Мәҗит Галләмов: "Чын бал икән, куркасы юк - еллар буе саклана"

— Фермер гына түгел, гомумән, авыл кешесе ел әйләнәсе ялсыз эшли, — ди Мәҗит абый. — Сыер, бозауларың, бакчаң булса, көн саен карыйсы, печән чабасы, көтү көтәсе. Берсе дә иртәгә дип калдыра торган эш түгел. Без шуңа ияләшкән. Хәзер эшсез тора да алмыйбыз.

 

Мәҗит абыйның 45 гектар җирендә печән чәчелгән. Люцерна, эспарцет, костер — барысын да үстерә.

— Печәннең төрлесен чәчтек. Безнең тирәдә яңгыр яугалады. Печән чыгышын начар дип булмый, — ди Мәҗит абый. — Печән чабарга, җыярга техникам бар. Әмма бер трактор белән генә өлгереп булмый. Шуңа тагын иске трактор җыям. Монысы “МТЗ-80” булачак. Эшләрне үзебез алып барабыз. Олы улым ярдәм итә.

Мәҗит абый белән Дания апа өч бала тәрбияләп үстергән. Ике оныклары бар. Бер уллары — студент, кызлары кияүдә. Гаиләсе белән Лениногорск шәһәрендә яши. 14 яшьлек төпчек уллары яннарында.

 

 

Мәҗит абыйның сарыклары “Романовский” токымыннан.

— Сарыкларны берничә ел элек күпләп асрый башладык. Бүген алар 50 баш тирәсе, биш-алтысы гына гади токым. “Романовский”га өстенлек бирүемнең сәбәбе: бердән, бәрәнне күп китерә, икенчедән, ите артык майлы түгел, тәмле. Корбан бәйрәменә заказ бирәләр. Сарыкларның күбесен шунда урнаштырабыз. Кайчак танышлар шашлык ясап сатарга күпләп сорый, — ди Мәҗит абый. — Сарык йонын туган-тумача белән алабыз. Элек Кукмара киез итек фабрикасыннан килеп алып китәләр иде. Хәзер сораучы бик күренми. Сарыклардан тыш ике сыер, бозаулар бар. Сөтне 18 сумга җыялар, 17 сумга төшәргә тора, диделәр. Сыерларны көтүгә куабыз, чират белән көтәбез.

 

Мәҗит абый умартачылык белән 1990 елдан бирле шөгыльләнә. Хуҗалыгында 20 оя умарта бар. Бал кортларын өй янындагы бакчада тота.

— Былтыр Мамадыш районыннан бал кортлары алып кайттым. Кышны яхшы чыктылар. Чөнки урыннарын әйбәтләп җылытып, ашарга күп итеп бал куеп калдырган идем. Балны жәлләмәскә кирәк, — ди Мәҗит абый. — Августта бал уңышын җыя башлыйбыз. Быел безнең тирәгә көнбагыш чәчтеләр. Кортлар балны сукыр кычытканнан, үзебезнең кырда чәчәк аткан эспарцеттан җыя. Ит, бал җитештерү — бер мәсьәлә. Физик яктан бик үк җиңел эш булмаса да, ничек тә тырышабыз, зарланмыйбыз. Менә урнаштыруы... Инде ничә ел рәттән бал бәясе артмый. Кемнәрдер шикәр комы ашатып җитештергән сыйфатсыз балын да шул хакка урнаштыра. Ә без кортларга чиста бал бирәбез. Әмма башкалар куйган бәядән сатарга туры килә... Ярминкәләргә баргалыйбыз, таныш-белеш ала. Кайчак сатылып бетмәскә мөмкин. Әгәр чын бал икән, куркасы юк, ул еллар буе яхшы саклана, берни булмый. Шикәр кушып җитештергәндә, тиз бозыла. Бал икмәге (перга), тома балавыз да кулланабыз. Медицина спиртында тотып, төнәтмә ясыйбыз. Тамак авыртканда, йөткергәндә булыша.