• 26.06-28.08 Театрализованное фольклорное Казан-шоу. Туган авыл.
  • 24.07 Ришат Тухватуллин. Жэйге очрашулар. Майдан Сабантуй. 19.00
  • 06.08-15.08 Салават. 31 сезон. Камал театры
  • 18.09 Хәмдүнә Тимергалиева истәлегенә. УНИКС. 17.00
  • 16.10 20ел TATAR RADIOSI. Татнефть Арена. 18.00
  • 14.12-19.12 Илсөя Бәдретдинова. "Фәрештә түгел". УНИКС
Бүген кемнәр туган
  • 24 Июль
  • Айрат Ильясов - шоумен
  • Чулпан Закирова - биюче
  • Гали Ильясов - җырчы
  • Исэнмесез, кем Балтачта фатир сдавать итэ икэн? +7 939 371-04-19
  • Станок (циркулярка+фуганок)сатыла, кулланышта булган. Актаныш. 89063275274.
  • Корбанга хэм асрарга куп торле нэселдэн сарыклар, тэкэлэр, саулыклар, бэтилэр сатыла. Балтач районы. 89874245531 (ватсап бар)
  • Татарча сөйләшүче хатын-кыз тегүче кирәк. Казан.Тел: 9050216055
  • Чия сатыла,120 сум, 89033131910.
  • Хәләл үрдәк түшкәсе, 3кг900г, кг 350 сумнан. Казан, 8 927 40 592 02
  • "С" һәм "Д" категорияле машина йөртүчеләр кирәк. Эш шартлары, түләү яхшы. Шалтыратыгыз! 8-953-484-04-46
  • Үзебезнең умарталыктан яхшы сыйфатлы яңа бал сатыла. Казан буенча китереп бирү дә каралган. 3л - 1600сум. Теләүчеләр булса, 89625497103 телефонына шалтыратыгыз.
  • КАЗАНДА ГРУЗЧИК, ГАЗЕЛЬ ХЕЗМЭТЕ. 89196271171
  • Балык Бистәсе районының Балыклы Чүкәй авылында йорт сатыла.Кыйммәт түгел. 89393718109
 
 

 
Архив
 

               

10.10.2011 Дин

Пәйгамбәребез(с)нең киенү рәвеше

Аллаһы тәгалә әйтә ки: «Чынлыкта, Аллаһы рәсүлендә сезгә иярергә тиешле булган күркәм холык вә яхшы сыйфатлар бардыр, Аллаһыдан сәвабны һәм ахирәттә җәннәтне өмет иткән хәлдә. Аллаһуны күп зекер итүче мөэминнәр өчен» (33/21).

Ислам динен тоту, башкаларны дингә өндәү иң элек тышкы кыяфәттән башлана. Шушы динне алып килүче, безгә камил итеп, тәмам итеп калдыручы сөекле пәйгамбәребез Мөхәммәд Мостафа салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмнең тышкы кыяфәте, киенү рәвеше ничек булган — безнеке дә шул рәвешле булырга тиеш. Пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмгә иярү үзен мөселман санаган һәркемнең бурычы. Бүгенге көндә күпләрнең үзен мөселман санап та тышкы кыяфәтләре, аерым алганда, киенү рәвешләре белән башкаларга охшарга тырышуларын аңлап булмый. Телдән «мин — мөселман» дип әйтсә дә, хәтта Коръән укып гакыйдә мәсьәләләрендә төрле бәхәсләр куертып йөрсә дә, хаклыкта, ул башка динне олуглый, башка диннең таралуына сәбәп була. Аллаһы тәгалә әйтә: «Берәү Ислам диненнән башка дингә иярсә, аның дине вә гамәле һич кабул булмый һәм ул ахирәттә хәсрәтләнүчеләрдән булыр» (3/85).

 

Хәзер заман үзгәрде, дип акланулар һич кенә дә урынлы түгел. Чөнки Ислам дине урын, вакыт белән бәйле түгел. Ул — кыямәт көненә кадәр барачак дин. Күп халыкларның диннәрен саклап калуларына аларның тышкы кыяфәтләре белән пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмнең тышкы кыяфәтеннән аерылмаулары, аңа ныклап ябышулары сәбәп булды.

