поиск новостей
  • 26.01-30.01 Әнвәр Нургалиев. Уникс
  • 29.01-30.01 Премьера! "Алтынчәч", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 02.02 Премьера!" Сөннәтче бабай", 12+, Кариев театры, 18:30
  • 03.02 "Ак чәчәкләр кебек...", 12+, Кариев театры, 18:30
Бүген кемнәр туган
  • 23 Гыйнвар
  • Ркаил Зәйдулла - язучы
  • Алсу Исмәгыйлева - журналист
  • Равил Галиев - җырчы
  • Альберт Кәримов - дәүләт эшлеклесе
  • Ринат Шәмсетдинов - регбичы
  • УБОРЩИК ТЕРРИТОРИЯ (ДВОРНИК) ИР КЕШЕ ЭЗЛИБЕЗ ЭШ УРЫНЫ УЛ.ЧУЙКОВА УРНАШКАН, 67 ЯШЬТЭН ОЛЫ БУЛМАСЫН! 5/2 7:00,16:00 БЕР СЭГАТЬ ОБЕД ТЕЛ 89957664503
  • Казан шэхэренен Жилплощадка бистэсендэ бер хужа (50 яшьлек ир)ике булмэле квартирага ике егет кертэм. Тулэу жан башына 4000. Квартира барлык унайлыклары белэн.Хужанын начар гадэтлэре юк.тел.вацап 89027159146
  • Озак вакытка торырга бер бүлмәле фатир бирәбез. Казан шәхәре, Вахитов районы, Хороводная,50 ("Рустәм" мәчете янында). 50 м2,2 лоджия. Яшәр өчен барлык җигазлар бар. Бәясе - аена 23 мен сум + ку. Риэлторларсыз. 89655886519.
  • Сдаю 2 комн.квартиру на Спартаковской 88б, с мебелью,бытовая техника,охраняемый двор,в отличном состоянии.с.89276766077
  • Узем белэн бер булмэле квартирада торырга бер кыз эзлим. квартира фатых амирхан урамында урнашкан, 13 000 все включено. Ватсапка язырга яисэ шалтратырга аласыз элеге номерга 89872711348
  • Набережные Челны! Делаю ручной и вакумно- аппаратный массаж. А так же сухая хиджама.+79520427894 Мунира.
  • КАЗАН ШЭХЭРЕНДЭ ГРУЗЧИК, ГАЗЕЛЬ, КАР КОРЭУ ХЕЗМЭТЕ КУРСЭТЭБЕЗ... 89196271171
  • Ярылган хэм ярылмаган букэнлэнгэн утын сатабыз. 89274194883
  • Төшегезгә ерак бабаларыгыз-әбиләрегез фәрештә булып керсен дисәгез, сез аларга догада булыгыз. Исемнәрен белмисеңме? Шәҗәрәгез юкмы? Нәсел тамгагызны да белмисезме? Бу бит хәл итәрлек мәсьәлә. Дәүләт архивлары чыганаклары буенча шәҗәрәгезне төзеп бирәм. Шәҗәрәҗәге барлык фактларны архив документының фотокопиясе белән раслыйм. Бу өлкәдә эш тәҗрибәм 8 ел. Тел./Ватсап: 8–917–874–16–40 Tongekuk@gmail.com Дамир Шәйхетдин.
  • Актаныш. Натяжной потолок урнаштырабыз. Килеп улчәү, консультация бушлай, светильниклар да куябыз. Актаныш, Актаныш районы буенча эшлибез 8-937-581-42-52 Айдар
 
 

 
Архив
 
18.08.2010 Милләт

СЕЗ ХАКЛЫ ТҮГЕЛ, ТУФАН АБЫЙ!

16 август көнне “Татмедиа” матбугат агентлыгында “Гаилә – туган телне төп саклаучы” дигән “түгәрәк өстәл” янында сөйләшү үткәрелде.

Сөйләшү барышында күпчелек, “түгәрәк өстәл”нең атамасына тугры калып, гаиләдә туган телгә мәхәббәт тәрбияләүгә зур игътибар бирде, туган телне саклау һәм үстерүдә төп җаваплылыкны гаиләгә йөкләде. Аеруча ТР Дәүләт Советы депутаты, драматург Туфан Миңнуллин: “Әгәр бала гаиләдә өйрәнмәгән булса, бер генә мәктәп тә туган телгә өйрәтә алмый. Мәктәп ул – гаиләдә бирелгән тәрбияне саклау һәм ныгыту урыны гына. Әнә Садри Максуди мәдрәсә бетереп тә Париждагы Сорбонна университетында укыган. Ә безгә – Дәүләт Советына килеп кайбер агайлар, татар университеты ачарга вәгъдә биргән идегез, нигә сүзегездә тормыйсыз, дип дәгъва белдерә. Ә үзләре өйләренә шалтыратып оныклары белән урысча сөйләшә. Әнә минем кызым, оныкларым татарча да, урысча да яхшы белә. Иң мөһиме – гаилә”,– дип телебезнең кулланылышы тараюның төп сәбәбен гаиләдән, ягъни үзебездән эзләргә чакырды.

 

ТР Министрлар Кабинеты каршындагы ЗАГС идарәсе башлыгы Эльмира Зарипова, Казан шәһәре мәгариф идарәсе җитәкчесе Илсур Һадиуллин, БТК башкарма комитетының матбугат үзәге җитәкчесе Гөлназ Шәйхи, “Татар гаиләсе” бөтенроссия фонды башкарма директоры Миләүшә Гайфуллина, 342 нче балалар бакчасының татар төркеме җитәкчесе Миләүшә Кашаповалар да шушы фикерне хуплады.

 

КДУның хәзерге татар теле кафедрасы мөдире Гөлшат Галиуллина һәм “Шәһри Казан” газетасы баш мөхәррире Мансур Мортазин гына бу фикер белән килешеп бетмәде. “Бөтен әйберне гаиләгә генә кайтарып калдырырга ярамый. Телне өйрәнүгә киртәләр куела. Әйтик, укытучылар үзләре үк, бала түбән балл алса, укытучы өчен минус, дип укучыларны бердәм республика имтиханын бирмәскә үгетли. Телебез өстән-өстән генә кулланыла, шуңа күрә елдан-ел саега бара. Аның кулланылышы тар дип балалар өйрәнергә теләми. Инглиз теле дә аз кулланыла кулланылуын. Әмма ул модада, аның перспективасы бар. Әлеге әфсенләнгән боҗрадан, матавыктан котылу өчен мәктәпгаилә-җәмәгатьчелек бергә эшләргә тиеш”, – дип белдерде Гөлшат ханым.

 

Монда дүртенче буын – дәүләт җитеп бетми әле.

 

– Балага туган телне сеңдерү дә, татарча газета-журналларга яздыруны оештыру да – дәүләт бурычы. Бу эшне гаиләгә генә кайтарып калдырырга ярамый. Милли матбугатка язылуны оештыру, аерым алганда, һәр китапханәне татарча газета-журналлар белән тәэмин итү – дәүләт эше,– диде бу уңайдан М.Мортазин. “Түгәрәк өстәл” вакытында Илсур Һадиуллин ТИҮ активистлары кайгыртып пикетка чыккан яңа төзелеп бетүче 178 нче мәктәпнең нинди булачагына да ачыклык кертте. (Без бу хакта газетабызның 11 август санында тәфсилләп язган идек. “Татарны йөзгә бүлмәкчеләр”). Ни кызганыч, ТИҮ активистлары хаклы булып чыкты: вәгъдә, чынлап та, бозылган икән, 178 нче мәктәп татар мәктәбе буларак ачылмаячак. “Монысы да 177 нчесе кебек XXI гасыр мәктәбе булачак, дөрес, параллель рәвештә татар сыйныфлары да ачылачак”,– дип ышандырды бу җәһәттән И.Һадиуллин. Ул, татар мәгарифе өчен шартлар начарайды дип әйтә алмыйбыз, дисә дә, әлеге хәл – мәктәптәге татар сыйныфлары икенче сортлы булачак дигән сүз инде. Мәктәп ди­гәннән, тәрбияче М.Кашапова сүзләре дә сискәндерде.

 

– Якында гына татар мәктәбе булмагач, балаларымны урыс мәктәбенә бирдем. Күреп торам: алар кимсенеп укый. Дөньяны татарча кабул итүләре комачаулый, күрәсең,– дип сөйләп тора, үзе балаларын татар мәктәбенә күчерүне кайгыртмый тәрбияче ханым. Хәзер бит 80 нче еллар түгел, якын-тирәдә татар мәктәбе булмый калмас. Әнә Илсур әфәнде, Казанда 40 татар мәктәбе бар, ди бит. Дөрес, ата-аналар, җәмәгатьчелек таләп итеп тормаса, бүгенге татар балалар бакчалары, татар гимназияләре дигәннәренең дә корама тел белән сөйләшәчәген, урыс теленә өстенлек бирәчәген көт тә тор. Бер гимназиядә: “Бер урыс малае ике-өч мәктәптән китәргә мәҗбүр булган. Хәзер менә бездә укып йөри. Күз тимәсен – тырыша”,– дип “мактану”ның шаһиты булырга туры килде миңа. Укучы баланың “үз урынын” табуы бер яктан яхшы анысы. Әмма татарча белмәгән баланың татар гимназиясендә укып йөрүе гаҗәп. Татар балалар бакчаларына урыс балаларын бер чикләүсез алып, аларга туган телләрендә тәрбия бирүләренә дә гаҗәпләнәм мин. Нишләп ул чагында безнең татар балалары да урыс балалар бакчаларында туган телебездә тәрбияләнми соң?! Балалар бакчасы – туган телебездә тәрбияләү урыны ул. Берничә күрше милләт баласын алганга, тәрбияче дигәннәребез менә шушылай татар балаларын да урысча тәрбияли. Әгәр дәүләт дигәнебез күз йомып тормаса, мондый хәлгә юл куелмас иде. Шуңа күрә дәүләтне күләгәдә калдырып, җаваплылыкны гаиләгә йөкләү белән килешеп булмый, Туфан абый. Безгә балалар бакчасы кебек, тулы цикллы милли мәгариф системасы булсын өчен, татар университеты да кирәк!


Рәшит МИНҺАҖ
Ватаным Татарстан
№ 167 | 18.08.2010
Ватаным Татарстан печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№141 (52628) / 24.08.2010 11:46:11

Мондагы фикерләр үгез сыртында басудан кайтып килүче кигәвен фәлсәфәсен хәтерләтә. Олы исем янәшәсендә күренеп алсаң да ярый бит. Ә аның әйткәнендә хаклык зур. Кичзә кич оныгым килеп китте. Ишек янында күршем белән очрашты. Аның белән бик матур итеп татарча сөйләшә башлады. Тик әби аңа урысча җавап кайтарды. Оныгым татарча сөйләвентдәвам итте. Тик әби - чыкылдаган татар әбие - һаман урысча пупалады. Чөнки ул үз өендә үз оныгы белән урысча сөйләшә һәм, гомумән, яшьләр белән урысча гына сөйләшерә дип белә. Әби татарча журналлар укый торган әби бит югыйсә. Кызганыч, ул үзенең соңгы татар булуы белән ризалашкан әби. Әгәр һәр гаиләдә татар теленең тәмен тоеп, халык йолаларын хөрмәт итеп яшәү булса, татар теленең кирәклеген, ул телдә белем алуның дәрәҗәсез гамәл түгел икәнлеген дәлилләү теге иптәшләргә дә җиңелрәк булыр иде. Эсперанто телендз белем алырга кыстауны мин дә аңламас идем. Гаиләдән телсез чыкканнар өчен әлегә татар теле эсперанто теле ул.

№140 (52570) / 23.08.2010 22:13:10

Язарбыз, бездэн калмас.Булмаска да, булдырабызга да, булдыра алмабызмы әлегә дә. Бабайлар өйтмешли - Брежневка ук барып җитәрбез!

№139 (52555) / 23.08.2010 17:20:09

Ил дә кыз-хатын логикасы мыни? МинС та да, Ил дә дә сизгәнем юк. Булмас.ру га языгыз бу турыда.

№138 (52546) / 23.08.2010 17:00:51

Ил не дә ир ат дип атап булмый инде кыланмышларына карап.

№137 (52545) / 23.08.2010 16:59:10

МинС вообще-то хатын-кыз ул, мин беләм:)))

№136 (52538) / 23.08.2010 16:51:20

МинС дип яза, но сирәк

№135 (52537) / 23.08.2010 16:50:03

шуннан бирле Ил туктап тора әйеме?

№134 (52528) / 23.08.2010 16:45:24

Илфатка бәйләнмәгез. Илнең әтисе хакында язучы - мин. Ул кешене ничек тә булса туктатырга кирәк иде нде, вакыты җиткән иде. Һәркемнең атасы, анасы, апасы. и так далеесы бар. Кемдер хакында әйтелгән сүз туганнар күңеленә күбрәк тия. Ник Илнекенә тию ярамый да, башкаларга тию - әбәзәтелни. Булмый алай, никак булмый!

№133 (52471) / 23.08.2010 07:55:24

Ике икең=дүрт? әйе, дөрес әйтәсең. аннары оныкларын чукындыралар да и вәссәләм. ярый ла әле үзеңне гроб белән күммәсәләр.

№132 (52468) / 23.08.2010 03:29:13

2х2=4

№131 (52460) / 22.08.2010 23:59:22

Ни өйтсәгез дә, баласын татарча сөйләтергә ананың авторитеты җитми икән, урыс кайда булса да тотып барыбер йота инде аны. Янда гына татар мәктәбе юк дип урыс мәктәбенә бирсәң,оныта да оныта ул үз телен. Аннан кияүсез калганчы урыска булса да чыксын дип урыска кияүгә генә бирәсе кала.

№130 (52458) / 22.08.2010 23:55:34

халык саны гына хәл итә алмас аны Риф. впрочем башы иелгән халыкка ни губерня ни тегесе. ул үз көнен кайгырту белән мәшгул

№129 (52457) / 22.08.2010 23:54:09

Риф))), монда ул яктан үз бурычларын үтәгәннәр утыра инде))))

№128 (52454) / 22.08.2010 23:50:15

Төн буе ләчтит сатасыз, халык санын арттыру турында уйларга иде төннәрен. Татар бетә бит, җитмәсә губерниягә калдырырга маташалар.

№127 (52452) / 22.08.2010 23:49:04

ни эзләсеннәр акча туздыралар. Бездә Сингапур ясарлар ди менә! андый халык кирәкме аларга? Мескенләнеп, телен аркылы тешләп күз яшләрен йотым мескенләнеп сорый торган кешеләр кирәк.

