математика белэн. Гомуми усеш белэн.

№2 (7857) / 23.10.2008 21:56:01

Рузилә апа, салыгыз әле бу кольегызны, тәре кебек күренә бит!

№1 (7856) / 23.10.2008 20:40:19

чыннан да авылда ускэн балалар шэхэрнекенэ караганда шул торле тугэрэклэргэ мохтаж, бар инде ул мэктэптэге тугэрэклэр.шул гына...Э шэхэр баласын биюгэ йортэсен,аннан рэсем тугэрэгенэ,кем музыка тугэрэгенэ...чабыш...э куз салсан барлык язчылар да чыгышлары белэн авылныкылар,ни дисэн дэ балачак авылда узса эйбэтрэктер минемчэ,аннары шэхэрн яулап алулар))))

▲ Өскә
 
Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Татарстан Диния нәзарәте
ЕлМай
Татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе
«Элита»
Piter.tatar