 

Рәсүлуллаһ галәйһиссәләмне тасвирлап Гали бине Әбү Талип радый Аллаһу ганһе әйтте:

 

«Ул кирәгеннән артык озын да, кирәгеннән артык тәбәнәк тә түгел, урта буйлы. Чәчләре бөдрә дә, туры да булмаенча, дулкынланып торучан. Йөзе итләч тә, зур яңаклы да булмаенча, түгәрәк иде. Йөзе ак булып, яңаклары алсу, күзләре кара ә кашлары озын. Җилкәләре киң булып, эре сөякле, тәнендә төкләр юк иде. Кул чуклары һәм табаны да зур иде. Барган чагында, аягын җирдән таудан төшкән кебек күтәрә, ә борылганда бөтен гәүдәсе белән борыла иде. Калак сөякләре арасында Пәйгамбәрлек мөһере булып, Пәйгамбәрләрнең иң соңгысы, кешеләрнең иң юмарты һәм кыюы иде. Кешеләрдән иң туры сөйләүчеләрдән булып, иң ышанычлысы һәм иң йомшагы иде. Аны күргән кешедә көтмәгәндә хөрмәт хисе уяна, белмәгәннәр ярату хисе кичерәләр иде, ә аны тасвирлаучы әйтер: «Мин аңа охшаганны аңа хәтле дә, аннан соң да күрмәдем» (ибне Хишам1/401, 402; «Җамигъ ат-Тирмизи, 4/303).

 

Пәйгамбәребез Мөхәммәд Мостафа салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмнең киенү рәвеше сәхәбәләрдә һәм алардан соң килүче мөселманнарда зур кызыксыну уята иде. Шуңа күрә дә алар аның ничек киенүе һәм башкаларга нинди киенү рәвешен тәкъдим итүе турында сорашалар иде.

 

Пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм баш киеменә чалма урап, анын ике очын ике җилкәсенә асылындырып куя торган булган. Ул һәрвакыт чалма йөрткән һәм, фәрештәләр дә чалма йөртәләр, дип әйтә торган булган. Миграҗда вакытта пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм чалмалы булган бик күп фәрештәләрне күргән (Хайсами, V, 120).

 

Пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм чалмасыз йөрмәгән һәм бер тапкыр да яланбаш көе намаз укымаган. Ә бүген үзен мөселман санаучыларның кайберләренең үзләре чалмасыз йөрүләре өстенә чалма кигән, яисә башына баш киеме киеп намаз укучылардан көлгәннәрен күрергә туры килә. Бу бит пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмнең киенү рәвешеннән көлү, пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмнән көлү була. Алар баш киеменнән көлүләре белән шулай ук үзләренең остазлары шәйх Әлбәниның сүзләрен дә аяк астына салып таптыйлар. Шәех Әлбәни «Тәмәм әл-миннә фит-тәгълик галә фикһ әл-сүннә» китабында башка кимәүне бик каты тәнкыйтьли.

 

Гадәттә пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм ак чалма йөрткән, һәм үзенең сәхәбәләренә дә ак төстәге киемнән йөрүне тәкъдим иткән (Тирмизи, Әдәб, 46). Әмма кайбер риваятьләргә караганда ул Мәккәне алганда һәм Мәккәне алганнан соң сөйләгән хөтбәсендә аның башына кара чалма уралган була (Мөслим, Хаҗ, 451; Әбү Дауд, 4076). Сирәк кенә аның чалмасының сарыга буялган чаклары да була (ибне Сад, I, 452; ибне Шайба V, 160).

 

Сөекле пәйгамбәребез Мөхәммәд Мостафа салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмнең өс киеме гадәттә ике өлештән тора торган була. Гәүдәнең өске өлешен каплап торганы рида дип, аскы өлешен каплап торганы изар дип аталган (Ибне Сад, 1, 452). Шулай да ул күбрәк камис дип атала торган озын күлмәкне кияргә ярата торган булган (Әбү Дауд, Либәс, 3). Ихтыяҗы булганда аның өстенән чапан кия торган булган. (Ибне Сад, 1,450,451,453,461).

 

Кайбер сәхәбәләрнең риваять кылуларына караганда, аннан башка, ул бүгенге көндә киелә торган чалбарга охшаган сирвәл кия торган булган (Хайсами, V, 121). Шулай ук бәйрәм көннәре өчен пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмнең махсус киемнәре булган. Төрле илләрдән килгән илчеләрне кабул иткәндә ул кызыл чапан һәм ерак Хадрамаутта сугылган махсус кием кигән. (Ибне Сад, I, 451, 458).

