• 05.10-22.10 2021-2022 хоккей сезоны. Татнефть Арена
  • 17.10 "Корт", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 22.10 Премьера! "Сөннәтче бабай", 12+, Кариев театры, 18:30
  • 23.10 Рөстәм Вәлиевнең тууына 60 ел. Искә алу концерты. Филармония. 17.30
  • 23.10-24.10 Премьера! "Сөннәтче бабай", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 27.10 "Мио, минем Мио", 6+, Кариев театры, 18:00
  • 28.10 "Ләйлә вә Мәҗнүн" , 12+, Кариев театры, 18:30
  • 01.11 Юрий Шатунов. КСК "Уникс". 19:00
  • 03.11-07.11 Ришат Төхвәтуллин. Сула. КСК "Уникс"
  • 10.11 Валерий Меладзе. Татнефть Арена. 19:00
  • 20.11-24.11 Гүзәл Уразова һәм Илдар Хәкимов. КСК "Уникс"
  • 26.11 Данир Сабиров. Ике юбилей. Моноспектакль. КСК "Уникс". 18:30
  • 14.12-19.12 Илсөя Бәдретдинова. "Фәрештә түгел". УНИКС
  • 14.12-19.12 Илсөя Бәдретдинова. Фәрештә түгел. КСК "Уникс"
  • 18.12 Татар җыры. «Казань Экспо», И.Шакиров ис. концертлар залы. 17:00
Бүген кемнәр туган
  • 17 Октябрь
  • Әхмәт Саттар (1939-2018) - язучы
  • Роза Туфитуллова - журналист
  • Лидия Әхмәтова - җырчы
  • Рәшидә Җиһаншина (1917-2003) - актриса
  • Гали Хуҗи (1912-1966) - шагыйрь
  • Илгиз Гайнуллин - көрәшче
  • Альбина Шаһиморатова - опера җырчысы
  • Үзебезнең умарталыктан бик тәмле, яхшы сыйфатлы бал сатыла. 3л - 1300 сум. Күпләп алучыларга, бәясе килешү буенча. Шулай ук кәрәзле бал да бар. 89625497103
  • В Казани на улице Сахарова ищем девушек (девушку) на подселение в зал в двухкомнатную квартиру 89923389181
  • Актаныш.услуги:жалюзи рулонные шторы рольставни рольворота ,ремонт москитных сеток 89375814252 Айдар
  • Актаныш. Натяжной потолок урнаштырабыз. Килеп улчәү, консультация бушлай, светильниклар да куябыз. Актаныш, Актаныш районы буенча эшлибез 8-937-581-42-52 Айдар
  • Детскому саду N 292 ново-савиновский район, требуется музыкальный руководитель на 1,5 стаки
  • Сниму 1 ком.квартиру в Советском , Вахит.р-не.Со всеми удобствами,платежоспособная, чистоту гарантирую.Сама работаю, татарка 47 лет.Убедительная просьба прошу риелторов не беспокоить, сниму только от собственника.Тел.89870673548 Гульфиза.
  • Сниму квартиру до 18-19 все включено, татарка, работаю, без вп, тишину, чистоту и своевременную оплату гарантирую, писать WhatsApp +79961212519, риелторов прошу не беспокоить.
  • Продаю натуральный цветочный МЕД со своей пасеки 1л-500руб т.89503210410
  • Әле һаман шәҗәрәгез юкмы? Нәсел тамгагызны белмисезме? Бу хәл итәрлек мәсьәлә. Дәүләт архивлары чыганаклары буенча шәҗәрәгезне төзеп бирәм. Шәҗәрәҗәге барлык фактларны архив документының фотокопиясе белән раслыйм. Бу өлкәдә эш тәҗрибәм 8 ел. Тел./Ватсап: 8–917–874–16–40 Tongekuk@gmail.com Дамир Шәйхетдин.
  • диван-книжка сатыла. аксыл-көрән төстә.8 мең. яхшы хәлдә. казан. тулырак мәгълүмат ватсап аша. 89047619147
 
 

 
Архив
 
10.06.2011 Авыл

14 кәҗә белән бер өйдә торучыларга ярдәм итәрлеге калмаган

Балтач районының Чепья авылында кәҗәләр белән бер өйдә яшәүче әниле-кызлы гаилә турында ишеткәч, үз күзләрем белән барып күрәсе, танышасым килде. Башта ук шунысын әйтергә кирәк: якынча нинди шартларда яшәүләрен белеп барсам да, бу кадәресенә үк берничек тә әзер түгел идем. Шунда барганымны белгән танышымның беренче сүзе: "Ник, алар да кәҗәләр белән бергә печәндә йоклыймыни?" – булды. "Юк, – минәйтәм, – кәҗәләр алар белән постельдә йоклый..."

