поиск новостей
  • 20.05 "Тапшырыл...ган хатлар", 12+, 18:30, Кариев театры
  • 26.05-27.05 Премьера! "Тимур һәм Комета",6+,13:00, Кариев театры
  • 31.05 "Озын-озак балачак", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 01.06 "Бәхетле көнем", 3+, 13:00, Кариев театры
  • 02.06 "Нигез ташлары",12+, 18:30, Кариев театры
  • 06.06 "Ак чәчәкләр кебек...", 12+, 18:30, Кариев театры
  • 07.06 "Матур CITY", 12+, 18:30, Кариев театры
  • 15.06-16.06 Премьера! "Йосыф",12+, 18:30, Кариев театры
Бүген кемнәр туган
  • 20 Май
  • Илназ Минвәлиев - җырчы
  • Бәхтегәрәй Шәфиев (1897-1918) - революционер
  • Айдар Хафизов - актер
  • Сәмига Сәүбанова - язучы
  • Ринат Гобәйдуллин - композитор
  • Шакир Мөхәммәдев (1865-1923) - язучы
  • Ассаляму алейкум! Июль аеннан гостинка снимать итергэ телим. Риелторлар борчымасын! Ватсапка языгыз: 89872312932
  • Ике булмәле квартирада тору өчен иптәш эзлим, Авиатөзелеш районы) 89274287185 ватсап языгыз
  • Яшь гаилә яки хатын-кыз өчен Авиатөзелеш районында 12 кв.м.лы бүлмә сатам. Бүлмәдә ремонт ясалган, яхшы хәлдәге мебель һәм техника (холодильник, кер юу машинасы) бар. Бәясе 1600000 сум. тел.89093080784
  • Сыер сатып алам! Бер ике тапкыр бозаулаган, саудыра торган! 89393650117
  • Казанда бер булмале квартира снимать итам,2 егет тору очен .Метро якын булса яхшы булыр иде.Энергоинститут,Москоский район или Аметьева тираларе ярый: 89656083354
  • Дуслар! Соңгы кыңгырау көненә кызлар өчен көрән төстәге мәктәп формасы кирәк иде. 1 көнгә прокатка биреп торучы табылса, бик шат булыр идек. Күлмәге озынрак кирәк.Зинар, ярдәм итегез. Тел.: 89274173110
  • Торле порода Сарыклар , Саулыклар , Тэкэлэр , Бэкэйлэр , Буаз Сарыклар сатыла. Балтач . Тел . +79874245531 (ватсап)
  • 2 чилэк бэрэнге бар кемгэ кирэк?89372803818
  • КАЗАН ШЭХЭРЕНДЭ ГРУЗЧИК,ГАЗЕЛЬ ХЕЗМЭТЕ КУРСЭТЭБЕЗ! 89196271171
  • Хәләл 3 үрдәк түшкәсе сатыла, Казан, 8 927 40 592 02
Архив
 
27.05.2011 Мәгариф

Үзе дипломлы, үзе надан

Бүген югары белем дипломы алган яшь белгечләр һәм илдәге кадрлар сәясәте өлкәсендә җитди упкын барлыкка килде. Мәгарифкә нинди бәя бирергә була?

Мәгариф турында сөйләшкәндә иң элек мондый сорау куярга кирәк: үзенең бурычларын үтиме ул? Ә җавапны белер өчен белгеч, эксперт булырга кирәкми. Аның өчен шәһәрдәге ресторан-кафеларга, электроника җиһазлары, кәрәзле телефоннар сата торган кибетләргә кереп чыгу да җитә. Шунда эшләгән югары белемле яшь егетләр һәм кызлар армиясе илдәге һәм шулай ук безнең республика күләмендәге мәгарифкә дөрес бәя бирә.

 

Проблема нәрсәдә соң? Беренчедән, яшьләр бүген үзләренә туры килгән һәм шулай ук җәмгыятьтә ихтыяж булган һөнәрләрне сайламыйлар, менеджер, юрист, икътисадчы кебек белгечлекләр белән алданалар. Моның өчен аларны гаепләп тә булмый. Нәкъ менә шушы һөнәрләр зур казанышларга китерә дигән стереотип яши бүгенге җәмгыятьтә. Ә сәнәгать тармагы өчен кирәкле булган белгечләрнең хезмәт хакы исә түбән. Шуңа күрә күп кенә программистлар, инженерлар, химиклар, физиклар чит илгә китәргә мәҗбүр булалар һәм инде башка илләр файдасына хезмәт куялар. Безнең дәүләт хезмәт хакын фәнни, иҗтимагый әһәмиятне күздә тотып билгеләүче төпле программа булдырмыйча, бу проблема хәл ителмәячәк.

