поиск новостей
  • 09.12-18.12 Илсөя бәдретдинова. Уникс. 18:00
  • 10.12 "Ромео һәм Джульетта", 16+, Кариев театры, 18:00
  • 11.12 "Йосыф", 16+, Кариев театры, 18:00
  • 14.12 "Былбыл бакчасы", Лилия Зщйнуллинаның юбилей концерты, 6+, Кариев театры, 18:30
  • 16.12 "Мио, минем Мио", 6+, Кариев театры, 18:30
  • 16.12 "Милли моңнар" концерты. Тукай музее. 0+
  • 17.12 "Бәхетле көнем", 0+, Кариев театры, 13:00
  • 17.12 "Мәхәббәт күгәрченнәре", 16+, Кариев театры, 18:00
  • 19.12 "Агыйдел" дэулэт жыр-бию ансамбленен юбилей концерты.Г.Тукай ис.филармония концертлар залы, !8:30
  • 20.12-27.12 "Галәм кунаклары һәм яңа ел", 0+, Кариев театры, 10:00, 13:00
Бүген кемнәр туган
  • 09 Декабрь
  • Лениза Назлы - ди-джей
  • Хәсән Туфан (1900-1981) - язучы
  • Алексей Песошин - дәүләт эшлеклесе
  • Альбина Асылгәрәева - журналист
  • Нәҗибә Әминева - шагыйрь
  • Идият Әширов - шагыйрь
  • Абдулла Али (1925-2011) - җәмәгать эшлеклесе
  • Зөфәр Сәхәбиев - баянчы
  • Бюджет оешмасына библиотекарь кирэк. тел.8(843)236-97-91
  • Ремонт очков, ювелирных изделий, замена батарейки в часах, заточка парикмахерского и маникюрного инструмента. Качество и гарантия. Низкие цены. Опытный мастер. г.Казань, Амирхана, 71. +79600430099, Айнур Тулырак: https://matbugat.ru/ads/
  • Үзебезнең умарталыктан бик яхшы сыйфатлы карабодай һәм юкә балы сатыла. 1л-500сум. Шулай ук кәрәзле бал, огневка, чикләвекле бал, крем бал да бар. Казан буенча китереп бирү мөмкинлеге дә бар. Теләүчеләр булса, 89625497103 телефонына шалтыратыгыз. Күпләп алучыларга, бик яхшы яңа ел ташламалары каралган)
  • Гвардейская урамында урнашкан 2 булмэле фатирга озак вакытка татар кызларын,яки татар гаилэсен кертэбез.Бэясе 20 мен+ ком тулэулэр.89050259315
  • Ит өчен һәм асрар өчен нәселле буаз сарыклар сатыла. Телефон: 895200302799
  • Казан шэхэре батыршина урамында урнашкан 2 булмэле фатир арендага бирелэ.Яшэу очен барлык унайлыклар да бар.89274086591 Риелторларны борчымауларын сорыйм.
  • Зеленодольск районы, Карәтмән авылында (Казаннан якынча 40 км) 25 сутый тигез җир участогы сатыла. Йортка фундаменты да бар. Газ, су, электричество участокка кадәр китерелгән. Бәясе 850 мең сум. Тел. 89179068047
  • Бюджет оешмасына библиотекарь кирэк. тел.8(843)236-97-91
  • Продаю козу дойную нубийскую 15т Лаишевский район 89872137756 а также есть индоутки
  • Казан шэхэренең Киров районында фатир эзлим. Эшли торган татар кызына. Ватсап 89393966212

 

Архив
 

 

21.12.2010 Җәмгыять

Җир ул – безнеке

Газеталарда, Израиль Татарстанның 1,5 миллион гектар җирен арендага алырга ниятли, дигән сүзләр пәйда булды. Татарстан Хөкүмәтенең Интернет порталыннан табып, үз күзләрем белән күргәнче, мин моңа башта ышанмадым. Шундый тәкъдимне Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов белән очрашуда Израиль Кнессетының элеккеге депутаты, Татарстаннан киткән яһүдләрнең Бөтен Израиль берләшмәсе рәисе Леонид Литинецкий җиткергән.

Рәсәйдәге җирнең иге-чиге юк. Никтер барысының да күзе Татарстанга төшә. Тамыр җибәрергә уңай, татар ялкау, йомшак, дип уйлый торганнардыр инде.

 

Бүгенге аянычлы авылларыбызга шулар гына җитми инде. Инвестор дигән адәмнәр туган җиребезне, газиз халкыбызны болай да харап иттеләр. Бушка эшләтү бер хәл әле ул, авыл халкы бушка да эшли, әле кайчан гына акча күрделәр соң, түзделәр инде гомер буе, без белгәндә дә хезмәт көненә эшләделәр. Иң авыры эшсез калу булды, таркату шуннан башланды. Акыллы җитәкчеләр үз районнарына инвесторларны якын да җибәрмәделәр. Әтнә, Саба, Балтачка инвесторларны кертмәделәр. Авыллар, колхозлар, әле алай гына да түгел, милләт, тел, әдәп-әхлак, горурлык сакланып калды. Үз күзәтүләремнән чыгып әйтәм, нәкъ менә шушы районнарда китап укыйлар, үз дәрәҗәләрен белеп, җиргә хуҗа булып яшиләр, эшлиләр.

