поиск новостей
  • 05.12 "Рөстәм маҗаралары", 12+, Кариев театры, 15:00
  • 06.12 "Гөлчәчәк", 12+, Кариев театры, 21:00
  • 08.12 "Алтынч[ае]ч", 16+, Кариев театры, 13:00
  • 09.12-18.12 Илсөя бәдретдинова. Уникс. 18:00
  • 10.12 "Ромео һәм Джульетта", 16+, Кариев театры, 18:00
  • 11.12 "Йосыф", 16+, Кариев театры, 18:00
  • 14.12 "Былбыл бакчасы", Лилия Зщйнуллинаның юбилей концерты, 6+, Кариев театры, 18:30
  • 16.12 "Мио, минем Мио", 6+, Кариев театры, 18:30
  • 17.12 "Бәхетле көнем", 0+, Кариев театры, 13:00
  • 17.12 "Мәхәббәт күгәрченнәре", 16+, Кариев театры, 18:00
  • 19.12 "Агыйдел" дэулэт жыр-бию ансамбленен юбилей концерты.Г.Тукай ис.филармония концертлар залы, !8:30
  • 20.12-27.12 "Галәм кунаклары һәм яңа ел", 0+, Кариев театры, 10:00, 13:00
Бүген кемнәр туган
  • 05 Декабрь
  • Фәүзия Бәйрәмова - язучы, җәмәгать эшлеклесе
  • Җәвит Шакиров - шоумен
  • Эльмира Җәлилова - шагыйрә
  • Айзилә Батырханова - журналист
  • Владимир Менделевич - табиб
  • Виталий Булатов - рәссам
  • Гвардейская урамында урнашкан 2 булмэле фатирга озак вакытка татар кызларын,яки татар гаилэсен кертэбез.Бэясе 20 мен+ ком тулэулэр.89050259315
  • Ит өчен һәм асрар өчен нәселле буаз сарыклар сатыла. Телефон: 895200302799
  • Казан шэхэре батыршина урамында урнашкан 2 булмэле фатир арендага бирелэ.Яшэу очен барлык унайлыклар да бар.89274086591 Риелторларны борчымауларын сорыйм.
  • Зеленодольск районы, Карәтмән авылында (Казаннан якынча 40 км) 25 сутый тигез җир участогы сатыла. Йортка фундаменты да бар. Газ, су, электричество участокка кадәр китерелгән. Бәясе 850 мең сум. Тел. 89179068047
  • Бюджет оешмасына библиотекарь кирэк. тел.8(843)236-97-91
  • Продаю козу дойную нубийскую 15т Лаишевский район 89872137756 а также есть индоутки
  • Казан шэхэренең Киров районында фатир эзлим. Эшли торган татар кызына. Ватсап 89393966212
  • Печэн сатыла Дэу рулон,кечерэк рулон.Питрэч районы Юнусова авылы.89093080463 Альфинур
  • Срочно сниму квартиру проспект победы от хозяина 89869243128
  • Саба районы Югары Симет авылында газ. су кергән һәм сарае булган җир участогы сатыла. Белешмәләр өчен тел. 89393389703

 

Архив
 

 

15.12.2011 Авыл

Авылдан әлбә эзләмә

Эчәк юа беләсезме, җәмәгать? Каз баш-аягыннан пешкән бәлеш ашыйсыгыз киләме? Бу байлар сыен хәзер авылларда бик сирәкләр генә пешерә. Эчәк юа белүчеләр дә бармак белән генә санарлык калып бара. Аны юучы да, ашаучы да юк.

Авыл халкы ялкаулыкка чыгып бетеп килә. Маңгай тирен түгеп, йокыдан калып, борчу-мәшәкатьләр белән үстергән терлек-туарын, җитештергән сөтен юк бәясенә сатып җибәреп, кибеттән консервантлар белән тулы буш боты, катык, сыер мае алып ашый башлады халык.

 

Аның сыеры да авылларда бик аз калып бара хәзер. Алай-болай бәхетсезлек очрагы булып, сыер үлә калса, аның урынына кабат сыер алучы юк. Кабат сыер алганчы, аңа ашатырга күпме кирәк булачагын, печән әзерләү мәшәкатьләрен, җәйге кигәвен-чебен чорында җилене ярылып, саудырмыйча шарт-шорт тибенүләрен, аның бозаулаганын көткәндә качачак төн йокыларын уйлый да күршедән сөт сатып алуның мең кат яхшырак булачагын исәпләп чыгара хуҗа.

 

Ялкауланды халык, ялкауланды. Күңелләре дә тарайды кебек. Элек күрше-тирә кулалмашка йөреп, бар эшне дә бергә эшли иде. Бу күмәк йөреш өй юудан башлап, печән өстендә була торган «сәнәк сугышы» белән дәвам итеп, терлек-туар сую вакыты белән тәмамлана торган иде. Авыл хатыннарының кул эше тотып, кич утырырга йөрүләрен әйт тагын. Кайдан вакытлары җиткәндер?! Абзар тулы мал-туар, кечкенә балалар, каената-каенана, тавык та чүпләп бетерә алмаслык көндәлек мәшәкать бит юкса. Ял-бәйрәмсез колхоз эшеннән дә бер көн кала алмыйсың. Хәзер џәркем үз эшен үзе генә башкарып ташларга гадәтләнде. Озагракка сузыла, билгеле. Аның каравы ашарга хәстәрләп, артыннан җыештырып, кеше көенә биеп торасы юк. Бала-чагасы кайтып булыша торганнарга ярый әле, ялгызлары да үзе генә маташуны өстенрәк күрә. Хайван эчәген, гомумән, юып торучы юк, авыл читендәге коры елгага илтеп ыргытып, кыргый этләргә «корсак бәйрәме» ясыйлар.