 

Икенчедән: әйе, алды ди студент дипломын. Ләкин ул моңа үз көче белән ирештеме? Хаклы рәвештә ияме ул аңа? Күпчелек вузларда, факультетларда зачетлар, имтиханнар, кагыйдә буларак, студентларның кесәсен бушата, ә мөхтәрәм мөгаллимнәрнекен, яшь буынга юл күрсәтүче данлыклы профессорларныкын исә калынайта. Әлбәттә, ришвәтчелекне берничек тә аклап булмый, тик шулай да моңа китерүче төп сәбәпкә дә күз йомып булмый. Ул – хезмәт хакының түбән булуы. Кызык, Казанда кайбер рестораннардагы официантлар да вуз укытучыларыннан күбрәк акча ала. Шундый шартларда мөгаллимнәрнең ничек ачуы чыкмасын һәм алар ришвәттән ничек баш тартсын?! Хезмәт хакы күләме исә турыдан-туры хакимияткә бәйле. Күрәбез ки, җаваплылык бер баскычтан икенчесенә күчә. Димәк, бу мәгариф дигән олы машинаның бер деталенең ашалуы гына түгел, ә тулаем бер механизмның эштән чыгып килүе. Ә мәгарифнең «йөртүчесе» – хакимият үз машинасын тиешле дәрәҗәдә карамый, аңа җитәр¬лек игътибар бирми. Нәтиҗәдә безнең арабызда дипломлы, ләкин зачет-имтиханнарын сатып алган, белемсез «белгеч»ләр күбәйгәннән-күбәя. Алар, үз белгечлекләре буенча эш таба алмыйча, хезмәт күрсәтү өлкәсендә эшләргә мәҗбүр булалар. Ә мондый эш кешегә бернинди үсеш тә вәгъдә итми.

 

Өченче мәсьәлә. Әлбәттә, мәгарифнең артта калуы дәүләт сәясәтенең гаебе генә түгел. Бездә студентлар үзләре дә укуга тиешле игътибар бирмиләр. Бу аларның дәресләргә «галочка» өчен генә йөрүләрендә һәм шул ук имтиханнарны сатып алуларында яхшы чагыла. Югыйсә югары белем – киләчәгеңнең юнәлеш бирүчесе. Җилне кайсы якка истерәсең, үзең дә шул якка китәсең. Әле безнең илдә югары белем алуның бәясе чагыштырмача түбән, тырышучылар өчен бушлай уку мөмкинлекләре дә зур, моның да кадерен белергә кирәк. Чит илдәге университетларга, студентларга шаккатып карап торасың. Андагы вузларда аерым бер тормыш кайный. Студентлар, тырышып укудан тыш, дәресләрдән соң калып, укытучылары белән бергә төрле проектлар өстендә эшлиләр, яңа фикерләр, идеяләр кертәләр. Юк, алар барысы да күзлекле «ботаник»лар түгел. Ул студентлар шулай ук ял итәргә, күңел ачарга, төнге клубларга йөрергә дә яраталар. Ләкин югары белем алу – алар өчен иң әһәмиятлесе. Киләчәк тормыш нәкъ менә югары белемнән башланганын яхшы аңлый алар. Бездә андый нәрсә әлегә күзәтелми, университет үз ролен тулы рәвештә үти дип тә әйтеп булмый.

 

Гомумән алганда, бүгенге шартларда мәгариф илне төрле яклап үстерүгә юнәлтелгән яңа кадрлар әзерләү функциясен үтәми, ә күбрәк наданлыктан арыну дәрәҗәсендә генә эш итә. Әлегә аны терелтеп була, ләкин бу өлкәдә вакытында тиешле чаралар күрелми, җитди үзгәрешләр булмый икән, илнең якты киләчәге шик астында кала.


Илдар ГАБИДУЛЛИН
Шәһри Казан
№ |
Шәһри Казан печать

▲ Өскә

www.work-zilla.com

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Татаркино
Ханский дом
Татарстан Диния нәзарәте
Татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе
Piter.tatar
Шәһри Чаллы