поиск новостей
  • 21.01 Премьера! "Арыну", Татарстанның халык артисты Нуриәхмәт Сафин юбилее, 12+, Кариев театры, 18:30
  • 22.01 Премьера! "Арыну", Татарстанның халык артисты Нуриәхмәт Сафин юбилее, 12+, Кариев театры, 18:00
  • 26.01-30.01 Әнвәр Нургалиев. Уникс
  • 29.01-30.01 Премьера! "Алтынчәч", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 02.02 Премьера!" Сөннәтче бабай", 12+, Кариев театры, 18:30
  • 03.02 "Ак чәчәкләр кебек...", 12+, Кариев театры, 18:30
Бүген кемнәр туган
  • 21 Гыйнвар
  • Фирзәр Мортазин - җырчы
  • Эльнара Нурмөхәммәтова - җырчы
  • Иван Егоров - дәүләт эшлеклесе
  • Наил Мөхәррәмов - галим
  • Кәрим Җаманаклы (1905-1965) - шагыйрь
  • УБОРЩИК ТЕРРИТОРИЯ (ДВОРНИК) ИР КЕШЕ ЭЗЛИБЕЗ ЭШ УРЫНЫ УЛ.ЧУЙКОВА УРНАШКАН, 67 ЯШЬТЭН ОЛЫ БУЛМАСЫН! 5/2 7:00,16:00 БЕР СЭГАТЬ ОБЕД ТЕЛ 89957664503
  • Казан шэхэренен Жилплощадка бистэсендэ бер хужа (50 яшьлек ир)ике булмэле квартирага ике егет кертэм. Тулэу жан башына 4000. Квартира барлык унайлыклары белэн.Хужанын начар гадэтлэре юк.тел.вацап 89027159146
  • Озак вакытка торырга бер бүлмәле фатир бирәбез. Казан шәхәре, Вахитов районы, Хороводная,50 ("Рустәм" мәчете янында). 50 м2,2 лоджия. Яшәр өчен барлык җигазлар бар. Бәясе - аена 23 мен сум + ку. Риэлторларсыз. 89655886519.
  • Сдаю 2 комн.квартиру на Спартаковской 88б, с мебелью,бытовая техника,охраняемый двор,в отличном состоянии.с.89276766077
  • Узем белэн бер булмэле квартирада торырга бер кыз эзлим. квартира фатых амирхан урамында урнашкан, 13 000 все включено. Ватсапка язырга яисэ шалтратырга аласыз элеге номерга 89872711348
  • Набережные Челны! Делаю ручной и вакумно- аппаратный массаж. А так же сухая хиджама.+79520427894 Мунира.
  • КАЗАН ШЭХЭРЕНДЭ ГРУЗЧИК, ГАЗЕЛЬ, КАР КОРЭУ ХЕЗМЭТЕ КУРСЭТЭБЕЗ... 89196271171
  • Ярылган хэм ярылмаган букэнлэнгэн утын сатабыз. 89274194883
  • Төшегезгә ерак бабаларыгыз-әбиләрегез фәрештә булып керсен дисәгез, сез аларга догада булыгыз. Исемнәрен белмисеңме? Шәҗәрәгез юкмы? Нәсел тамгагызны да белмисезме? Бу бит хәл итәрлек мәсьәлә. Дәүләт архивлары чыганаклары буенча шәҗәрәгезне төзеп бирәм. Шәҗәрәҗәге барлык фактларны архив документының фотокопиясе белән раслыйм. Бу өлкәдә эш тәҗрибәм 8 ел. Тел./Ватсап: 8–917–874–16–40 Tongekuk@gmail.com Дамир Шәйхетдин.
  • Актаныш. Натяжной потолок урнаштырабыз. Килеп улчәү, консультация бушлай, светильниклар да куябыз. Актаныш, Актаныш районы буенча эшлибез 8-937-581-42-52 Айдар
 
 

 
Архив
 
09.11.2021 Мәдәният

Флүрә Талипова: “Зөлфәт Хәким белән дуэт башкарыр идем”

Флүрә Талипова диюгә күз алдына үзмаксаты булган, ышанычлы карашлары ки­лә­чәккә тө­бәл­гән, көчле рухлы җырчы ханым килеп баса. Бәлки бу образ җырчының соңгы вакыт­ларда иҗат ителеп, тамашачылар, киң җәмәгатчелек тарафыннан яратылып кабул ителгән “Татар язмышы” (А.Хәлим сүзлә­ре), ”Тимәгез, татарга”, ”Башың имә, татар”, ”Минем те­лем” (Ф.Бәйрәмова сүзләре) кебек күренекле җыр­ларын ише­теп, яратып өл­герүе­без­дәндер.

