• 18.09 Хәмдүнә Тимергалиева истәлегенә. УНИКС. 17.00
  • 19.09 Микулай, 12+,Кариев театры, 16.00
  • 21.09 Дима Билан. Пирамида. 19:00
  • 28.09 Премьера! "АК ЧӘЧӘКЛӘР КЕБЕК...",12+, Кариев театры,18:30
  • 28.09 Премьера! "Бәхетле көнем", 3+, Кариев театры. 11.00, 13.00
  • 06.10 "Хикмәт әкиятләре", 6+, Кариев театры, 13.00
  • 06.10 "Болгар радиосы" концерты. КДК "Ленина", 18:30
  • 07.10 Премьера! "Бәхетле көнем", 3+, Кариев театры, 13.00
  • 07.10 "Тапшырыл...ган хатлар", 12+, Кариев театры, 18.30
  • 08.10 "Супер кияү", 12+, Кариев театры, 18.30
  • 09.10 "Кәҗүл читек", 6+, Кариев театры,13.00
  • 09.10 "Нигез ташлары", 12+, Кариев театры, 18.00
  • 10.10 Премьера! "Ак чәчәкләр кебек...", 12+, Кариев театры, 18.00
  • 13.10 "Озын-озак балачак", 12+, Кариев театры, 18.30
  • 15.10 "Сәлам, Актәпи", 3+, Кариев театры, 13.00
  • 15.10 "Мәхәббәт күгәрченнәре", 12+, Кариев театры, 18.30
  • 16.10 20ел TATAR RADIOSI. Татнефть Арена. 18.00
  • 10.11 Валерий Меладзе. Татнефть Арена. 19:00
  • 14.12-19.12 Илсөя Бәдретдинова. "Фәрештә түгел". УНИКС
Бүген кемнәр туган
  • 18 Сентябрь
  • Алмаз Хәмзин - юмор остасы
  • Гариф Ахунов (1925-2000) - язучы
  • Ләйсәнә Садретдинова - журналист
  • Гөлнара Габдрахманова - дәүләт эшлеклесе
  • Ильяс Җиһаншин - дин әһеле
  • Подселенига бер кыз эзлибез. Ибрагимова урамында 2 бүлмәле кв.(Тандем янында) Ватсап: 89871854511
  • Сдаётся чистая, уютная комната в 2-х комнатной квартире на улице Фучика. Развитая инфраструктура, удобная транспортная развязка, рядом ТЦ Франт. Открывается прекрасный вид с балкона(15 этаж). Вся необходимая мебель и техника имеется. В другой комнате проживают две девушки. Ищем воспитанную, платёжеспособную девушку без вредных привычек. 9000 руб. все вкл. Заселение с 1 октября. WhatsApp 89372902288.
  • Казаннын Зэкиев урамында 2 булмэле фатир арендага бирелэ. Яна домда. Барлык унайлыклар да бар. 89274880627 (ватсап) Риэлтор тугел. 18 мен.
  • Услуги ассенизатора. КамАЗ-10 кубов. 89172681882. Откачка и вывоз жидких бытовых отходов (ЖБО), выгребных ям, септиков, уличных туалетов, колодцев. Аварийная откачка. Шланги 40 метров. Цены от1200 в зависимости от отдаленности очистных сооружений.
  • Сдается однокомнатная квартира в Казани на улице ак.губкина(советский район) +7(905)023-89-59
  • Авиатөзелеш районында урнашкан Горбунов исемендәге СНТ-11 дә җир участогы сатыла, су, ут бар, киләчәктә газ кертү дә планлаштырыла. Тел. 89274031387
  • Үзебезнең умарталыктан бал сатам. Казан буенча китереп тә бирәм. 3л-1300, кәрәзле бал- 500сум/кг. 89625497103
  • Сдается однокомнатная квартира на улице ак.губкина 89050238959
  • Мавлютова братья Касим урамында студия гостиница сатып алам риэлторсыз хужадан 12 кв. Метр дан башлап 18 кв. Метр га хэтле 89393825975
  • Хәләл үрдәк түшкәсе, 3кг900г, кг 350 сумнан. Казан, 8 927 40 592 02
 
 

 
Архив
 
06.08.2010 Җәмгыять

“РӘХӘТЛЕКТӘН АРТЫК СИКЕРЕНӘ БАШЛАДЫК”

Журналист, продюсер Илфак Шиһапов белән ике-өч сәгать сөйләшеп утыруны яраткан китаптан аерыла алмыйча, аны онытылып, бер тында уку белән чагыштырыр идем. Нинди генә проблемага, сәяси, милли, мәдәни, дини яки башка мәсьәләгә кагылма, ул һәрберсенә төгәл анализ бирә, үз фикерен ачык белдерә. Акны – ак, караны кара, ди. Бүген дә Илфак белән кайбер сорауларга җавап эзләдек.

