поиск новостей
  • 30.11 "Җинаять һәм Җәза", 12+, Минзәлә татар дәүләт драма театры, 15:00
  • 01.12 "Про моря и про маяк.Про мальчиша", 8+, Әкият курчак театры, 11:00
  • 01.12 "Хуш, авылым.Хыял", 16+, Камал театры,14:00
  • 01.12 XIII Бөтенроссия яшь режиссура фестивале ачылышы, "Камыр батыр", 6+, Кариев театры, 17:00
  • 02.12 "Иваново детство", 14+, Казан яшь тамашачы театры, 18:30
  • 02.12 "Адәмнәр",16+, Әкият курчак театры, 18:30
  • 03.12 "Кроткая",16+, Әкият курчак театры, 15:00
  • 03.12 "Таң вакыты",16+, Камал театры, 15:00
  • 03.12 "Сиротливый запад", Кариев театры, 18+, 18:00
  • 04.12 "Алмачуар", 6+, Кариев театры, 15:00
  • 05.12 "Цацика идет в школу", 6+, Кариев театры, 13:00
  • 05.12 "Шобага", 12+, Кариев театры,18:00
  • 11.12 «БОЛГАР РАДИОСЫ»НЫҢ IX МИЛЛИ МУЗЫКАЛЬ ПРЕМИЯСЕ ОНЛАЙН! "ТНВ-ТАТАРСТАН" һәм "ТНВ-ПЛАНЕТА" телеканалларында!
  • 14.12-19.12 Илсөя Бәдретдинова. "Фәрештә түгел". УНИКС
  • 14.12-19.12 Илсөя Бәдретдинова. Фәрештә түгел. КСК "Уникс"
  • 18.12 Татар җыры. «Казань Экспо», И.Шакиров ис. концертлар залы. 17:00
Бүген кемнәр туган
  • 28 Ноябрь
  • Гадел Кутуй (1903-1945) - язучы
  • Кәрим Хәкимов (1882-1938) - дипломат
  • Әсхәт Якушев - көрәшче
  • КАЗАН ШЭХЭРЕНДЭ КАР КОРЭУ, ГРУЗЧИК, ГАЗЕЛЬ ХЕЗМЭТЕ КУРСЭТЭБЕЗ. 89196271171
  • требуется дворник,центр Казань, 89377734777, в день2-3 часа
  • ДВОРНИК ИР КЕШЕ ЭЗЛИБЕЗ ЭШ УРЫНЫ УЛ.ЧУЙКОВА УРНАШКАН, 67 ЯШЬТЭН ОЛЫ БУЛМАСЫН! 5/2 7:00,16:00 БЕР СЭГАТЬ ОБЕД ТЕЛ 89957664503
  • Актаныш.услуги:жалюзи рулонные шторы рольставни рольворота ,ремонт москитных сеток 89375814252 Айдар
  • Актаныш. Натяжной потолок урнаштырабыз. Килеп улчәү, консультация бушлай, светильниклар да куябыз. Актаныш, Актаныш районы буенча эшлибез 8-937-581-42-52 Айдар
  • Яхшы хэлдэге " Рубин 6" баян сатыла. Бэясе- 15000 сум. Тел: 89196439407
  • Гитара сатып алам 89274846434 Актаныш
  • Общежитиедә бүлмә снимать итәм, Авангардная, Техническая урамнарыннан.(Хозяйкадан)89274823084
  • Актаныштан йорт яки 2-3 булмэле квартира сатып алабыз тел 89506668765
  • Куплю гитару Актаныш 89274846434

 

 
 

 
Архив
 
15.12.2010 Җәмгыять

“3 айлык песи 15 000 сум тора”

Казанда яшәүче Флора ханым Мөхәммәтшина зәңгәрсу песиләр питомнигы булдырган. Сирәк очрый торган мондый токымлы мәчеләрне ул дистә елга якын үрчетеп сата икән. Интернетта зәңгәрсу песиләргә багышланган сайт та ачкан. Архитектор булып эшләүче ханымга бу шөгыль кайсы ягы белән кызыклы соң, әлеге кәсеп табышлымы? Болар хакында аның үзе белән күрешеп сөйләшергә булдык.

