поиск новостей
  • 21.01 Премьера! "Арыну", Татарстанның халык артисты Нуриәхмәт Сафин юбилее, 12+, Кариев театры, 18:30
  • 22.01 Премьера! "Арыну", Татарстанның халык артисты Нуриәхмәт Сафин юбилее, 12+, Кариев театры, 18:00
  • 26.01-30.01 Әнвәр Нургалиев. Уникс
  • 29.01-30.01 Премьера! "Алтынчәч", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 02.02 Премьера!" Сөннәтче бабай", 12+, Кариев театры, 18:30
  • 03.02 "Ак чәчәкләр кебек...", 12+, Кариев театры, 18:30
Бүген кемнәр туган
  • 21 Гыйнвар
  • Фирзәр Мортазин - җырчы
  • Эльнара Нурмөхәммәтова - җырчы
  • Иван Егоров - дәүләт эшлеклесе
  • Наил Мөхәррәмов - галим
  • Кәрим Җаманаклы (1905-1965) - шагыйрь
  • УБОРЩИК ТЕРРИТОРИЯ (ДВОРНИК) ИР КЕШЕ ЭЗЛИБЕЗ ЭШ УРЫНЫ УЛ.ЧУЙКОВА УРНАШКАН, 67 ЯШЬТЭН ОЛЫ БУЛМАСЫН! 5/2 7:00,16:00 БЕР СЭГАТЬ ОБЕД ТЕЛ 89957664503
  • Казан шэхэренен Жилплощадка бистэсендэ бер хужа (50 яшьлек ир)ике булмэле квартирага ике егет кертэм. Тулэу жан башына 4000. Квартира барлык унайлыклары белэн.Хужанын начар гадэтлэре юк.тел.вацап 89027159146
  • Озак вакытка торырга бер бүлмәле фатир бирәбез. Казан шәхәре, Вахитов районы, Хороводная,50 ("Рустәм" мәчете янында). 50 м2,2 лоджия. Яшәр өчен барлык җигазлар бар. Бәясе - аена 23 мен сум + ку. Риэлторларсыз. 89655886519.
  • Сдаю 2 комн.квартиру на Спартаковской 88б, с мебелью,бытовая техника,охраняемый двор,в отличном состоянии.с.89276766077
  • Узем белэн бер булмэле квартирада торырга бер кыз эзлим. квартира фатых амирхан урамында урнашкан, 13 000 все включено. Ватсапка язырга яисэ шалтратырга аласыз элеге номерга 89872711348
  • Набережные Челны! Делаю ручной и вакумно- аппаратный массаж. А так же сухая хиджама.+79520427894 Мунира.
  • КАЗАН ШЭХЭРЕНДЭ ГРУЗЧИК, ГАЗЕЛЬ, КАР КОРЭУ ХЕЗМЭТЕ КУРСЭТЭБЕЗ... 89196271171
  • Ярылган хэм ярылмаган букэнлэнгэн утын сатабыз. 89274194883
  • Төшегезгә ерак бабаларыгыз-әбиләрегез фәрештә булып керсен дисәгез, сез аларга догада булыгыз. Исемнәрен белмисеңме? Шәҗәрәгез юкмы? Нәсел тамгагызны да белмисезме? Бу бит хәл итәрлек мәсьәлә. Дәүләт архивлары чыганаклары буенча шәҗәрәгезне төзеп бирәм. Шәҗәрәҗәге барлык фактларны архив документының фотокопиясе белән раслыйм. Бу өлкәдә эш тәҗрибәм 8 ел. Тел./Ватсап: 8–917–874–16–40 Tongekuk@gmail.com Дамир Шәйхетдин.
  • Актаныш. Натяжной потолок урнаштырабыз. Килеп улчәү, консультация бушлай, светильниклар да куябыз. Актаныш, Актаныш районы буенча эшлибез 8-937-581-42-52 Айдар
 
 

 
Архив
 
01.08.2008 Милләт

ТӨРКИЯДӘ ЯКЛАУЧЫБЫЗ БАР: ТӨРКИЯДӘ ӘНИС БУЛСА, ТАТАРСТАНДА ФӘНИС УЛ

Төркиягә корылтай-җыелышларга баргач, Коньяга тукталган татар зыялыларыннан якташыбыз Фәнис Зыятовны белмәгән, күрмәгән, һичьюгы, аның хакында ишетмәгәннәр сирәктер. Арча районындагы Өчиле авылында туып үскән Фәнис менә 15 ел инде Төркиядә гомер кичерә.