– Илфак, сүзне быелгы коры җәйдән башлыйсы килә. “И.М.”га апрельдә биргән әңгәмәңдә: “Озакламый су дөньяда иң зур байлыкка әйләнергә мөмкин”, – дигән идең. Сүзләрең рас килә: быел күпме авыл корылыктан интегә. Чишмә-елгалар кипте, чөнки күбесе ташландык хәлдә, булганнары халыкка су җиткезә алмый. Синеңчә, быелгы корылык авылга зур зыян салырмы? Дәүләтнең ЛПХ кредитларына кызыгып, күпләр мал асрый башлаган иде бит...

 

– Зыян салмый калмас инде. Әмма авыл бөтенләй үк катастрофик хәлдә димәс идем. Дөрес, быелгы җәй 1921 елгыдан да кызурак. Икмәк ягы да авыррак. Әгәр киләсе елга шушы ук эсселек кабатланмаса, авыл халкы аякка баса алачак. Тырышкан кешегә чабарлык печән бар. Мал-туарга азык әзерләп була.

 

Халык корылыктан, сусызлыктан интегә икән, димәк, ул табигатькә зыян салган. Акыллырак эш иткән булсак, бу хәтле кызудан тилмермәс идек.

 

Кабат чишмәләргә әйләнеп кайтам инде. Еш кына төрле авылларга барып чыгабыз. Чишмәләре ташландык хәлдә, сазланып беткән. Ул беркемгә кирәкми, чөнки су өйгә кергән, ишегалдында колонка. Рәхәт. Ә җир астыннан саркып чыккан байлык турында уйлап биргән кеше дә юк. Менә бүгеннән халык бераз гына уяна башлады. Чишмә чистарту өчен гигант акчалар кирәкми. Халыкның бердәм булып өмә ясавы җитә. Югыйсә еш кына авылларда: “Район хакимияте чишмәләрне карамый”, – дип зарланырга яраталар. Үзләре бердәм булып оешып та моны башкара ала. Без, мәсәлән, туган авылым Иске Иштирәктәге (Лениногорск районы) Изге чишмәне ел саен җыелышып чистартабыз. Сукмак салдык, шунда корбан чалдык. Бездән күреп башкалар да бу изге эшкә алынды.

 

Чишмә суын башка бер генә чыганак белән дә чагыштырып булмый. Ул тәнгә сихәт бирә, кешене дәвалый. Табигать җайлаган системаны үзебез бозабыз. Кешедә яман авырулар барлыкка килә икән, димәк, ул табигать законын бозган дигән сүз.

 

Чишмә пычраткан, агач кискән кеше бәхетле булмаячак. Шушы көннәрдә генә Саба районында киселгән наратны күреп кайттым. Табигать законыннан качып булмый. Наратны кискән кеше бер ел эчендә җәзасын күрәчәк.

 

Мин, хәлемнән килсә, республика күләмендә көзен – агач утырту, ә язын, апрель азагы-май башында чишмә чистарту – үз пычрагыбызны җыю көне игълан итәр идем. Уйлап карагыз, республикада 4 миллион кеше яши. Якынча 1 миллион гаилә дип алыйк. Һәр гаилә берәрне генә утыртса да, елга 1 миллион агач дигән сүз бит ул. Югыйсә моның бер авырлыгы да юк.

 

Без хәзер рәхәтлектән артык сикеренә башладык. Өлкәннәр дә тормыш авыр дип зарлана. Ә әбиләребезнеке җиңел булганмы?! Алар 27 сум пенсияләренә шөкрана кылып яши белгән. Хәзерге тормыш элеккедән күпкә җиңел. Зарлану гына көчле.

 

Халык һаман нәрсәдер көтеп ята торганга әйләнде. Дәүләт ташламас әле, диләр. Үзеңне үзең кайгыртырга кирәк.

 

Аннары, кешеләр дә бик үзгәрде. Бүген авылларда кунып чыгарга урын табып булмый. Күрше белән күрше йөрешми. Элегрәк мал суеп, шушы итне бергә җыелышып пешереп ашау йолалары бар иде. Ул кешеләрне берләштерә. Бүген исә һәркем үз эченә бикләнгән, байлык куа. Авылда бер-берсе белән ярдәмләшеп яшәсәләр, җиңелрәк булыр иде.