Флора ханым – Русия архитекторлар берлеге әгъзасы. Казанның бер оешмасында архитектор булып эшли. Зәңгәрсу песиләр үрчетү белән дә яратып шөгыльләнә.

 

 Бактың исә, Флора ханымның зәңгәрсу токымлы песиләр питомнигы Татарстанда бердәнбер, ә Русиядә ул, гомумән, берничә кешедә генә икән. “Blue star” дип аталучы питомник инглизчәдән “зәңгәр йолдыз” дип тәрҗемә ителә. Хуҗа кеше әлеге исемне үзе уйлап тапкан, песи балаларын да йолдыз исемнәре белән бәйләп атый икән.

 

Флора апаның өендә зәңгәр мәче тәүге тапкыр моннан 11 ел элек барлыкка килә. Санкт-Петербургта яшәүче туганнан туган апасы Яна исемле песи бүләк итә аңа.

 

– Йортымда Янаны асрый башлагач, зәңгәр песиләргә карата кызыксыну уянды. Мине бу мәченең иркә, оялчан, серле булуы җәлеп итте. Әлеге токымлы мәчеләр турында китаплар укырга керештем, песи яратучылар өчен эшләүче “Престиж” клубына йөри башладым.

 

Яна күргәзмәләрдә катнашып, бик күп җиңү яулады. Шуннан соң зәңгәрсу песиләргә карата булган кызыксынуым тагын да арта төште. 4 ел узгач, питомник булдырырга уйладым. Моның өчен миңа нәкъ менә шул токымнан булган ата мәче кирәк иде. Ләкин Казанда ул юк. Клуб җитәкчелеге белән сөйләшеп, килешү нигезендә ярты елга Санкт-Петербургтан ата песи кайтарттым. Шулай итеп питомникта мәче балалары барлыкка килде.

 

Яна исә хәзер лаеклы ялда. Карт инде, башка бала таба алмый. Бүген әнием тәрбиясендә яши, – дип сөйли ул.

 

Флора апа зәңгәрсу токымлы мәчеләрнең Европа төрен тота. Бүген аның нәсел калдыручы барлыгы 9 мәчесе бар. Шуларның бишесен Казанда үзе тәрбияләсә, икесе Түбән Новгородта, ә икесе Екатеринбургта икән. Бу 4 ана песине ул әлеге шәһәрләрдәге ышанычлы кешеләргә биргән. Танышлары зәңгәрсу мәчеләрне үрчетеп сата, алар белән күргәзмәләрдә катнаша ала икән. Ләкин ни генә булмасын, песиләр “Blue star”ныкы санала.

 

Питомник тота башлагач, Флора ханым филинолог һөнәрен үзләштергән.

 

– Бу токым мәчеләрне саклап калу өстендә эшлим. Алар сирәк очрый. Зәңгәрсу песиләрләрнең үз шәҗәрәләре, нәселләре бар. Шуңа мәчеләрне үрчетү өчен теләсә кем кулына бирергә ярамый. Чиста токымлы песиләрне бары тик минем кебек “заводчик”лардан гына алырга мөмкин. Хәзер алдакчылар күп. Мәчеләрне кушкан вакытта аларның генетикасына, нәселенә, төренә зур игътибар бирелә. Ә песиләрне сату белән генә шөгыльләнүчеләр боларны исәпкә алмыйлар, чөнки аларның бар максаты – акча эшләү. Шул сәбәпле токымнар бутала. Шуңа күрә нәсел калдыра торган мәчеләрне теләсә кемгә бирергә ярамый. Хәтта зур суммага сатып алам дигән очракта да, – ди Флора ханым.

 

– Ә чиста зәңгәр токымлы песине ялганыннан ничек аерырга? – дим, хуҗабикәнең мәчеләр турында шулкадәр яратып сөйләвенә аптырап.

 

– Башка песиләрнең күзләре яшькелт-коңгырт, саргылт булса, зәңгәрсу песинең күзләре һәрвакыт бертөсле, бары тик яшел, зур һәм зөбәрҗәт сыман янып торалар. Миндаль формасында булалар. Баш өлеше бераз очлырак, койрыгы һәм муены озын. Әгәр мәченең күзләре түгәрәк формада икән, бу аның катнаш токымнан булуы турында сөйли.