 

 

 

 

 

Берничә ел элек  Коньяда Мәүләнә хәзрәтләренең төрбәсен зиярәт кылган вакытта Фәнис белән таныштым. Киңкырлы талант иясе булган якташыбыз шунда Казаныбыздагы "Иман" нәш­риятында басылган шигырь китабын бүләк иткән, курайда уйнап күңелләребезне әсир иткән иде.

 

Ф.Зыятов белән икенче күрешүем көтмәгәндә-уйламаганда булды. Анталия тарафына ял итәргә барачагымны әйткәч, бер дустым: "Хәзер ул шунда күченеп кил­де, шалтырат, сәлам әйт", – дип аның телефон номерын бирде. Менә без туристлар мәркәзе булган Анталиядә, Фәниснең яңа эш урынында – "Евразия" юридик бюросында гәплә­шеп утырабыз. Милләттәшебез шушы елның февралендә генә Анталиягә күчеп, бер дусты белән юридик ширкәт ачып җибәргән икән.

 

– Адвокат булып эшләү­гә рөхсәтне әле май аенда гына алдым. Дустыма да (ул төрек егете) эш җитәрлек, миңа да аз булмас дип уйлыйм. Ак диңгез төбәгендә Россиядән күченеп килгән 22 мең кеше бар. Аларның күбесе Төркия гражданлыгы алган, яшәп тору хокукы алучылар да күп, күчемсез милек сатып алучылар да шактый. Дөнья булгач, алданучылар, бәлагә таручылар очрап тора. Әйтик, кызларның паспортларын алып калып, кырын юлга, мәсәлән, фәхишәлеккә мәҗбүр итүчеләр дә бар. Шуңа күрә ватандашларымның, БДБ илләреннән күчеп килгәннәрнең хокукларын якларга булдым, – дип сөйли ул.

 

Ак диңгез төбәге дигәне, безнеңчә, Урта диңгез буендагы Анталия, Алания, Манавгат, Билдөбе, Кәмәр кебек россиялеләрнең яраткан ял итү урыннары инде. Җәй дәвамында бу тарафларда бер миллионнан артык Россия туристы ял итә икән. Шул ук вакытта бу төбәктә урысча белүче, рәсми рәвештә бу эшкә рөхсәт алучы бердәнбер дипломлы юрист икән безнең Фәнисебез. Шунысы да мөһим: 2000 елны Коньядагы Сәлчүк университетының хокук факультетын, 2003 елда шул ук юнәлештә аспирантура тәмамлаган ул. Миңа калса, бик тә кирәкле, олы эшкә алынган егетебез. Чөнки бу җылы якларны үз итүчеләр, хәтта биредә өй сатып алучылар отыры арта бара. Шул ук вакытта урысча эш йөртә белгән, Россия ватандашы да булган юристлар биредә юк. Димәк, җиң сызганып эшлә генә. Белемеңне, тырышлыгыңны җигеп, берничә ел эшләсәң, ерактанрак та эзләп киләчәкләр.

 

Иң күп алданучылар күчемсез милек җәһәтендә икән. Фатирлы, өйле булам дип, безнекеләр акчасын түли, әмма кырыгалдарлар тапусын, ягъни милеккә хокукын бирмичә ялганлап йөри. Акчаңны бирәсең, ул өй йә төзелеп бетмәгән, яки икенче берәүгә сатылган була. Кәкре каенга терәтеп калдырырга тырышучылар Төркиядә дә аз түгел. Мондый хәлләр фатир алу өчен тиешле кагыйдәләрне, телне белмәгәннән килеп чыга.