 

Аның каравы кибетчеләр рәхәтләнеп табыш ясый хәзер. Авыл җирендә, бер уйласаң, беркем дә алмаска тиешле пилмән, буш боты, бәлешләрне кырылып ала халык. Кеп-кечкенә авылга ике-өч шәхси кибет гөрләп эшләп торса да, бу төр ризыкның искереп ятканы юк монда. Ялгызы яшәүчеләр берүзләре өчен таба ашы пешереп торырга иренсен дә ди инде, кунакка кайтучы бала-чагасын көтүчеләр, өйләре тулы кеше булучылар да, кесәсен капшый-капшый, кибеткә чаба бит. Өйләрендә пешереп ашасалар, акчалары да янга калыр, туклыклырак та булыр иде югыйсә. Җәй көне кура җиләге кыстырып, алма чорында үз бакчаңның кутырлы-чутырлы, кортлы булса да, тәмле алмасыннан, көз көне кабактан пешергән бәлешләргә җитәме соң инде? Бәби ашларына пешереп киленергә тиешле әлбәне, күпереп пешкән паштетларны әйтеп тә тормыйм. Алар юк инде. Урыннарын кибет торты урлады. Әйткәч әйтим, токмач та кисми хәзер кеше. Ник мәшәкатьләнсен, кибеттә бар ич. Иманым камил, умач уып сата башласалар, шәџәр кешеләре генә түгел, аны алучы авыл җирендә дә табылачак.

 

Соңгы араларда, алай да, хайванның эч маен эретеп, эчәген юып ашарга җыенучылар турында ишетелгәли башлады әле. Хөкүмәт ризыгыннан акрынлап гайрәтләре чигә, күрәсең. «Буш ботын тезеп салып кыздырырга куйсаң, таба су белән тула, сыек май дигәне табага келәйләнеп ябыша, бозып бетерделәр әйберләрне. Мәшәкатьле булса булыр, борынгылар ризыгы булыр», – диючеләр бар.

 

Шулай, җәмәгать, борынгылар белми эшләмәгәннәрдер. Файдасы да искиткеч зур әле аның. Ә пешкәндә чыккан исе!.. Хәер, анысы инде аерым мәсьәлә. Затлы ризык саналган каз баш-аягы кебек, хайван эчәгенең дә билгеләнгән аерым бәясе булып, сатып алырга атлыгып торсалар, аны ташламаслар да иде, билгеле. Каз дигәннән, җәй буе ашатып симерткән казларының бер кисәген дә кабып карамаган кешеләр дә күп авыл җирендә. Эч-башына, бүтәкәсенә кадәр сатып бетерәләр аның. Акча кирәк бит, җәмәгать! Әле ул казны каклап сатсаң, тагын да төшемлерәк чыга. Шулай да, бер тапкыр пешереп, керән соусына яки горчицага манып, ашап карагыз әле. Мондый тәмле ризыкны ашамый яшәгән елларыгыз әрәм үткәндәй тоелырга да мөмкин шуннан соң.

 

Мәсьәләнең икенче ягы да бар, әлбәттә. Анысы инде ялкаулык түгел, вакыт җитмәү. Кайберәүләрнең акчага кытлык күргәннәре юк, нәрсә теләсәләр, шуны алып ашый алалар. Пешереп ятарга вакытлары юк, бәлешен сатып ала, үстереп азапланмаса да, казы белән дә сыйлана андыйлар. Аларны аклап та буладыр. Әмма бит сүзебез авыл кешеләренең матур көнкүреше, күркәм гадәтләре турында бара. Үсеп килүче балалар да бар бит әле. Кыз бала камыр куярга, токмач басарга, оекбаш-бияләй бәйләргә генә булса да өйрәнергә тиештер ләбаса. Әни камырга тотынса, тизрәк кул арасына керергә, ничек тә булса булышырга тырыша идек без. Гел-гел кайнаша торгач, махсус өйрәнеп утырмасаң да, хәтердә кала бит ул.

 

Хәзер инде, нишләсәң дә, авылны да, кешеләрне дә үзгәртеп булмаячак. Без кечкенә чактагы авыллар да ерак үткәндә калды. Бер рәхәткә чыккан кешене дә яңадан иртән торып, ике сыер саварга, каймак аертырга, ипи салырга мәҗбүр итеп булмаячак. Тик шулай да...


Илсөя ЗӘЙНУЛЛИНА
Шәһри Казан
№ |
Шәһри Казан печать

▲ Өскә
Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Барс-Медиа
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Ханский дом
Глобэкс промоушен
Татар телен һәм ТР яшәүче халыклар вәкилләренең<br />туган телләрен саклау, үстерү мәсьәләләре комиссиясе
«Элита»
Piter.tatar