№126 (52451) / 22.08.2010 23:46:16

Ике икең - дүрт шул.
Эш үтүдә, үтмәүдә түгел. Мондагы кайберәүләр, җәмгыяттәге күпләр уйлаганча, берничә кеше сүз әйтеп кенә дөнья үзгәрми!!!! Бик җиңел булыр иде алай булса. .Европага, Америкага барып кайткач, ах-вах киләләр барысы. Андагы яхшы тормышны власть үз теләге, инициативасы оештыра дип уйлыйсызмы???Кол гына хуҗадан үзгәрешләр көтә. Ирекне яулап алалар һәррвакыт, аны беркайчан да китереп бирмиләр, ирекле кеше исә властька тәлапләр кую белән тормышын яхшырта. Демократик илләрдә аның чаралары бик күп.
Без монда әзрәк башларны үзгәртү белән шөгыльләнәбез. МинС икенче җирдә әйтергә туры килде карашымны. Нинди файдасы бар монда язуларның дигән идегез.
Туфан конкретно берүзе берни эшли алмый. Сайлап куелган булса, бәлки эшли алыр иде. Тик ситуациянең кызыклы моменты шунда ки, ә минем ни эшем бар, сайланганмы ул, билгеләнгәнме???? Әлбәттә, Туфан үзе дә политтехнология кайчысында реалда ничек икәнен тойгандыр менә. Интернет шундый Туфан өчен көтмәгән җирдән килеп чыккан әйбер бит. Туфан йөзендә без бит властька үз фикеребезне җиткерәбез.Аны бит түгәрәк өстәлгә ышанып җибәргәннәр, бурыч куеп, син ризасызларны тындырырга тиеш дип. Тындырып булмаса, уйларшырбыз. Влвастька ничек җайлыдыр, мин анысын әйтә алмыйм.Ниләр эшләр, анысы да билгесез. Әмма 4 класс калса, шлбәттә, мин үземне мәсхәрәләнгән татар кешесе итеп тоячакмын. Мин бердәнбердер дип әйтә алмыйм. Без элеккегә караганда күп хәзер. Кирәкме Мәскәү хөкүмәтенә мәсхәрәләнгән интеллектуаль татар??? үзе хәл итәр. Безнең атом бомбасы юк.


Әйтергә кирәк бөтен дөньяга танылган, әмма бүген үлгән урыс мәгарифе бар иде бездә. Сингапурдан ни эзлиләрдер, мин белмим.

№125 (52450) / 22.08.2010 23:45:53

Син үзең бик наив булып чыктың әле, ике икең – дүрт!

№124 (52438) / 22.08.2010 23:19:29

Сез чынлап та депутат сүзе кайда да булса үтә дип уйларлык наив кешеләрме, әллә кыланасыз гынамы. Ул урында Фәрхәт сез булсагыз ни үзгәрер иде икән? Бар кеше дә сатыла, сорау шунда гына - барыбызны да сатып алучы бармы? Иң җиңел эш ул - бияләй эчендә йодрык селкү. Кайсыгыз депутат булмавына карамастан, бары ир-ат буларак үзенең сүзен курыкмый әйтергә сәләтле. Минһаҗев та мәкаләне бу юлдан җибәреп кемнеңдер тегермәнен әйләндерә, я арзан популярлык артыннан куа минемчә...Хәер, монда журналистлар утыра, бәлки алар моны башкачарак бәялиләрдер

№123 (52313) / 21.08.2010 14:23:22

Рәшит Минһаҗның язмасы чын резонанас тудырды. Рәхмәт журналистка, рәхмәт әлеге язманы курыкмый бастырган баш мөхәрриргә. Газетага да шәп реклама булды бу. Шундый язмалар кирәк, җәмәгать! Алайса ширбәтле-баллы язмалар укып, тәмам сару кайнап беткән иде. Бигрәк тә \"сөембикә\"не күздз тотып әйтәм. Элек халык журналы, гаилә журналы дип йөри идек, хәзер тәмам конкрет бер гаилә журналына әверелде бит. Коточкыч азартланып саннан-санга кереш мәкаләләр язучы баш мөхәррирәнең милли уйланулары, борчу-гамьнәре дә ни өчендер шул биттә генә кала. Журналның концепциясе, тоткан кыйбласы аңлашылмый. Ялтыравык рәсемнәр, конкурслар, никахлар, туйлар, аналитик йомгагы булмаган түгәрәк өстәлләр... Бер кыз хәтта үзенең туй күлмәге эзләп кибеттә йөрүенә кадәр кыйсса итеп язып караган!Күп еллар журналны алдыручы, дәресләрдә кулланучы укытучы буларак, үзләренә генә әйтәсе сүзләрем бар иде, кызганыч, сайтлары да юк икән. Аерылам мин \"Сөембикә\"дән! \"Ватаным\"га язылам!Тагын сүзем шул: Илгиз Зәйни \"әйтмешли\", матбугат турында да сөйләшик әле!

№122 (52310) / 21.08.2010 13:24:43

Безне быдло дип уйлыйлар, әмма ялгышалар: күзебез күпне күрә, колагыбыз күпне ишетә, татарга хас зирәклектә бар әлегә. Фәрхәт, афәрин. Син халыкның фикерен инде җиткергәнсең. Соңгы чиккә җитеп киләбез, лидер гына юк. Лидер кирәк. Әшләр болвй барса, тарих анысын да китереп чыгарыр. Безнең инде югалтыр нәрсәләр калмады, әмма Ватан, Туган тел кебек төшенчәләр җаныбызда әле. Ә Туфанның өстәгеләр җырын җырлый торган ватык пластинкасыннан чынлап та гарык! Татар язучысы исемен саклап калырга теләсә, пластинкасын алыштырсын. Йә \"җырлаудан\" туктасын.

№121 (52309) / 21.08.2010 12:37:03


уйлап та җөмләгә әйләндерә алмаган фикерләребезне язгансың!
Рәхмәт дими ни диик! Афәрин!

№120 (52306) / 21.08.2010 10:26:33

Фәрхәт.

Август мәгәриф киңәшмәсендәге Л.Ногманаова доклады аптрашта калдырды.Татарстан мәгәриф минист. УРЫНБАСАРЫ сүзләрендә татар теле,мәктәпләре үсеше,татар мәктәп биналары турында бер сүз булмады.Шунысы биик гәҗәп.

Иркә ханым,менә шундай УРЫНБАСАРЛАР булганда,татар бетәчәк. Думадагына түгел, вәзирлекләрдә дә милләт җанлы кешеләр кирәк,күрәсең чын татарларны вәзирлеккә якын җибәрмиләр!?

Шулардан чыгып,монда төкерек чәчүебезне, берберебезне мыскыллавыбызны кирәксез гамәлләр дип исәплим.

Как старая еврейка говорила:
\"Если по мне,по моему характеру...\" я бы начал с налога.
50х50 булганда без үсүдә идек,95% ны җибәрә башлагач үсеш тукталды.
Казан ханлыгы налогны 10% гына җыйган бит. БУЛДЫРУНЫҢ да чиге бар. Гомер буе булдырып булмый,картлык сиздерә башлый.

Заманында булдырдылар. Хәзер вәзгыят үзгәрде,иске шаблон эшләми (мөмкин дә түгел). Яңалыкка яраклаша башларга кирәк. Татарның (аракы эчмәгән вакытларда) башы эшли,хәйләкәрлеге зур иде.Ул вакытта татар өч тел белә иде.
Хәзергеләр (эш башындагылар) БЕР генә тел беләләр,аракы эчәләр!

Әйтегез,аңлатыгыз әле,неграмотному,нишләп татар мәктәпләре балалар бакчасы бинасында,җимерек иске биналарда урнашкан? Ник татар-инглиз-кытай-фарс-гарәп телләренә ,яңача җихазланган биналарда укыта алмыйбыз, татар балаларын?
Кем гаепле,кемнең кушуы буенча эшләнә болар татар мәркәзендә?
Кем кайгыртсын,үзе кайгыртмаса,татар????
Аңламыйм.
Талеранлык дип акылдан шаштыгыз бугай инде. Үз дәүләтең булмасын,үз телең булмасын,үзең 95% ясак түлә,тагын толерантлык дип саташып йөре. Көлке бит.

№119 (52305) / 21.08.2010 09:32:50

Мәкаләдә йомшак кына итеп, иң кирәк, төпле сүз әйтелгән ,,дәүләтне күләгәдә калдырып.......Туфан абый.Язучы, 20 елдан артык депутатлык рәхәтлеге чигеп, шуңа аркаланып күп китаплар бастырган, гәҗит битләрендә даими этенеп, хакимият тирәсендә бөтерелүдән тәм тапкан Туфан, шуны белмиме ?.Бер балык башы чәйнәүдән туктагыз инде.Татар теленең яшәү, эшләү, аралашу өчен ( балаларның туган тел аша формалашуы -- интелектлары югары булсын дисәк)кирәклеген аңлаган дәүләт әһелләре кирәк.Шәймиев та 4 сыйныфка кадәр укысалар җиткән ди. Туфан агай да шуны сөйли. Тел бит ул белү өчен, экзотика өчен генә кирәк түгел. Аңа җәмгыяттә ихтыяҗ булырга тиеш. Иң пүчтәге афишаларга да тәртип кертә алмыйлар бит. Кая ул университет. Ярый да чит илдә яхшы яшәгәннәр, ностальгия рәвешендә, экзотик ихтыяҗларын шулай канәгатләндерәләр. Авыр хәлдә калганнары күптән югалып беткәннәрдер инде.Имеш Туфанныкылар белә. Тапты чагыштырырдай нәрсә. Бу инде гади кеше ихтыяҗларын белмәү, алар күлмәгенә кереп карау сәләтен югалту. Гади кешенең, гаиләнең уе милли аң кысаларында гына яшәми.Ул баласының тормышта аяк басып торырдай урын табуын тели.Тормышта кирәк булуы чамалы,аннан башка да бик җайлы яшәп булуын күреп, баласын татар теле белән бимазаламый. Чөнки күреп тора дәүләт кешеләре, депутат һ. б.рус телендә сөйли. Министрларга татарча интервью бирү газап, ТНВ дан телне яхшы белүчеләр сирәк күренә. Урамга чыгып сораулар биреп йөрсәләр, адәм рәтле сөйләшүче татар таба алмыйлар. Проблема турында бихисап күп тапкырлар сөйләшә башласаң, чишелмәсә дә проблема булудан туктый. Чөнки аннан бар да туя.Шулай итеп халыкның сизгерлеген үтмәсләндерәләр ахры безнең аксөякләр.Нихәл итмәк кирәк перспективасы булмаган - тишек корабтан күселәр кача. Бата башлагач күчеп утырырга көймәсе булган, телебезгә әлегә файда, рухи чыганак итеп караганнар тел чарлый.Туфан ага үзенең хакимнәр кулындагы уенчык - пар чыгару механизмының бер шөребе икәнлеген аңлый микән ?. Әллә, белеп халыкның күзен буамы? Безнең колхозда бер оратор бар иде, җыелышларда рәисне тәнкыйтли торган, җыелыш беткәч хуҗалар белән рәхәтләнеп аракы эчеп, үз мәнфәгатләрен хәл итә торган. Рәис тә отышлы хәлдә, хәлне шәбрәк белүчеләр өстәп сүз әйтергә өлгерми кала. Халык та әйтелде дип тынычлана. Бар да отышта,шат, пар чыкты бит. ( драматург өчен менә дигән тема, бушка бирәм )Бәлки безнең татар депутатлары шул рольдәдер. Ихлас, чын мәгънәсендә милләт өчен янып - көя торган кеше дистәләгән еллар буе бер мәгънәсезгә анда утыра алмый.Имеш аның урынында башка кеше аның кебек мөнбәрдән сөйли алмас. ,,Ирек мәйданындагы,, интервью сафсата бит Туфан ага. Бер танышым кебек гел гәҗит битендә күренеп даһилыгыңны тәкрарлыйсың. Юк шул син даһиның шәүләсе генә. Ситуациягә карап төсен һәм фәлсәфәсен үзгәтә торган нәрсә генә.Әгәр син татарны бетерү сәясәтенә карата бөтен кәҗә медалләреннән баш тартып, протест йөзеннән оппозициягә баса алсаң гына чын интеллегентка әверелеп, халык хәтерендә калырсың.Күрсәт үзеңне, әле соң түгел. Гафу ит Туфан ага катырак язылды.Үз бәхетенә оеп, үз йөзен югалтып барган язучыбызны, депутатыбызны айнытып җибәрү өчен сибелгән салкын су итеп кабул ит.Депутат түзәргә тиеш.Сезне мактаучылар болай да җитәрлек. Юбилеегыз белән котлап, гаилә иминлеге ,сәламәтлек теләп калам.

№118 (52285) / 20.08.2010 21:51:11

Күке


Мин дә, тәнкыйтьләүче башкалар да шәхескә кагылмадык. Алайса милли эшләр комитетындагы кешеләргә номерлар куйыйк. Барыбер булыр иде.

Туфан әфәндегә закон чыгаручы буларак, милли эшләр комитетында утыручы буларак претензиям - 100 нче тапкыр әйтәм - минем Конституциядә язылган хокукымны юкка чыгарырга маташу. Без шул турыда сөйләшәбез. Рәшит Минһаҗ хаклы, Туфан әфәнде - хаклы түгел.
Әгәр татар телен гаиләгә кире тыгарга уйлый икән, бетергез ул комитеттагы милли сүзен, һәм комитеттагылар өйләрегезгә таралышыгыз. Логика шулай куша. Гаилә, гаилә кодексы көйләр барысын.

№117 (52262) / 20.08.2010 17:24:59

Шайтан таягы, аларын ук язап тормаган идем инде, бик белеп сөйлисең. Менә хәзер укыту сыйфатын укытучыларга ноутбуклар биреп (материалҗ җаваплылык, тик эш буенча гына куллану, һ.б.)күтәрмәкче булалар.

№116 (52260) / 20.08.2010 17:10:43

Дөреслек:), Нәрсә сөйлисез сез? Яңадан укып чыгыгыз. Мин Илнең әтисенә кагылмадым, аны хурламадым. кайда хурлаган урыны. Мин аны киресенчә, бик яхшы кеше буларак беләм. Ә Ил мине бик яман мыскыллады ул чакта. МИн чагыштырдым гына, әтиегез бик яхшы кеше, ник сез шундый дорфа ыкланысз, мәгънәсендә. Мин бит судка документлар әзерләдем. Экспертлар минем тарафтан Илга карата да хурлау тапмады.
Мине яратмыйсың икән, яратма, тик хурлама гына. Шәхескә кереп китмәгез. Минем беркайчан да шәхесләргә кагылганым юк. табып бирегез, кагылсам, гафу үтенермен. Мәкаләрне, репликаларны укыганда күңел күзе күрмәсә, дөресрәге күрергә теләмәсә, майгай күзе ботак тишеге, була. сез исемнәрегезне кат-кат алыштырып та ничек кенә чеметкәләргә теләсәгез дә, минем тирем калын. ә авыртырлык булса, җавапсыз кала торган гадәтем юк.

Әйдәгез, депутатлар списогын да күрдегез. Хәзер Туфан абыйны ул исемлектән чыгарырга гына кирәк инде. ату, мондагылар фикеренчә, ул пычратып утыра исемлекне, артка сөйри.

№115 (52252) / 20.08.2010 16:41:38

күке, 
әлбәттә, әйтергә. Мин шул шәхескә кагылмагыз дигәнгә генә ишарәләдем. Туфан ага түгәрәк өстәлдә телне гаиләгә генә бикләргә димәгән инде, әлбәттә; тик 90 елларда шул гаиләдән (кухнядан) якты дөньяга көч-хәл белән тартып чыгарган телебезне кире гаиләгә кертеп кысарга омтылучылар күбәю сәбәпле, Туфан аганың сүзләре халыкның авырткан җиренә как раз килеп тигән. Һәм ударны үзенә алган. Мин шулай аңладым. Депутат буларак, аның мөмкинлекләре монда утырган һәрберебезнекенә караганда күбрәк. Андый зур аксакалларыбыз алга таба сүзләрен уйлап сөйләсәләр яхшырак булыр иде.

№114 (52251) / 20.08.2010 16:32:35

дөреслек син хаклы әлбәттә.

ләкин монда Туфанның шәхесенә, бабаларына тимәдек. иҗатына бәйләнмәдек. депутат буларак кәнәгат ләндерми икән нигә әйтмәскә?