 

– Проблемалар килеп чыкмасын дисәң, килүгә ким дигәндә алты айлык яшәп тору визасы алырга кирәк. Аннан кибет, чәчтарашханә кебек кечкенә бер ширкәт ачарга мөмкин. Бу инде рәсми органнарда теркәлү дигән сүз. Билгеле, моның өчен күпмедер капиталың булу зарур. Тутырган документларыңда адресың, телефоның, ничә пайчы булуы күрсәтелә. Ышанычлы ке­шең булса, бернинди ширкәт тә ачасың юк. Мәгълүм ин­де: мондый очракта әүвәл шуның исеменә алына фатир. Бернинди танышсыз, тел белмичә, адвокат белән киңәшмәсәң, 70 мең долларлык өч-дүрт бүлмәле иске фатирны 100-120 мең долларга сатарга мөмкиннәр. Шул ук вакытта танышларың булса, бу суммага өч-дүрт бүлмәле яңа фатирны диңгез буена якын урыннардан да алырга була. Визаң булса да, телне, законнарны белмәсәң, фатир алу өч-дүрт айга сузыла, ә без 1-1,5 айда мәсьәләне хәл итәбез, – дип киңәшләрен бирә авукат Әнис Зыялы.  Монда бернинди дә хата юк, адвокатны төрекләр авукат ди. Ә менә Фәнистәге Ф хәрефен аптыраганнан төшереп калдырырга туры килгән. Чөнки төрекләрдә Әнис исеме бар, Фәнис исеме очрамый икән. Ф не төшереп калдыргач, исем әллә ни үзгәреш кичерми.

 

Анталиядә Россия консуллыгы гына түгел, хәтта башлангыч урыс мәктәбе дә бар. Шушы хәлне дә исәпкә алып, Фәнис якын арада берничә россияле белән кыен хәлдә калган Россия ватандашларына ярдәм итү дәр­нәге (оешмасы) төзергә ниятләп йөри. "Анталиядә 18 ел яшәгән чит илләрдән килүчеләргә күчемсез милек сату белән шөгыльләнүче Вера Бөекайваз дигән марҗа хатыны бу тәкъдимемне шунда ук яклап чыкты. Инде биш кеше бу ниятне хуплавын белдерде. Янә шушылай безнең кебек дистә елдан артык Төркиядә яшәүче ике кеше тапкач, дәрнәгебезне теркәтәчәкбез. Анда табиб, психолог, адвокат ярдәм кулы сузарга һәрвакыт әзер торачак", – ди ул.

 

Сүз уңаеннан Зыятовлар гаиләсе турында да сөйләп китсәк, укучыларыбызга кызыклы булыр.  Булачак хатыны Мөшфикәбану белән Сәлчүк университетында укыганда танышкан ул. Ул педагог. Хәзерге вакытта дәүләт мәктәбендә рәсем дәресләре укыта. Кызлары Рәйханга – 7 яшь, уллары Туфанга – яшь ярым. Нинди матур татар исемнәре! дип гаҗәпләнергә ашыкмагыз. Мөшфикәбану – үзебезнең татар кызы, себер татары. Йөз ел элек Коньяга күчеп килгәндә бабасы өч яшьлек кенә була аның. Себер татарлары нигез салган Бүгре Дәшик авылы (Бәгъре Тишек дип тәрҗемә итә аны Ф.Зыятов) Коньядан 135 чакрымда икән. Мөшфикәбануның әбисе шунда туып үскән, әтисе Хөршид абый белән әнисе Мәфтуха ханым да шушы авылдан.

 

– Омскида туганнарыбыз бар. Әтиемнең абыйсы белән энесе бер елны кайтып аларны күреп килде. Әле әтиемнең кайта алганы юк. Бабабыз Омск янындагы Еланлы дигән авылда туган булган. Ул авыл хәзер бардырмы-юктырмы – белмим, – дип сөйләде һич тотлыкмыйча себер татарлары шивәсендә Мөшфикәбану ханым. Үзара нинди телдә сөйләшәләр икән дип игътибар иттем. Татарчаны да, төрекчәне дә бер чама кулланалар бугай.

