поиск новостей
  • 19.01 "Кичер мине, әнкәй", 12+, Кариев театры, 18:30
  • 21.01 Премьера! "Арыну", Татарстанның халык артисты Нуриәхмәт Сафин юбилее, 12+, Кариев театры, 18:30
  • 22.01 Премьера! "Арыну", Татарстанның халык артисты Нуриәхмәт Сафин юбилее, 12+, Кариев театры, 18:00
  • 26.01-30.01 Әнвәр Нургалиев. Уникс
  • 29.01-30.01 Премьера! "Алтынчәч", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 02.02 Премьера!" Сөннәтче бабай", 12+, Кариев театры, 18:30
  • 03.02 "Ак чәчәкләр кебек...", 12+, Кариев театры, 18:30
Бүген кемнәр туган
  • 19 Гыйнвар
  • Артур Гыйниятуллин - саксофончы
  • Фарыйх Мадьяров - самбочы
  • Мурат Сиразин (1957-2021) - фермер
  • Рәфыйк Таҗетдинов - музыкант
  • Азат Аббасов (1925-2006) - җырчы
  • Гаяз Максуди (1891-1942) - җәмәгать эшлеклесе
  • Казан шэхэренен Жилплощадка бистэсендэ бер хужа (50 яшьлек ир)ике булмэле квартирага ике егет кертэм. Тулэу жан башына 4000. Квартира барлык унайлыклары белэн.Хужанын начар гадэтлэре юк.тел.вацап 89027159146
  • Озак вакытка торырга бер бүлмәле фатир бирәбез. Казан шәхәре, Вахитов районы, Хороводная,50 ("Рустәм" мәчете янында). 50 м2,2 лоджия. Яшәр өчен барлык җигазлар бар. Бәясе - аена 23 мен сум + ку. Риэлторларсыз. 89655886519.
  • Сдаю 2 комн.квартиру на Спартаковской 88б, с мебелью,бытовая техника,охраняемый двор,в отличном состоянии.с.89276766077
  • Узем белэн бер булмэле квартирада торырга бер кыз эзлим. квартира фатых амирхан урамында урнашкан, 13 000 все включено. Ватсапка язырга яисэ шалтратырга аласыз элеге номерга 89872711348
  • Набережные Челны! Делаю ручной и вакумно- аппаратный массаж. А так же сухая хиджама.+79520427894 Мунира.
  • КАЗАН ШЭХЭРЕНДЭ ГРУЗЧИК, ГАЗЕЛЬ, КАР КОРЭУ ХЕЗМЭТЕ КУРСЭТЭБЕЗ... 89196271171
  • Ярылган хэм ярылмаган букэнлэнгэн утын сатабыз. 89274194883
  • Төшегезгә ерак бабаларыгыз-әбиләрегез фәрештә булып керсен дисәгез, сез аларга догада булыгыз. Исемнәрен белмисеңме? Шәҗәрәгез юкмы? Нәсел тамгагызны да белмисезме? Бу бит хәл итәрлек мәсьәлә. Дәүләт архивлары чыганаклары буенча шәҗәрәгезне төзеп бирәм. Шәҗәрәҗәге барлык фактларны архив документының фотокопиясе белән раслыйм. Бу өлкәдә эш тәҗрибәм 8 ел. Тел./Ватсап: 8–917–874–16–40 Tongekuk@gmail.com Дамир Шәйхетдин.
  • Актаныш. Натяжной потолок урнаштырабыз. Килеп улчәү, консультация бушлай, светильниклар да куябыз. Актаныш, Актаныш районы буенча эшлибез 8-937-581-42-52 Айдар
  • Сдаётся 2-х комнатная квартира с мебелью в центре Актаныша на длительный срок. т. 89063332251
 
 

 
Архив
 
16.08.2008 Җәмгыять

ҮБЕШЕП ТОРГАН ҮСМЕРЛӘРНЕ ОЯЛТМЫЙЛАР

Журналист Айгөл Гыймранова бу җәйне Америкага эшкә киткән иде. Миннесота штатында урнашкан балалар лагеренда вожатый булып эшләде ул. Кесәсен дә калынайтты, дөньяны да күреп кайтты.

