• 05.10-22.10 2021-2022 хоккей сезоны. Татнефть Арена
  • 17.10 "Корт", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 22.10 Премьера! "Сөннәтче бабай", 12+, Кариев театры, 18:30
  • 23.10 Рөстәм Вәлиевнең тууына 60 ел. Искә алу концерты. Филармония. 17.30
  • 23.10-24.10 Премьера! "Сөннәтче бабай", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 27.10 "Мио, минем Мио", 6+, Кариев театры, 18:00
  • 28.10 "Ләйлә вә Мәҗнүн" , 12+, Кариев театры, 18:30
  • 01.11 Юрий Шатунов. КСК "Уникс". 19:00
  • 03.11-07.11 Ришат Төхвәтуллин. Сула. КСК "Уникс"
  • 10.11 Валерий Меладзе. Татнефть Арена. 19:00
  • 20.11-24.11 Гүзәл Уразова һәм Илдар Хәкимов. КСК "Уникс"
  • 26.11 Данир Сабиров. Ике юбилей. Моноспектакль. КСК "Уникс". 18:30
  • 14.12-19.12 Илсөя Бәдретдинова. "Фәрештә түгел". УНИКС
  • 14.12-19.12 Илсөя Бәдретдинова. Фәрештә түгел. КСК "Уникс"
  • 18.12 Татар җыры. «Казань Экспо», И.Шакиров ис. концертлар залы. 17:00
Бүген кемнәр туган
  • 17 Октябрь
  • Әхмәт Саттар (1939-2018) - язучы
  • Роза Туфитуллова - журналист
  • Лидия Әхмәтова - җырчы
  • Рәшидә Җиһаншина (1917-2003) - актриса
  • Гали Хуҗи (1912-1966) - шагыйрь
  • Илгиз Гайнуллин - көрәшче
  • Альбина Шаһиморатова - опера җырчысы
  • Үзебезнең умарталыктан бик тәмле, яхшы сыйфатлы бал сатыла. 3л - 1300 сум. Күпләп алучыларга, бәясе килешү буенча. Шулай ук кәрәзле бал да бар. 89625497103
  • В Казани на улице Сахарова ищем девушек (девушку) на подселение в зал в двухкомнатную квартиру 89923389181
  • Актаныш.услуги:жалюзи рулонные шторы рольставни рольворота ,ремонт москитных сеток 89375814252 Айдар
  • Актаныш. Натяжной потолок урнаштырабыз. Килеп улчәү, консультация бушлай, светильниклар да куябыз. Актаныш, Актаныш районы буенча эшлибез 8-937-581-42-52 Айдар
  • Детскому саду N 292 ново-савиновский район, требуется музыкальный руководитель на 1,5 стаки
  • Сниму 1 ком.квартиру в Советском , Вахит.р-не.Со всеми удобствами,платежоспособная, чистоту гарантирую.Сама работаю, татарка 47 лет.Убедительная просьба прошу риелторов не беспокоить, сниму только от собственника.Тел.89870673548 Гульфиза.
  • Сниму квартиру до 18-19 все включено, татарка, работаю, без вп, тишину, чистоту и своевременную оплату гарантирую, писать WhatsApp +79961212519, риелторов прошу не беспокоить.
  • Продаю натуральный цветочный МЕД со своей пасеки 1л-500руб т.89503210410
  • Әле һаман шәҗәрәгез юкмы? Нәсел тамгагызны белмисезме? Бу хәл итәрлек мәсьәлә. Дәүләт архивлары чыганаклары буенча шәҗәрәгезне төзеп бирәм. Шәҗәрәҗәге барлык фактларны архив документының фотокопиясе белән раслыйм. Бу өлкәдә эш тәҗрибәм 8 ел. Тел./Ватсап: 8–917–874–16–40 Tongekuk@gmail.com Дамир Шәйхетдин.
  • диван-книжка сатыла. аксыл-көрән төстә.8 мең. яхшы хәлдә. казан. тулырак мәгълүмат ватсап аша. 89047619147
 
 

 
Архив
 
15.07.2011 Киңәш-табыш

«Кортлар янында мин күбәләк кебек»

Борынгы Грециянең атаклы математигы Пифагор үзенең озын гомерле булуын бал ашаудан күргән. Ә менә йөз елдан артык яшәгән танылган фәлсәфәче Демокрит сәламәтлекне саклау өчен «эчке органнарыңны бал белән «сугарырга» кирәк» дигән.