№113 (52250) / 20.08.2010 16:24:44

Дөреслек монда:)))
Менә карап чыктым да әле язмаларны, Илфат әфәнденең "шәхескә кагылмагыз" дигәнен укып, гаҗәпләндем димме соң инде (№69). Ил белән низагы искә төште. Илнең шәхесенә кагылмаган идемени? Әтисен искә алулар, бабаларын... Менә шуңа күрә күбебез псевдоним белән яза шул инде. Үзеңнеке үзәктә, ди. Ачылсаң - беттең, язмаңны түгел, үзеңнең шәхси тормышыңны, яшьлек-картлыгыңны, әти-әниеңне критиковать итә башлыйлар. Держись кына:)))

№112 (52247) / 20.08.2010 16:05:57

СССР таркалды,ну и что. Егылып үлмәдек бит.))))
Менә олы кеше сүзе диген син аны...
* абзый?
ә мин хәтерлим ул көннәрне. әти-әниләребезнең ничек балаларны аякка бастырыйк тагын ниләр булыр икән дип шомланып йөргәннәрен.
хәзер миндә дә бар ул шомлану. тагын бер тапкыр җимерелгән илдә, гомеремнең күбрәк өлеше яшәлгән көенчә тагын бер тапкыр с нуля???
җимерелгәннән соң ничә тапкыр аякка бастырылганыбызны санап гыйбрәт алыргадыр бәлки?
Алла сакласын!
әле реформаларыннан да айнып булмый, ә сез тәгаен җимерелү дисез!

№111 (52243) / 20.08.2010 15:03:29

Мәктәптән! Килешәм фикерегез белән.РОНОга кирәсә-кирәкмәсә дә ОТЧЕТ тутыру нужасы турында гына язмагансың.Анда күпчелек ШЫР наданнар утыра,чөнки күбесе үз көчләре белән түгел,ә "сакаллы" абзыйлар ярдәмендә номенклатурага килгән затлар.Шул ук улымның беренче укытучысы,саф татар булып та татарча сөйләшә белмәгән Э.Сафина (бывший зав.РОНО Совет районы) иде.Аның ярты миллион сум акчаны үзләштереп,суд юлында йөрүе безне гаҗәпләндерде.Азинода ачылган яңа мәктәпләрне җитәкләгән кайбер директорлар да шул юл белән баеды.Мәктәптән куылып,хәзер 305 нче балалар бакчасында зав.булып эшләүченең (чөнки \\\"сакаллы\\\" абзые бар)хәтта чүп савытларыннан чек җыеп йөрүен күргәннәр,алтын-көмеш медальләрне сатып ятуы белән дә даны чыккан иде.Утыртмадылар бит!Менә шуннан соң эзлә инде син ДӨРЕСЛЕКНЕ!!! Төкерәләр алар синең татар телеңә...

№110 (52240) / 20.08.2010 14:50:17

Кактус - әфәнде тугел ич ул, абыстай, элеккеге Сэхибжамалыбыз.

№109 (52238) / 20.08.2010 13:37:25

Иркә, аксакал дигән сүз сезнең өчен ни дә булса сөйлиме. Әллә сез үзегезне генә бердәнбер остабикә дип уйлыйсызмы?.

№108 (52235) / 20.08.2010 12:41:22

Бер төрле уйлау - бедәмлек түгел,шулай. Әммә синең дөрес уйламагыныңны күрсәткәнне, порошок итү,ансы икенче эш. Эшләгән кеше кулисасына таяк тыгу,аяк чалуны, бердәмлеккә илтми шул. Сайтта бу ачык күренә,ә тормышта тагын да,анда акча хөкем сөрә. Сайтта акчада юк үзе, әммә за так дүбәслибез,мыскыллыйбыз бер-беребезне. Татар татарны терпеть не моҗет. Любой эшләгән эш, синеңчә булмаса, "дөрес" түгел и китә төкерк чәчү. Яшәгән тормышта тагын да куркынычрак....изәләр, сыталар, үтрәләр.
Татар телен саклауга,үз дәүләтебезне төзәргә бер нинди дә препосылкалар ЮК! Мин-минлек бик зур.

Сүз сөйләү,сөйләшү үрнәге итеп, Кактус әфәнде язмаларын алырга була. Монда ,хотя бы, аның үрнәгендә сөйләшә-аңлаша алсак(мин-минлексез),бер адым булса да алга китеш булыр иде.
Иркәдә клановая защита сизелә, сүзләрендә. Үзенә яхшы,
комфортно булса,башкаларга ничек булсада ярый.
Иркәдә зоопарк синдромы бик көчле,империянең таркалуыннан курка(как бы чего не вышло). Күп илләр узды инде аны. Англия,Португалия,Франция,Испания колонияләре уздылар ул юлны. Яшиләр аднаке. СССР таркалды,ну и что. Егылып үлмәдек бит.

№107 (52234) / 20.08.2010 11:41:57

Иркә, Батулла язмасы астына да күз салыгыз эле, шунда сезгә сораулар язган идем.

№106 (52233) / 20.08.2010 11:38:49

Комитетлар һәм аларнын составы менә монда: http://www.gossov.tatarstan.ru/komitet/

№105 (52231) / 20.08.2010 11:04:06

Бердәмлекне - бер төрле уйлаудан аера башласак иде. Бер төрле уйлаудан, Аллаһы сакласын. Бердәмлек - тәнкыйть, төрле фикерләр булмау түгел ул. Җәмгыятьтo төрле мәнфәгатьле, карашлы группалар була. Бездә алар да формалашмаган, җәмгыять- аморф бер масса. Менә шул төркемнәр, уртак мәнфәгатьлщре булганда берләшеп уртак мәнфәгатьләрен яклыйлар. татар беоләшә алмый дигән тезисның дөрес түгелле турында сөйләшәсе бик килә.

Мисал. рафис Кашаповныд урта белем саклаү турында форумы булачагы турында язды. ТОцта. ул форум узып, мин анда барам икән, берләшү шул була. Ләкин мине бер факт тотып тора. Нәкъ менщ бердщмлекне дцрес трактовкаламаганга. Кашапов -cәясәтче. Ул татар дәүләте турында сөйли. Мин сәясәтче түгел, Россиянең бүген-иртәгә җимерелүеннән катастрофически куркам.Бер дәүләт җимерелүен күрүем миңа җиткән. Әмма Кашапов белән безнең интереслар туры килә икән, без бергә була алабыз. Менә бу - берләшү була. Ләкин ул һәи мин ике басу чәчәкләре.тулаем бертөрле уйламаячакбыз. Аның- үзе булырга, минем үзем булырга хакым бар.Һәм бу нормаль. берлщшъ шулай бкла ул. Бөтен татар Туфан ни әйтер, ул әйтсә дөрес була инде ул түгел.

№104 (52230) / 20.08.2010 10:48:34

Менә милләттәшләр,бу сайт дәү. думасы да түгел,шулай да уртак фикер юк. Татарның бердәмлеге шушында бииик ачык күренә. Берсеннән берсе акыллы,һәр берсе "дөрес юлдан бара",һәр бересе "дөрес сөйли" - барсы да "акыллы". Шушы акыллылык бәләсе аркасында ,шушы көнгә калдык.

Туфанмы ул,Рәзилме ул үз мәнфәгәтьләрен кайгырта. Водапянлар ,Захарлар,Еремейлар үз илләрен кайгырта,үз телләрен яклый.
Чыннан да бер Туфан ни коландра алсын?
Минемчә монда сүз алдагы тормыш,ана теле турында,исән татар булып калуыбыз турында.....

№103 (52229) / 20.08.2010 10:25:49

Мәдинә, бу депутатлар, төрле комиссияләрдә эшлиләр. Һәркемнең -үз юнәлеше.
Мишәр, милли,фәнни коитеттагыларын чыгарып санагыз. Сорау һәм тәлапләр менә шуларга.


Аерым рәхмәт, кабатлап "Ватаным Татарстанга!" Рәшит Минһаҗга.

Кубрәк Туфан ялнынланып чыга, түгәрәк өстәлгә бөтенесе өчен җавап бирергә аны җибәргәннәр, өстенә алган- бу аның проблемасы.

Роберт Миңнуллинга, әйдә алайса, моннан сорау җибәрик. Интернетчыларга җавап бирә башладылар бит хәзер. Чынлап җавап бирмәсме икән???? Татар халкының киләчәге - кишер басуындагы 4 класс белемле аборигеннар резевациясенә ничек карый? Татар телен гаилә эченә куып кертүне диаспорага әйләндерү дип йомшаграк сүз белән әйтеп булыр иде дә, без читтән килгәннәр түгел. Нәкъ менә агачтан төшеп ерак китә алмаган аборигеннар резервациясенә әйләндерү. Әйдә алайса 4 класс белемле итик.Рәхмәт.

Кайбер нәрсәләрне яшереп кала белмәүчеләр бар шул. Күпме зыян салалар. Бүгенге заманда фән, милли комиссиядә комп белән эшли белмәгән 75 яшьлек карт утыра. Бу бит читтән караганда шулай. Аңа ,әлбәттә, 4 класс белем төс. бу юлысы шәхескә кагыласыз димәгез! Ник әйттегез, белми, дип. Миңа оят булды. Бер англия лордлары турында кинода бер лорд, бү люмпеннарны телләрен авыз эчендә тота белмәүләре бетерә дигән иде.Шул сериядән.

№102 (52226) / 20.08.2010 08:37:57

Татар фамилияләре күпме монда... Әйдәгез, А хәрефеннән башлыйбыз. Монда бит эшләреннән җибәрелеп, тавышлары чыкмасынга депутат ясалганнар күп. Алардан ни? Боларда хәтта маразм да булмаячак, беркайчан беркемгә берни эшләмәгәннәр, эшләмиләр һәм эшләмәячәкләр. Кызык, врачларга нигә кирәк ул депутат булу, аларның төп эше дәвалау түгелмени. Халыкны дәваларга тиешле, Гиппократ анты биргән кеше һәр минутын үз эшенә багышларга тиеш.Бакировны әйтәм. Илшат Әминовның депутатлыгыннан булган файданы сөйләп бетерә торган түгел инде, анысы - без комментариев. Бу исемлектә татар өчен тырышучы, җанын шайтанга сатмаган өч кенә кеше бар -Туфан, Рәзил, Фәрит Мифтахов. Кем дәвам итә ала бу исемлекне?

№101 (52224) / 20.08.2010 07:16:01

Менэ купме депутат анда!!!!! Фас!!!!

Список депутатов Государственного Совета Республики Татарстан четвертого созыва.
АБДУЛЛИН Камил Фергатович
АБДУЛЛИН Талгат Мидхатович
АМИНОВ Ильшат Юнусович
АХМЕТЗЯНОВ Ислам Галиахметович
БАКИРОВ Растям Сайфуллович
БАРЫШЕВ Леонид Анатольевич
БИКМУЛЛИН Альберт Лутфуллович
БОГАЧЕВ Евгений Борисович
БУДАРИН Виктор Николаевич
БУСЫГИН Владимир Михайлович
ВАЛЕЕВ Наиль Мансурович
ВАЛЕЕВ Разиль Исмагилович
ВАЛИЕВ Фоат Валиевич
ВАСИЛЬЕВ Валерий Павлович
ВОДОПЬЯНОВА Татьяна Павловна
ГАДЫЛЬШИН Мурад Асфандиарович
ГАЗИЗОВ Генар Янбакович
ГАЙНУЛЛОВ Мунир Анварович
ГАЛЕЕВ Марат Гадыевич
ГАЛИМОВ Разиф Хиразетдинович
ГАЛЯВОВ Асфан Галямович
ГАНИБАЕВ Рифат Шагитович
ГАНИЕВ Ильшат Газимович
ГЛУШКОВ Геннадий Николаевич
ГРИГОРЬЕВ Андрей Парамонович
ГРИЦКИХ Владимир Иванович
ГУСЕВ Александр Петрович
ДЕМИДОВ Алексей Алексеевич
ЕВДОКИМОВ Александр Сергеевич
ЕГОРОВ Иван Михайлович
ЕРЕМЕЕВА Гузял Вилсоровна
ЕФИМОВ Евгений Петрович
ЗАКИРОВ Ринат Зинурович
ЗАХАРОВА Светлана Михайловна
ЗАХМАТОВА Анна Андреевна
ЗИГАНШИН Равиль Хабибуллович
ЗИЯТДИНОВ Азат Шаймуллович
ЗУБАРЕВ Вячеслав Викторович
ИВАНОВ Леонид Иванович
ИЛЬЯСОВ Радик Сабитович
ИСАЕВА Анастасия Георгиевна
КАГАРМАНОВ Марат Шаатович
КАНТЮКОВ Рафкат Абдулхаевич
КАРИМУЛЛИН Дамир Заудатович
КОЛЕСОВА Анастасия Николаевна
КОЛЬГИН Николай Васильевич
КОНДРАТОВ Владимир Петрович
КОСТРИН Валентин Иванович
КУЗЬМИНА Людмила Васильевна
ЛЕОНОВ Владимир Александрович
ЛИПУЖИНА Валентина Николаевна
ЛОГИНОВ Василий Платонович
МАВРИНАЛилия Николаевна
МАЛЫХИНА Лариса Витальевна
МАХЕЕВ Вадим Евгеньевич
МИНГАЗЕТДИНОВ Ильдус Анварович
МИНГАЗОВ Вагиз Василович
МИННУЛЛИН Роберт Мугаллимович
МИННУЛЛИН Туфан Абдуллович
МИРГАЛИМОВ Хафиз Гаязович
МИРОНЧЕНКО Валерий Николаевич
МИФТАХОВ Фарид Фаизович
МУСИН Роберт Ренатович
МУСТАФИНА Файруза Зуфаровна
МУХАМЕТШИН Фарид Хайруллович
НИГМАТЗЯНОВ Азат Робертович
НУГУМАНОВ Рафил Габтрафикович
НУРУТДИНОВ Рафаил Фаттахович
ПРОКОФЬЕВ Артем Вячеславович
ПУЗЫРЬКОВ Кирилл Юрьевич
РАТНИКОВА Римма Атласовна
РАЧКОВ Сергей Геннадьевич
РЫБУШКИН Николай Николаевич
САДРИЕВ Исхак Аюпович
САДЫКОВ Марат Наилевич
САЙФУТДИНОВ Антон Ринатович
САЛАХОВ Мякзюм Хамимуллович
САЛИХОВ Илгиз Мисбахович
САМАРЕНКИН Дмитрий Анатольевич
САМИЛОВ Валерий Иванович
САФИУЛЛИН Дамир Харунович
САФИУЛЛИН Илсур Миннурович
СИМАКОВ Андрей Анатольевич
ТАБАКЧИ Гульнара Альбертовна
ТАРКАЕВ Александр Никитич
ТАХАУТДИНОВ Шафагат Фахразович
ФАРДИЕВ Ильшат Шаехович
ФАХРУТДИНОВ Альберт Шамилович
ХАЙРУЛЛИН Илшат Назипович
ХАЙРУЛЛИН Марат Ильдусович
ХАНБИКОВ Ринат Сагитович
ХАРИСОВ Ринат Гатинович
ХУСАИНОВ Рамиль Равгатович
ХУСНУТДИНОВ Наиль Кадырович
ШАЙХУТДИНОВ Рашит Рахипович
ШАРИПОВ Алмаз Хантимерович
ШАРИПОВ Ронис Накипович
ШАРИПОВА Аида Фанилевна
ШИГАБУТДИНОВ Альберт Кашафович
ЯГУДИН Шакир Шахмедович

№100 (52223) / 20.08.2010 01:41:16

Мәдинә, рәхмәт сезгә. Аек фикерле кеше табылыр икән. Дәшми кала алмыйм. Мин Туфан абыйны тәнкыйтләүгә каршы түгел. кит, дип сөрән салучыларга, "на мыло" дип олы кешегә сукмак күрсәтүчеләргә аптырадым. парламенттагы 100 депутат эшли, бер Туфан абый кирегә сөйрәүче булып чыккан. Бездә, ошамый икән, атарга, кисәргә!!! Болай ярамый бит, җәмәгать. Әйе, слабыйрактыр Туфан абый да. Ә башкалар кайда? ник эшләгәннән генә сорыйбыз без? Үзебез хәтта сайлауга да бармыйбыз, үзебез кычкырабыз... ах, да, монда кычкырырга була. бу бит форум. Монда кыюлык кирәкми. Эшләгән урында да күрмиләр. Проблема булмаячак. Ә насолить можно...
кемнәргә ошамый Туфан абый, үз исемегезне күрсәтеп тәфсилләп языгыз ачык хат, Туфан абый җавабы белән бастырам газетада.