 

Фәнис даими рәвештә Интернеттан газетабызның электрон версиясен укып бара икән. "Әле сәламәтлек саклау министры белән туры элемтә була, сорауларыгызны җибәрегез, дигәч, аңа Чиләбе өлкәсендәге Караболак авылы фаҗигасенә кагылышлы сорау юллаган идем. Нишләптер җавап бирмәде", – дип үпкәсен дә белдереп алды ул. Сәясәт, тел проблемалары хакында озак кына әңгәмә корганнан соң, моңайган чакларында язган ямансу шигырьләрен укыды, курайда борынгы көйләребезне яңгыратты шагыйрь күңелле адвокат.

 

– Бик сагынган чакларымда Казанга, гармунчы Кирам Сатиевка шалтыратам да "Тәфтиләү"не уйнавын сорыйм... Шулай күңелемне бушатам. Үзем дә еш уйныйм. Күрше Чиканас авылында яшәүче Вәгыйз абый Әһлиуллин ясаган курай бу. Унсигез ел үземнән калдырмый йөртәм аны. Абыем Айрат Зыятов мин­нән күпкә яхшырак уйный. Бер елны Азнакайда булган республика курайчылары ярышында икенче урынны яулаган иде, – дип абыйсы, нәфис сүз остасы булган әти­се, Татарстанның атказанган укытучысы Фәргат ага хакында яратып, тәмләп, тәф­силләп сөйләде Фәнис.

 

Мин исә, мондый нечкә күңелле адвокатлар булганда бәлагә тарыган ватандашларыбызга ярдәм тизрәк килер, нәтиҗәлерәк булыр, уртаклашкан хәсрәт – ярты хәсрәт бит, дип уйлап утырдым. Сүз уңаеннан шуны да әйтим әле. Анталиягә юлыгыз төшкәч, бу тарафлар бик ошап китеп, өй сатып алырга ниятләсәгез яки, Алла сакласын, ул-бу килеп чыкса, адвокат Фәнис Зыятовның (Әнис Зыялы) телефон номерын да хәбәр итәбез – 0505 2402254.


Рәшит МИНҺАҖ
Ватаным Татарстан
№ 153 | 30.07.2008
Ватаным Татарстан печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№10 (4281) / 06.08.2008 22:49:41

Миллэттэшем очен чын кунелдэн шатмын. Эфэрин Фэнис! Эшлэгэн табар дигэннэр бит борынгылар. Эмма "Лэйсэн Я." дигэн бэндэнен сузлэрендэ хак бар.

№9 (4222) / 05.08.2008 19:05:05

рехмет, илеш, ярар курешкенебезде ейтермен. Бик картайды инде ул, момкинчелегегез булса хелен белештереп торыгыз.

№8 (4217) / 05.08.2008 18:37:26

fenis, кайгырма, борчылма дускай! Ул ник син монда тогел дип лаф ору, хосетлекнен, тар кунгеллелелекнен бер чагылышы, ул, кызганыч, миллэтебезгэ хас бер сырхау. Сорыйк, син бэгъзе, монда Казанда ятып ни кылдын сон эле, Фэнис туганнан артык кай жирен, нинди гамэллэрен?Мыни шул шул, барыбыз да судья. Э мыни минем урында бер яхуди булса и соенер иде, кара, ерак Торкиядэ минем карендэшем урнашкан, ул анда минем халкымны таныта, минем карендэшем бай, акыллы булса, минга да шэп булыр, дип куаныр иде... Э без... Тар фикерле шул... Шунга да Фэнис туган, кем ничектер, мин синен белэн горурланам. Эле кайтырсын, туган якларынга да, монда урын иркен, хэрнэрсэнен уз ваакыты. Насыйп итсен. Шунга кунгеленне тошермэ. Мохтэрэм миллэттэшебез Гали Акыш абыйларга куп сэлам, эгэр курешсэгез.  