 

– Авыл дигәннән, бездә аңа карата һаман абзар тутырып мал асрарга, бакча тулы бәрәңге үстерергә кирәк дигән караш яши. Югыйсә тормыш җиңеләя бара бит. Бәрәңге, сөт, итне сатып алу күпкә арзанрак. Шуңа бүген авылга башка идеология кирәк сыман. Әйтик, югары түләүле эш, җиңелрәк тормыш...

 

– Авыл кешесе болай да рәхәттә яши. Суы, газы кергән. Күбесенең бәдрәфе, мунчасы өйдә. Утын яру процессын да күптән оныттылар. Эшләмәскә генә булсын. Күп авылларда 20-40 яшьлек ир-егетләр 100 грамм аракы эзләп йөри, әмма мал асрамый. Нинди юлдан барырга икәнен үзең сайлыйсың инде. Икенчеләр абзар тутырып мал асрап та нужадан зарланмый. Мәсәлән, Кукмарадагы бер танышымның хуҗалыгында 27 баш мөгезле эре терлек бар. Ә вак-төяген санамыйм да инде. Алар белән гел сөйләшеп торам. “Эшнең авырлыгын сизмибез. Тырышкач, рәхәтен дә күрәбез. Акчага мохтаҗлык кичергәнебез юк. Нәрсә телибез, шуны алабыз”, – диләр. Ял итәргә дә вакыт табалар. Кайчан шалтыратсам да, табигать кочагында шашлык пешерәләр. Вакытны дөрес бүлеп эшли беләләр.

 

Безнең халык кызык инде ул. Зәңгәр экраннардан ел буе барган Бразилия фильмнарын карый да, шундагы матур тормышка сокланып, хыялланып утыра. Анда бит эшне хезмәтчеләр башкара, суыткычтан әзерне алып ашыйлар... Безнекеләрнең дә эшләмичә рәхәттә яшиселәре килә.

 

Ярар, авыл агае сыерын бетереп, сөтне сатып алсын, ди. Бер-ике тапкыр кибетнеке белән тукланыр. Әмма бераздан ул: “Кибет сөте сөт түгел инде ул, сыйфатсыз. Дәүләт нәрсә карый?” – дип зарлана башлаячак. Аннары, безнең 60-70 % продукция чит илдән керә. Әгәр көтмәгәндә читтән кертү сәясәтен туктатсалар?! Бетерүе җиңел ул. Безнең Иске Иштирәктә дә, мәсәлән, элегрәк көтүгә 250 ләп сыер йөри иде. Бүген 70 кенә баш. Көтүче кайдандыр килеп көтә. Айга һәр сыер өчен 400 сум түлиләр. Бу бит айлык хезмәт хакы 28 мең сум дигән сүз. Безнекеләр акча юк, эш табып булмый дип зарланса зарлана, әмма көтү көтми.

 

– Бүген безгә бай, бәхетле яшәргә нәрсә комачаулый?

 

– Менә 7-8 балалы гаиләләр бар. Алар бәрәңге, ботка, макарон ашап үсәләр. Берсеннән калган киемне икенчесе рәхәтләнеп кия. Өченчесенә дә ярый әле. Берсе – караватта, икенчесе – идәндә, кыскасы, кая урын бар, шунда йоклыйлар. Аның каравы аларның йөзләре нур чәчә. Иң мөһиме – сине аңлаулары кирәк.

 

Икенче кешеләр текә “иномарка”да йөри. Йортлары зур, төзек, кесәләре тулы акча. Әмма алар гел канәгатьсез, йөзләре чытык. Җитәкчеләре ошамый, һава торышы начар, күршеләрдән гел гаеп эзлиләр... Бәхетле булыр өчен бөтен мөмкинлегебез дә бар. Булганын күрмичә, ясалма бәхет эзлибез.

 

Бәхет нәрсә ул? Мәсәлән, тешең сызлый икән, синең күзгә башка әйбер күренми, тизрәк бу чирдән котыласы иде, дисең. Тешеңне дәваладылар – шул мизгелдә синнән дә бәхетлерәк кеше юк. Эсседә интегеп, кондиционерлы бүлмәгә килеп кердең ди, шунда үзеңне бәхетле тоясың. Иртән торып кояшны күрәсең, аягың йөри, балаларың исән-сау икән – бу бәхет бит инде. Еш кына бөтен мөмкинлеге, байлыгы булганнар, юк сәбәп табып, тормыштан зарлана. Аларга әйтәм: “Шәһәргә килегез. Коляскадагы инвалидларның транспорт арасында акча сорап йөргәнен күрегез. Үзегез белән чагыштырыгыз”, – дим. Артыгын өметләнергә ярамый. Барына канәгать була белергә өйрәнергә кирәк.