Җырчының әле быел гына “Мәй­дан” каналындагы “Лаеклы хит” та “Йөрәк­ләргә шакыйм” (А.Суфиянов сүзләре) җырының беренче урынга лаек дип табылуын атар идем. Бер ши­гем юк, ”Яңа гасыр” каналында даими яңгыратылган “Язмышлар” (Ә.Ситдикова сүзләре) җырын да күп­ләр үз итте. Күргәнегезчә, әлеге җырларның көйләрен Башкортстанның Салават районы Урманчы авылында ту­ып-үсеп, Стә­р­летамак дәүләт педагогия югары уку йортының филология бүлегендә укыганда ук гармунда үзлегеннән уйнарга өйрәнүче, студент елларында ук, җыр-моңга өс­тенлек биреп төрле чараларда катнашып, агитбригадаларда җырлап йөргән Флүрә ханым үзе язган. Аның җырларын күп кенә эстрада йолдызлары башкара. Бүгенге көндә Чаллы шә­һәрендә яшәп иҗат итүче милли моңнарны халык хозурына җиткерергә омтылучы Флүрә ханымны күпләр килеш-килбәте, тавышы, энергетикасы белән рус эст­радасының “прима­дон­на”сы София Ротаруга охшатканнарын күп­ләр­дән ишеткәнем бар. Әң­гә­мәбез дә шул хакта сөйләшү­дән башланды.
 
— Чыннан да, бик күп­ләр кебек үк мин дә бә­ләкәйдән София Ротару җырларын тыңлап, аның матурлыгына сокланып үсүемне яшермим. Артистка сурәте төшерелгән наклейкаларны сервантларга, суыткычларга ябыштырып куя идем. Үсмер вакытымда: ”Их, шулай матур иттереп җырлый белсәң иде”, — дигән теләгем дә булды әле. Легендар җырчының көчле энергетика, магнитизм, харизм кебек сыйфатлары һәркемне җәлеп итәрлек. Инде еллар узып үзем дә җырлый башлагач, яныма килеп: “Син София Ротаруга охшагансың», — диләр иде. Бер караганда шундый талант­лы җырчыга охшатуларына сөенеп тә куям, тик махсус охшарга тырышу теләгем булмады. Күрәсең бу табигый рәвештә үзеннән-үзе килеп чыгадыр...
 
— Җырларга килгәндә, милли хис белән сугарылган, “Лаеклы хит” та икенче урын алган “Татар язмышы” җырының язылу тарихын да бәян итегезче
 
— Бу җырның авторы мәгълүм язучы Айдар Хәлимгә җыр сүзләре сорап үзем мөрәҗәгать иттем. Мөгтәбәр каләм иясе минем соравыма башта артык игьтибар итмәде шикелле. Аннары еллар узгач (минем иҗатымны күзәтеп йөргән күрәсең), китапханәдә Айрат Суфиянов сүзләренә язган “Хәтер” җырын җырлаганнан соң яныма килде дә: ”Сең­лем, минем шигырләргә дә җырлар яз” дип әйтмәсенме!.. Әлбәттә бу сүзләрен ишеткәч бик сө­ендем, кайту белән, олпат әдибебезнең китабыннан “Татар язмышы” дигән сүзләренә көй язылды. Чөнки мине татар язмы­шы, элеккеге ханлык чорлары һәм бүгенгесе мине бик кызыксындыра. Әлеге җырга клип та төшерелде.
 
— Бала гаиләдә чын татар булып үссен өчен, туган телен онытмасын өчен җырчы буларак нинди киңәш бирәсез?
 
— Әти-әни гаиләдә туган телендә аралашып, фикер йөртсә, баласын туган телдә уздырылган барлык чараларда катнаштырса, тарихыбыз белән бәйләп аңлату эшләрен алып барса, бала берникадәр аңлар иде дә бит. Әлбәттә, мин дә туган телебезгә мәдхия җырлаучы барлык милләттәш­ләребез шикелле үк бу мәсьәләдә бик борчылам, бу борчылу минем иҗатымда да чагыла. Илле еллардан соң безнең язганнарны укый белүче, җырларыбызны тыңлаучы буын калыр микән, дип уйланам. Һәр кеше дә үзенең милләтенә, халкына хезмәт итәрлек булып формалашырга тиеш. Кызганычка каршы, хәзерге заманның күпчелек әти-әниләре: ”Балам ничек бердәм дәүләт имтиханын бирер икән?» — дип ялгыш уйлап башка телдә укытуга күчүгә өс­тенлек бирә. Әлбәттә мон­дый ялгыш фикер белән бер дә килешәсе килми. Үз телендә фикер йөртә белгән бала ул башка телдә дә сөйләшергә тиз өйрәнәчәк. Һәр­бер милләт кешесе башта үз телендә камил аралашырга, аннары гына башка телне өйрәнергә тиеш дип фаразлыйм. Сорауга җавапны башкорт шагыйре Рәми Гариповның:
 
“Анам теле миңа —
 
чәчән теле —
 
Аннан башка минем
 
халкым юк:
 
Йөрәгендә халкы
 
булмаганның
 
Кеше булырга да хакы юк”
 
— дигән шигырь юллары белән тәмамлыйм.
 
