• 20.02-20.01 17:00. "Утка очкан күбәләктәй..." (Премьера), Тинчурин театры
  • 26.02 "Яратып туялмадым" ПРЕМЬЕРА! Кариев театры, 18:30
  • 18.03 Айдар Галимов. Ленин клубы. 18:30
Бүген кемнәр туган
  • 25 Февраль
  • Әнәс Тумашев (1924-2010) - рәссам
  • Люция Галләмова - актриса
  • Райнур Әгъләметдинов - журналист
  • Дилә Мөхәррәмова - журналист
  • Риф Гатауллин - композитор
  • Хәким Сәлимҗанов (1903-1981) - режиссер
  • Актаныш.услуги:жалюзи рулонные шторы рольставни рольворота ,ремонт москитных сеток 89375814252 Айдар
  • Актаныш. Натяжной потолок урнаштырабыз. Килеп улчәү, консультация бушлай, светильниклар да куябыз. Актаныш, Актаныш районы буенча эшлибез 8-937-581-42-52 Айдар
  • Продаю земельный участок (ИЖС) площадью 4.47 соток в поселке Вознесение на ул. Вишневая. Кадастровый номер: 16:50:270238:293 Все коммуникации: газ, вода, электричество. Центр поселка, рядом остановка 68 автобуса, асфальтированная дорога до участка, развитая инфраструктура - поликлиника, детский сад, магазин, дом культуры. Улица жилая, заселенная. Хорошие, добропорядочные соседи. Участок проверен на красные линии, охранные зоны и обременения. Все документы готовы. Продажа от собственника. 8-9173-9597-53
  • Казан шэхэре Приволжский районы,Дубравный 2Д урамында бер булмэле квартирга озак вакытка, начар гадэтлэре булмаган кеше кертэбез шалтыратыгыз 8:00-22:00 кадэр!!89274289028
  • Казанда грузчик,Газель хезмэте курсэтэбез. 24/7.89196271171
  • Актанышский район. с Актаныш продается 2-х комнатная квартира в экологически чистом районе. На 2-м этаже 2-х этажного панельного дома.Квартира просторная и светлая. Уютный двор. Замечательное месторасположение дома, рядом рынок, баня, множество магазинов. тел: 89872134146
  • Апас районы Иске Энэле авылында йорт сатыла. Тел. 89393045137 Рамиля.
  • Требуются автослесари, с опытом работы, без вредных привычек. З/п своевременно, график работы 2/2, с 08.00 до 20.00. Тел.: 89178853199.
  • Казан шэхэре Приволжский районы,Дубравный Д урамында бер булмэле квартирга озак вакытка, начар гадэтлэре булмаган кеше кертэбез шалтыратыгыз 8:00-22:00 кадэр!!89274289028
  • Карбышево 60 адресы буенча якты, чиста, матур булмэ сдавать итэбез. Куршелэр тыныч, чиста. 10000 сум (квартплата шушы суммага кергэн) . 13кв м. Тел. 89172312494

 
 

 
Архив
 

               

22.02.2021 Киңәш-табыш

“Үзем авызландырдым, холкы яхшы”: балаларга бәйле йолалар

Бүгенге язмабыз бала авызландыру һәм аны төрүгә багышланачак Бала тугач та башкарыла торган эшләрдән, беләсезме әле тагын нәрсә бар? Авызландыру!

Күпләрегез белә торгандыр бу йола гадәте турында. Бу йола гадәте татар халкы яшәгән барлык төбәкләрдә дә билгеле. Олы яшьтәгеләр, һичшиксез, ишетеп булса да белә бу хакта. Яшьләр дә әби-бабаларыннан ишеткәне бардыр дип уйлыйм.
 
Яңа туган баланың авызына бал-май тидерү ул авызландыру дигән нәрсә. Моны элек кендек әби эшли торган булган, өйдәге башка кеше дә башкара ала, әлбәттә. Бал-май тидергән вакытта салават әйтелә, матур теләкләр теләнә.
 
Мәсәлән:
“Авызың ризыклы булсын,
Гомерең озын булсын,
Юлың тигез булсын,
Саның сан булсын,
Йөзең ак булсын,
Күңелең пак булсын!”
Яисә мондый:
“Пар канатлы булсын,
Алтын канатлы булсын,
Ата-аналы, бәхетле-тәүфиклы,
Тәмле телле булсын!”
 
Күп кенә җирдә моның өчен махсус әлбә дигән ризык та әзерләгәннәр. Онга бал йә шикәр кушып, майда кайнатып әзерләнгән ризык ул әлбә дип атала. Казан арты татарларында бик киң таралган булган. Хәзер аны бик белүче юктыр инде.
 
Моның икенче варианты – кара икмәкне чәйнәп, шуны чүпрәккә төреп, балага каптырганнар. Башкача моны имезлек дип тә атыйлар әле. Кайбер якларда баланы имезгәнче аның авызына сак кына әйбәтләп чәйнәлгән хөрмә җимешен тидерү гадәте бар. Бу шулай ук шул авызландыруның бер төре.
 
Авызландыруның да үз ышанулары, кагыйдәләре булган. Кем авызландырса, бала шуңа охшый – шуңа күрә, бала озын гомерле булсын дип, моны олы яшьтәге кешеләргә эшләткәннәр. Соңыннан сынап та караганнар: “Үзем авызландырдым, холкы яхшы”, йә киресенчә: “Шул гына авызландырды, кире беткән, үҗәт булды”, – дип сөйләшкәннәр.
 
Менә мин материал җыйган вакытта авызландыруның хәзерге заманда да яшәп килүен белдем. Кайбер бала тапкан хатыннар үзләре белән бала табу йортына бал алып киләләр һәм баланы беренче тапкыр имезер алдыннан аның иреннәренә сак кына шул балны тидерәләр.
 
Менә шулай итеп, гореф-гадәтләр яшәвен дәвам итә, кем дә булса аларны саклый, куллана, башкара.
 
Баланы тугач та төрү турында бер йола белән бүлешәсем килә. Нәрсәсе бар инде ул баланы төрүнең диярсез сез. Бар икән шул, бар... Гадәти төрү турында әйтмим әле мин, үзенчәлекле төрү турында сөйлим.
 
Баланы тугач та, әтисенең күлмәгенә төргәннәрен белә идегезме сез? Һәм ни өчен болай эшләгәннәрен ишеткәнегез бармы? Шулай эшләсәң, бала атасына якын була, атасы баланы ныграк ярата дигән ышанудан килгән бу гадәт. Әле аннары кайбер якларда баланы әбисенең күлмәгенә дә төрәләр. Монысы бала озын гомерле булсын дип эшләнә.
Зәлия Брусько.
Фото: https://pixabay.com/
 

---
Шәһри Казан
№ --- | 22.02.2021
Шәһри Казан печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№1 (909918) / 22.02.2021 11:30:25

Баланы тугач, 2-3 ай микән, бик яхшылап төргәннәр, куллары, аяк буыннары кәкре булмасын, нык булсын дип. Бу бик әһәмиятле икән. Хәзергеләр баланы тууга киендерә, аннары массажга йөртә.

▲ Өскә
 
Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Татарстан Диния нәзарәте
ЕлМай
Татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе
«Элита»
Piter.tatar