Әниле-кызлы икәүләшеп: "Мебель фабрикасы янганнан соң калган калдыклардан эшләп бирделәр, башта ук хәерче иде инде ул, почмаклары да бер-берсенә килеп җитмәгән иде", – дисәләр дә, бу щитовой өй заманында шактый зур булган. Иркен веранда, котельный, ике бүлмә, зур зал... Үз аягында, үз көчендә булган ике хатын-кыз, теләгән тәкъдирдә бу өйне гөлбакча итеп тота алыр, төгәлрәге, тотарга тиеш иде. Кызганыч, бүген инде аның күп өлеше чүп-чар белән шыплап тулган. Гадәттә мондый кешеләрне НТВ ише сенсация ярата торган каналлар күрсәтә. Баксаң, чүп-чар "җене" кагылганнар авылларда да бар икән. 

Май чүлмәге тышыннан билгеле, ди халык мәкале. Биредә дә нинди хуҗалар яшәгәне урам ягыннан ук күренә анысы. Тик тузып-ямалып беткән ишекне ачып кергәч, бөтенләй шок хәлендә каласың: иркен веранданың ике ягына исәбе-хисабы булмаган чүп-чар әрдәнәләп өелгән. Бары тик үтеп йөрер өчен кәҗә сукмагы гына калдырылган. Нәрсә барын аңышканга караганда анда нәрсә югын чамалавы җиңелрәк буласы. Чүп өеме арасында өр-яңа зур-зур кәстрүлләр, ашамлыклар, күгәргән ипиләр дә шәйләнә. Идән ролен үтәгән такталарның су күрмәгәненә ничә елдыр, белмим. Шушы ук "тәртип" өйдә (хуҗалар гафу итсен, өй диеп язар җире дә калмаган, берәүнең абзары да моннан чистарак һәм әйбәтрәктер) дә дәвам итә булып чыкты. Кайчандыр зал ролен үтәгән бүлмәдә ярымҗимерек шкаф һәм өстәл (анда клеенка, табак-савыт, ризык ише әйберләр юк), әни белән кызның икесенә кайчандыр терәкле булып, хәзер яртылашка калган бердәнбер урындык заты... Ике тәрәзәнең берсендә (берсендә генә дип хәтерлим) кәҗәләрнең буе җитмәслек итеп кайчандыр ак булып, хәзер инде төсен салган пәрдә эленгән. Стеналарның, батареяларның үз гомерендә буяу күргәне булмаган, ахры. Ә идән... Сайгагы тузып, черегәннән соң (абзар сайгагы да тиз туза бит) хуҗалар анда аркылы-торкылы такта кисәкләре өстәп, "ямап" бетергән. Котельныйда да, бердәнбер йокы бүлмәсендә дә (ә аның икенчесе верандадагы кебек чүп белән туп-тулы, хәтта чүбе бу якка ишелә башлагач, такта кисәкләре белән каплап куйганнар) шушы ук хәл. Алар йоклый торган караватлар бу өйдәге җиһазлар исемлегенә керсә дә, икесе дә яртылаш ватык, урын-җирләре дә "әстәгъфирулла!" диярлек. Соңгы вакытта зал белән ике арага ярты метр тирәсе биеклектә "ишек" терәтеп куйсалар да, кәҗәләр өчен ул "киртә" түгелгә охшап тора. 

Ә кәҗәләр... алар биредә бер көтү – 14! Әле кимендә тагын өчесе буаз дип карадык, димәк, ишәю көтелә. Килеп керүгә безне камап та алдылар. Кемнең итәген, кемнең чалбар балагын, кемнең сумкасын эләктерергә генә торалар. 

– Ач алар, ашатырга бер нәрсә юк. Әнә күрәсезме, шыр сөяккә калганнар. Аларны үткән ел ук озатасы идек инде, авырып киттем дә, калдылар. Кем алсын аларны, сөт бирми бит алар, сөтне үзебез дә сатып алабыз... Нәрсәгә асрыйсыз дип, нишләтик инде, кая куйыйк аларны? Шушы кадәр үстергәч, үтерикмени?! Инде авыл Советы әллә кемнәрне алып килде, алып китмәкчеләр, үтертмәкчеләр иде, бирмәдек. Вәхши түгел бит без... – дип өсте-өстенә тәкрарлый Клара апа. 