Туфан абыйның фанаты түгелмен. Бик хөрмәт итәм ул кешене.

Борчылмагыз, Ул инетны белми. Һаман да каләм белән язып утыра. Балалары оныклары һишчиксез җиткерер. Әмма мондагы шакшылыкны Туфан абый үзе күрми калса, яхшырак булыр.

№99 (52222) / 20.08.2010 01:22:05

"Отставкага китсен"дип төкерек чәчүчеләр телен тешләвен теләүчеләр түгелмени. Мин бар комментарийларны укып чыктым, туган. Кайберәүләрнең артык агрессив икәнлекләре белән син килешми булдыра алмыйсың, шулай бит. Кайберәүләр ачыктан ачык кимсетүгә, яшенә ишарәләүгә күчә. Үзенең ничә яшьтә икәнлеген белә булыр ул, кабат кабат ассызыкламасак та...

№98 (52220) / 20.08.2010 01:01:32

Мәдинә,
//Биредә менә Туфанның телен тешләтергә тырышучылар күпме.//

Сез айдан төшкән кебек. Киресенчә, ник Туфан абый телен тешләгән, нигә татар телен элеккеге кебек якламый хәзер - авыр вакытта? дигән бәхәс бара мында. Кемдер ул элек тә яклады, хәзер дә яклый ди, кемдер ул арыды инде, булдыра алмый, башка кеше якласын ди. Беркайчан да якламады диючеләр нигә якламады, хисап бирсен, без бит аны һәм башка депутатларны нәкъ менә шуның өчен сайлап куйдык диләр.

А ту... Әллә ни уйлагансыз. Камментларны укыгыз игътибар белән.
Халык әллә кая таралышты. Әллә шушы вакыттан йокларга җыеналар инде...

№97 (52219) / 20.08.2010 00:47:43

Әле менә яңа гына Казан турында мультфильм күрсәттеләр. Катерга утырып Казан елгасыннан йөзеп баручы урыс аюы әйтә азактан: "Народов много, а страна одна", ди. Мескен урыс әле һаман "страна"ның юк икәнлегенә ышанмый.Сез биредә утыручылар хәтерлисезме, язын бугай Татарстанга Мәскәүдән килгән бер янган чәчле марҗа"Ваши дети забыли, что җивут в России. На вопрос"В какой стране живете", отвечают"В Татарстане"дип безне шаккаттырып киткән иде. РФ мәгариф министрлыгыннан иде ул. Мәскәүгә безнең телне тешләү кирәк.Мәскәүгә генә түгел. Биредә менә Туфанның телен тешләтергә тырышучылар күпме. Ул телен тешләсә - тынычланырсыз инде. Никларыгызны лозунг итеп күтәреп, ирек мәйданына чыгып "геройлы, геройлы" уйнарсыз. И, кычкырырсыз,
и, кычкырырсыз - беркем ишетмәс. Мин урыс мәктәбендә укыдым. Чи урыс телендә укып өйгә кайткач, урысча сөйләшергә маташып карый идем, кызык бит. Әни миңа бер генә тапкыр әйтте: "Урысчаңны урамга чыккач урыс белән сөйләшерсең", диде. Бер генә урысча сүземә дә җавап бирми иде. Гади кешенең үз педагогикасы. Миңа тормышта гел татар теле кирәк булды, ул ашатты, әле дә ашата, русча да урыстан ким сөйләшмим.Туфан абый сүзләрендә хаклык, гаиләдә туган телгә хөрмәт тәрбияләнә. Минем иптәш кызым баласын көчләп рус мәктәбенә бирде. Кайчандыр үзе авыл мәктәбеннән килеп, русчасы булмау сәбәпле шактый проблемалар белән очрашкангадыр.

№96 (52218) / 20.08.2010 00:12:15

бусы турында да әйтим җае чыккач.
минем бала укый татар дәресләрен. ләкин программаның ничек авыр икәнлеге.. шаккатмалы. ул озын-озын текстлар, ул дилбегә буе сурәтләү чаралары! без татар мәктәбендә 5-6 класста укыган авыр -авыр шигыр ләр балага җәза! ул аны телдән куркыта, хәтта нәфрәт уята! башта аларга матур, тиз ятлана торган көлкеле шигырләр бирәсе иде бит 2-3 класс баласына.
вупшеп -На мыло!- мондый дәреслек төзегән кешеләргә, хотя дәреслек гаепле түгел, ул олырак классларга гына адресланырга тиеш!
ә урыс телле балаларга дигән китап бакча балалары өчен язылган кебек. шул "5" леләргә әй үртәлә соң безнең чын татар балалары..

№95 (52217) / 20.08.2010 00:09:25

Дөрес әйтәсең Күке. Менә япь-яшь свежий кадр Миңнуллиныбыз мыек астыннан елмаеп утырамы ничә еллар? Утыра. Ә нигә утырмаска. Утырыр да әле, алла боерса. Сораучының авызын ябарга мастерлар бар бит.

№94 (52216) / 20.08.2010 00:01:46

Күке, бу татарча уку турында түгел, атнага 4 дәрес татар теле өйрәнү турында. Рус подгруппасы чит тел шикелле өйрәнә, татар подгруппасы бераз тирәнрәк. Яшьләрнең (ата-аналар ) милли үзаңы турында әйтүем иде.

№93 (52215) / 19.08.2010 23:52:20

Мәкалә ошады. Кыстати, ул безнең заксобрание бармыни әле, эшлиме? Бер мәлне главалар әбизәтелне депутат булырга тиеш иде бугай - менә шуннан уйлап карагыз инде "демократия"нең нинди икәнен. Исполнительный белән законодательный властьларны бутап бетергән иде бабаларыбыз...
Иркә белән килешми булмый - декорация эчләрендәге декорацияләр...
Әйе, хәлләр әйбәт түгел - гел чигенү, гел артка..
Миңа бабай ханлыгы кирәк түгел, шулай да, бүгенге хәлләр дә кәнәгатьләндерми. "Алтын урталык" та була алмый.

№92 (52214) / 19.08.2010 23:51:42

впрочем Миңнуллинның тегесен искә төшерү дә бик урынлы Мәдинә. бөтенләй ышыкта утыра.

уйлап-уйлап торам да.. менә икенче сайлауларга хәтле вакыт бар бит. бәхәснең файдасы булмыйча калмас. бөтенесен истә тотарга тырышырбыз

№91 (52213) / 19.08.2010 23:47:28

4 сыйныфтан соң БДИ кертеләчәген беләсең булыр мәктәптән! гел татарча укыган бала ничек бирер икән аны рус телендә? хәзерге Петерсоннарны балалар болай да көчкә җырып баралар әле. җитмәсә имтихан дип тә куркыткач.менә ата-ана "теләге" ничек барлыкка килә ул!!
Шушы барлыкка килү "механизмы" кабул ителүгә юл куйды шул хөрмәтле халык депутатлары.
кемнәргәдер:юк ярамый,бу безнең конститу.иягә дә каршы килә! дип кенә әйтергә иде бит...

№90 (52211) / 19.08.2010 23:44:45

Татар депутатлары арасында Әхмәтҗанов, Бакиров, Шакиров, Роберт Миңнуллин фамилиялеләр дә бар. Алардан ни дә булса таләп итәргәме, әллә утырсыннармы тыныч кына авызларына су кабып. Тагын бик күп фамилияләрне атап булыр иде. Иркә, әйдәгез шулар хакында да сөйләшеп карыйк әле. Сез аларның күбесен белгән кебек сөйләшәсез. "Урра, урра, афәрин" диярлеге кем ул депутатларның. Туфанга карата фикерегезне беләбез, исеме кайда гына килеп чыкса да"манчучы"ларның иң активы сез. Үзегез хөрмәт иткән депутатның исемен атагыз, зинһар.

№89 (52210) / 19.08.2010 23:42:40

Пәрвәр, ул журналистлар ник теш кенә шыкырдата соң, аларда да маразм башланмагандыр ич? 90нчы елларда ачлык игълан иткән Газинур Морат, трибун шагыйрь Ркаил Зәйдулла, халык шагыйре Равил Фәйзуллин, Референдум турында китаплар язган Рафик Юныс... алар кайда? Ник дәшмиләр? Берләшмиләр? Личный интереслар милли гамьне җиңгәнме?

№88 (52209) / 19.08.2010 23:41:31

Власть бөтен урынга үзенең кешеләрен тыга. Клан барлыкка килде. Демократия - юк сүз. Сицилиягә әйләнеп барабыз бит, шуңа йөрәге кайный халыкның. Тик Туфан да, Разил дә Катани түгел, киресенчә, Терразинига әйләнеп баралар. Катани тумаган әле бездә. Тумас та кебек.

№87 (52208) / 19.08.2010 23:36:21

Ярар, Туфан абыйны калдырыгыз инде. Менә яңа уку елына класслар, группалар комплектлаштырабыз. 32-34 балалы класслардан татар төркеме ясарга 8 бала җыеп булмый, ә ярты класс диярлек татар фамилияле, исемле. Кечкенә балалар бик теләп өйрәнәләр дә өйрәнүен, тик ата-аналары 1 класска язылуга, татарча белгән баласын да рус телле балаларга татар теле укыту төркеменә (рус подгруппасы)кертү өчен "барын да эшлиләр". "Балага җиңелрәк булсын!" Менә шундый хәлләр...

№86 (52207) / 19.08.2010 23:33:10

Пачаму шума мыногы, ә драки нэт?
Иркә, тавык ничегерәк анда, ашап аласы иде. Буларга каршы көч кирәк атусяк.

№85 (52206) / 19.08.2010 23:29:36

мишәр дускаем! бер 5-6 еллар элек кенә: әле ярый бездә Туфан абый бар! - дип куана идем мин дә.

ләкин үтте берничә ел. зур-зур җыелышларның урысча гына баруларын (сессияләрен әйтмим дә инде) татар гәҗитләренең эчтәлеге кемнәрнедер мактауга гына әйләнеп калгач ( әле яшисе бар бит !) Казан зур тизлек белән урыслша башлагач,( ә берничә ел элек кенә урыслар исәпләшә башлаганнар иде!) менә шуннан нәтиҗә чыга инде ул.

№84 (52205) / 19.08.2010 23:22:17

Бәйләнмәгез Иркәгә! Үзе ничек уйлый, шуны яза. Язганнарында дөреслек ярылып ята. Яклаучылары бар!

№83 (52204) / 19.08.2010 23:19:51

Пәрвәр, Туфан ага алай-болай Боек Ватан сугышын организовать итмэгэние икэн?

№82 (52203) / 19.08.2010 23:17:01

№81 (52202) / 19.08.2010 23:14:10

Иркә белән тулысынча килешәм. Туфанда маразм башланды, элек кычкырган бөтен сүзләреннән кире кайтты. Дәүләт татар теленнән йөз чөерде, татар матбугатын кортчычлар кулына тапшырды. Хәлләр үзгәрә, дип өметләнгәндә, пар казанының капкачын урыс патшасының медале белән бастырып куйдылар. Татмедианың татар мәдәниятен , матбугатын бетерүгә керткән зур хезмәте тиешле бәһәсен алды... Мескен журналистларга теш шыырдатырга гына калды...

№80 (52197) / 19.08.2010 22:55:32

Цитата: “ Монда язылганнардан соң минем:"Туфанны на мыло!" - диясем килә.”

Мотив? Бу дорфа түгелме? Дәлил?

Цитата: “Бу ике иптәш БАБАЛАРЫБЫЗ казанышын юкка чыгаралар. Алар 20еллардагы канлы көрәш нәтиҗәсе иде. Һәм бу чигенеш шушы ике кеше Вәлиев, Миңнуллин катнашында бара. Чынлап "тарихи" шәшхесләр булачак болай булса. Тискәре билге белән.”

Аңлешлылык ягыннан железобетон измә.... Тискәре билге белән шушы ике иптәш билгеләнгәч, калганнар кем була инде. Мин бары башкаларның хезмәтеннән хәбәрдәрме сез, дип кенә сорыйм. Болар эшли, эшләми, дип исбатламыйм. Бәлкем чынлап та, парламентта Туфан белән Разил генә тормоздыр? Алар тоткарлый мәгарифне, телне... Башкалар әллә ниләр майтарасы булганда...


Цитата: “татарча урта белемне юк итүдә астыртын эшләүләрен генә күрәм.”

Мәсәлән... Бу гаепләү, юридик яктан нигезләнгәнме? әллә Иркутскиадгы судья чыгаргандай охшаш хөкемме?



Болар күзгә бәрелгән 1–2 язманы укып кына килеп чыккан төртмәле нәрсәләр. Моны тизәк белән буяу дими ни дисең?!
Иркә, форум-форум белән, ләкин һәр сүз дәлилләнгән булырга тиеш. Гомуми гайбәт дәрәҗәсендәге, “ошамый, и все”, булырга тиеш түгел. Аптырагач Илфат син үзең нәрсә эшләдең, дип тә сорап карадыгыз. Иркә теләге тормышка ашса, Туфан абый китәр, достойный кандидат килер. Ләкин Иркә аны сайларга барыбер бармаячак. Аннан башка хәл итәләр бит. Позиция анык. Ләкин Туфан абый китеп хәл төзәлә торган булса, ул үзе дә китәр иде. Барып үзем әйтер идем, үзенә, кит, дип. Юк шул. Сафсата сатып утырабыз монда. Болгатып. Туфан абыйны тәнкыйтьләгез. Ләкин аны крайний итмәгез.
Булды, туйдым. Башка язып тормыйм. Ату кабатланам. Сорауларыгызны языгыз да, аска төшеп җавапларын табып укыгыз)))

№79 (52192) / 19.08.2010 22:45:53

Илфат Ф.
Шрифтларыгыз "сугыша" шуңа аңлашылмый. 

№78 (52191) / 19.08.2010 22:40:22

Иркђ, ул сезнећ репликаларыгыздан алынган циататлар иде. Њзегез дђ аћламагач инде....

№77 (52188) / 19.08.2010 22:30:54

мин кичә Казанда түгел идем.

№76 (52186) / 19.08.2010 22:29:17

Күке, син Казаннан түгелмени???? И-и-и кичә ялтыр-йолтыр китереп коеп яуды. Бүген дә көн буена сибәләп-сибәләп алды әллә ничә тапкыр, көзге яңгыр кебек.

№75 (52184) / 19.08.2010 22:24:46

өстәп шуны әйтәсе килә. посттан китәргә вакыт инде. 75 бит ни дисәң дә. бу яштә хатирәләр яңартып куандырсын безне. ә алмаш бардыр. янда гынадыр әле. алмашка кеше эзләмәсәң аның табылмавы бик табигый инде!
Ой! Яшен тавышын ишеттем! ничек сагынылган яңгыр тавышы. бәрәкәтле яңгыр яусын җиребезнең өстенә!!!