Кызык, күршебез Бибинур әбинең дә озын гомерле булуының сере шул балдамы икән әллә? Быел 102 яшен тутырган Бибинур әбинең кызы Тәнзилә апа Гыйлемҗанова кырык елдан артык умартачылык белән шөгыльләнә. Ул үзе дә: «Минем беркайчан да грипп белән авырганым булмады. Хезмәттәшләрем елына берничә кат салкын тидереп авырган вакытта да мин кышны чирләмичә исән-сау чыга идем», – ди. Тәнзилә апаның әйтүенчә, моның хикмәте бал ашауда гына түгел, ә менә шул кортлар арасында кайнашуда, гел саф һавада булуда, ялкауланып ятмыйча, тырыш кортлар кебек гел эшләп торуда, ягъни хәрәкәттә булуда. «Кортлар янында мин үземне яшь вакыттагы кебек хис итәм, әйтерсең күбәләк инде менә, арыганымны да сизмим, кортлар аерган вакытта ике сәгать йокы белән генә йөрсәм дә, йокым туеп уянам, ә кичен сабый бала кебек изрәп йокыга талам», – ди.

 

Ә умартачыга иренеп ятарга ярамый, ул үзе дә кортлар кебек эшчән булырга, алар белән бергә эшләргә тиеш. Балның уңышы күпмедер күләмдә хуҗадан да тора. Аларны әйбәт эшләтер өчен умартачы кортлардан алда барырга, корт белән табигать арасында арадашчы булырга, аларга эшләр өчен шарт тудырырга тиеш. Әнә шундый тырышлыгы, эшчәнлеге аркасында Тәнзилә апа узган корылык елында да балның уңышыннан зарланмады. Боларга өстәп, күрше апа бик юмарт та. Умартачы шундый булырга тиеш тә инде, ул бит Аллаһы Тәгалә биргән сәләт белән эшли, бал да Аның нигъмәте, ди ул. Бал суырткач ук Тәнзилә апа аны тирә-як күршеләренә, авылдагы ялгыз карчыкларга, инвалидларга тарата. Кем авырый, күчтәнәчкә бал алып, шуның хәлен белергә йөгерә. Дәваланыр өчен бал продуктларын сорап килүчеләргә аларны бушлай биреп җибәрә.

 

– Тәнзилә апа, умартачы тагын нинди булырга тиеш?

 

– Умартачы булыр өчен иң беренче иманлы булырга кирәк, чөнки син Аллаһы Тәгалә биргән нигъмәтләр белән эш итәсең. Аллаһы Тәгаләнең Коръәни-Кәримендә бал кортлары сүрәсе дә бар бит. Алар Аллаһының изге җан ияләре дип әйтергә кирәк инде. Умартачы тырыш, өлгер, җитез, пөхтә булудан тыш, юмарт та булырга тиеш. Бал суырткач, аны күршеләреңә, туганнарыңа таратып авыз иттерергә кирәк. Ул сәдака-зәкят кебек була. Кортларның үзләренә карата да юмарт булсын ул. Бер умартага балны мин кыш өчен 20 кг нан да ким калдырмыйм. Урамда тотсаң, 25-27 кг калдырсаң әйбәт. Язның ничек киләсен белмисең. Соң килсә, балым җитми дип куркып тормыйсың, запасың була. Язын көннәр җылыткач, корт ояларын чыгарып куясың, кинәттән салкыннар башланырга мөмкин, кортларны карый алмыйсың. Бу вакытта да инде бал җитми дип борчылып тормыйсың.

 

Болардан кала умартачы намуслы да булырга тиеш. Сиңа кеше берәр авырудан дәвалану өчен бал яки балавыз сорап килергә мөмкин, ул аны синнән хәләл көче белән тапкан акчасына сатып ала, шуңа да син аңа сыйфатлы тәмле бал тәкъдим итәргә тиешсең.