 

Аның киемнәре йоннан һәм мамыктан тукылган булганнар. Аның шулай ук бәйләм киемнәре дә булган. Киемнәре төрле төстә һәм төрле бизәкле булганнар. Шулай да пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм ак кием кияргә яраткан һәм башкаларны да шуңа өндәгән. Ул әйткән:

«Ак кием киегез! Чөнки ак кием чистарак һәм яхшырак күренә. Мәетләрегезне ак кәфенгә урагыз!», дип (Тирмизи, Әдәп, 46).

 

Бу хәдистән күренгәнчә, пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм исәннәрнең генә түгел, хәтта вафат булган мөселманнарның да ак киемнән булуларын теләгән.

 

Ул киемнәрнең төсенә генә түгел, исенә дә зур игътибар биргән. Ул киемнән начар ис килүне яратмаган. Бер вакыт ул, тирләү сәбәпле киеменнән начар ис килә башлауны сизгәч, тиз генә киемен алыштырган. Шуларны риваять кылган Гайшә анабыз безгә пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмнең яхшы һәм тәмле хуш исләрне яратуын җиткерә (Әбү Дауд, Либәс, 19).

 

Матур киемнәрне яратса да, пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм башкалардан аерылып тора торган һәм кешене масаюга, тәкәбберләнүгә китерергә мөмкин булган киемнәрдән саклана торган булган. Бервакыт ул Византия короле җибәргән купшы киемне кигән иде. Матур булуы сәбәпле ул кием күзгә ташланып тора иде. Әмма бер сәхәбәнең: «Бу кием сиңа күктән төшерелдеме?», дигән соравыннан соң ул бу киемне салды һәм башка бер кайчан да кимәде. Соңыннан ул аны Абиссиния короле Нәҗәшия Әсхәмәгә бүләк итте (Ибне Сад, I, 456, 457).

 

Пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм ефәк киемнәр киюдән саклана һәм башкаларны да тыя торган була.

 

Хузәйфә радый Аллаһу ганһедән риваять кылына: «Пәйгамбәр салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм безне ефәк һәм парча киемнәр киюдән һәм алтын-кемеш савытлардан эчүдән тыйды һәм болар барысы да алар өчен (ягъни каферләр өчен) бу дөньяда, ә сезнең өчен ахирәттә» — дип әйтте.

 

Пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмдә тузганын салып ташлау, яңаны кию, ягъни яңадан яңага омтылу теләге булмаган. Гадәттә ул шул бер киемен тузып беткәнче кия торган булган. Кайвакытта аны ямаулы киемдә дә күрергә туры килгән. Хатын-кыз сәхәбәләрдән булган Кайле бинте Мәхрәмә: «Мин пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмне сарыга буялган һәм инде сыпыла башлаган ике киемдә күрдем», дип әйтә.

 

Пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмне тузган, таушалган, хәтта ямаулы киемдә дә күрергә мөмкин булса да, аның киемнәре юылган, чиста, пөхтә булганнар, һәм ул башкалардан да беренче чиратта чисталыкны, пөхтәлекне таләп иткән. Җәбир радый Аллаһу ганһедән риваять кылына:

 

«Бервакыт пәйгабәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм безнең хәлебезне белергә килгәч пычрак киемдәге бер кешене күрде һәм әйтте:

 

«Ул үзенең киемен юарлык бернәрсә дә тапмады микәнни соң?», дип (Имам Әхмәд һәм ән-Насаи).

 

Кеше үзенең мөмкинлегенә, байлыгына карап тиешенчә киенергә тиеш. Бай кешенең мохтаҗ кеше кебек начар киенүе рөхсәт ителми. Әбү-ль-Ахвас риваять кыла, аның әтисе радый Аллаһу ганһе әйтте:

 

«Бер вакыт мин пәйгамбәр салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм янына начар киемдә килдем. Пәйгамбәр салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм миннән: «Синең берәр нинди мал-мөлкәтең бармы?» дип сорады. Мин: «Әйе», дидем. Ул: «Нинди?», дип сорады. Мин: «Дөяләр, сыерлар, сарыклар, атлар һәм коллар», дидем. Пәйгамбәр салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм: «Аллаһы тәгалә сиңа мал-мөлкәт биргән икән, синдә Аллаһының сиңа карата булган рәхмәтенең һәм юмартлыгының әсәрләре күренергә тиеш», диде (Әхмәд).