— Җырлар язу теләге кайчан барлыкка килде, Флүрә ханым?
 
— Авылда элек-электән укытучы һөнәре абруйлы саналганга әниемнең мине укытучы итеп күрәсе килде, шуңа күрә мин ул кушканга каршы килмичә әлеге белгечлекне үзләштердем. Стәрлетамакта бернинди туганым булмаган килеш кешегә ияреп кенә чыгып китсәм дә, ул чакта гади бер савымчы баласы булсам да, югары уку йортында белем алу­ым белән горурландым. Бу минем өчен зур дә­рәҗә иде, чөнки ул чакта өч класстан бары өчебез генә институтка керде. Тик укый башлагач: ”И, Аллакаем, монда дәфтәр тикшереп, өтер, нокта төзәтеп утыру минем эш түгел», — дигән уй башка килмәсенме?! Дөрестән дә: ”Минеке түгел бит бу, мин әнинең теләген генә үтәр өчен бирегә укырга кергәнмен икән бит», — дигән уй миңа бервакытта да тынгылык бирмәде. Тик ни хәл итмәк, әлеге уку йортын үземне мәҗ­бүриләп булса да тәмамладым. Биредә белем алу­ның уңай яклары булуын да ассызыклап китим әле. Анда белем алу мине фикерләргә өйрәтте, тормыш тәҗрибәсе бирде. Бәләкәйдән җыр-моңга мөкиббән булып үскәнгә биредә белем алганда ук беренче шигырьләр язылды, күңелдә үземнең җырларны тудыру теләге барлыкка килде. Ә инде, кияүгә чыгып туйлар алып бара башлагач, көйләр язып карыйсы иттем. Үземнең җырларны булдырмыйча сәхнәгә чыгуны кирәк тапмадым.

— Репертуарыгызда үзегезнең язмышыгызга кагылышлы җырлар бармы?
 
— Тамашачым яратып кабул иткән, уңай бәя биргән “Язмышлар”(Ә. Ситдикова сүзләре), ”Горур кыз хаты” (Ә. Атнабаев сүзләре) дигән җырларымда язмышым чагылышлары бар...
 
— Берәр чарада дуэт буларак җыр башкарырга сорасалар җырчылар арасыннан кемне сайлар идегез?
 
— Үзенчәлекле җырчы буларак та, иҗатын да бик яратканга, Зөлфәт Хәким белән дуэт башкарыр идем. Үзен якыннан белмәсәм дә, иҗаты аркылы әлеге шәхеснең җан авазын тоям. Аның иҗатында акыл, аң, белем, талант, көч бергә тупланганы сизелә. Сәхнәдә дә, халык та гадәттә, моңы булган җырчыларны, моң белән сугарылган җырларны кабул итәләр бит... Миңа, бәлки, җырның җан авазы белән башкарылуы зарурдыр... Зөлфәт Хәкимнең җырларында нәкъ минем күңелгә хуш килүче җан авазы бар һәм бу сыйфат, осталык мине үзенә җәлеп итә. Кызганычка каршы, моңы булса да, җан авазы бе­лән башкару сәләте бик сирәк кешеләрдә генә, ул күп җырчыларда юк!
 
— Халык артисткасы Нәҗибә Ихсанова мәгъ­лүм реҗиссер Марсель Сәлимҗанов иҗаты турында фикер әйткәндә: ”Ул тамашачыга спектакль әзерләгәндә табынга кунак сые әзерләгән кебек әзерли иде” дип язган. Бу сүзләр җырчының җырны тамашачы хозурына тапшырганда да актуальме, әллә инде сез, үзегезнең күңел ха­ләтенә туры килгән җырларны гына дөньяга чыгару ягындамы? Җырны дөньяга чыгарганда нәрсәләргә игътибар итәсез?
 