 

– Илфак, быел Татарстанның суверенитет игълан итүенә 20 ел тула. Бу 20 елга нинди бәя бирәсең? Татарга дәүләт кирәкме?

 

– Татарга дәүләт кирәк. Әмма ул ниндидер кан коюлар аша төзелергә тиеш дип уйламыйм. Шушы дәүләттә гадел хөкем итсәләр ярый. Әмма алай булуына шигем зур.

 

Аннары, татарның үз дәүләте булса, куркыныч әйбер килеп чыкмас микән?! Бездә бит кешене, әйтик, колхоз рәисе, район хакимияте башлыгы итеп яки башка зуррак урынга билгеләсәләр, ул шундук җирле ханга әйләнә. Дәрәҗәле урынга үз туганнарын, таныш-белешен урнаштыра. Рәхәтләнеп урлый башлый, оялмый, гомумән, иманы калмый. Ә элек райком секретарьларының ике катлы йорт төзергә котлары алынып тора иде. Чөнки аларның өстендә Казан, аннан да өстәрәк Мәскәү торды.

 

Татарга дәүләт телне саклау өчен кирәк. Әйтик, шәһәребезнең Бауман урамында бер җирдә генә татарча язу табасың. Моңа Мәскәү гаепле түгел бит. Элекке Президент Минтимер Шәймиев татарча сөйләшә иде. Телне саклау өчен, Президент һәр киңәшмәне татар телендә алып барса, бөтенесе татарча сөйләшергә өйрәнеп бетәчәк. Югыйсә күбесе вата-җимерә урысча сөйли.

 

Шунысы да борчый: Башкортостанда миллионнан артык татар яши. Татарстан исә аларны яклап, алар турында кайгыртып бер сүз дә әйтми. Андагы милләттәшләребезгә бернинди булышу юк. Алар бит рухи ярдәмгә дә мохтаҗ. Ә башка төбәкләрдә яшәүче татарларыбыз турында әйтмим дә инде. Безнең бөтен эшләгән эш – Сабан туйларына берничә артист җибәрү. Әле анысы өчен еш кына иганәчеләр түли.

 

Татар үз дәүләтен төзегән очракта да, берничә елдан аны сатмаслар микән?!

 

Суверенитетка килгәндә, аның файдалы яклары булды. Бүген яшьләрнең күбесе татарча сөйләшә, 5-6 татар дискотекасы эшләп килә, интернетта да татарча аралашалар. Әмма демографик яктан караганда, алар, нигездә, яшел флаг болгап йөргәндә туган балалар. Ягъни гаиләдә “Татарча китап укыгыз!”, “Татарча сөйләшегез!” дигән тәрбия алганнар дип әйтүем.

 

Татар телендәге китапларны укучы юк. 300 дән артык язучыбыз бар. Мәңгелеккә дип нәрсәдер язып калдырган булалар, әмма кеше укырлык әйбер иҗат итмиләр.

 

Еш кына: “Сары матбугат белән базарны тутырдылар”, – дигән сүзләр ишетелә. Аның каравы, алар укыла. Китап кибетләреннән үзебезчә язылган, җиңел әсәрләр эзлим. Юк, таба алмыйм. Нибары 500-1000 данә тираж белән чыккан китаплар да сатылмый ята. Бу яктан бүген татарны, беренчедән, азмы-күпме матбугат берләштерә.

 

Икенчедән, “Татарстан-Яңа гасыр” каналы. Әмма анда да инде... Әйтик, “Джазовый перекресток”, “Автоузышлар”ны күрсәтеп яталар. Кемгә кирәк ул? Аңламыйм! Татар каналы татарча сөйләргә тиештер.

 

Өченчедән, татарны артистлар берләштерә. Шушы җырчы халкын булдыксыз журналист ничек кенә хурлап, тәнкыйтьләп язмый. Уйлап карасак, чит өлкәләргә, әйтик, Оренбург, Мәскәү, Башкортостан һәм башка якларга акча эшләргә дип концерт белән чыгып киткән җырчы иң беренче чиратта үзе белән бергә татар сүзе алып килә бит. Андагылар туган телдә аралашуны, татар җырын көтә. Үзем дә концертлар белән барганда нинди татарча газета бар, шуларны алырга тырышам. Яратып укыйлар. Икенче юлы барганда да: “Тагын алып килмәдегезме?” – дип сорыйлар.