№74 (52182) / 19.08.2010 22:21:11

Илфат, укып булмый. Беренчесен генә аңладым. Мин уйлап чыгарган сүз түгел. Тупаслык түгел. Нинди очракта әйтелгәнен аңлатып торуны кирәк сакнамыйм. Депутат буларак, татар теле -гаилә теле булырга тиеш дип сөйләүчегә юнәлгән ул. Конкрет кеше буларак бернинди дорвалык теләмим. Отставкага китеп сау-сәламәт озак яшәсен.

№73 (52181) / 19.08.2010 22:20:37

илфат абый симпатиягез көчле сезнең Туфан абыйга. Но барыбызныкы да алай түгел бит инде. бәлки укыр Туфан абзый бу битне. я аңлатыр, я нәтиҗә ясар. менә шул.

№72 (52180) / 19.08.2010 22:12:40

Цитата: “ Монда язылганнардан соћ минем:"Туфанны на мыло!" - диясем килђ.”

Мотив? Бу дорфа тњгелме? Дђлил?

Цитата: “Бу ике иптђш БАБАЛАРЫБЫЗ казанышын юкка чыгаралар. Алар 20еллардагы канлы кљрђш нђтиќђсе иде. Џђм бу чигенеш шушы ике кеше Вђлиев, Мићнуллин катнашында бара. Чынлап "тарихи" шђшхеслђр булачак болай булса. Тискђре билге белђн.”

Аћлешлылык ягыннан железобетон измђ.... Тискђре билге белђн шушы ике иптђш билгелђнгђч, калганнар кем була инде. Мин бары башкаларныћ хезмђтеннђн хђбђрдђрме сез, дип кенђ сорыйм. Болар эшли, эшлђми, дип исбатламыйм. Бђлкем чынлап та, парламентта Туфан белђн Разил генђ тормоздыр? Алар тоткарлый мђгарифне, телне... Башкалар ђллђ нилђр майтарасы булганда...


Цитата: “татарча урта белемне юк итњдђ астыртын эшлђњлђрен генђ књрђм.”

Мђсђлђн... Бу гаеплђњ, юридик яктан нигезлђнгђнме? ђллђ Иркутскиадгы судья чыгаргандай охшаш хљкемме?



Болар књзгђ бђрелгђн 1–2 язманы укып кына килеп чыккан тљртмђле нђрсђлђр. Моны тизђк белђн буяу дими ни дисећ?!
Иркђ, форум-форум белђн, лђкин џђр сњз дђлиллђнгђн булырга тиеш. Гомуми гайбђт дђрђќђсендђге, “ошамый, и все”, булырга тиеш тњгел. Аптырагач Илфат син њзећ нђрсђ эшлђдећ, дип тђ сорап карадыгыз. Иркђ телђге тормышка ашса, Туфан абый китђр, достойный кандидат килер. Лђкин Иркђ аны сайларга барыбер бармаячак. Аннан башка хђл итђлђр бит. Позиция анык. Лђкин Туфан абый китеп хђл тљзђлђ торган булса, ул њзе дђ китђр иде. Барып њзем ђйтер идем, њзенђ, кит, дип. Юк шул. Сафсата сатып утырабыз монда. Болгатып. Туфан абыйны тђнкыйтьлђгез. Лђкин аны крайний итмђгез.
Булды, туйдым. Башка язып тормыйм. Ату кабатланам. Сорауларыгызны языгыз да, аска тљшеп ќавапларын табып укыгыз)))

№71 (52173) / 19.08.2010 21:57:11

Кигәвен. штанинны сайлагыз. (Хәтерегездәдер шундый дипутат бар иде.) Татарга алар яхшы \"хезмәт\" итәр.

№70 (52169) / 19.08.2010 21:43:53

Туфан шәхесенә кагылмыйм. Депутат буларак эшчәнлеген тәнкыйтькә тотам. Хокукым бар. Чөнки Коституциядә язылган хокукымны закон чыгаручы буларак алырга җыена. Сез моны тизк дисәгез, бу сезне билгели торган әйбер.
Йөрәгенә авыр ала икән тем более, сәламәтлеге турында кайгыртып, күп эшләр эшләдем дип сөенеп отставкага китсен.

№69 (52145) / 19.08.2010 20:35:45

Иркә, БГ да бик җиткән әлегә минем рухи максаталырма ирешергә. Ул минем бизнесым түгел. Үзен үзе туйдыра алса да әлегә. Ул бәйсез. Законга гына буйсына, телефон шалтырауга да, басымга да карамый. тема сайлаганда кыюсызланмый, рөхсәт сорар оешмасы да, түрәсе дә юк...
Әйе, килешәм. Президенттан алып, аерым депутатка кадәр билгеләп куела. Ләкин, ярар инде, дип кул селтикме? Барыйк сайлау участогына. Ичмасам, 1 тавышны булса да үзгәртеп азаплансыннар, дип үз тавышыбызны төшерик урнага. Бу фикерем минем ялгышмы, әллә маразматикмы? Монда форумда чәчрәп чыгып дөреслек урнаштырып булмый. Ә кешенең намусын тизәк белән таптау барып чыга.
Кабатыйм: Туфан абый идеал түгел, барыбер кагылмагыз шәхесенә. Эшләре бихисап. Әнә эшләмәгәннәрнең исемлеген булдырып, шуларны оялтыгыз. Туфан абыйны түгел. Болай да йөрәгенә авыр ала ул.

№68 (52144) / 19.08.2010 20:33:11

Кигәвен,кара, гел мин язасыны язгансың бит. мин дә әйтәм, бу бәхәсне шәхес пычрату дип классификацияләргә кирәкми дип. ике түгел, бер каз оясы депутат утырса да, вряд ли ни дә булса үзгәрер. чөнки бергәлек тә юк, йөз төрле сәбәп табып теге вакытта латинны тәки кертмәделәр бит, менә анысын кичерәлмим инде мин. нинди көчле адым була иде югыйсә! куркак, ялагай дип язмыйлар шул сайланганда.


сайлау дигәннән, кемнедер сайлап өстемә гөнаһ алганым юк. менә сез сайлаганнарның да күпме исе чыга. ышанмыйм мин. депутат булырга ыргылучыларга особенно. аз-маз неформальный обстановкада аралашып алсаң, ул кешеләрдән тәмам да гайрәтең чикмәгәе... 

№67 (52142) / 19.08.2010 20:24:51

иркутск вакыйгасы мине дэ ушсыз калдырды. Россия түрә балаларының сотовыен тартып алган усал малайларны гына җиңә шул.

№66 (52141) / 19.08.2010 20:23:09

Эш, Туфан аганы пычратырга җыенуда түгел, эш - чарасызлыктан, нишләргә икәнен белмәвебездән килеп чыга.
Т.М.ны татар тарихына алтын хәрефләр белән язып куярлык эшләре күп булды һәм язылсын (язылыр да).
Югары уку йортлары (туган телебездә) ачылмады, мәктәпләр бетә бара, телебезне кисә баралар.
Бер Туфан гына берни кыра алмый, күп *Туфаннар* берләшсә, аларның артында халык яклап торса, әллә нинди шовинистик көчләргә каршы тора, үзебезне яклый, телебезне үстерә алыр идек.
Бер тарыдан ботка пешми шул.
Депутатларыбызның эшеннән, үзләрен тотышыннан канәгать тугелмен: аерым аерым да, тулаем да.
Менә шулвакыт, килә инде (чарасызлыктан), башка тиле уйлар: \"китегез, бер-ике бөртек, шовинизм ташкынына каршы тора алмаган, татар халкын яклау ысулларын
белмәгән (белсә - авызына су капкан), халкына таянмаган,
татар депутатлары. Буфер ролен үтәп, күзләребезгә төтен җибәреп ятмагыз. Кереп тулсыннар шовинистлар ДәүСоветыбызга. Шул чакта, бәлки, халык үзе( күзе ачылып): телен, мәктәбен, хокукларын яклау чараларын эзли башлар\".

№65 (52139) / 19.08.2010 20:22:07

мин дә калмыйм. бер нәрсә дә үзгәрмәячәген тәгаен белеп тә 99 нчы тапкыр барам.

ичмасам соңгы сайлауларга "против всех" дигән пунктны бетерделәр.

менә тагын көзгә "бердәм Россия" не сайларга җибәрәчәкләр. тавышымны аларга бирмәсәм дә, әлбәттә инде иң күп тавышны җыячак.

болар да шул оя кошлары. нәрсә эшли алсыннар инде. акчалары әйбәт,торак депутатларныкыча, абруй яуланган.. тагын нигә өтәләнсеннәр алар.

№64 (52138) / 19.08.2010 20:19:32

Мин соңгы Россия президенты сайлаулары турында гына әйтәм. Калганнарына барсына да бардым.

№63 (52137) / 19.08.2010 20:15:51

Илфат, сез дә Иркутскидагы машина белән таптатып кеше утергән хатынга 14 ел отсрочка биргән судья кебек утырмагыз. БГдан башка сми ачыгыз. Үзегез белмәсәгез, дим. Сайлаучы тавышын санаучылардан тора безнең илдә нәтиҗә. Депутатлар сайланмый, билгеләнеп куела!!!! Сез чын демократия шартларында мөмкин булган процедуралар турында сөйлисез.Бездә формаль, декоратив демократия генә.Менә шул шартларда интернет ниндидер бер бик кечкенә булса да халык фикерен җиткерү, самоорганизация урынына әйләнеп бара.

№62 (52135) / 19.08.2010 20:12:26

Сайлауларны игнорировать иткән хәлдә, андый кешенең мораль хакы юк дип саныйм, нидер таләп итәргә. Кайчандыр, теләсә нишләсеннәр, мин тҮгел, дигәнсез ич инде. Үпкәләмәгез, кешенең гаржданлык позициясе нык булырга тиеш. Мин, мәсәлән, бер сайлауны да калмыйм. Үземә ошаган кешене сайлыйм. Минем кебек булса барыбыз да... Бөтен бюллетеньнәрне дә төзәтеп булмасиде. Сайлау участогында эшләгәнем бар. Милиция ярдәменә мине кулга алганнары бар. Ничава, дөреслекне җиңдердек.

№61 (52133) / 19.08.2010 20:06:22

Илфат, мине татар мәдәнияты, мәгарифе кызыксындыра. Алар шул еомиссиядә.

№60 (52132) / 19.08.2010 20:04:17

Иркә, Сез сайламаган да икән әле))) Аннан ул Сезнең участоктан түгел, сез отзыв ясый алмыйсыз Туфан абыйга. Сез үз округыгыздан үткән депутатны гына кире чакыртып ала аласыз. Имзалар җыеп. Белсәгез кем икәнен, әлбәттә. Аның майтарган эшләре ниндирәк икән? Юри генә кызыксыныгыз. Приемный көннәре бардыр... Туфан абый эшләгәннең бер өлешен генә үти алды микән, хотя бы... Так что, карты в руки. Чакыртып алыгыз да, үзегез теләгән булдыклы кешене сайлап куегыз. Менә шул чагында, кулыгызны кысармын, сез вәгъдә иткән кебек))) Баш иярмен. Тарихка кереп калырсыз.
Сайлауга бармадым, барыбер толк юк, дип утырып та, А–ПОСЛЯ ниндидер позиция күрсәтеп маташу , белмим инде, гражданлык позициясе дигән кысаларга туры килә микән?!
Матбугат, китап эшләре турында бик дөрес әйтәсез. укып булмый торган кызыксыз язма тел белән телне саклап калып булмый. кызыксынып укырлык булмагач... Мәктәп, вузлардагы татар теле программалары да урысныкына яраклаштырып чыгарылган. Күп закончалыклар урысныкына тоташтырыла. Тел үләме дип бәхәсләшеп утырабыз. Башкасын әйтмим дә, татар теленнән диссертация якласаң, аны урыс теленә тәрҗемә итеп бирергә кирәк. шулай булгач, сстемабыз ватык. Туфан абыйның монда ни гаебе? ни кыра алыр киән ул берүзе? Менә Иркә бармаган сайлау частогыннан лаеклы кандидат үтеп, Туфан абый янына кушылса, алар өчәү булырлар иде. Юк, Иркә сайлауга бармый хәзер, болай да хәл итәләр дип утыра.
менә шул, дуслар. Кешегә үпкәләмик, аны рәнҗетмик. көзгегә карыйк. баксаң үз сурәтебез дә әллә кем түгел икән....

№59 (52129) / 19.08.2010 19:42:50

Нокта))) кичкә мин уйлап җиткергәнне син чатлатып куйгансың бит ә, рәхмәт яугыры!!!!

Туфанга да, Вәлиевкә дә киңәшем шул- китсеннәр отставкага!!! Аларның официаль акча ала торган киңщәчеләре бар бит! Туфан - депутат, мин сайлаүчы. Шунлыктан Конституциядә язылган хокукымны саклап калуны тәлап итү - минем эш, үтәү - аның эше!!! Отставкага китсәләр, кандидатларга кытлык булмас. Программаларын әйтерләр. Тавыш бирербез. Бер сайлауны калдырганым юк иде, соңгысына бармадым, чөнки сайлау нәтиҗәсе сайлаучылардан тормый бүгенге көндә, ә ничек санаудан тора. Шәймиевны беренче сайланганда каршы тавыш биргән идем, билгеле кеше түгел иде, икенчесендә аның өчен бирдем. Конкрет эшләрен күрсәткәч.
Минем идеяларым бар, әлбәттә. Тик әле депутатлыкка кандидат түгел, планга да керми. Әгәр Туфанның үз башы җитми икән, бу-аның проблемасы. Белүчеләр, эшләргә теләүчеләр бар, иманым камил. Алмаш юк дию, демагогия ул. Татарда ике генә акыл иясе калган, имеш. Кычкырып көлдермәгез инде ичмасам. Башка халыклар алдында оят.
Псевдоним бөтеен дөньяда кабул ителгән нәрсә.

Иң мөһиме азакта, башка килгән иде уйлап йөргәндә, күтәргәннәр монда.
"Ватаным Татарстан", рәхмәт язмагыз өчен. Рәшит Минһаҗ, рәхмәт мәкаләнең исеме өчен.

Хөкүмәт, ягъни налог түләүче акчасына чыккан матбугат, китаплар кирәкми. Реаль конкуренция шартларында сатып алучылар хисабына туган матбугат, әдәби әсәрләр кирәк.Халявага сыйфатлы әйбер туганы юк әле, андый әйбергә соры кортлар гына җыела. Соры корт, мин синең турында түгел.

№58 (52128) / 19.08.2010 19:37:42

ярамый алай, каян таптыгыз мин үпкәләде дип. укып чыгыгыз. Әдәпле булырга чакырыуым, олы шәхесләрне яклавым үпкәләү икән... Боргаламагыз Һәм хурламагыз. Исемнәрегезне алышытырып матур ханымнар

№57 (52123) / 19.08.2010 19:23:30

илфат абый син үпкәләгән малай-шалай кебек кыланасың!