 

Бүген питомникның иң абруйлы мәчесе булып Густав санала. Хуҗабикә аны 5 ел элек Польшадан заказ биреп, 1000 еврога кайтарткан. Стандартка туры килгән, яхшы песи баласы алу өчен башта аңа “заводчик”ларның ышанычын яуларга туры килгән.

 

– Густав үзе поляк булса да, тамырлары французларныкы. Чиста зәңгәрсу токымлы ата мәчеләр хәзер дә сирәк. Сатып алганда Густав 3 айлык иде, – дип сөйли Флора ханым, диванда солтан сыман сузылып яткан Густавны сыйпап.

 

– Һәрвакыт шулай тынычмы ул? – дим, чөнки Густав бүлмәгә чит кеше керсә дә, селкенмичә ятуын дәвам итте. Минем сыйпавыма да әллә ни исе китмәде.

 

– Зәңгәрсу песиләр барысы да тыныч, йомшак характерлы. Алар гаилә әгъзалары белән дә бик тиз дуслашалар. Легендалар буенча, элек Европаның барлык патша гаиләләре өйләрендә зәңгәрсу песи тоткан. Әлеге токымлы мәченең йоны гади песинекеннән төсе, йомшаклыгы һәм тигезлеге белән аерылып тора. Аны атнасына икешәр тапкыр тарарга кирәк. Бу песиләр авыруларга да тиз бирешмиләр, – ди хуҗабикә.

 

Питомниктагы һәрбер песинең үз паспорты бар икән. Анда мәченең исеме, туган көне, туган урыны, нәсел шәҗәрәсе, кайчан авырганлыгы языла. Әлеге документ күргәзмәләрдә катнашканда, песине сатканда, аеруча чит илгә чыкканда кирәк.

 

– Густавның ике улы дөнья чемпионы. Аларның берсе Мәскәүдә, икенчесе Санкт-Петербургта яши. Ә оныклары Германия, Польша, Голландиядә, – ди Флора ханым.

 

Песиләргә яхшы тәрбия биргән очракта, алар 25 яшькә чаклы яшиләр. Авырлыклары 5 килограммга кадәр җитә икән.

 

– Песиләрегез, гади мәчеләрдән аермалы буларак, ничек туклана? – дим.

 

– Аларның азык рационы үзгә. Гади песиләрдән аермалы буларак, минекеләр сөт эчми, кызыл ит ашамый, чөнки мондый ит йоннарын карасу төскә кертә. Алларында һәрвакыт ризык тора. Коры песиләр азыгы, тавык түше, атнага ике тапкыр бытбылдык йомыркасы ашатам. Бер песине тоту өчен аена 3 мең сум кирәк. Елга ике тапкыр ветеринарга алып барып, песиләрнең эчендәге паразитларын кудыртам. СПИДка, ликимиягә, төрле вирусларга каршы прививкалар ясатам, – ди Флора ханым.

 

Питомниктан сатып алган песиләр бары тик өйдә тотар өчен генә. Алар бала тудыру сәләтеннән мәхрүм ителгән була.

 

– Мәче балаларын кыйммәткә сатасызмы?

 

– Песиләрем елга бер мәртәбә балалый. Аларга ике тапкыр бәбиләргә ярый, ләкин моңа каршымын. Баладан соң организмнары тулысынча савыгырга тиеш. Бәбиләре өч ай дәвамында әниләре белән тора. Аннары песиләрне ветеринарга алып барам, ул аларны тикшерә, характерларын билгели, аналарын стерильләштерә, ә аталарын печә. Һәркайсына паспорт ясатам. Сатып алырга теләүчеләр бик күп. Чиратка берничә ай алдан язылып куялар. 3 айлык песи балалары 15 мең сум тора.


Сиринә БӘДРЕТДИНОВА
Ирек мәйданы
№ | 10.12.2010
Ирек мәйданы печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№24 (792171) / 12.01.2012 18:23:46

песи-меси!
 Мәчеләрне урамга чыгарып ташларга кызгансаң, алар өйдә калсыннар. Лутчы иреңне урамга чыгарып ташла!