 

– Сыйфатлы дигәннән, чын бал нинди була?

 

– Балны кортлар рамнарны бөтенләй пичәтләп бетергән булса гына суыртырга ярый. Алай булмаса, бал спасына кадәр сабыр итәргә кирәк. Ул вакытка инде ул бөтен технологиясен эшләп бетергән була. Шуннан соң гына суыртылган бал өлгергән санала.

 

Гади күз белән караганда бал куе булырга тиеш. Балны кашыкка алып тәлинкәгә салсаң, ул зигзаг рәвешендә өсте-өстенә агып өелеп торса яхшы була. Ачык төстәге баллар әйбәт, чөнки ул төрле чәчәк балларыннан ясалган. Иң хуш исле һәм тәмле бал – шайтан таягыннан җыелган бал. Ул иң соңыннан гына чәчәк ата. Бал сезонының беткәнен шуннан да беләсең, тигәнәк белән шул чәчәк ата. Ул ике ел рәттән дә, ун елга бер генә дә булырга мөмкин. Аның тәмен һәм исен аңлап бетерерлек тә түгел. Кырык елдан артык умартачылык белән шөгыльләнеп, андый бал миңа бер генә тапкыр туры килде. Төсе кызыл, ал, шәмәхә төстә. Сирень төсе дә бар аңарда. Берничә ячейкада шундый бал бар иде. Мин аны ул вакытта нинди чәчәктән икәнен дә аңламадым.

 

Элҗен балын бик файдалы, диләр, чөнки анда яздан алып Ильин көненә кадәрге барлык чәчәк составындагы бал җыелган була. Элҗен балы дигән атама июль башларындагы Ильин көненнән килеп чыккан. Ул шул вакытта суыртылган бал.

 

– Кайвакытта бал бик тиз утыра, балы начар булды, тиз утырды, дип әйткәннәрен дә ишеткәнем бар.

 

– Аның кристаллашуы балны җыю-эшкәртү процессында һава торышы нинди булуга, нинди чәчәктән җыелуга, каян ташылган булуга бәйле. Аның сәбәбен беркем дә төгәл генә әйтә алмый. Бал күбесенчә сентябрь урталарына кристаллаша башлый, кайвакыт исә декабрь-февральдә дә утырмаган була. Саклану температурасына да карый. Бал саклана торган урынның температурасы 19 градустан да югары булырга тиеш түгел.

 

Кама Тамагы, Олы Кариле

 


Дилбәр ГАРИФ
Шәһри Казан
№ |
Шәһри Казан печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№34 (781165) / 23.09.2011 19:02:52

Боларга өстәп, күрше апа бик юмарт та. Умартачы шундый булырга тиеш тә инде, ул бит Аллаһы Тәгалә биргән сәләт белән эшли, бал да Аның нигъмәте, ди ул. Бал суырткач ук Тәнзилә апа аны тирә-як күршеләренә, авылдагы ялгыз карчыкларга, инвалидларга тарата. Кем авырый, күчтәнәчкә бал алып, шуның хәлен белергә йөгерә. Дәваланыр өчен бал продуктларын сорап килүчеләргә аларны бушлай биреп җибәрә."""
Мондый умартач дас ис фантастиш!!!!!!

№33 (781164) / 23.09.2011 18:59:03

-Бу шикәр кортларга бит, ник аннан кәмешкә ясыйсыз,- дигән соравыма:
-Канатлары бар, үзләренә, үзләре җыйсын,-дигән сүзне ишеткәнем бар...)))
ха-ха-ха!Утерэсез колдереп,бу БААААЛЛ турындагы язманы курми калганмын.....

№32 (777872) / 18.08.2011 16:12:00

Балнын 3 лиитрлы банкасы 1500 сум тора.Тутырып салсан.4,5 кг. бал керэ анда.21 банка балнын буген сонгы банкасын сатып бетердем. Бик тэмле чэчэк балы иде.