№7 (4211) / 05.08.2008 15:00:32

Хер вакыт, Татарстаннан читте яшеген татарларга, "Сезге аннан кычкыру жинелдер", "мене казанда яшеп карагыз", "Сез мондагы сеясетне белмисез, анламыйсыз", "Сезге алай дип ейту жинелдер"......................... фелен фесметен. Без, казанда яшемегенге, фикеребезне ейтмесек те ярый дип уйлыйсызмы сон сез?!! Минга тимеген елан мен ел яшесен, мине кызыксындырмый бу меселелер дип читте бармакка бармак чапмыйча утыруыбызны телисезме сон сез?!! Казаннан читте яшеучелерге нерсеге каныгасыз сон сез? Кызганыч без де, шул хелге тошкенбез икен. Бер вакытлар ялкынланып "Китмибез" шигырен сойлеп йори идем. Юк, дуслар, без китмедек. Вожуд бер кон туфрак була, анын кайда булганы ехемиятле тугел. Е мене кунелнен, йорекнен кайда типкене игътибарга лаектыр дип уйлыйм. Гомер буе кырын куз белен каралды, читке китучелерге. Инде без де шул исемлекке кергенебезге шул кадер гарленем. Язмыштан узмыш юк, монда яшисе килгенебезден яшемибез. Монда коннер жылы булганга яшемибез, керфегеме бес кунсын, мин суыкны тагын да яратам. Алтын димим, бакыр дим, бакыр читлекке япсалар да уземнен су буендагы талдан ишелген кержинге ни жите. Без де йорек юк дип уйлыйсызмы, бар ул йорек безде де. Сезнеке кебек ата, безнен де йорегебез сул якта. Безнен де йорек сызлый. Дорес ейтесен, "завхоз" коенеп утырабыз. Матбугатта да утырабыз, емма нерсе ейтсем буш, ярар эчеме йотыйм. Анлату ул хетле ехемиятле тугел, анлатканны тынлаучынын ничек анлаганы ехемиятле. Утырган жиребез тамыр жея башлады. Дорес кулымнан эш килми, тик шулай да фикердешлерем ул тамырга пеке тортмесе иде (балта чабу авыррак булыр), форсат тапканнарында "безден тугел"ге тегереген жомлелер кулланылмаса иде. "СЕз шул бренд хужалары белэн килешеп хотя бы"... диелген язмада. Хотя бы, дорес инде хотя бы... Уенчыгын да алырбыз, дустым, емма бугазыма тыгылган тоерне йоту очен минга су кем бирер икен?!

№6 (4102) / 04.08.2008 10:37:50

Рехмет, дуслар!
Шекур, ният юк тугел узе, насыйп булса август ахырларында туфан истереп алырмын:) хебер бирермен, жыелышып жырлап утырырбыз. Улеплер сагындым татар монын, гармун, курай моннарын. Кирам абыйны да чакырып бер концерт биреп алырбыз аллам боерса.

№5 (4101) / 04.08.2008 09:30:35

Feniske.
Biyil kaytasingmi sin malay yukmi?Kaytkach bezge kunakka kil!Selemner!

№4 (4099) / 03.08.2008 23:46:40

Фанис - матбугат сайтында завсегдатай, аны чэйнисе булсагыз башка жиргэ китеп чэйнэгез яме 

№3 (4081) / 03.08.2008 18:41:23

Туган телен чит жирлэрдэ генэ кадерлелэнэ ул.

№2 (4076) / 02.08.2008 23:11:05

менэ ичмасам егет бу!!! тэвэккэл, чит жирдэ югалып калмаган, татар гаилэсе корган, татар булып яши. мондагы манкортларга шэп урнэк, мондагылар бит эллэ Татарстанда яшилэр,эллэ Чукоткада - барыбер аларга. нинди телдэ сойлэшулэре дэ барыбер

№1 (4051) / 01.08.2008 15:56:07

"Бәгъре Тишек" - крчле атама. "Баскын", "Чукэй", "Катмыш" ишелер генэ тугел инде бу.

▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Татарстан Диния нәзарәте
Татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе
Piter.tatar