 

Әмма, ни дисәк тә, безнең берләштерә торган милли идеябез юк. Башкортлар соңгы 20 елда шәҗәрә, нәсел агачы төзүне уйлап таптылар. Бездә анысы да юк. Соңгы 1-2 елда тарих белән ныклап кызыксынам. Озакламый Тарих институтында халык санын алуга багышланган хезмәтем дөнья күрергә тиеш. Казан архивында авыллар, халкыбыз тарихы турында искиткеч күп материал ята. Бездә эшләнмәгән эш бихисап. Ничек тә милләтне саклап калырга кирәк.

 

– Соңгы вакытта Башкортостан татарлары белән тыгыз элемтәдә яшисең. Яңа президент килү белән хәл ничек үзгәрер дип уйлыйсың?

 

– Башкортостан татар җәмәгатьчелеге, андагы оешмалар белән тыгыз элемтәдә торам, шуңа күрше республикадагы хәлләрне яхшы беләм. Халык башта беренче тапкыр исәп алуга әллә ни зур игътибар бирмәде. Башларын бутап, телләребез охшаш дип, аларны башкорт булып язылырга күндерделәр. Бераздан исә бу эш җитдигә әйләнә башлады – әйтик, сез бит башкорт дип, мәктәпләрен башкорт теленә күчерә башладылар. Татарстан да, Мәскәү дә берни эшләмәде.

 

Тарихи яктан карасаң, башкорт дигән милләт юк. Ул бер социаль катлам гына, ягъни җир биләүче катлам.

 

Андагы телевидение тапшыруларының берсендә теге-бу авылларга башкортлар нигез салган, ул башкорт авылы булган дигән фикерне кат-кат кабатлыйлар, гел шуны сөйлиләр. “Татарстан-Яңа гасыр” каналы ник бу хакта күрсәтми? Берни дәшми. Әллә җитәкчеләр үткәртмиме?! Бу безнең өчен зур минус, югалту.

 

Яңа президентка халык өмет баглый. Ул практик кеше, халыклар тигез, дип бара. Өстәвенә татар да. Башкортостан татарлары бик актив, тырыш. Сәхнә йолдызларыбызны гына алыйк. Иң танылганнары чыгышы белән Башкортостаннан бит. Андагы татарларны кыерсытырга мөмкинлек биреп тордык, яклап берни эшләмәдек. Билгеле: “Син башкорт”, – дип гел тукып торгач, алар: “Әйе, мин башкорт”, – дип әйтергә мәҗбүр була.

 

Халык санын алуга бик аз вакыт калып бара. Хәлебездән килгәнчә бу өлкәдә эшләргә тиешбез. Без, бер төркем, интернетта аңлатулар алып барабыз, матбугат битләрендә шул хакта язмаларыбыз дөнья күрә, мәгълүмат таратабыз. Татарны бүлгәләүгә юл куярга ярамый. Әлегә без Русиядә сан буенча урыслардан кала икенче урында торабыз. Әгәр керәшенгә, болгарга һәм башкаларга бүленә башласак, татарлар 3, 4 нче урынга калыр. Татарстанда шушы агитацияне алып барган өчен хезмәт хакы алып ятучылар да бардыр әле. Бүлгәләнүгә юл куймаска! Аннары Мәскәүнең безгә – Татарстанга булган мөнәсәбәте җитди булмаячак.

 

– Илсөяне ничек яратуларын күреп тә, ишетеп тә беләбез. Гастрольләрдә күп йөрисез, беркемгә ялынмыйча тулы заллар җыясыз. Ире, ул башкарган җырларның авторы, продюсеры буларак әйт әле: Илсөя уңышының төп сере нидә?

 

– Аны бөтенесе дә ярата димәс идем. Үлеп яратып тыңлаганнар да, бөтенләй кабул итә алмаган тамашачы да бар. Бу уңай күренеш. Әле мин, киресенчә, яратмаганнарының фикерен тыңлыйм, үземә мәгълүмат туплыйм. Берәүләр аның туры сүзлелеген кабул итә алмый, татар сәхнәсендә андый әйбер булырга тиеш түгел, диләр. Без менә бу җыр популяр булсын әле дип түгел, ә күңелгә нәрсә якын, йөрәк ни куша, шуны язабыз, җырлыйбыз. Халык фикерен тыңлыйбыз, үз юлыбыздан барабыз.

 

Һәр концерт саен сәхнәгә 100 әр хат менгезәләр. Аларны Илсөя укый. Концерттан соң һәрберсен аерым капчыкларга җыеп барабыз. Аларда бит халык фикере.

 

Илсөягә нинди генә бүләкләр бирмиләр! Берсендә Балтачтан 70 яшьлек бабай беренче мәхәббәтенә багышлап ясаган сынын Илсөягә бирде. Аның күңел җылысын биреп иҗат иткәне күренеп тора. Иралий дигән үзбәк егете исә Илсөя портреты белән ваза ясаткан, чапан, түбәтәй, үзләреннән алып килгән чәйнек бүләк итте.