№56 (52122) / 19.08.2010 19:19:46

Апагыз, һ.б.лар. Мин хатын-кыз белән булышып утырмыйм. Минем исемемә адресланган мәгънәсез сорауларга ничек җавап бирәсе икәненә аптырап утырам. Ә минем өемдә ни барын тикшермәгез инде яме. Анда җиңәсе объект та, җиңеләсе дә юк. Норма. Үз гаиләгездә проблема булганда, башкаларда да шундыйдыр дип уйламыйсыздыр ич.
Минем эшем җиткән, чиктән ашкан. Әмма олуг шәхесләрне хурлап утыручыларга дәшми кала алмыйм. Бу шәхесләр андый "хөрмәт"кә лаек түгел. аларның татар милләте өчен кылган гамәлләре чутсыз. Син нишләдең, дип дөңгечләп исемлек сораучы үзе, гадәттә, берни дә кыра алмаган зат була.
Комментарийларны игътибар беләп укысагыз иде. Күңелеңә хуш килгән хәрефләрдән торган сүзне тартып чыгарып төрләндермәгез.
Аннан Туфанны ничек хурласаң да ярый, ә мондагы кушаматлар Алланың “кашка тәкәләре”. Аларга сүз әйтергә ярамый. Алар нерпикосновенный.
Иманым камил, Туфан абый проблеманы гаиләгә генә төртеп кертмәгәндер. Кертсә, килешмим. Бу хакта аста яздым.
Фикерләрне шәхесне пычратмый язарга була бит. Хәер аның өчен фикерле булуың кирәк шул. Ябырылыгыз, инде мине б.клагыз аерым “любимица”лар.)))

№55 (52120) / 19.08.2010 19:15:27

әпәйт шул берүк балык башы!

менә франция чегәннәрен илдән куа, шуңа борчылып утырам әле. россия твсы: менә-менә, күрдегезме, ни кылана франция, француз паспортлы гражданнарын дөбер-шатыр куа, дип пропаганда алып бара. чья бы корова мычала...диясе килә...

ярый ла чегәннәр, криминал, беркая эшләми, яшәгән халыкка мишәйте диядер дә ди..

менә татарны нишләтеп бетерерләр микән? куып тормаслар анысы. татарны урыс белән болгатасың да, урыс ясыйсың да бетте китте. аннан,татарның характеры да аумакай. депутатлар, госсоветныкы булсын, ләббәйкә дип кул чабып, люббой законга риза булачак.

иркәдә хаклык бар.

№54 (52118) / 19.08.2010 18:57:57

менә сиңа мә!!! Дәррәү Иркәгә ташланганнар.Мин дә ул әйткәнне әйтәм. бушатсыннар соң урыннарын. китсеннәр отставакага!
И.Ф. Иркә исем фамилиясен, кайда эшләгәнен язып кына нәрсә үзгәрә? Әлегә ул депутат түгел бит әле, сайламадык! Ә тегеләреннән таләп итәргә хакыбыз бар.

телне гаиләгә сылтау ничек рәхәт.
Шайтан таягы Син хаксыз!!!
Гаиләбездә урысча сөйләшмәдек, ләкин шәһәргә килеп урыс йогынтысына эләккәч, русчаны бик тиз өйрәндек.
так- что, мәктәптә татар теле фәне урысларга яхшы гына укытылса, урамга чыккач татарча язмаларга төртелсә, транспортта игъланнар тыңласа,теләмәсә дә өйрәнә бала татарчаны. ләкин менә бусын,бөтен нәрсәгә кул чабып утырган депутатларыбыз аркасында югалттык бугай инде.
сайлау алдыннан әллә ниләр уйлап табалар җәмәгатьчелек белән очрашулар өчен. ни өчен милли компонентка килеп терәлгәч шулай эшләмәделәр. мәктәптән- мәктәпкә, өйдән-өйгә йөреп сөйләшү аңлату эшләре дә бик кирәк булган бит

№53 (52117) / 19.08.2010 18:36:51

Эгэр бер кеше уз туган телен белми икэн ойрэнергэ дэ телэми икэн ул кеше бу миллэттэн саналмый манкорт, була (монафыйклык галэмэте)

шайтан таягы

№52 (52112) / 19.08.2010 18:23:53

эйдэгез болай сулэшэбез ПУБЛИЧНО кемне дэ булса гаеплэргэ тотынсак УЗ исемебезне куябыз.алайса битлек артында кычкырырга ботен кеше дэ булдыра. батыр икэнсен яз узен турында мин шундый кеше диген -бу кеше мина ошамый диген яз

Илфат Ф.

№51 (52109) / 19.08.2010 17:39:26

Бер нармалный кеше бар мында, минем авыздагын өзеп алып әйткән. Бу редактыр иптәшкә ничего делатмы соң, хатын-кыз белән булышып утырмаса? Әллә җиңмәкче буламы? Башта өеңдәгесен җиңеп кара син иптәш. Җенем сөйми шул хатын-кыз белән булышып утырган ирләрне.

№50 (52108) / 19.08.2010 17:05:08

Ана сөте белән кермәгәнне - тана сөте белән генә керер микән? Өйдә бер кәлимә урысча белмәгән улыбыз балалар бакчасында шартлатып урысчага өйрәнде.Бакчада татарча берәр төрле тамаша-фәлән уздырыла калса,улыбыз гел үзәктә булды,әкиятен-шигырен сөйләде.Чөнки күп татар баласы татарча белми (өйдә татарча сөйләшмиләр!) Аннан татар мәктәбендә укый башлагач,укытучы да аның тел байлыгына исе-акаылы китә иде.Чөнки җәй буе авылда 80 яшьлек әбисе янында торып,Казанга килгәч хәзер сирәк кулланыла торган сүзләр кулланып сөйләшә иде.Мишәр диалекты турында дәрес алып барганда укытучы үзе улыбыздан методик күрсәтмәләр алды.Мактанырга җыенмыйм: баланы татарча фикерләргә өйрәтү гаиләдән башлана шул! Ә мәктәп-гимназияләрдә укыту методикасы нигездә аңлаешсыз,катлаулы ул.Бу хакта укытучылар үзләре дә әйтәләр.Чөнки галим-голәмнәр,бер-берсен уздыра-уздыра диссертация яклыйлар,дәрәҗә өчен көрәшәләр...Ә укытуны камилләштерү,дөресрәге аны гадиләштерү,укучыга якынайту турында уйланучылар юк дәрәҗәсендә.Алга таба да болай барса,татарча начар белгән балалар тагын да наданрак булачак,туган телгә аларның мәхәббәте түгел,ә нәфрәте генә артачак.Кызганыч,әмма чын дөреслек шунда!

№49 (52106) / 19.08.2010 16:39:44

Иң беренче мәкаләнең исеме. Кеше әйткән сүзләрне күчереп язган мәкаләгә шундый зур\"заявкалы\" исем кую ярыймы. Авторның \"Туфан абый, сез хаклы түгел\" дип шарран ярыр өчен \"весы\" җитәрлекме? Кайчан хаклы түгел соң ул, өегездә балаларыгызга туган телегезне өйрәтү кирәк дигәндәме. Сөйләшүдә катнашкан кешеләрнең башкалары сүзнең бәлки дөресрәген әйткәннәрдер, ә гамәлләре бармы куога тотарлык. Туфан абыйның татар кызлар гимназиясен баштан азакка кадәр йөреп ачтыруы да, татар язучылары йорты өчен тырышуы да, татар матбугаты булсын өчен рәзил абый белән икесенең ничә еллардан бирле тырышуы да... Болар саналмыймы. Татар матбугаты, татар китабы өчен көрәшүче ике депутатның берсе Туфан Миңнуллинның олы юбилее алдыннан татар газетасында шундый исем белән мәкалә чыгарган гәҗитчеләргә әйтер сүз табасы иде... Биредә \"Туфан\" исеме чыкса ябырылыр идек дип көтеп утыручылар, бертуктаусыз депутат пенсиясен санаучылар бихисап. Рәшиткә \"Респект!\"ны алар әйтер инде. Мин татарча\"Мәгънәсез булмаска иде бит\" дип кенә әйтә алам.

№48 (52103) / 19.08.2010 16:12:18

Нармалный мужиклар копэ-кондез монда хатын-кызлар белэн суз куертып турмый. Шуна татар бетэргэ момкин дэ инде. Алар татарча сойлэгэннэн ни файда?

№47 (52099) / 19.08.2010 15:24:36

Татарда, карама үземә,кара сүземә, дигәнне ишеткәнем бар иде.

Үтәндәге мин колган ялгышлыкларны, яшьләр кабатламасыннар дигән кешене ишеткәнем бар. Ул чыннан да шулай теләде. Син шундый,син мондый дип,аның сүзләрен кулланмыйкмы инде тормышта!?....

№46 (52098) / 19.08.2010 15:16:26

Хәтеремдә, трибунадан сөйләгәндә (темасын хәтерләмим, бик җан авырттыргыч тема иде) Туфан абыйның йөрәге тотып алды. "Ашыгыч ярдәм" килде. Туфанның да, Разилнең дә праламентка аздан гына эләгеп калганнары хәтеремдә. Кыскасы, Батулла һ.б. шәхесләргә тияр өчен үзең Кеше булырга кирәк. Алар идеал түгел. Ялгышлары да, мин генәме, дип дәшми калганнары да бардыр. Әмма олы кешеләрне б.клау (гафу) олы әдәпсезлек билгесе. Батыр икәнсең, форумда кушамат артында утырма, белдер үз фикереңне публично. Мин монда кем беләндер сүз көрәштерү өчен түгел, олы шәхесләргә пычрак атканнар өчен.
Әллә кем булып утыру бер дә килешми. Китә гадәттә: "менә син", "менә мин".... әтәчлек... Кушаматлы әтәчлек...

№45 (52097) / 19.08.2010 15:08:25

Иркә,куянның коерыгына бассаң, шырпы сыза диләр.
Соңгы нокта импульс бирә ул.

№44 (52096) / 19.08.2010 15:07:36

Мишәр, аптырама. Иркә кебекләр допрослый гына, кешегә эш куша һәм хөкем итә генә белә. Андыйларда тәкъдим була алмый. Сүгәргә, сүгәргә һәм сүгәргә. Анысы да кушамат артына качып шушындый форумнарда гына кешене б.ларга гына җитә. Уңайлы позиция. Менә ул, гражданлык позициясе анык, рәтле булса, һич югы, берәр газетада бастырыр иде, ни теләгәнен, ниләр җитмәген бәян итеп, шунда, дәллилле булса, тәнкыйте дә кабул ителер. Ә тузанны болгатуы, чебен үтергеч чәпләшкә белән шушында кагынуга кайтып кала. Кешене сүккәнче үзеңнән сорарга өйрәнергә кирәк, бит югыйсә.

Иркә, сез туры сорау бирә белсәгез, буталмасагыз, мин җавап бирә алам))) Мин бит аңлый алмый газизләнәм. Ни сорыйсыз миннән? мин причем? Үзең ни эшләдең дип сораганга җавап бирмим билегеле. Мондый сорау бирү сезнең вакәләткә керми. Чөнки журналистлар күп, алар сайлап куелмый. Укучысы бар икән, аны халык кабул итә, үзенеке дип саный. Юк икән, ул башка эш табарга тиеш. Бу да врач кебек үк профессия генә. Врач үзе дәвалаган кеше сәламәтлеге өчен җаваплы, ә журналист язган материалының гадел булуы өчен.
Аңлашылмаган сорауга җавапны ничек бирәсе? Ә менә мин сораган идем Сездән: "Сез үзегез сайлауларда катнашасызмы, кемне сайладыгыз соңгы сайлауларда?" дип. Аны укымадыгызмы, аңламадыгызмы соң?

№43 (52094) / 19.08.2010 14:54:22

Мин аста яздым, аерым-аерым җөмләләр белән. Алайса тәкъдим дип сорагач, әйбәтләп хаталарсыз, җөмләләрен төзекләндереп язармын. Хаталарның төрлесе күп ашыгып язып. Анысы вакыт җитмәгәнлектән. Пенсионер да түгел, депутат та. Кактус мин исерек дип уйлый икән.)))Болай дөресен әйткәедә Рәфис Кашапов мероприясендә доклад ясыйсы килә.Буладырмы, юктырмы, кичектерелә диде телефоннан бер агай.Батырлыгым җитәрме?! Публичность яратмыйм. Әмма соңгы ноктага терәлгәнлек җиңәрме!?

№42 (52092) / 19.08.2010 14:43:24

Иркә, икенче тапкыр копия ясыйм: “Әгәр бала гаиләдә өйрәнмәгән булса, бер генә мәктәп тә туган телгә өйрәтә алмый. Мәктәп ул – гаиләдә бирелгән тәрбияне саклау һәм ныгыту урыны гына" Монда Туфан ага мәктәп кирәкми дими, университет кирәкми дими. Ул аларны бетерүче дә түгел. Бары тик татарча белмәгән баланы, мәктәптә татарча ойрәтеп булмый ди. Бу чыннан да шулай бит.
Һәм өченче тапкыр сорыйм: Что предлагаете? Туфан ага урынында булсагыз ни эшләр идегез. Аңа хәзер нинди киңәш бирер идегез?

№41 (52089) / 19.08.2010 14:35:57

МинС, сез бүгенге юристларча фикер йөртәсез.Юридик яктан дөрес карар чыгарылган Иркуттскидагы машинасы белән таптатып кеше үтергән хатынга. Монда сәясәт кешеләре турында бара. Cәясәткә программа белән киләләр.Хәтта берниниди реаль сайлаулар булмаса да, формаль төстә алар бар иде. Беркемнекендә дә татарча урта белемне, Конституциядә каралган хокукымны, бетерәчәкләрен әйтмәделәр.
Сәяси яктан караганда, бу кешеләр миңа бернинди яңа хокук тәэмин итүчеләр түгел. Мин яңа чор турында сөйлим. Элекке чорда сәясәттә бүтән кешеләр иде. Иң беренче Фәүзия Бәйрамова, болары шуңа иярүчеләр. фәүзия Бәйрамованы читләштергәч, хәзер 20нче елллардагы канлы көрәшләрдә яулап алыннып, Конституциягә язылган хокукны юкка чыгаручылар. 20ел элеккеге Туфанныж ялкынлы нотыкларын оныттыгызмы инде. Үзе оныткандыр бәлки, тик минем хәтер яхшы. Нәкъ менә тел кухня теле, ягъни гаилә теле булырга тиеш түгел, ди иде.

№40 (52085) / 19.08.2010 14:23:22

Илфат, сез туры җавап бирә беләсезме?

"Парламентта ярый әле Туфан абый белән Разил абый бар. алар да китсә аннан, беттек. Кемнедер орышкан вакытта эшләмәгәннәрнең дә исемнәрен ишетәсем килә минем" менә шушыны дәвам итеп
нрәсә эшлиләр соң алар дидем???мин әлегә элеккегепозицияне - татарча урта белемне юк итүдә астыртын эшләүләрен генә күрәм.

Мин казанышларым бар, димәдем. язмада, имеш Туфанга бабайлар университет төземәдегез дип шалтырата, ә оныклары татарча белми. Мин шуңа каршы килүем.

Бурычларга, килгәндә әлбәттә, мин үзара бурычлар турында сөйләмәдем уемда да юк. Журналистның бурычы А дип әйткәч, Б дип әйтү. Ягъни сезнеж язмадан туган сорауларга җавап ишетергә тел. Җавап ишетмәү дә сезнең җавап та - җавап.

№39 (52081) / 19.08.2010 13:46:07

+
Ишетеп белүемчә, бер энциклопедик сүзлек чыгару якынча 5-6 млнга төшә:)))
12 млн ны күз алдына китерер өчен әйтүем:)))

№38 (52080) / 19.08.2010 13:35:38

Позитив кына язармын дигән идем дә, чё то килеп чыкмады бугай.