 

Пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм аягына һава торышының ничек булуына карап төрле аяк киеме кигән (Әбү Дауд, Тирмизи). Ул сандалига охшаган «налайн» дип аталган аяк киеме һәм «хуффайн» дип аталган йомшак күннән эшләнгән читек кия торган булган. Бурайда радый Аллаһу ганһедән риваять кылына, бер вакыт пәйгамбәр салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмгә Абиссиния короле бернинди бизәксез гади генә булган бер пар читек бүләк итә. Ул аны пакь хәлендә генә кия һәм тәһәрәт алганда юеш бармак очлары белән читек өстеннән сыпыра торган булган (Әбү Дауд).

 

Абдуллаһ ибне Гомәрдән риваять кылына:

 

«Пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм йомшак күннән булган аяк киеме кия иде, һәм бер тапкыр мин аның аяк киемен салмыйча гына тәһарәт алганын күрдем. Шуңа күрә мин дә шундый аяк киеме кияргә яратам» (Бохари, Мөслим).

 

Бүгенге көндә юка носкига мәсех кылу бүгенге кайбер галимнәрнең җәураб сүзенең мәгънәсен юка носки дип аңлатуларына гына кайтып кала. Бүгенге йон яки җептән бәйләнгән носкига су үтеп керә һәм аның үзе белән генә йөреп булмый. Ә гарәпчәдәге «җәүраб» калын йоннан тукылып, аякның башыннан алып балтырга кадәр каплый торган була. Калын булуы сәбәпле аның үзен генә киеп шактый йөрергә була, ул сынмый, бөгелми, аякны таш һәм чәнечкеләрдән саклый һәм шулай ук аңа су үтеп керми. Бездәге киез итеккә тиң аяк киеме була (әл-Камус әл-Фикъһи, әл-Ифсах фи Фикһ әл-Лугьа).

 

Мәккәдән күчкәч Мәдинәдә пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм бөтен мөселманнарны бергә туплый һәм һиҗрәтнең 6-нчы елында төрле дәүләтләрнең башлыкларына Ислам диненә өндәп илчеләр җибәрергә кара кабул кыла. Бу карарга кайбер сәхәбәләр: «Әй, Аллаһының илчесе! Чит ил патшалары мөһерсез хат күреп аңа игътибар итмәячәкләр», дип каршы төшәләр. Шуннан соң Расүлуллаһ салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм үзенә мөһер ясатырга куша. Мөһер шулай ук хәтем дип тә атала. Бу сүз шулай ук йөзек дигән мәгънәгә дә ия, чөнки пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм аны йөзек урынына кулында йөрткән. Ул көмештән ясалган һәм бик матур кашлы була, ә кашында астан өскә «Мүхәммәд, Расүл, Аллаһ», дип язылган була.

 

Кайбер сәхәбәләр үзләренә дә шундый йөзек ясатырга телиләр. Әмма пәйгамбәр салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм аларны бу эшләреннән тыя. Ул аларга: «Сезнең берегез дә минеке кебек язулы йөзек ясатмасын», — дип әйтә. Чөнки бу йөзек дәүләт билгесе булып тора. Пәйгамбәребез Мөхәммәд Мостафа салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмнең вафатыннан соң бу йөзек иң элек Әбү Бәкер радый Аллаһу ганһедә, аннары Гомәр радый Аллаһу ганһедә, аннары Госман радый Аллаһу ганһедә була. Госман радый Аллаһу ганһе үзенең хәлифәлегенең 6-нчы елында бу йөзекне Эрис коесына төшереп җибәрә. Күпме генә тырышсалар да йөзек табылмый.

 

Пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләм җирдәге тормышка ахирәткә хәзерләнә торган гамәл кылу урыны итеп кенә карый. Ул ахирәттә фәкать тугры гамәлләрнең генә файда китерәчәгенә ышана. Шуңа күрә ул әйтә: «Без пәйгамбәрләр мирас малы калдырмыйбыз, без калдырган нәрсәләрнең барысы да садака» (Бохари). Чынлап та, пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмнең вафатыннан соң ак качыры, коралы, мосафирлар файдасына кулланыр өчен бирелгән җиреннән башка үзенең варисларына коллары да, алтын-көмешләре дә, ягъни бернәрсәсе дә калмый.