 

Шунысы сөендерә: елга 150 шәр концерт куябыз. Анда 6-7 яшьлек балалар да, 80 нең өске ягындагы әбиләр дә килә. Аудитория бик төрле. Бу – җырчының зур казанышы. Югыйсә бүген татар эстрадасында 500-600 җырчы бар дип исәпләнә. Сайлау мөмкинлеге зур. Билетларыбыз җиңел сатыла. Әле менә яңа программа әзерләп ятабыз. Ул “Дәвамы бар” дип атала. 18 сентябрьдә яңа сезонны ачачакбыз. Яңа җырлар, өр-яңа юмор әзерлибез. Казан арты районнарыннан – Балтач, Кукмара якларыннан башларга исәпләп торабыз. Соңгы елларда репертуарга халык җырларын да кертә башладык.

 

Быел улыбыз Нариманга 25 августта 7 яшь тула. Беренче класска укырга керә.

 

Аңа уку кирәк-яраклары, костюм-чалбар алдык. Ул ике айлык чагыннан безнең белән гастрольләргә йөрде. Хәзер, укый башлагач, бик ияртеп булмас. Гел кешегә ышандырып калдыру да җиңел түгел. Аптырашта әле. Шуңа концерт, гастрольләр бераз кимер. Илсөя бала белән калганда, мин “Ахырзаман” юмор коллективы белән йөрермен дип торам. Бу 8 кешедән торган төркемне узган ел гына тупладым. Анда бар да яшьләр. Кайбер авылларга бардык инде. “Минем гаиләм” тамашасы диск булып сатуга да чыкты. Икенчесе “Әкияттә кунакта” дип атала. Монысы пародиягә корылган.

 

– Илфак, сәхнә кешеләренең кайберләре еш кына тормыштагы китек якларын яшерә, матур өлешләрен генә күпертеп сөйләргә ярата. Ә сезнең барысы да уч төбендә...

 

– Ә нигә яшерергә?! Оят кирәк. Халык җүләр түгел бит, барысын да күреп, белеп, ишетеп тора. Төчеләнеп утырудан ни файда?! Мин Илсөя икенче хатыным икәнен дә яшермим. Аның белән 9 ел торабыз. Беренче хатыным белән аерылыштым. Аннан ике балам бар. Улым Лениногорскида яши, кызым – Казанда. Илсөя белән әйбәт аралашалар. Кызым Зәринә – улым Нариманның якын дусты. Без юкта аның белән кала, карый. Нариман аның өчен “апам” дип үлеп тора.

 

Җырларыбызны яратып тыңлаучыларга рәхмәт. Алар ярдәме белән үткән ел, ниһаять, бер бүлмәле фатир алдык. Аңа кадәр 16 урын алыштырырга өлгердек. Кайда кем пычрагын гына юмадык без. Иганәчеләребез юк, кирәкми дә. Дәүләттән дә ярдәм күргән юк.

 

Арчаның Түбән Аты авылында да искерәк кенә йорт сатып алган идек. Кайтып-китеп йөрергә яхшы булыр дип уйладык. Ә болай ешрак Иске Иштирәккә әти-әнием янына кайтабыз. Алар безнең өчен үрнәк. Бер-берсен ярты сүздән аңлыйлар. “Казанда нәрсә калган, бирегә яшәргә кайтыгыз”, – дип чакырып торалар. Дөрестән дә, Казанда миңа нәрсә калган?! Авылда тыныч кына иҗат итеп булыр иде. Күңелемдә туган фикерләрне блокнотларга теркәп бара-бара, алар 7-8 әү булды инде. Язарлык материал күп. Кайту турында киләчәктә, бәлки, уйларбыз да әле.


Лилия ЙОСЫПОВА
Ирек мәйданы
№ 6 | 06.08.2010
Ирек мәйданы печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№68 (51487) / 12.08.2010 09:27:28

Спекуляция чувствами людей....

№67 (51459) / 11.08.2010 22:58:11

ииии, укыдым укыдым фикерларне, элла нинди темаларга кереп киткенсез....
ярар монысы мохим тугел. шунысы мохим, нихаять, беренче тапкыр татарстан кешесеннан, башкортстандагы татарлар ярдэмгэ мохтаж, бу мэсьэлгэ шактый игътибар белан карарга кирек диген фикер янгырады... ярдэм итмэсэгез да, шушы сузларне уку мина ярдэм иткен кебек булды инде. эт кунеле бер сояк диларме але безнен халыкта))))
рэхмэт шушы сузларегез очен, Илфак абый

№66 (51381) / 11.08.2010 09:31:29

Вы че несете, люди?:)

№65 (51358) / 10.08.2010 22:08:10

* һәм ! - кәҗә!