№31 (776460) / 31.07.2011 14:56:02

Рэхмэт Соры корткаем искэ төшергәнең өчен! Былтырдан калган,үземнән дә яшереп куйган карабодай балын чыгарып чәй эчәм хәзер!
Гипсңнан тизрәк котылырга язсын!!!!Бармакларың гына түгел,бөтен әгъзаларыңның да яхшы хэрәкәткә килүен телим.

№30 (775876) / 21.07.2011 21:02:48

августа да,пичәтләгәнен кисәргә иренеп,тизерәк сатыйм дип,өлгермәгән (сыек) балны да сатарга мөмкиннәр.
алганда бал кашыгын тыгып күтәрегез. акканда "өелеп" менә җитлеккән бал. чупырдап,су шикелле акса - өлгермәгән(су% күп)бал була.

№29 (775873) / 21.07.2011 20:21:45

Бал күпме тора?

№28 (775703) / 19.07.2011 09:42:01

Бпл алырга уйлаучылар, базардан ашыгып бал алмагыз. Печатләнгән, өлгереп җиткән бал августан да иртә була алмый. Рапс балы алсагыз, сатулашырга онытмагыз, гадәттә, рапс балын 10-15 сумга юнерәк саталар.

№27 (775617) / 18.07.2011 00:16:32

Рәхмәт, Сәйлән. Соры сиңа информацияң өчен рәхмәт.

№26 (775580) / 16.07.2011 12:02:22

№24
"чын умартачы,бер кайчанда шикәр ашатып, шул бал белән кышка калдырмый" дөп-дөрес, әле подкоромкага да,күпләр шикәр бирми, кар базында сакланган баллы рамны куя.)))
Мин язган, һәр корт гаиләсенә 7,5 кг шикәр, нормотив буенча каралган, бухгалтерия списать итә торган шикәр. (үз гомеремдә ике предприятие өчен кортлык оештыруымны язган идем бугай...)

№25 (775579) / 16.07.2011 11:57:26

не зря мин сине,Сәйлән,(әтиләрчә) яратам икән.
чиста күңелле кеше син!!!!

№24 (775578) / 16.07.2011 11:53:12

чын умартачы,бер кайчанда шикәр ашатып, шул бал белән кышка калдырмый!!
кышка чын бал калдыралар!!!!
яз көе генә подкоромка ясыйлар,сыры.
син белеп бетермисең,көз көне соры кортларны үтереп бетерәләр,язын әле алар юк. шуңа көз-яз эшләрен белеп бетермисең.


иркәгә шуны зйтәм,алай шикләнәсең икән, кәрәзле бал ал! ялгышмассың,правда кыйбатрак. балавызын сатарга или умартачыга бирергә була.

№23 (775577) / 16.07.2011 11:51:19

Иркә апа! Безнең якта иң тәмле бал- төрле чәчәктән җыела. (Ни өчен икәнен яңа елдан соң белерсең) минем әти гаилә өчен генә умарта тота. Мин сиңа чын кәрәзле бал ышандырам.Вакыты җиткәч табышырбыз.

№22 (775573) / 16.07.2011 11:24:04

Иркә
"берни кушылмаган бал ашаган юк" менә монда, әгәр дә балны чегәннәрдән, яки арадашчылардан алмаган булсаң, ялгышасың.   Умартачы, хәттә иң намуссызы да, балга бер ни дә кушмый. Кайберәүләре, начар килгән елны, шикәрне корт аркылы үткәрергә мөмкин, ләкин, сыйфаты (составы) начаррак булса да, бу да бал булып кала, чөнки, балга кирәкле ферментларны, корт үз организмыннан өсти, көзгә бу корт гаиләсе үлә...
"Чын чәчәк балы ахырда әчеттеррогә тиеш шулай" һәр вакытта да түгел, нинди чәчәкләрдән җыелган булуына карап... Тагын, бал табышы вакытында, серкә дә әзерләнгән булса. Хәзерге вакытта, күп умартачылар, табыш вакытында "гигант" күч ясый (5-6 умартаның эшче кортларын бер күчкә җыя, ананы читлеккә ябып куя. Умарта бал җыю белән генә шөгелләнә башлый, табыш беткән вакытка үлә) шуңа күрә, балда ачы тәм булмый.
"баллар шыбыр-шыбыр ага" монсы белән килешми булмый, умартачыларның күбесе, кәрәз печәтен ачмас өчен, кортлар кәрәзне печәтләгәнче үк балын суырталар...