Депутатлар кемнәр соң алар?
Аларның вәкаләтләре нинди?
Мөмкинлекләре кайда башлана һәм кайда бетә?
Моны ачыкламый торып, миңа калса, "хөкем" чыгару килешеп бетмәс.
ӘГәр менә бу битне ачып карасак,
http://www.gossov.tatarstan.ru/organization/struktura/
анда дәүләт советы депутатлары нәрсә эшли алулары һәм тиешлекләре турында 32 пункттан торган список бар. Шуның 4,5, 6 нчы пунктлары гына милли мәгарифне үзгәртү буенча карарларны үз эченә сыйдыра ала.
16 ел эчендә нәрсә эшләгәннәре дә 16 пунктка сыйган, ягъни һәр ел саен бер Закон, Кодекс яки законга аңлатма эшләгәннәр.
Менә шуннан чыгып, эшли/эшләмине билгеләп буладыр, мөгаен.

Телгә кагылышлы 1 Программа кабул ителгән.
«Государственная программа Республики Татарстан по сохранению, изучению и развитию государственных языков Республики Татарстан и других языков в Республике Татарстан» на 2004—2013 годы".
Контроль органы буларак, кабмин билгеләнгән.

Программаны Фәннәр Аккадемиясе эшләгән.
Программаны реализацияләү өчен Рт бюджетыннан якынча 122 млн. сумга якын акча бүлеп бирү күздә тотылган.
10 елга исәпләнгән программада ел саен 12, 2 млн дигән сүз.
ТР да салым буенча булмаган керем соңгы 2009 елда гына да 3 163 433,9 мең сум тәшкил иткән (көтелгәннән күбрәк).
Телгә 12.2. млн.(тотылганмы әле, юкмы, әллә берәрсенең кесәсенә тыныч кына кереп ятканмы)

Менә, шуннан инде башланырга тиеш инде хөкем... Минем аңлавымча.

№37 (52078) / 19.08.2010 13:28:30

Нармалный, 

№36 (52076) / 19.08.2010 13:09:20

Иркә, чигенмичә нишләсеннәр сон алар? Аска язган идем бит, что предлагаете дип? Алар урынында булсагыз сез нишләр идегез? Минем уйлауымча нәкъ менә бу ике депутат наоборот, татар өчен иң куп эшләучеләр. Башкалар дәшми дә, күренми дә. Алар тарихка бөек язучы булып кереп каламы, сезнеңчә?

№35 (52074) / 19.08.2010 13:01:29

Нармалный мужиклар копэ-кондез монда хатын-кызлар белэн суз куертып турмый. Шуна татар бетэргэ момкин дэ инде. Алар татарча сойлэгэннэн ни файда?

№34 (52072) / 19.08.2010 12:27:57

Бүгенге көндә нишләптер татарның тормышын урыс хәл итә, бөтен яклап хәтта. Мәдәниятен дә, тәрбиясен дә, яшәү рәвешен дә, татар, гомумән, үзе генә,артыннан төртмичә яши алмый башлады. Урыс ни кушса-шуны эшли. Әйе, депутатлар бер-ике сүз милләтне яклап әйтә, әмма Дәүләт Советында татарлар бер алар гына түгел бит, калганнар нишли соң? Алар урыс сәясәтен алып бара, аларны тыңлый. Бу ике депутат кына әлләни башкара алмый, башкалар үзенең урыны өчен татарның үзенә каршы эшләп яҗканда.

№33 (52071) / 19.08.2010 12:27:33

Иркә, әйткәнем бар инде. Мин сезнең алда подотчетный түгел, не обязан. Сезгә бурычлы түгелмен. сезнең салымыгыз хисабына да яшәмим. Сезнең түләгән салымыгызны мин генә түгел, балаларым да ашамый. Үзегезнең сайлаган депутатыгыздан сорагыз хисапны. сез Туфанны да, Разилне дә сайламадыгыз. башканы. Сезнең участоктан башкалар сайланды. Ә сезнең санаган казанышларыгыз халык өчен түгел, үз гаиләгез өчен. балагызның нинди белемле булуы өчен, аны каядыр җибәрү өчен дә мин җавап тотарга тиешме әллә? кызык һәм сәер кеше сез.

№32 (52070) / 19.08.2010 12:12:56

Илфат, нәрсә эшли??? Сез миңа шуны санагыз әле. Менә мин мыштым гына урта белемне бетерүләрен күрәм. Бу -татарны бетерү дигән сүз. Әлбәттә, татар бетмәячәк.Тик бу чигенүләр безне яңадан бик күпкә артка ташлый. Безгә яңадан көчәнергә, тырмашырга туры киләчәк.

№31 (52069) / 19.08.2010 12:09:33

Әйтик, мин югары белемле татар хатыны. Балам татар гимназиясен бетерә. Әлбәттә, мин аның татарча югары белем алуы турында да хыялланган идем. Ярар, урыс телендәге бүгенге югары белемне белем дип буладырмы, шикләнәм, белмим. Катыргы бирәләр, анысы хак.Оксфордка акча юк, бик теләр идем дә. Оныкларымның да татар булуян теләр идем билгеле. Сез мине искәрмә димәкче буласызмы? алай дип уйламыйм. бу турыда язып утырырга вакытлары гына юк. Акча туплыйлар, балаларына урыс югары белеме турындагы катыргы алырга. Нәкъ менә катыргы. Сожгы реформалар белән (бакалавр, магистр) Россиядә инженерлар әзерләү системасы окончательно җимереде. Моны Садовничий да шулай диде.

№30 (52068) / 19.08.2010 12:04:22

Иркә, безнең парламентта ничә депутат бар? Арада шагыйрьләр, язучылар да юк түгел. Главалар гына түгел. Ник бу ике иптәш кенә җавап тотарга тиеш әле ул тарих өчен? Алар китсә, урынга яхшылар утыртылыр дип көтәсезме? Лутчы утырсыннар урын тотып. Ичмасам сүз дәшүче 2 татарыбыз бар, дияр өчен генә булсынга.
Тагын кабатлыйм: эшләгәнне сүгәләр һаман. Болар бит әле яхшымы, яманмы тырыша. Ә калганнар нишли анда?

№29 (52067) / 19.08.2010 11:59:18

Мишәр, алмаш юк дип сөйләү, ул -бред. Отставкага китәм дип авызын ачсын гына, кешеләр табылыр.Тик сайлау хокукы булса гына лаеклы кешеләр килер.
Чигенүләрдә соңгы чиккә җитттек.Бу ике иптәш БАБАЛАРЫБЫЗ казанышын юкка чыгаралар. Алар 20еллардагы канлы көрәш нәтиҗәсе иде. Һәм бу чигенеш шушы ике кеше Вәлиев, Миңнуллин катнашында бара. Чынлап "тарихи" шәшхесләр булачак болай булса. Тискәре билге белән.

№28 (52066) / 19.08.2010 11:56:04

1986нчы ел микән, 85ме, 84ме, хәтерләмим. Арча районының "Коммунизмга" газетасында эшләп йөрим. Шундагы бер тәҗрибәле журналист абый мине, әле армиядән кайтып якты тормыш төзиячәкмен дип илһамланып йөргән егетне аяктан екты. "Татар теле кирәк түгел, ул язучыларга гына кирәк. Аларны укучылар бетә бит аннары. Шуңа кычкыралар алар" – диде.
– Ә сезгә? – дим.
– Минем гомеремә җитә.
Бу абыйның балалары татарча белми дип ишеттем. Ул күптән мәрхүм инде, диделәр. Дөрес булса. Урыны җәннәттә булсын. Татарча сөйләшеп киткәндер, телебез исән бит әле. Безгә дә соңгы сүзләребезне, васыятебезне татарча әйтергә насыйп итсә иде.
Шул уңайдан очрашуларда гел әйтә торган тагын бер трафарет сүзем.
Мин мөселман булып, татар булып туганмын. Беребез дә мәңгелек түгел. тегендә киткәч, безне сорау алучылар гына түгел, туганнарыбыз да каршы ала торгандыр. Аларга да җавап бирәсебез бардыр. "Мин сиңа иманыбызны, телебезне, тәүфыйкны мирас итеп калдырдым, син аны чәчмәдеңме, балаларыңа мирас итеп калдырдыңмы? Минем оныкларым татарча сөйләшәме? догалар беләме? Алланы бар дип беләләрме? Нишләп әле ул миңа кадәр килеп, миндә өзелеп калырга тиеш. Балаларым да, оныкларым да буыннар чылбырын җуймаслык булсын. Дин белгечләре каршы килмәс, безнең ата-бабаларыбыз безгә дөрес тәрбия бирә алмаган булса да, изалануларга дучар ителәләрдер. Әнә балалары мирас өчен сугышканннарның җаннары бәргәләнә, тынычлык таба алмый, дигәннәренә дә ышанам мин. Хәзер телсез бәндәләр генә түгел, әти йорты өчен дә сугышу модада.

№27 (52063) / 19.08.2010 11:09:07

Бер генђ сњз ђйтђм, тел белђн акча эшлђп булмаса ул бетђргђ дучар ителгђн. Безнећ телне кулланып бњген, иртђгђ акча эшлђњ мљмкинлеге бетђчђк. Моны кем хђл итђргђ тиеш гаилђме, ђллђ дђњлђтме? Уйлагыз депутат абзыйлар, анда књбегез татарлар бит!

№26 (52062) / 19.08.2010 10:53:42

Әйе, хаклы түгел. Барысын да гаиләгә аудару ул башны комга тыгу. Телгә ихтияҗ булмаса, хет син әллә нишлә нәтиҗә бер булачак. Агонияне сузу гына. Картая Туфан абзыебыз, конформизмга кереп бара. Киресенчә, тарих өчен. анда калачак исем өчен үз-үзе булып калырга иде аңа. Болай сөйләнеп ул йөзен югалтырга мөмкин. Анысы иң начары инде. Әйтәләр бит: "Лучше потерять голову, чем потерять лицо". Йөз булмагач баш нигә? Алга тагарак шудыручы мәкерле затлар булыр инде ул.

№25 (52054) / 19.08.2010 04:59:38

менә мин татар гаиләсендә туган үскән бала.
әниме хәттә татар теле укытучысыда.
әйбәт үстем. татар җанлы булдым.
аннарынәрсәдер булдымысоң,соңгы 7-8 елда бер туган энекешләрем, абый-апа-суңелләрем белән татарча сөйләшеп булмый башлады. урыслашу көчле. мин татарча, алар урысча. аларга татар теле кирәкми диләр. димәк, ихтыяҗ юк. ә бит балалар чиста татар гаиләсеннән.
соңгывакытларда әниемнәндә кызганычка карыш, нигә безгә татар теле дигән сүзләр еш ишетергә туры килә:(((

№24 (52053) / 19.08.2010 01:37:54

Эх, И.Ф. депутатларны без сайлый торган булсак(халык)!!! Без әллә кайчан башка югарылыкта булган булыр идек.
М.Ш өйрәтте татарстанлыларның җитәкчеләрен, ничек итеп, үзләренә яраклы депутатларны сайларга икәнен. Сталин алымнары да кулланылды(агитаторлар: авыл советы, укытучылар, колхоз-совхоз рәисләре...йөзләгән юл - моны халык белә). Инде, җайлы юлны таптылар - партияне сайлыйбыз, имеш. Зюганов күпчелек тавышны җыйган иде, документларны көйләп - Ельцин җиңде.
Туфан белән Разыйл(Разил)? Нигә соң анда Фәүзия, Фәндәс, Зөлфәт...юк, башка милләт пәрвәрләр юк. Җавап: чөнки,кланнар үз кулларына алды *влачны*.
Анда Туфан, Разилың булды ни, юк ни, яшерен килешү үз эшен дәвам итә.
Ул турыда Ф.Сафиуллин һ.б.лар әйтте. Бер килешү эшләнде, икенчесенә кул куеп кайттылар, В.Лихачёв, М.Шәймиев.
Рәхмәт аларга, алар булмаса, татар халкы мәңге аңгыра булып калыр, татарча сөйләшеп йөрер иде.

№23 (52052) / 19.08.2010 00:46:34

Аларның да яше чыга түгелме соң инде, Илфат Ф. абый?
Алыштыргысыз алаша булмай ла. Беләбез инде, картаебрак киттеләр соңгы арада, истәлек-мемуарларга, мәзәккә тотындылар - юри диярсең!Эшләгән җегет кешене андый әйберләр бизәми шул. Шуңа да безләрнең бераз күңеле кителәдер инде.Разил абый понятливыйрак тагы үзе, чамасын белеп кенә маташа. Аннан соң, ник яшерергә инде, Туфан аганың дачада яңа әсәрен язып бетермичә бернинди госсовет утырышына килмәве тарихка билгеле әйбер бит! Күпме утырышлар "янгандыр"!
Уходя - уходи, диләр, нишләп әле яңа, хөр фикерле, көчле яшь татар алар урынына килмәс икән? Акчасы булмагангамы? Кирәкмәгән чакта спонсор Төркия бар, кирәккәндә ТИҮ кая карар икән соң?

№22 (52051) / 19.08.2010 00:30:40

Эшләгәнне сүгәләр. Эшләмәгән тик тора посып. Парламентта ярый әле Туфан абый белән Разил абый бар. алар да китсә аннан, беттек. Кемнедер орышкан вакытта эшләмәгәннәрнең дә исемнәрен ишетәсем килә минем. Алар күп. Трибуналарда, залда күп бит популяр шәхесләр. Туфан абыйга тимәгез инде. Булдыра алганча эшли. аннан торса ул универ гына түгел, әллә ниләр корыдытыр иде татар өчен.
Без үзебез нишлибез, шул ук матбугат нишли. Мәкаләдә яңгыраган фикер: "матбугатка яздыртуны дәүләт оештырырга тиеш", дип утырсак, булыр микән. Оештырылыр, әмма укылыр микән? Укылмаган матабугат телне сакларга ярдәм итәме? БСТны караштыргалыйм. профессионализмнан тыраклап качканнармыни эшләре, әмма аларда башкорт тапшыруларында гына түгел, рус телендәге тапшыруларда да башкортлаштыру бара. ә безнең ТНВда русныкын әйтмим, татар телендәге тапшырулар арасында да татар рухы исе килгәннәр бик сирәк. Татар матбугаты үзаңны күтәрергә сәләтлеме, тәнкыйть итәргә теше үтәрлекме, әллә Татмедиадәге агайлардан рөхсәт белән генә тәнкытьли аламы? Монда сораулар күп... Җавапларны да үзебезгә эзлисе.
Депутатларыбыздан канәгать түгелбез икән, аларны кем сайлый соң. Соң сайлаталар ич, диярсез. Хода бәндәсе, башың бардыр ич, кабинага сиңа ияреп кермиләрдер ич. Сыз кирәк кешеңне. Ату, зарланучылар гел аяк асытмда бутала минем. Шул сайлаулар турында сүз кузатам.
– Кемне сайладың.
– Единая Россия инде.
– Ник аны, риза булмагач.
– Мин сайламасам да үтә инде ул.
– Соң 1 тавышка ким булыр иде, ә хәзер единогласно чыккан. Ә үзең шулардан зарлансың.
Менә үзаң дәрәҗәсе. Лакей журналистика, управляемая демокартия җимеше. Шулай булгач, парламентта Туфан абый белән, Разил абыйны гына калдырганнар икән, без аларны якларга тиешбез. Башкаларны анда кертмәячәкләр

№21 (52048) / 19.08.2010 00:07:57

Иркә, э сезнен нинди конкрет тэкъдимнэрегез бар, шул ук Туфан агага, депутат буларак милли мэсьэлэлэргэ кагылган нинди тэкъдимнэрегезне ул тормышка ашыра алыр иде. Шактый олы яшьтэге язучы инде ул, булдыра алган кадэр эшлэп килэ, ана алмаш юк, менэ монысы аяныч.