 

Без бүген пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмнең киенү рәвешен карап киттек. Бүгенге мөселманнар бер-берсенен гакыйдәсен тикшереп үзләренең тышкы кыяфәтләренә тиешле игътибарны бирмиләр. Без һәр яклап пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмгә охшарга тырышырга тиешбез. Гакыйдә кыямәт көнендә тикшереләчәк, шуңа күрә аны кыямәт көненә калдырыйк, җир йөзендә, бигрәк тә мәчетләрдә кыямәт оештырмыйк. Бу динебезне какшатуга гына китерә. Мәчеткә килеп, кыйблага карап намаз укыйбыз икән, димәк, гакыйдәбезнең без белер кадәресе дөрес, калганын Аллаһы тәгалә Үзе генә белә. Ә кием мәсьәләсендә безгә үрнәк алырга мисал бар. Ата-бабаларыбыздан көлмик. Аларның киенү рәвешләре пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмнең киенү рәвешенә күпкә якынрак булган.


Рөстәм хәзрәт ШӘЙХЕВӘЛИ, Чаллының «Ак мәчете» имам-хатыйбы, төбәк казые
Musulman.su
№ |
Musulman.su печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№16 (782995) / 14.10.2011 10:29:41

Пэйгамбэр (с.г.в.) киенгэнчэ киенергэ кирэк дигэн сузне надан кеше генэ эйтэ инде. Ул (с.г.в.)узе "минемчэ киенегез!" дип эйткэн булыр иде. Кайберэулэр соннэт утибез дип, ямьсез итем макал устерэлэр, шунын белян чын моселманнарнын йозлярен кызарталар.

№15 (782893) / 13.10.2011 10:34:21

Пэйгэмбэрлэр вакытында шундый мода булгандыр, э хэзер мода башкачарак. Пэйгэмбэр хэр яклап куркэм булган хэм по моде киенгэн. Шул заман модасы буенча. Хэзерге кондэ пэйгэмбэрлэр килсэ, алар башкачарак киенерлэр иде. Опять таки хэзерге мода бунча.

№14 (782892) / 13.10.2011 10:27:59

Узенэ нинди кием унайлы, шулай киенергэ кирэк.

№13 (782881) / 13.10.2011 08:05:44

килешэ алмыйм соры!

син трамвайда барганда, эссе жэй конне, безнен эбилэр (динле) янында басып торып кара да, чишенеп беткэн маржа карчыгы янында басып торып кара.

син эйткэн подполковник маржа хатыннары турында эйткэн,динле тэхэрэтле МУСУЛМАНКАЛАР турында тугел,бегештермэ соры.

хэрвакыт кутне юып йорергэ кирэк!!! э "торенгэн кыз хэрвакыт тэхэрэтле!
ВУЗларда,эштэ тэхэрэт алырга унгай урыннар юк,шунсын да онытма!

№12 (782854) / 12.10.2011 21:47:38

кыш коне пэлтэ, шэл киеп йорилэр.(торенеп)гарэплэр дэ рэсэйгэ кыш килергэ тырышалар ди.

№11 (782845) / 12.10.2011 20:24:03

№10 га
Хәрби кафедрагы бер укытучыбыз, һәрвакыт кышкы сессия алдыннан отпускага китә, экзаменнарны чит укытучыга бирергә туры килә иде. Бер вакыт түзмәдек:
-Иптәш подполковник, ник отпускага һаман-һаман кыш көне чыгасыз?- дип сорагач:
-Тир исе килгән хатыннарны җенем сөйми,- дип җавап бирде...
Менә күрдеңме, яулык турында, төренеп тиргә батканнар берәүгә дә ошамый...

№10 (782808) / 12.10.2011 15:25:09

бер яулыклы кыздан Соры корт сорый икэн,
нигэ син яулык бэйлэп, торенеп йорисен дип.

кыз кесэсеннэн берсе кэгазле,икенчесе кэгазсез ике карамель чыгарып соры кортка сузган.
кэнишне соры корт кэгазгэ торелгэн кэнфитне алган.
менэ курденме соры,торелгэ эйбер чистарак була!- дигэн.

№9 (782807) / 12.10.2011 15:15:17

ислам диненен ,элифне таяк дип белмэгэннэр акыл сатып утра инде.
косасылар килэ.

№8 (782702) / 11.10.2011 19:44:18

Хакыйкатьтә, хәдисләрнең тыюлары акылга муафыйк. Ирләрнең вазифалары мал һәм байлык исраф итү түгел, бәлки эш эшләү һәм мал табу өчен тырышу һәм кәсеп итү булганлыктан, ефәк киемнәр киеп һәм алтын белән бизәнеп шул вазифаларны үтәү һәм мал саклау мөмкин түгел.