Кортлыкларда, кортларга кышка бирү өчен, һәр корт гаиләсенә 7,5 кг шикәр бирәләр. Умартачылар аны тиз арада көмешкәгә әйләндерәләр дә, умарталыктагы нудный эш башкаручыларга шул көмешкә белән түлиләр.)))
-Бу шикәр кортларга бит, ник аннан кәмешкә ясыйсыз,- дигән соравыма:
-Канатлары бар, үзләренә, үзләре җыйсын,-дигән сүзне ишеткәнем бар...)))

№21 (775553) / 16.07.2011 01:41:30

кылчык, умартачыга мин дэ чыгар идем ;)

№20 (775549) / 15.07.2011 23:34:21

Соры корт))))

чын балны авыз болай да бик яхшы аера)))) Син бал белән ничек химичить иткәннәрен яз.Әти үлгәннән бирле тәмле ит ашаган юк, кулы бик тәмле иде, мәрхүм. Чын, берни кушылмаган бал ашаган юк.Сатып алган баллар шыбыр-шыбыр ага, чын чәчәк балы ахырда әчеттеррогә тиеш шулай. Юкә балы гына йомшаграк.

Агыйдел сылуы, Иркә апаеңа чын бал сат әле)))))Берни кушылмаган, кәрәздән генә шуып төшкәнне.

№19 (775545) / 15.07.2011 22:22:52

Илхам, син Соры кортка да картрак икән ич!

№18 (775543) / 15.07.2011 20:26:41

кылчык, рэхмэт тэкъдименэ. Мин суз тынлаучан хатын, но сине очен картырак - 55 яшь шул инде

№17 (775540) / 15.07.2011 19:31:40

Илхам бэлки Илхамиядер инде син.Мин какраз ойлэнмэгэн узем умартачы.яшем дэ 28 инде.Мина кияугэ чыгсынмы эллэ сон.Алдан ук эйтеп куям мина суз тынлый торган хатыннар кирэк.

№16 (775536) / 15.07.2011 16:54:29

Соры корт, Агидел сылуы, киңәшләрегез өчен зур рәхмәт. Беләм, эшнең җиңеле булмый, күңел биреп эшләгәндә генә уңышка ирешергә була.
Агидел сылуы, 20 баш умартадан уртача ничә кг бал алырга була? Сер түгелдер инде. Миңа башлап җибәрергә 1-2 умарта да җитәр иде. 

№15 (775529) / 15.07.2011 15:36:09

Безнең дә 20 баш умарта бар. Ялкынга пчеловод ярдәмчесе булганчы, 30-40 рам чистартырга бирергә кирәк, чыдамлыгы җитсә,алга таба.))))))))))  Илхам умартачының ирненнән бал тәме түгел, прополис тәме килә. Умарта караганда, кортлар авыздан килгән искә беспокоится итмәсен өчен, прополис чәйниләр, ачык калган җирләргә, прополис сөртәләр. Бер көн умарта караганчы, ике көн болынга печәнгә төшәм.))))))

№14 (775527) / 15.07.2011 15:07:48

Э минем умартачыга кияугэ чыгасы килэ. "Минем иркэм умартачы, Иреннэре бал гына" дип жырлап йорергэ

№13 (775523) / 15.07.2011 14:48:57

Ялкын
Умартачылык белән шөгелләнер алдыннан, иң беренче эш итеп, берәр сезон, чын умартачыга ярдәм итәргә кирәк. Язын, умарталр чыгарганда, 1-2 көн, июнь урталарында отпуск алып, 2-3 атна, октябрь азакларынңда, 2-3 көн... Беренче корт чагуга, чәбәләнә-чәбәләнә торып чапмасаң, шушы вакыт эчендә, эш башларлык иформацияне җыеп була.