№20 (52041) / 18.08.2010 23:40:02

Монда язылганнардан соң минем:"Туфанны на мыло!" - диясем килә.
Беренчедән Конституциядә язган хокукларны югалту өстендә эшләгән өчен.
Икенчедән чынлап татарны бетерәсегез килсә, белемсез итегез. Татар теле кирәк түгел дип сөйләнүчеләр, алар кичәге көн белән яши. Мин дә Россиянең тиз генә җимерелүен теләмәс идем, Соры корт кебек. Әмма Россия упкынга тизләнеш белән оча. Сез Россия белән бергә татарны җимерергә телисезме???? 20 гасырда макталган урыс мәгарифе юк инде. Урысныкыннан югары сыйфаты белән аерылып торган урта белем бирергә безнең мөмкинлекләр хәттин ашкан. Моңа бары ТЕЛӘК кенә кирәк. Аны, гомумән, урыс мәгарифеннән аерым өстәмә белем итеп оештырырга була. Яхшы мәктәп - яхшы ремонтланган бина түгел ул. Спорт залы да түгел. Ул - иң беренче яхшы хезмәт хаклы укытучы. Яхшы җиһазланган, расход материаллары белән яхшы тәэмин ителгән лабораторияләр. Уку теләге булган балар өчен генә булырга тиеш. Билгеләр дә куелмасын. Документлар да бирмәсен. Бары белем бирсен. Соңыннан барып экзамен гына бирерлек булсын.Мин хәзерге шартларда шулай күрәм. Минем улымның физика белән бик шөгыльләнәсе килә, тик кайда ул андый белем бирүче нокта???? Бүген урыс мәктәзбе белем бирүдән туктады инде. Ә без белем бирүне дәвам итә алабыз. Татарча укыганнан соң Оксфордка барырлар аннары яхшы белем алган татар балалары.. Үзебезнең университетлар булганчы.
Туфан әфәнде, сезнең сүзләр - аргумент түгел. Менә без киләсе елга мәктәп бетерәбез. Татар гимназиясен. Кайда вәгъдә ителгән университет. Татарча да сөйләшәбез, урысча да.
Татар булу өчен "Әлдермештә Әлмәндәр " спектаклен карау җитә дип уйлыйсыз икән, сез бик ялгышасыз. Әйе, ул спектакль нәкъ менә шул 4 класс белемлеләр турында. Элеккеге авылдашлары тарихы дип бер карадым, бүтән теләмим.
Әле монда тирән татар тарихы, татар әдәбияты югалачагы турында сүз әйтмәдем. Бу инде шул аборигеннар дәрәҗәсе.

№19 (52034) / 18.08.2010 23:07:47

Шулай шул
Тагарак үз эшен яхшы башкара, аның тәмен белгәннәргә, башка бер ни кирәкми.
Безгә, гади - намуслыларга ни кылырга соң?!. Сайлаулар ялган. Корылык. Нанно технология, дип әкият саталар. Ярар, киләсе елда барлык коллар (без - гади, намуслылар) да, ачтан үлеп бетмәдек ди.
Безнең байлыкны үзләштергәннәргә матур киләчәк бармы соң? Юк. Аны дөресләр өчен, Аллаһы Тәгалә һәм Халык бар. Чит илләрдә яшәп, җәберләнәсегез көннәрегез - алда.

№18 (52032) / 18.08.2010 22:59:48

КДУнын, татфагына рус мэктэбен бетереп укырга кергэч, 1 курста бер могаллимэбез: "Рус мэктэбен бетереп монда нишлэп йорисен?, -дип сэер генэ елмаеп сорау биргэне эле дэ истэ...Курэсен, миллэтебезнен, тарихын,телен, эдэбиятын тирэнтен ойрэнергэ телэу рус мэктэбен бетереп килгэн студентка ярамагандыр...Инде укытучылар шушындый мэгънэсез сораулар биргэндэ уйланып куярга кирэк:Телебез кем кулында сон,?

№17 (52029) / 18.08.2010 22:10:56

Ә гаиләләр кузгалган иде, татар телен комсызланып өйрәнергә тотынганнар иде. Бу 90нче еллар. Татар гимназияләре элитный мәктәпләргә әйләнде. Конкурслар иде анда. Халык директорлар артыннан йөрде. Әмма бераздан бу мәктәпләрнең бик үк элитный түгеллеге ачыкланды. Чөнки, тел, милләт дип сөйләгән сәясәтчеләрнең, түрәләрнең балалары инглиз, яһүд, һ.б. спец мәктәпләрдә укый булып чыкты. Алар балалары өчен һаман да папа-мама, бабуля-дедуля булып калды.
Туфан абыйга афәрин! Балалары, оныклары татар балалары. Аяз абый Гыйлажевның балалары милләтебезнең йөзек кашлары. Батулла абый баш иярлек балалар үстергән.... Исемлек бетә бугай.... Татар язучыларының, журналистларының да балалары татарча белмәгәч, чәпчеп, халыкны мыскыл итеп гаепләп торасы юк. Халык арасында үзаңы дәрәҗәле булмаганнар да җитәрлек. Менә шуларны ышандырырлык шатлар булдырырга икрәк.
Инде кайчаннан бирле, татарны кеше ашаучы, дип сурәтләгән тарих дәреслеген тыя алмыйбыз, ә татарча кирәк, дигән кешеләрне утыртып бетерәләр инде.

№16 (52028) / 18.08.2010 22:02:22

Укытучылар белән очрашуларга еш йөрим. Трафарет кереш сүз белән башлыйм һәр очрашуны. Яшь укытучыларга әйтәм, рус телен яхшылап өйрәнә торыгыз, озакламый эшсез каласызгыз килмәсә, рус телендә укыта башлаячаксыз, дим. авылларда да...
Үземнең өлкән буын буынына кереп баруыма сөенәм))). Чөнки татар теленең үлеп барганын мин инде күреп өлгерә алмаска мөмкин. Әле минем яшемә татарча укучылар булачак. Ә менә яшьләргә, бигрәк тә минем кебек дуракланып йөрәкләре авыртканнарга кыенга туры киләчәк. Ул чагында татарча укучы калмаячак. Гаилә кулына гына тоттырылган тел үләргә дучар ителгән тел ул, хөрмәтле ил агалары. Ул сөйләм теле генә. Телне тел буларак язма тел саклый. Язма тел үлсә, тагын 1–2 буыннан сөйләм теле дә бетә.
Совет чорын да күрдем. Ләкин анда хокуклар чикләнми иде, просто мөмкинлек бирелми иде. Бүген мөмкинлек кенә түгел, милли мәнфәгатьләргә хокуклар да чикләнә.
Тагын әйтерсез, кем комачау итә, сөйләш татар телендә, дип. Аптырагач мин дә сорыйм шулай. Башка чара калмаганга. Шул рәвешле генә булса да, ясалма сулыш алдырып телнең гомерен озайта алабыз... Тик бу чишелеш түгел бит.

№15 (52027) / 18.08.2010 21:52:55

Илфат Ф, 100 % килешәм сезнең белән.
Шул ук Туфаннар ата-аналарны гаеплиләр, янәсе балаларын татар мәктәбенә бирмиләр. Әлбәттә, бирмиләр, чөнки ата-ана җүләр түгел бит, баласына бары яхшылык кына тели. Балаң 10 ел буе химия-физиканы татарча укысын да, 11 класска җиткәч, ЕгЭны татарча бирергә ярамый, бары русча гына дип әйтсеннәр әле! Бирдерсеннәр татарча ЕГЭны, кемгә мишәйт итә ул? Туфан хәзер шул Минтимер әйткән 4 класс белемне дә юкка чыгарып, гаиләдә дип, җиде яшькә кадәр калдырып утыра. Калган Зарипова, Һадиуллин, Шәйхи кебекләре шуның авызына карап, ләббәйкә ! дип торалар! ПОЗОР!

№14 (52026) / 18.08.2010 21:38:25

Чынлыкта кем дәүләте икәнен "АЛАРГА ПРЕЗИДЕНТ КИРӘКМИ" дигән язма астында әйтергә маташкан идем...

№13 (52025) / 18.08.2010 21:37:12

Илфат Ф., сезнең язганга өстәп шуны да әйтәсе килә, бу ЕГЭдан куркып, Әлмәт ягында татар авыл мәктәбен рус мәктәбе итеп үзгәртергә йөриләр икән. шулай иткәндә татар теленнән ЕГЭ бирәсе булмый!!! монысы да шул туган телебезгә карата мөнәсәбәтнең чагылышы. шәһәрдәге татар гимназиясенең дә исеме генә калып бара, ахрысы. чөнки анда да рус балалары укый. нигә дип сорагач, " тәрбия бирү ягы яхшырак" диләр. менә бу безнең чын йөзебез!!!

№12 (52024) / 18.08.2010 21:33:18

дәүләт гаиләне (татар телен) кайгыртмаса, ул кем дәүләте була инде

№11 (52022) / 18.08.2010 21:29:14

Туфан абый,Туфан абый инде ул, элекке әсәрләрен укысагыз: төп герой-авылда туып үскән, эшчән кеше, каршы як-спекулянт, хәзер: төп герой- эшмәкәр (спекулянт дип укы), каршы як-авыл гыбады... Познер белән әллә туганнар микән дип уйлап куям кайчакта...

№10 (52021) / 18.08.2010 21:27:33

кояшкай, татар теленә безнең редакциядә өстенлек бирелә. Башка татар газеталарында да татар телен белгән журналистларны эзлиләр)))) Һәм бетте.

Дөресендә гаиләдән күп нәрсә тора. баласы татар телен белсен дигән ата-ананың баласы белер. Ләкин бу өметсез үлеп баручыга ясалма сулыш алдыру кебек кенә. Үлә, ләкин азрак гомере озая ала... Гаиләгә генә төртеп күрсәтеп төкрек чәчү ачуны чыгара. Без бит шыпырт-шыпырт позицияләрне "мәгез" дип үзебез бирәбез. Эшнең башы ЕГЕда. Бирештек бит. Хәзер башлангыч сыйныфларда укысаң ана телен, шул җиткән, дип тынычланабыз. Минтимер Шәймиев белән килештек. Ләкин минем мәктәпкә кергәндә бер сүз урысча белмәгән, ә менә хәзер бер сүз татарча белмәгән манкорт танышларым бар. Система өзек, гарип. Татар гимназияләре күптән татар түгел. анда документация генә татарча. Бу хакта язучы, тикшерүче генә юк. Мин язып карадым, укымадылар, күрмәделәр.

№9 (52018) / 18.08.2010 21:06:47

дөресен генә әйткәндә, татар теле мәктәптән чыгып киткәч беркемгә кирәк түгел. кайсы уку йорты, кайсы оешмалар татар телен белүчегә өстенлек бирә?! юк ул!!! гомумән дә хөкүмәт татар телен үстерү өстендә эшләми. туган телне өйрәнү мәктәптә генә бара, аның мәктәптән соң дәвамы юк. гаилә белән генә аны саклап калып булмаячак. автор дөрес әйтә, тулы цикллы система булдырганда гына нәрсәдер булырга мөмкин. һәркем үз эшен җиренә җиткереп эшләргә тиеш: депутат буларак вәгъдә биргәнсең икән- үтә; татар гаиләсе икәнсең-тәрбиялә татар рухында; укытучы һәм тәрбиячеләр болай да булмастайны булдыра( чөнки хөкүмәттән ярдәмне мәңге көтеп аласы юк инде ул). эш \"эт- эткә, эт-койрыкка\" схемасында барганда нәтиҗә юк инде ул!!! юк, депутатлыкка барганда ниләр генә вәгъдә итмиләр дә, халыкның нечкә күңелләрендә ничек кенә уйнамыйлар, ә менеп утыргач онытыла, үэ мәнфәгате алгы планга чыга!! кызганыч...

№8 (52017) / 18.08.2010 20:51:06

*
 

№7 (52015) / 18.08.2010 20:34:59

Мин татар теле турында язган идем,темага туры килми диделәр.
Язганыма өстәп шуны әйтәм.
Ана телебезне гаиләдән башлап,мәктәптә ныгытып,вузларда кулланган вакытта гына сакланып калачак!!!! Шулай булмаганда тел бетәчәк. Гаиләдә калса әзрәк сөйләшерләр татарча. Әмма Туфан һ.б ның язганнарнын китапларын укучы калмас. Дипутат-язучылар китапларын бастырырлар,ләкин сатып алып укучылар булмас. Уйласыннар прастуй язучылар.Дипутат язучыларның бәәәк яхшы пенсәләре бар.
Чынлап сөйләгәндә, бик аяныч хәлдә ана телебез.Язучыларыбыз аңламыйлармы,әллә язучылык белән яшәп булмас дип,бизниска киттеләрме? Анда ана теле не к чему.

№6 (52011) / 18.08.2010 19:44:44

сон бушатсын тагарак янын яшь эт килер. изге урын буш тормый ул.

№5 (52010) / 18.08.2010 19:42:44

Рәшит МИНҺАҖ һәм Кактус фикерләре белән килешәм.
Өстәп.
Карт песи, арыслан, эт - нишли алмый? Булдыра алмый. Ә, булдырам, дип, мырлый-елый.
Картлар һәм яшь, *тагарак янындагылар*, мырлый-елый, җырлый-җырлый, киләчәгебезне вата-җимерәләр.

№4 (52008) / 18.08.2010 19:27:57

туфан абыйда хэзер юбилей кайгысы гынадыр.

№3 (52001) / 18.08.2010 16:58:57

// Ә безгә – Дәүләт Советына килеп кайбер агайлар, татар университеты ачарга вәгъдә биргән идегез, нигә сүзегездә тормыйсыз, дип дәгъва белдерә.//
Әгәр синең сайлаучың сиңа вәгъдәгездә томадыгыз дип дәгъва белдерә икән, син аңарга депутат буларак үпкәләмә, ә: "Булдыра алмадык шул, кулыбыздан килми, без бит гаиләбезгә җиңеллек булсын дип кенә депутат булабыз", дип җавап бирергә кирәк, акланып сайлаучыңа кычкырырга түгел.
//Мәктәп ул – гаиләдә бирелгән тәрбияне саклау һәм ныгыту урыны гына. // Гаиләдә бирелгән тәрбияне саклап ныгытыр өчен кая соң татар мәктәпләре, инде авылларда мәктәпләрне бетерергә дигәч тә, кулыгызны чигәгезгә куеп: "Булдырабыз анысын", дип кенә торасыз. Әле оялмыйча туган тел турында һәман тел чарлыйсыз.

№2 (51998) / 18.08.2010 15:59:49

МЕнә шулай. килгәннәр арасында тулксыз сүз сөйләгән липутатның авызына карап "әйе шул, шулай шул!" дип утыручылар гына түгел, үз фикерен әйтә алучылар да булуы сөендерә!

№1 (51997) / 18.08.2010 15:57:41

Хөрмәтле автор! Туфан ага бит татарга милли мәктәп, университет кирәкми димәгән. \"Әгәр бала гаиләдә өйрәнмәгән булса, бер генә мәктәп тә туган телгә өйрәтә алмый. Мәктәп ул – гаиләдә бирелгән тәрбияне саклау һәм ныгыту урыны гына\". Бу чыннан да шулай бит. Ә тулы цикл..... Идея замечательная. Белмим, болар татар дәуләте булган очракта, я булмаса Россиядә ботен халыклар да тигез хокукка ия булган очракта гына мөмкиндер ул.

Татар халкынын киләчәге, урыны әле татарларнын үзләре тарафыннан да тәгаен билгеләнмәгән, кызганыч. Берсенә мәктәп кирәк, икенчесенә университет, өченчесе гайлә дә җитә дип уйлый. Бер фикергә килеп булмый әлегә.

▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Татарстан Диния нәзарәте
Татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе
Piter.tatar