Инде киемнәрнең модалары һәм формалары хакындагы мәсьәләгә килсәк, югарыда сөйләнеп үткән тәкәбберләнү нияте белән сөйрәп йөрү һәм гасфарга буялган киемнән башка шәригать кушымча кыла торган нокта барлыкны белмибез. Дөрес, хаҗ гамәллә-рен кылганда махсус бер форма кию лязем. Шәригатьнең бу турыдагы тәклифе шул җирләрдә йөргән адәмләрне бертигез итү, исраф һәм артык йөкләрдән ерак тоту кебек ниятләргә корылган булуы мөмкин. Шулай булса да, махсус формада йөрмәү сәбәбеннән генә хаҗ гамәле батыл булмый, бәлки бераз кимчелекле генә санала һәм беркадәр җәза йөкләнеп, хаҗы һәмишә хаҗдан хисап кылына.

Кием модасы урын һәм заманнарга күрә үзгәрә торган хәлләрдән булганы өчен шәригать моны халыкларның үз ихтыярларына тапшырган. Чит диннәргә хас икәнлеге мәгълүм булмаган, сәламәт-лек саклау кагыйдәләренә каршы, яки исраф һәм олуглануга сәбәп күрелмәгән очракта мода сайлау һәркемнең үз ихтыярында.

Хакыйкатьтә, төньякта торучылар белән экваторда яшәүчеләрнең, эфиоплылар белән кытайлыларның киемнәре бер модада булу мөмкин түгел, Төркестан киемнәре Бөрьян һәм Үсәргән баш-кортлары тарафыннан һәм Хиҗаз гарәпләренең киемнәре кош очмаслык салкыннарда торучы Сибирия мөселманнары тарафыннан сөелеп киелү ихтималы юк. Сигезенче гасыр башында Мисырда вафат булган Ибне әл-Хәҗ үз заманында булган хатыннарның тезләреннән түбән төшмәгән күлмәк киюләрен, чалма белән йөрүләрен яратмый.1 Аның бу сүзе үз заманында Мисырда өстен булган гадәткә күрә булганлыгы мәгълүм.

Чалма Муса һәм Һарун пәйгамбәрләр заманыннан бирле яһүдләрдә киелә иде. Һинд халыкларында да бик борынгы гасырлардан бирле киелгәнлеге риваять кылына. Яһүдләр аны һиндлардан алган булсалар кирәк. Рәсүлүллаһтан элек чалма гарәпләргә дә кергән булса да, аны кайбер аерым кешеләр генә кия иде. الْعَمَائِمُ تِيجَانُ الْعَرَبِ

"Чалмалар – гарәпләрнең таҗлары", дигән мәгънәдәге хәдисләр дә чалманың гарәпләрдә гомуми кием булмаганлыгына дәлил.

Гасыр сәгадәттә булган кием формаларының ничек булган-лыклары хакында ачык мәгълүмат таба алмадык. Мөселманнар өчен махсус бер форма кию хакында сүзләр хәдис китапларында күренми, бу турыда элекке һәм хәзерге галимнәр тарафыннан бер карар барлыгы да беленми. Рәсүлүллаһның христианнар, Иран мә-җүсиләренең киемнәрен кигәнлеге мәгълүм.

Кием-салым, йөреш-торыш рәвешләрендә бик күп хикмәт булмаса кирәк, хикмәт күңел төзек булуда, халыкларга зарар китер-мәү һәм Рәсүлүллаһка иярүдә. Дөрес сөйли торган ике кешенең берсеннән: "Сөйләшүендә һәм тышкы кыяфәтендә марҗадан аермасы булмаса да, фәлән хатын фарыз намаз һәм фарыз уразаларны вакытларында үтәү белән генә канәгать итми, бәлки нәфел ураза-лар һәм нәфел намазлар белән дә шөгыльләнә һәм һәркөн бераз Коръән укымый калмый", – дип һәм икенчесеннән: "Фәлән мулла һәм мөдәррис өендә бер тәүлек кадәр калдым, мөэзиннең һәрбер җаны ишетелеп торса да, мулланың мәчеткә барганын, чалмасының кузгалганын күрмәдем, бер генә мәртәбә сәҗдә кылганын да сиз-мәдем, хәтта: "Сезне мөэзин чакыра", – дип тә карадым, моңа кар-шы: "Ул инде һәрвакыт чакыра, ул чакыра дип мин бик каушап китмим әле", – дигән җавапны алып, бик гаҗәпләндем", рәвешендә сүз ишеттем.
Р. Фәхретдин "Җәвамигуль кәлим шәрхе."