— Хөрмәтле актриса сүзләре белән тулысынча килешәм. Спектакль тәрбия чыганагы булган кебек, җыр да халыкны тәрбия кылырлык, күңел кылларына кагылып уйларга сала торган булырга тиеш. Артист кешенең, җырчының әйтер сүзе булса гына ул тамашачыны үзенә каратырга мөмкин. Җырчы буш куык булырга тиеш түгел. Җырның темасы, эчтәлеге күз уңында тотылып, андагы мәгънә, фикерне халыкка җиткерә белү сәләтенә ия булу мәслихәт.
 
— Җырчы буларак сез нинди сыйфатларга өстенлек бирәсез?
 
— Табигатем белән көрәшче кеше буларак дөреслек, гаделлек яклы кеше мин. Галиҗәнап җыр дөньясына аяк бас­кан кешенең үз фикере булырга тиеш дип саныйм һәм син аны курыкмыйча, кыю рәвештә, аңлы рәвештә тамашачыга ирештерергә бурычлы. Җырчы буларак мин репертуарыма халык җырларыннан тыш, милли рухтагы, туган телебезгә кагылышлы җырларны да бик теләп алам.
 
Артист кеше тыйнак түгел инде ул дигән сүзләрне еш ишетергә туры килә. Мин тыштан кыю булып күренсәм дә, әрсез кеше түгелмен, андыйларны йөрәгем кабул итми. Дин ягыннан караганда да, тыйнак булып кала белү хуплана бит. Тыйнаклык юк дәрәҗәсендә булу аркасында, дөньялар да буталып бара бит, дөньяны җитәкләүче түрә­ләрдән күреп, кайбер артистлар көндәлек тормышта һәм интернет челтәрләрендә акчалары, дәрәҗәләре белән мактануны дөрес дип саный. Мондый әйберләр халык арасында каршылык тудыра дип саныйм. Акчасын көч-хәл белән җиткереп яшәүче гаиләләр бу хәлләргә бераз кимсенеп карарга мөмкин. Чөнки хәзерге заманда таланты була торып та, югары уку йортларында белем ала алмаган, түрәләргә ярак­лаша белмәү сәбәпле тормышта үз урынын таба алмаучылар бихисап. Талант бит ул югарыдан бирелгән байлык. Кайбер җырчылар бик әрсезләнеп үзләрен башкалардан бик өстен тоталар.
 
— Күбрәк туган тел, милләт язмышы турында җырлау иҗатыгызга зыян китермиме?
 
— Әлбәттә, төрле чараларга, мәхәббәт темасын башкаручыларны күбрәк дәшәләр, аларга игьтибар да күбрәк шикелле. Ул ягы бар инде. Тик аңа карап кына мин үз юлымнан тайпылмаячакмын. Концертларыма кеше агылып килмәсә дә, иҗатымны үз итеп килгәннәрнең күңеленә тәрбияви оеткы салу максатыннан хезмәт итәсе килә.
 
— Җыр зәвыклы булырга һәм профессиональ дәрәҗәдә башкарылырга тиеш ди бел­гечләр. Җырчы буларак бу сүзләргә аңлатма биреп китегез әле...
 
— Бүгенге көндә халык профессиональ булмаган җырчыларны күбрәк кабул итә. Тавышта халык күңелен әсир итәрдәй ниндидер бер тарту көчең булу мәслихәт, шул тарту көче белән халык күңеле бәйләнешкә керә дә инде. Мәсәлән минем тавыш профессиональ күзлектән караганда бик үк профессиональ түгел, әмма да ләкин, күзәтүлә­ремнән чыгып, күпләрнең минем тавышны яратуын сизәм. Әлбәттә, без барыбыз да профессиональлеккә омтылырга тиеш. Халык яратып кабул итә икән, нигә җырламаска ди. Халык барыбер үзенең яраткан җырчысын тыңлый. Бүген бик күп профессиональ булмаган җырчылар, ниндидер язылмаган кануннар нигезендә зур сәхнәләрне тота бит. Шуңа күрә, халыкның таләбе буенча зәвыгына карап, туган телебездә опера, классик җырларыбыз да, халык җырлары да, попса, шансон, реп стилендәге җырлар да, дҗаз һ.б лар да булырга тиеш.
 
 

Әңгәмәдәш — Илзирә ВӘЛИУЛЛИНА
Татарстан яшьләре
№ --- | 09.11.2021
Татарстан яшьләре печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№2 (911394) / 09.11.2021 15:34:11

килгән башкорт булсын. йөзенә кара. башкорт кояш битле,кысык күзле.
муҗет митис?!

№1 (911384) / 09.11.2021 12:08:11

Бу башкорт бичэсе кайчаннан татарга эйлэнгэн сон? Теленне саткансын инде, диненне дэ сатма берук...

▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Татарстан Диния нәзарәте
Татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе
Piter.tatar