№23 (792169) / 12.01.2012 17:53:07


Бу мәчене миндә яратмадым,карашы явыз карчыкларга охшаган,бушлайда алмыйм.Минем "Мейнкун"-ым ис китәрлек,тоҗе караулчы, ишек төбен саклый,барыбызда кайтып беткәнче шунда утра. Йөру фасоны немецский авчаркасына охшаган ,мәче дип әймәссеңдә.

№22 (792167) / 12.01.2012 17:38:42


Минем псием бердә тик тормый,тикшерә,күзәтә еврей белән бер дисәм ялгышмам.Породасы "Мейнкун".Яратуыбик каты,тешли дә күзгә карап тора ни әйтер икән дип.Төсе мамаык шәлгә охшаш,күзләре нәк мишәр кызы чәчрәп карый ,гел ашарга сорап тора.Исеме Биби,яше ике ай.Бу порода турында белүчеләр юкмы ?

№21 (787001) / 21.11.2011 00:04:28

и ходаем, акчан куп булса, бир авыру балаларга акчанны. Песи карап ятасын

№20 (64814) / 16.12.2010 00:51:35

күке, килешәм. Әле һаман да авылга алып кайтканда ачудан шыбыр иттереп "тереклек эшчәнлеге продуктын" агызып җибәргәне истән чыкмый...Автобус идәне буйлап акты...

№19 (64808) / 15.12.2010 23:22:05

Песинен кеше тэрбиялэгэне юк.Кеше песине тэрбияли.Димэк ул хезмэче!Песигэ кол булып яшисем юк эле.Шундый бэягэ алып!

№18 (64804) / 15.12.2010 22:50:08

мәчеле, күз алдына китердем

№17 (64803) / 15.12.2010 22:45:28

Мәче яратмаган хатын ирен дә яратмый һәм мәче яратмаган ир хатынын да яратмый диләр. Мин дә, ирем дә мәче яратмыйбыз.Бер-беребезне дә яратмыйбыз микән инде. Яратмасам да бик кызганам урамга чыгарып ташланган мәчеләрне. Чыгарып ташларлык булгач, ник асрыйлар икән?

№16 (64800) / 15.12.2010 22:29:30

берәрегезгә холодильник янында көне-төне пачутлы каравылда торучы мәче кирәмиме?
бәясе түләүсез!

№15 (64798) / 15.12.2010 22:26:48

сиамскийдан да куркыныч җанвар юктыр!

№14 (64797) / 15.12.2010 22:24:42

Ботен породалар да берторле тугел. Килешэм, персидскийларынын характеры ужас. Ләкин бик яхшы характерлылары да бар. Мәсәлән, британка белән шотландкалар бик ягымлылар, тәртиплеләр.

№13 (64791) / 15.12.2010 21:41:53

келим эле , ужас!!!!!!!!!

№12 (64787) / 15.12.2010 20:31:50

шэхэр квартирында точкан буларга ,алар эскэ хэтле менеп җитэ алмыйлар ..кафе,ресторан,суши мушиларга китеп бетэлэр .экренлэп ..анда дисерт мисерт дип тэмлэп ашыйлар .хазер бакаларда куренми бит бетенесе шунда эт итлэре белзн .уф косасы килэ .

№11 (64785) / 15.12.2010 20:20:10

Шәһәр фатирында каян алыйм мин тычкан?
ул ашаган хәтле балык үземә дә тәтеми! тик мәче барыбер канәгать түгел.

№10 (64784) / 15.12.2010 20:14:44

"яшь ярымлык мәче,көнгә ничә тапкыр һәм дә нинди күләмдә ашарга тиеш ул?" Ничә тапкыр тычкан тота ала, шулкадәр, азыгының күләме, тычкан зурлыгына бәйле...)))

№9 (64781) / 15.12.2010 19:54:01

мәшәкатең булмыйча проблема табасың килә икән, берәр нәрсә асырый башларга гына кирәк!
Әле монда прастуй мәчене җиңеп булмый!