Бу темага район социаль яклау бүлеге җитәкчесе Алсу Гатиятуллина ачык­лык кертте: "Бу гаилә яңа өй сорап, берничә мәртәбә хакимияткә хат язды инде. Ярдәм дә күрсәтелгән булыр иде, социаль хезмәткәр дә билгеләр идек, ни дисәң дә Клара апа өлкән яшьтә, ә кызы Маргарита, эшкә сәләтле булса да, тумыштан инвалид. Әмма барлык сөйләшү кәҗәләргә барып төр­телә. Аларны өйдән чыгармый торып, беркем дә бернинди ярдәм күрсәт­мәячәк, чөнки бу кадәр кәҗә белән (әле аларның егермедән арткан чаклары да бар иде) биредә нәрсә генә эшләсәң дә, тагын шушы ук хәлгә төшәчәк. Җирле үзидарә рәисе, санэпидстанция вәкиле, участок милиционеры белән дә килеп аңлатып карадылар, берни үзгәрми. Алар кәҗәләрен калдырып башка урынга китәргә дә яки, киресенчә, кәҗәләрен башка урынга күчерергә дә риза түгел..." 

– Безгә беркем ярдәм итми, безне шушы хәлгә төшерделәр, – ди Клара апа үзе. – Безгә тиешле өйне әллә кемнәргә бирделәр. Безнең әтине бит сугыш чорында бер гаепсезгә төрмәгә утырталар, еллар үткәч кенә аклыйлар. Әнә шул документ белән башкалар файдаланды, безгә дигән ярдәм аларга булды. Нишләргә дә, кая барып ярдәм сорарга да белгән юк. Пенсиябез дә бик кечкенә... (Тик Клара апаның бик кечкенә дигән пенсиясе 8 мең, Маргаританыкы 4 мең сум булып чыкты. Моңарга әле ай саен бирелә торган 1854 сум ЕДВ һәм 1000 сум субсидияне кушарга кирәк. Районнан да ике мәртәбә биш мең сум күләмендә акчалата ярдәм күрсәтелгән. Кешечә яшәр­гә теләгән кешегә ашарга-эчәргә, көндәлек кирәк-яракка, өстәл-урындык, урын-җир һәм ике карават алырга гына җиткерергә була, диюем). 

– Һич югы кәҗәләрегезне урамга чыгарыгыз, нигә ачтан тилмертәсез аларны, – ди бу гаиләнең авыр тормышта яшәвен ишетеп, үзеннән арткан газ плитәсен аларга китергән юлдашым Вагыйз абый Таҗиев (ул үзе дә пенсионер, үзе дә группада). Аңа да җаваплары әзер әни белән кызның. Әйтерсең алар кәҗәләрдән башка бер минут та яши алмыйлар. 

– Мунчагыз бик иске күренә, кайда юынасыз соң? – дип сорыйм алардан. 

– Инде ул мунчага кермәгәнгә әллә кайчан. Кайда булсын, су җылытып, өйдә юынабыз... 

Тик өйдә дә әле, утырып димим, басып юынырга да, юынгач, аяк басарга да чиста урыны юк бит аның... 

"Безне кеше көлкесенә калдырып яза күрмә, өй кирәк безгә, ярдәм кирәк, яр­zдәм итәрлек итеп яз", – дип калган иде Клара апа. Тик нишлим соң, бу очракта хакыйкать кирәгеннән артык ачы. Үзләре теләп кәҗә арасына чумган, үз ояларын кәҗә абзарына, чүп оясына әйләндергән бу ханымнар, кызганудан бигрәк, башка хис уята. Хәрабә хәленә җиткерелгән өйләреннән бер көн килеп газны, утны (куркынычсызлык турында "онытып", әлегә аларны жәлләп кенә бу адымга бармыйлар дип аңладык) өзсәләр дә, чүпләре, кәҗә­ләре белән бергә җимерекләр астында калсалар да, аптырый торган түгел. 

– Безнең барудан ни мәгънә булды соң? – дип аптырап шалтырата соңыннан Вагыйз абый да. "Сез күңелегез теләгәнчә, изгелек эшләдегез, алар плитәгә чыннан да мохтаҗ иде бит, – дим аңа, башка әйтер сүз тапмаганга. – Ә калганы гыйбрәт өчен". 

Сез дә гыйбрәт өчен дип укысагыз иде. 


Гөлсинә ХӘБИБУЛЛИНА
Ватаным Татарстан
№ 105-106 | 10.06.2011
Ватаным Татарстан печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№11 (773417) / 15.06.2011 16:36:54

Миро дөрес әйткән.