Г.Бәширов бабагыз үз роман - повесларын, прокурор булып эшләсә дә, отпусклары вакытында, кортлыкта яшәп язган...

№12 (775522) / 15.07.2011 14:28:09

Минем дә умартачылык белән шөгылләнәсе килә. Тәҗрибәле умартачылар, эшне нидән башлап җибәрәсе икән? Соры корт, син дә беләсең, киңәш бирсәң иде.

№11 (775516) / 15.07.2011 12:43:02

Соры корттан көнләшүчеләр арта...

№10 (775510) / 15.07.2011 10:48:13

илхам сыры монда матур-"акыллы" сүзләр сөйләп утыра.
син аныых хатыны әйткәннәрне тыңлап кара...нинди муҗик икәнен.

чыннан да - соры корт.
энесе тоткан корт балын ашарга мачтер. кулыннан эш килгән кешегә ошамаган. да, яхшы эшкә урнашып калган,яхшы гына акча ала. приходящий муж - всего лишь.

мин аның хатынын уважаю!
молодец катын!!

илхам, һәр ялтыраган ценный әйбер түгел, пыяла ватыгы да булырга мөмкин.

№9 (775505) / 15.07.2011 10:00:33

"Син просто ялкауланасын" минем никны игтибар белән укы.)))

№8 (775503) / 15.07.2011 09:46:54

Нигэ балконда умарта тотып булмасын инде? Була конечно. Син просто ялкауланасын.

№7 (775502) / 15.07.2011 09:33:21

Илхам
Бакчам юк, балконда умарта тотып булмый,кызганыч, әлбәттә.)))
Телдән-телгә килгән раслаулар буенча, Чурагай бабамнан (миңа 12 нче буын була) алып, бүгенге көнгә кадәр, һәр буын умарта тота. Энекәшнең 30дан артык умартасы бар... Үз гомеремдә 2 умартачылык оештырырга туры килде. 

№6 (775501) / 15.07.2011 09:17:01

Соры корт, син случайно умартачы да тугелме

№5 (775499) / 15.07.2011 09:09:15

ха!
Бал алганда карап ал, рапс балы да, сукыр кычыткан (пустырник) балы да, үтә-күренмәле диярлек, хуш исләре белән генә аерыла. Рапс балы бик тиз утыра, сукыр кычыткан балы, язга кадәр диярлек, сыек кала.
Кара бодай балы, карангы төстә.)))
Элек, багана умарталар кулланган чакта, балны яз көне генә алганнар. Вәйт, иң яхшы, иң сыфатлы бал, шул булган да инде... 

№4 (775498) / 15.07.2011 08:59:57

сыры.
безне рапс балы белән кырмакчы буласыңмы?
сиңа ышаныч юк!!!
әнә әче карабодай балына Күкедән реклама ясатмакчы, бушка. ну җадный да соң үзең сыры!
Ха!!!

№3 (775496) / 15.07.2011 08:52:21

Күке, син кайда, әйдә, карабодай балының өстенлекләре турында сайра.))) Минем өчен, карабодай балы, авызны ачыттыра.)))

№2 (775495) / 15.07.2011 08:37:50

Дәвалану, профилактика өчен, иң яхшы бал - рапс (ангыра шалкан) балы. Бу балда, башка баллардагы кебек, төрле витаминнар, эфирлардан башка, минерал тозлар да күп... Ләкин бу балны, кортлар өчен кышка калдырырга ярамый, минерал тозлар күп булу сәбәпле, кышын, кортларның эче бара башлый (балның башка компонентларыннан аермалы буларак, минерал тозлар тулы килеш үзләштерелеп бетми), һәм корт гаиләсе яңа балга кадәр, бик сирәк исән кала...

№1 (775494) / 15.07.2011 08:30:47

Вообще-то Илья көне- 2 август,ә Тәнзилә апага афәриннән башка сүз юк!
Юмарт кулга мал керер, саран кулдан качар, диләр.

▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Татарстан Диния нәзарәте
ЕлМай
Татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе
«Элита»
Piter.tatar