Сүз уңаеннан: яшь ярымлык мәче,көнгә ничә тапкыр һәм дә нинди күләмдә ашарга тиеш ул?

№8 (64771) / 15.12.2010 17:58:14

Автор ликимия дип язган. Мин элегэ лейкимия дигэнне генэ белэ идем узе. Бэлки ялгышамдыр?

№7 (64770) / 15.12.2010 17:53:53

Җәмәгать, минем модный песиләр белән аралашу тәҗрибәм булды. Ни өчен модный дим, чөнки ул чорда персидский песиләр модада иде. Янәсе искиткеч матур һәм затлы. Һәр йортның бизәге булырдай. бер танышым аша 1000 тәңкәлек мәчене 500 сумга сатып алдым. Һәм күрдем мин аның белән!!!!!!! Аның холкын әйтер идем. Ул мәчеге аерым бер хезмәтче кирәк. Ул үзен шулкадәр патшаларча тота, әйтерсең ул өйдә самый главный!!! теләсә нәрсә ашамый, ит кенә кирәк. колбасаның да төрле сортын ашамый - үзе белгән бер сортны гына ашый. берәр нәрсә ошамаса, тамак төбе белән кычкыра, аның мырылдавы да гади мәчеләрчә нәзек түгел бит, калын тавышлы. Но матурлыкка матур үзе!!!!!!!!!!!! Бер елдан тирә-күршеләрдә песи балалары туа башлады - яртылаш персидский иде. затлы токым сизелә иде, бик матурлар.
Вупчем, андый пародистый мәчеләр өйләрендә хезмәтчеләре һәм күп акчалары булганнар өчен ул.

№6 (64757) / 15.12.2010 16:19:41

ӘЛЕ БУ КЫЙММӘТЛЕ ПЕСИНЕ АЛУ БЕР ХӘЛ, АНЫ БИТ АЙ САЕН 3 МЕҢЛЕК АШАТЫП ТОРЫРГА ДА КИРӘК....
Ә СТЕРИЛьЛӘШТЕРЕЛГӘН, ПЕЧЕЛГӘН ПЕСИЛӘР ӘЗРӘК ТӘ ЯШИ ДИЛӘР

НИ ТОРА СӨТ ЭЧӘ ТОРГАН ГАДИ ПЕСИЕҢ!!!

№5 (64755) / 15.12.2010 16:06:03

Мина да ошамады нэсел калдыру момкинлегеннэн мэхрум итуе.Алай ярый микэн сон ул?

№4 (64751) / 15.12.2010 15:52:46

и аллам кая барып җиттек,сарык бэрэннэре урчетеп авылга җибэрсен ,терлэндереп,терлэндереп ..фу эй тулы мэче җыннары тфу.. ул мэче авылдагына эйбэт тычкан тотарга.\\хурланып улэрсең бэясен кара эле.мин ул унбиш меңгэ баламның эстенэ матур эйбер алып бирер идем ..\\эшсез җулэр хатын ул .

№3 (64745) / 15.12.2010 14:33:59

15 тиенгә дә мәче сатып аласым юк, лутшы үзем ашмыйча гади мәчемә колбаса сатып алып ашатам.

№2 (64744) / 15.12.2010 14:23:05

Дөнья ахыры якынлаша диюләре хактыр.))) Мәче баласына 15000 (УНБИШ МЕҢ!!!) чыгарып салучыны бик акыллы дип санавы авыррак. Бу бит ярты үгез! хакы дигән сүз. Майларына чыдаша алмыйлар! Мондый маена чыдый алмаучыларга зур налог салырга, аннан килгән акчаны, мохтаҗлыктагы балалар өчен тотарга кирәк...

№1 (64742) / 15.12.2010 13:37:24

матур тугел мэчесе. Мина гади йонлачлар кубрэк ошый.

Ник нэсел калдыру моминлеген "кисэ" икэн бу хатын. Конкурентлар була курмэсен дип борчыла микэн?

Яратмый ул мэчелэрне. Куллана гына.

▲ Өскә

www.work-zilla.com

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Татарстан Диния нәзарәте
ЕлМай
Татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе
«Элита»
Piter.tatar