№7 (782624) / 10.10.2011 22:33:57

Соры корт, бик дөрес чамалагансыз. Төбәк казые язганның барысын да өйрәнеп тормадым. Киемгә карата үзегез китергән №4 тәге: икенче, өченче, дүртенче абзацларыгыздагы казый әйтемнәрен аңларга була (теләк булса).

4 нче, 5нче абзацтагы цитаталарыгыз белән килешеп бетә язам, дөреслеккә ерак икәнлеге белән.
Көмеш, мөселманың бизәнү әйберсе булган. Көмеш табак савытта суның сафланганын да белгән, мөселман.
Тәльгать Таҗетдинны иң күп тетүчеләрнең берсе - үзем. Ул вакыттагы кичерешемне яздым. Аның шулай матур итеп киенеп чыкканын күрүчеләр тагын бармы икән?!. Шулай матур киенеп (урыс малаен чинатырлык итеп), мөселман - татарны дөньяга матур итеп күрсәткәне өчен, бүген дә аңа рәхмәтлемен. Яшел чалмасына, кайбер үз-үзен тотышларына - аерым карашым бар.

№6 (782615) / 10.10.2011 21:54:35

Мосафир

Соры кортка юкка кырын карыйлар, аңа зур миссия йөкләнгән. Күптән түгел монда да яздым:

http://www.matbugat.ru/news/?id=4960 Соры корт №17

Югары продуктлы корт гаиләсе булдыручы умартачылар, яз көнне, махсус, көчле корт гаиләсендә, серкә салынган кәрәз күзәнәкләнен, соры корт чыксын өчен, зурайталар...

№5 (782612) / 10.10.2011 21:42:42

Соры корт,Таиландны кабат су баса. Аллаһ Тәгалә 200дән артык кешене, мәҗүси японнарның 20меңнән артык кешесен берьюлы...
2009ның башында Гаитида 200меңнән артык кешене берьюлы...Ислам гарәп илләренең язы дәвам итә(гаделлек өчен көрәш), хәзер инде икенче дулкын башланды. Озакламый динара мөнәсәбәтләр өскә калкып чыгачак һәм тирәнтен өйрәнергә мәҗбүр булачаклар иншәАллаһ! Ә кабергә барып керәсеңне һәм анда нәрсә көткәнен уйласаң,Рөстәм Шәйхевәлинең сүзләренә игътибар итәсе калган икән дип әле бик әйтерсең. Мөселманга хас кием киеп йөрү, югыйсә, әлләни авыр нәрсә түгел бит. Шул ук вакытта Рөстәмнең сүзләренә игътибар итәсең, ә урамдагы киенгән шәрәләр турында, сакал йөртәсе урынга, муенчак таккан ирләр турында ләм-мим, авызыңнан сүз чыкмый. Аллаһ Тәгалә Коръәни Кәримдә кемнәр турында әйтә икән:
\"7.Кешеләр арасыннан кайберәүләр: без Аллаһка һәм ахирәт көненә иман китердек!\", -ди. Әмма алар иман китерүчеләр түгел.
9. Алар Аллаһны һәм иман китерүчеләрне алдарга тели, әмма алар үз-үзләрен генә алдыйлар, шуны сизмиләр.
10. Аларның күңелләрендә - чир. Аларның чирләрен Аллаһ арттырсын! Алдаганнары өчен аларга интектегеч газап.
11. Аларга: \" Җир йөзендә бозыклык таратмагыз!\"- дип әйтелсә,алар: \"Без бит яхшылык кылучылар!\"- ди.
12. Шулай түгелмени? Алар- бозыклык таратучылар. Әмма алар шуны сизмиләр.
13. Аларга:\"Иман китергән кешеләр кебек иман китерегез!\"- дисәләр, алар: \"Ахмак кешеләр иман китергән кебек иман китерикмени?!\"- диләр.Шулай түгелмени? Чынлап та, алар үзләре ахмак, әмма алар шуны белми.\" (\"Әл-Бәкара\", башкортчага сүзгә сүз диярлек мәгънәви тәрҗемәдән)
Ә менә син искә ала торган, 1400 ел элек яшәгән чүл гарәпләренә Аллаһ Тәгалә турыдан-туры болай ди:
\"14. Бәдәвиләр:\"Инандык\"- диделәр.\"Инанмадыгыз, әмма әйтегез мөселманнар булдык!\"- дип. Чөнки сезнең йөрәкләрегезгә иман кермәгән әле. Һәм чынлыкта буйсыныгыз Аллаһка һәм Аның илчесенә; киметмәс гамәлләрегездән бернәрсәне дә. Чынлыкта Аллаһ Гафу итүче, Рәхимле.\" (\"Бүлмәләр\")
Өстә күрсәтелгән \"Әл-Бәкара\" сүрәсеннән китерелгән аятьләр безгә мөнафыйклардан булмас өчен кисәтүче аятьләр. Ә \"Бүлмәләр\" сүрәсеннән бирелгән аять - гади мөселманның мөэмин дәрәҗәсенә күтәрелсен өчен этәрүче.Сер булмаса, әйт әле, соры корт, ни өчен син үзеңә мондый атама сайладың? Җисемең андый түгелдер бит!