№10 (773414) / 15.06.2011 16:26:49

Повезло кәҗәләргә!
Яхшы шартларда яшиләр икән!

№9 (773143) / 11.06.2011 15:45:46

Янгыр ява. Сабантуйлар горли.
Э матбугат йорэккэйне жилкетер.
Кэжэлдэргэ бер йок печэн кайтса,
Кэжэ рэхмэт эйтер иде, сакалын селкетер.

№8 (773106) / 10.06.2011 16:07:12

ландыш,монда бит суз авыру кешелэр турында бара... Уз гамэллэренэ тогэл билге бирэ алмый торган, нэрсэ эшлэгэнен чамаламый торган кешелэр турында. Аларны кызганырга гына кала хэм узебезгэ дэ, якыфннарыбызга да андый язмыш курсэтмэ дип Аллахтан утенергэ... Алардан колу - гонах, кинэш биру - файдасыз, кызгану - нэтижэсез гамэл...  
Иркэ, Сезнен №3 язманы укыгач балачак искэ тоште. Чыннан да, бозауны берэр ай чамасыдыр аралыкта (мич артында) асрый идек. мич акшарын гына тугел, кирпечен дэ ялап-кимереп бетерэ иделэр алар)))) угез бозауны могез чыгасы урынын кашып созгэклеккэ дэ ойрэтэ идек))) кунелле яшэгэнбез икэн.. табигатькэ якынрак булганбыз... хэзер бер песи баласы алып кайтса бала-чага, гауга куба ойдэ, эгэр инде ул мэхлук карават астына кереп оят эшен дэ эшлэп куйса, ботенлэй мэхшэр! Зато без хэзер цивилизованный хэм гуманныйлар(

№7 (773105) / 10.06.2011 15:05:44

элегрәк өйгә бозау кертсәләр дә, сарык бәрәннәре җибәрсәләр дә шакшылык бу дәрәҗәдә булмаган инде...

№6 (773101) / 10.06.2011 14:05:16

Миро

 

№5 (773098) / 10.06.2011 13:25:57

Җылы җәй көнендә кәҗәләрне өйдә тоту- акылга зәгыйфьлек билгесе инде ул, монда психолог кына да түгел, психиатр кирәк,кәҗәманиядән дәваларга.

№4 (773097) / 10.06.2011 13:24:37

Мондый чирле кешелэр шэхэр жирлэрендэ дэ хэйран гына бар. Мусоркадан чуп ташып ой тутыралар. Дуомоуправление чистарытп бер атна утугэ элекке хэлгэ килэ. Хайваннары да кешелэре дэ кызганыч

№3 (773095) / 10.06.2011 12:48:21

Авырулардан гыйбрәт ясап утыру татжурның высший пилотажы инде.Әле ярый өем чиста дип сөенеп кайтып, үзләрен бәхетле хис иткәннәрдер.

Бәлки аларның бу йортны кәҗә абзары итәсе, үзләренә яңа торак йорт кирәктер.

Бар иде заманнар.Без дә сарык бәкәйләгәч беренче атналарны өйгә апкерә идек. Аларны рәхәтләнеп кочаклап, яратып уйный идек. Артларыннан гел мончала тотып йөрергә туры килә иде килүен.Күршеләргә бозаулагач сыер да кертәләр, бозау исә байтак кына өйдә яши иде.Бозауга безнең мал өе бар иде.
Баксаң күп түгел әле аңа.40еллап кына.
Күрәсең көчсезләр дә кешеләрчә яшәргә иртәрәк әле.Журналистлар, сез шул көнне, зәгыйфьрәкләр дә кешечә яши торган көнне якынайтырга тиешсез.Гуманитарий түгелме соң сез????

№2 (773094) / 10.06.2011 12:29:15

Хайваннарның ашарына да юк.Аларны ачка тилмертү вәхшилек түгелмени?Фашистлардан хуже,бу ике җүләр.Мондый кешеләрне ТВдан күрсәтеп дөрес эшлиләр,шунсыз җиңеп булмый бит аларны.Анасы гаепле,кызына да җүнле тәрбия бирә белмәгән,кәҗә тәрбияләргә алынган.

№1 (773083) / 10.06.2011 09:36:16

Шэхэр кешесе сыер хэтле доберманнар белэн урын жирендэ ята бит эле. Ни очен авыл халкы оенэ кэжэ алып кермэскэ тиеш ))

▲ Өскә

www.work-zilla.com

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Татарстан Диния нәзарәте
ЕлМай
Татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе
«Элита»
Piter.tatar