 

Иң аянычы, кешеләр үзләренең җиргә хуҗа икәнен оныта башлады. Менә шушы хис төрле юллар белән кысрыклап чыгарылды. Телне, милләтләрне бетерү, инде менә газиз туган җиреңне кемгәдер бирү. Ә бит Коръән Кәримнең Мөлек (Падишалык) сүрәсенең 15 нче аятендә: “Алла – җир йөзен сезнең карамакка бирде. Җир­нең күкрәгенә басып йөрегез, Алла биргән хәләл ризыкларны ашагыз. Ахырда кайту барыбер Алла хозурына булыр”, – диелгән. Шуңа күрә дә җир гомер бакый кадерле, газиз булган. Соңгы елларда гына әллә нишләдек. Югыйсә үзебез дә шул ук җирдән, туфрактан яратылган. Уртаклыклар күп инде, күзгә күренеп тора, бүген кеше дә, җир дә авырта. Аларны бер бөтен итеп карау кирәктер. Ә бит бездән өлкәннәр белгәннәр: җиргә төкерергә ярамый. Дәлиле дә күрсәтелә иде: үлгәч кызу таба ялаталар. Кемнең әле кызу таба ялыйсы килсен.

 

Бакчаларны трактор белән сөрә башлагач, әтинең коты очкан иде. Үзе исән чакта көрәк белән казытты, бакча түшәк кебек гөф итеп тора, бәрәңге дә уңа иде. Тракторлар кергәч, безнең якларда бакчаларның кадере китте. Минем елыйсы килә, минем генә түгел, бик күпләрнең елыйсы килә, бүген еларга кирәк, иртәгә соң була.

 

Безнең буынга әле җир кадерле, соң шулай булмаса, кешеләр гөл үстерергә туфракны туган авылларыннан алып килер идемени? Кибетләрдә кәттәрәкләрен дә саталар сатуын. Ә авылыңнан алып килгән туфракта гөл яхшырак үсә. Чөнки ул синең өчен, синең авылыңа Аллаһ Тәгалә тарафыннан билгеләнгән туфрак. Шунымы чит-ятларга бирик?

 

Яза торгач, бер бик кызыклы вакыйга искә төште. КамАЗ заводларын төзи башлаган еллар иде. Завод урыныннан уңдырышлы кара туфракны кырдырганнар. Моны французлар күргәннәр, кызыкканнар. Бик яхшы хакка сатып алырга сораганнар. Кем­нәрнеңдер сатасы да килгән. Шунда Рәис Беляев:

 

– Җир сатылмый, – дигән.

 

Соңрак бер кызыклы әсәр дә укыган идем. Басып алу сугышларында, әгәр башкача булдыра алмыйлар икән, төнлә барып бер капчык туфракларын урлап кайта торган булганнар. Ниндидер бер бик тә мәгънәле ырымдыр бу. Чыңгызхан армиясе булгандыр. Алар бит ярты дөньяны буйсындырганнар. Инде менә 30 елдан артык вакыт узгач, Рәис Кыямовичның акылына сокланып дога кылам.

 

Ырым гына дисәм дә, ул гына түгел бу. Җирнең ачкычын, икенче төрле әйтсәк, дилбегәне кулдан ычкындыру, ятларга бирү.

 

Йә, ярый, яһүдләрнең авыл хуҗалыгын үстерәсе­ләре, җирдә эшлиселәре дә килә, ди. Ник нәкъ менә Татарстанны сайлаганнар соң әле алар? Дөрес, соңгы елларда бездә дә буш калган, эшкәртелмәгән кырлар бар. Ә шулай да бездә әле кырларга агач үсәргә өлгермәде, ә менә Самара якларында буш җирләр шактый. Анда барсыннар дияргә җыенмыйм. Ул җирләр дә кемнәргәдер тәгаенләнгән.

 

Гади халык та аптырашта, эш юк, нишләргә белми интегә. Әле шуңа җавап эзләүчеләр бар. Дөрес итеп оештыручы гына юк. Инвесторларның да максатлары бик кечкенә булып чыкты, бары тик үзләренә байлык туплау гына. Татарстанның өчтән берен басып алырга җыенган яһүдләрнең дә максаты җир эшкәртү генә түгел, басып алу, хуҗа булудыр.

 

Мондый хәлләр булмасын өчен уянырга, айнырга, югалу дәрәҗәсенә җитеп килгән күркәм сыйфатларыбызны – уңганлык, чисталык, гаделлек, белем алуга омтылышны кайтарырга кирәк. Бүген һәркемнән уяулык сорала. Җир бирү коточкыч афәтләрнең башы булачак. Бирмәс өчен үзебезгә хуҗа булырга кирәк. Соңыннан белмәдек, күрмәдек диярлек булмасын иде. Кызык бит ул безнең татар. Катлы-катлы куркытылудан, таланудан да килеп чыккандыр инде. Гел хәйләләмәкче була. Ә хәйләсе гел үз башына төшә. Әле яңарак кына шулай булды. Авылларда тиз генә сыерларга конпенсация бирәсе булдылар. Сыерлар җыялар, берәр баш кына калдырталар дип, икелесе дә, өчлесе дә берәр генә сыер яздыртты. Теркәлгән сыерларга 8әр центнер фураж кайтты. Калганнары ач калды. Безгә ялган килешми, безгә эчкечелек тә килешми, ялкаулык та, хәйлә дә килешми.


Шәехҗан Фәния ХУҖАХМӘТ
Ватаным Татарстан
№ 253 | 21.12.2010
Ватаным Татарстан печать

▲ Өскә
Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Барс-Медиа
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Ханский дом
Глобэкс промоушен
Татар телен һәм ТР яшәүче халыклар вәкилләренең<br />туган телләрен саклау, үстерү мәсьәләләре комиссиясе
«Элита»
Piter.tatar