№64 (51340) / 10.08.2010 19:26:29

Кем алсын аны?!!!

№63 (51310) / 10.08.2010 14:29:26

Куып чыгардылар?....

№62 (51309) / 10.08.2010 14:15:21

Үзем дә китмәдем. Халык алданырга тели, рәхәтләнеп алдарга була.

№61 (51115) / 08.08.2010 18:02:51

Бәт бә хет. Үзең киттеңме иреңнән? То җе начар түгел. \"Каждая должна знать свой шеток\".

Күргәнем дә юк,белгәнем дә юк. Бары язганнарнын укыгач,җырларын тыңлагач, күңелемә бииик хуш килде бу пар. Шул гына.

Кара көнчелек зуууур үзеңдз балакай...бөртек. Тормышың авыр,сырхаулы булыр,бу гадәтеңнән арынмасаң.

№60 (51110) / 08.08.2010 16:40:23

Җәмәгать.
Комментарий язар алдыннан кагыйдәләрне тагын бер кат укып чыгарга киңәш итәм.

№59 (51063) / 08.08.2010 12:26:39

Мине ирем ташламады:) Ә то , что миңа язганнар-кәҗә, это глупо. Мин дөресен язам, ә инде әгәр дә мине "үзенә пиар ясый" дигән кеше Илфак белән Илсөянең дусты икән, что ң, аңлашыла инде нигә ул шулкадәр аларның репутацияләре турында печется. Шуңа күрә әйтәсем килә: на поводу у шарлатанов барма, синең бит үз акылың бар, үз фикерең бар, башкалар навязывать иткән уй белән яшәмә. Может быть сине использовать итәләрдер алар, "Шәрыкъ" клубындагы Наилне кебек, ул егет азатлык дигән сүз сөйләп, Илсөя концертларын агитацияләп, билетлар толкать итеп йөри. Миңа килгәндә, миңа бернинди пиар бирәкми, мин дә ул җитәрлек, даже больше чем думаешь, намного больше, поверь. Аның өчен "Матбугат"та комент.лар язарга кирәкми, Ирек мәйданындагы биналарның берсендә утырырга кирәк.

№58 (51051) / 08.08.2010 10:30:39

Бәт бә хет.
Кайда язылган ул,хатын аермаска ярамый дип? Кияүгә чыгасыз да ир кешене үзегезнең колыгыз итмәкче буласыз (ир источник дохода,ә сез акча тотучы). Бер кап сегаретка да акча сорый башлый сездән мескен ир,күбегез шуннан тәм табып яши башлый.Менә бу сезнеңчә яхшы ир.

Ир кеше ир булып калырга тиеш!!!!
Хатын аермаска дигән сүз юк. Католиклар да йомшатты инде моны.
бер хатын әйтмешли "Булган ир ,теге хатынын да бу хатынын да тәрбияләп тора ала,маңка ирләрдән боларның берсе дә булмый. Мин өстәр идемҮирне ир иткән дә хатын,чир иткән дә хатын.

Ирегез ташлап киткән икән, үзегезгә үпкәләгез!!!!! Значет что то не так.

№57 (51049) / 08.08.2010 10:15:30

*№56!!!!кеше нигын кулланмасагыз иде,уйлап таба алмыйсызмы?
Менә шушылар үткән чыгарылыштагы дипломнан күчереп, диплом "алганнары"
күренеп тора. Баш бит аларның баш....

№56 (51046) / 08.08.2010 09:56:32

Кәҗә ни сарык ни барыбер хайван бит инде, кеше түгел.

№55 (51045) / 08.08.2010 09:52:48

Нур
 Кайсыдыр биттә, татар белән башкорт - кәҗә белән сарык кебек дип язылган иде. Мин, татар патриоты буларак, үземне "кәҗә" рәтенә (кәҗә ни дисәң дә сарвктан тапкыррак) яздым.
Ә монда:"Кем ... нидә булса сүз яза - шул кәҗә". Мин бит инде үземне күптән кәҗәләр исемлегенә яздым...)))))

№54 (51044) / 08.08.2010 09:32:09

Бәдбәхет үзенә пиар ясап, башкаларны, милли җанлы зыялыларыбызны мыскыллап утыра. Андыйларга каршы бер генә чара бар. Әйдәгез аңа җавап язмыйбыз, аны күрмибез. Кем аңа нидә булса сүз яза - шул кәҗә! Уенны башладыкмы?
1, 2, 3!