Мин эшләгән "Урман күле" лагере Конкордия тел өйрәнү авылларына карый. Монда хәзер 15 телле авыл бар. Соңгы елларда гына итальян, португал, гарәп телен өйрәтүче лагерьлар ачылган. Ә рус лагерена инде 42 ел. Моннан тыш, ике испан, өч француз, фин, норвег, алман, кытай, япон һәм башка тел өйрәнү авыллары бар. Балаларга тел белән бергә әлеге халыкның мәдәнияте, тарихы, әдәбияты да өйрәтелә. Безнең лагерьда, мәсәлән, балалар элекке СССР дәүләтләре, Россиянең башка милләтләре хакында да мәгълүмат алды, аларның мәдәнияте белән танышты. Миңа кечкенә генә Сабантуй үткәрергә туры килде.

 

Лагерьга  балалар килгәнче, бер атна буе вожатыйлар өчен дәресләр үткәрделәр. Тренинг вакытында лагерьда килеп чыгарга мөмкин булган очракларны сәхнәләштереп, аларны анализладык. Мәсәлән, үсмерләр бер-берсенә гашыйк булган очракта вожатыйлар нишләргә тиеш? Бездә, гадәттә, андыйларны бер-берсеннән аерырга, күздән ычкындырмаска тырышалар. Америкада тәртип башкачарак. Үсмерләрнең үбешкәнен күрсәң, аларны оялтмаска кирәк. Соңыннан балалар качып йөрерлек булмасын.

 

Дәрес вакытында берәрсенең игътибары читкә юнәлсә, уенны алыштыруың хәерле. Балаларга каты бәрелергә ярамый. Бик ачуың килсә дә, елмаеп, үсмернең тынычлануын сорарга, сабыр булырга кирәк. Бала тыңламаса, тәртип бозса, вожатыйлар аның белән аерым сөйләшә, фикерен белешә. Моннан соң ул үз-үзен тотышын үзгәртмәсә, лагерь директоры белән сөйләшә. Ә инде кабат тәртипсезләнсә, директор баланың әти-әнисенә шалтырата. Шуннан соң да үсмер акылга килмәсә, аны өенә кайтарып җибәрәләр. Тик бездә мондый хәл булмады... Студентларга лагерьда чит тел өйрәнеп имтихан тапшыру өчен кредит бирелә. Дүрт атналык уку – мәктәптәге бер ел тел өйрәнүгә тиң. Имтихан нәтиҗәсе укучы баланың да аттестатына теркәлә.

 

Монда бар да кешегә уңай булсын өчен эшләнсә дә, күңелгә ятмаган яклары да байтак булды. Кеше дигәнең оҗмахта да берәр китек җир табып, шуңа бәйләнеп утыра алыр иде, мөгаен. Иртән уянгач та нәрсәдер җитмәвенә аптырап ятам. Берничә көннән генә "барып җитте": монда сандугачлар сайрамый икән! Менә нәрсә җитми ул безнең Дим буе баласына! Төнен гагараларның моңсу тавышы үзәкне өзә...

 

Лагерь биләмәсендә борындыклар мыжгып тора. Аларны ашатмаска, үтер­мәскә, тотмаска! Ашатсаң – ялкауланалар, тисәң – тешләүләре мөмкин. Монда чүп җирдә аунап ятмый. Тәртипкә өйрәтү чарасы гади: әгәр кәнфит кәгазе ташланса, иртәгәсен кибеттә андый кәнфит сатылмый. Туңдырма белән дә шул ук хәл. Монда, гомумән, балаларны бик кызык тәрбиялиләр. Шешәгә краннан салкын су агызып, балага эчертәләр. Яңа гына суыткычтан алынган ризыкларны ашатудан да куркып тормыйлар. Шуңа аларда салкын тию, тамак шешү кебек авырулар юк та инде.