№4 (782598) / 10.10.2011 20:30:22

Кигәвен
Сүзләрең бик дөрес, ләкин, күрәм, төбәк казые язганнарны укып мәшәкәтләнмәгәнсез. Аннан цетаталар:
-Мөхәммәд Мостафа салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмнең тышкы кыяфәте, киенү рәвеше ничек булган — безнеке дә шул рәвешле булырга тиеш.
-Бүгенге көндә күпләрнең үзен мөселман санап та тышкы кыяфәтләре, аерым алганда, киенү рәвешләре белән башкаларга охшарга тырышуларын аңлап булмый.
-Без һәр яклап пәйгамбәребез салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмгә охшарга тырышырга тиешбез.
-ефәк һәм парча киемнәр киюдән һәм алтын-кемеш савытлардан эчүдән тыйды.
-Хәзер заман үзгәрде, дип акланулар һич кенә дә урынлы түгел. Чөнки Ислам дине урын, вакыт белән бәйле түгел.

Тагы да дәвам итәргәме?
"әлгать Таҗетдин. Матур итеп киенгән, галстук таккан." төбәк казые маныйгы буенча, "ул башка динне олуглый" инде..

№3 (782593) / 10.10.2011 20:15:50

Соры корт, кечкенәләргә, аң рәвеше үзеңчә булмаганнарга каты сугарга ярамый. Азынып китсәләр - анысы башка хәл.

Шулай да, бер әйбер языйм әле.

\"Бервакыт, (20еллар чамасы элек) эштә утырабыз (төрле һөнәр кешеләре, диспетчер һ.б - 12 сәгатьлек график). Төн. Телевизорда - Тәлгать Таҗетдин. Матур итеп киенгән, галстук таккан, чапан һ.б. - барысы да үз урынында. Бөтенебезнең шулай киенеп чыккан дин кешесен беренче тапкыр күрүебез. Миңа ошады. 40 яшьләрдәге бер урыс малае чинап җибәрде: \"О - о - о, - коммунист, галстук надел\" !!!
Соң, мин әйтәм: \"Капиталисты ведь тоже галстук применяют\"?!.
Аңлата алдым, уртак тел табыша ала идек.

Мөхәммәтебез, чисталык: иске булса да, юылган, пөхтә итеп ямалган кием кигәнлеге турындагы мәгълүматлар безнең заманга, безләргә ирешкән.

Чиста-пөхтә, матур тиеп киенү барчабызны бизи генә. Бигрәк тә, бәйрәмнәрдә. Соры кортның да матур итеп, үзебезчә киенгән чаклары булганына шигем юк\".

№2 (782583) / 10.10.2011 19:01:39

!!!!!!!!!!!Соры корт әзер бул!!!!

Хәзер язарга иренәм, ну бик кыйный башласалар башыңнан сыйпап чыгармын,яме!:sm1

:

№1 (782580) / 10.10.2011 18:53:17

"Мөхәммәд Мостафа салл-Аллаһу галәйһи вә сәлләмнең тышкы кыяфәте, киенү рәвеше ничек булган — безнеке дә шул рәвешле булырга тиеш." Һәм дә бөтен тормыш 1400ел элек ком гарәпләрендә ничек булган, шулай калырга тиеш. Колбиләүчелек бетерелгән, уңайлы кием-салым булдырылган, көркүреш техникасы кулланышка кергән, хатын-кызны кешегә саный башлаганнар... уууф, үлеш, тәмүг кисәүләре... (((

Әллә югарыдагы мәкәләнең эчтәлеге шулай түгелме?

▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Татарстан Диния нәзарәте
ЕлМай
Татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе
«Элита»
Piter.tatar