 

Бала лагерьга килергә җыена башлауга үзе турында язып җибәрә. Анда үсмернең нәрсә ашамавы турында да мәгълүмат теркәлә. Пешекчеләр кемнең дуңгыз ите ашамавын, кемнең, гомумән, вегетариан булуын алдан белеп тора. Монда мөселман яки вегетариан булу шулкадәр җиңел!

 

Америкадагы лагерьның тагын бер үзенчәлекле ягы бар: авыру балалар үз диагнозы аркасында ял итми яки тел өйрәнми калырга тиеш түгел. Безнең лагерьда балаларның күбесе Россиядәге балалар йортларыннан уллыкка-кызлыкка алынганнар, һәрберсендә диярлек нинди дә булса авыру бар. Гел өен сагынып елаучы кыз киләсен дә алдан белеп тордык. Йоклаганда йөрүче (лунатик) бала да, астматик та ял итте лагерьда.

 

Кайсыгыз Россия гимнын белә? Лагерьның бер файдасы тиде: мин аның сүзләрен ятладым. Чөнки иртән Россия флагын күтәргәндә һәм кичен аны төшергәндә гимн җырлыйбыз. Кушымтадагы "Мы гордимся тобой" дигән сүзләрне американнардан ишетү бигрәк тә кызык тоела иде миңа.

 

Директорларыбыз бик дус булганга, без кытай телен өйрәтүче лагерь белән дә аралашып тордык. Телне кем ничек өйрәтә инде. Бер баруыбызда кытайларның бәдрәфенә керергә туры килде. Анда стенада да, идәндә дә кытай телен өйрәнергә ярдәм итүче язулар эленеп тора иде...

 

Океан артына Россиядән сабый чагында ук килгәннәр инглиз телен дә, рус телен дә яхшы белә. Ә менә 8 яшьтән соң АКШка күченгәннәр урыс телен оныткан, инглиз телен яхшылап өйрәнә алмаган. Бүген андыйлар бигрәк тә жәл, чөнки бөтенләй телсез калган. Һәрберсе мөмкинлек булгач та, океан артында калган туганнарын, гаиләләрен кайтып күрергә өметләнә.

 

Лагерьда эшләүчеләрнең хезмәт хакы кечкенә. Француз, алман, корея лагерьларына дәүләтләре ярдәм итә. Алар туган илләреннән вожатыйлар чакырта, хезмәт хакы түли, юл чыгымнарын да каплый. Рус лагере тел укытырга Россиядән кеше чакыра алмый. Америкада кәсепләре бик яхшы барган эшмәкәрләр дә булышмый.

 


Айгөл ГЫЙМРАНОВА
Ватаным Татарстан
№ 169-170 | 15.08.2008
Ватаным Татарстан печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№6 (5563) / 05.09.2008 00:54:58

хе. рус телен урэтеп яттым дисен инде...
узен белэсенме сон аны????

№5 (4849) / 21.08.2008 19:28:15

Менә без Америкада ахмак кануннар чыгаралар дип көләбез. Тик бит аларда да үрнәк алырлык әйберләр бар

№4 (4664) / 17.08.2008 11:43:00

спасибо автор за статью! обожаю читать такие статьи про др страны, только вот такие полезные люблю а не египет мажаралары, каждый журналист съездит куда-нибудь отдохнуть и описывает все одно и то же... ВТ это вообще любит. пишите пожалуйста уж тогда что-нибудь интересное, полезное! а не одно и тоже про пирамиды и приставучих арабов.:

№3 (4662) / 17.08.2008 11:13:21

Бездә, гадәттә, андыйларны бер-берсеннән аерырга, күздән ычкындырмаска тырышалар. Америкада тәртип башкачарак. Үсмерләрнең үбешкәнен күрсәң, аларны оялтмаска кирәк. Соңыннан балалар качып йөрерлек булмасын. --------- классно! а то у нас вс запрещаю, потом говорят вот в палатах разврат вот никто не спит вот все прячутся бессовестные

№2 (4651) / 16.08.2008 22:04:01

Айгол, купме тулэделэр сон? тэки эйтмэден бит

№1 (4650) / 16.08.2008 22:00:37

▲ Өскә
 
Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Татарстан Диния нәзарәте
Татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе
Piter.tatar