№53 (51043) / 08.08.2010 08:50:28

МинС
Адрес өчен рәхмәт,таптым укыдым. Чынлап та, "Дала кызы" һәм "Казах кызы" эчтәлекләре белән генә түгел, идеялары белән дә аерыла икән...

№52 (51004) / 08.08.2010 00:41:34

Соң,балары үзләре белән тора бугай бит аларның.Хатыны да кияүгә чыккан бугай.

№51 (51003) / 08.08.2010 00:15:11

Сине дә ирең ташладымы әллә,бәдбәхет?
Ирсез интегәсеңме?
Кайгырма,түлә дә чакырт-күңелеңне күрсеннәр.Әз генә тормышка нормалҗныйрак карый башларсың.
Мескен.

№50 (50994) / 07.08.2010 23:36:46

Ну бит кешечә уйлап фикерләп яшәргә була, болар шикелле шарлатаннарга ышанып, авызларнына карап, "О, сез иң яхшылары, минем падишаһым" дигән кебек стильдә мәдхия җырларга димәгән бит инде үзенең мәнфәгатьләрен кайгыртып, имеш тә, колхоз турында уйлап җырлап, популярлык казанып, акча эшләп йөрүчеләр турында. Баш та үзләренең шәхси тормышларын уйласыннар, теләсә кайда бала ташлап, хатын алыштырып йөргәнче. Мондый кешеләр дөреслек турында җырлап йөрергә лаеклы түгелләр.

№49 (50984) / 07.08.2010 23:12:24

Соң бәдбәхет, нәрсәгә ышанып булсын сто просинтка? барда ходай кулында.

№48 (50983) / 07.08.2010 23:09:26

:) тәки шуларның эт сыман тормышына шатланып утырасыз инде:) Хатыыннан аерылып, баласын калдырып яшь хатын белән яши башлаган, и герой булган халык алдында. Әле тем более Илсөя белән дә гомеренең азагына кадәр бергә булачакбыз дип әйтә алмый үзен. Үз көенә йөрүче инде, уңга-сулга бала ясап, язмыш каргышы төшәр әле үзенә. Шундый кеше ничек итеп халык турында туры дөрес җырлар иҗат итеп йөри ала икән оялмыйча, бер оят юк бу адәмдә.

№47 (50982) / 07.08.2010 23:06:22

Мине шул нәкъ политический моментларын аңламадым. Анда ту башкорт, ту татар, ту казак дип языла. Карлыгач, ул казах кызымы соң? Кемнең кайсы җирдән икәне бөтенләй аңлашылмый. Аны Галимҗан Ибраһимов ник язган, мотивы нинди, Карлыгач казах кызы булса. Ул вакытта Төркестан оешмаган була шту ли? Казахлар СССрга кайчан кушыла?Элек СССР заманында моның ише әйберләр язмый иделәр.Хәзер эзләргә бик вакыт җитми инде беренчедән, икенчедән дөрес информация дә табып булмас кебек.

№46 (50981) / 07.08.2010 23:00:57

МинС, рәхмәт бу мәгълүматың өчен)))

№45 (50980) / 07.08.2010 23:00:14

Американнар булып беттек инде чистый...

№44 (50979) / 07.08.2010 22:48:31

Казакъ кызы:
http://kitap.net.ru/ibragimov4.php

№43 (50978) / 07.08.2010 22:34:13

Юк, "Казак кызы"нда андый эпизод юк:))) Карлыгач-Сылу Һәм ... теге егетнең исемен хәтергә төшереп утырдым, но... Арысланмы соң. мәхәббәте турында. Ат өстендә куян куулар... Анысы сюжеты, идеясы - казакъ даласындагы кланнарның власть өчен үзара көрәшендә төрле юллар белән эш итүләре:)))

№42 (50977) / 07.08.2010 22:19:25

МинС
"Дала кызы" буламы инде, теге, бер заявление хакы - башмак тана хакы торган әсәр? (Дала кызы, битенә кызган тимер белән мөһер суккан өчен, прокурорга заявление яза)...

№41 (50976) / 07.08.2010 22:18:30

Анысы шулай инде. Хәзер саф керәшен, саф Казан татары күпме генә калды икән соң ул? Үземнең канымда да берничә "төркем" ага:))) Казан татары+мишәр, керәшен +мишәр, мишәр + себер татары һ.б.ш. гаиләләрдәге балаларны кем дип язарга/яздырырга?
Ммммм...
Гаҗәп катлаулы сорау. 

№40 (50975) / 07.08.2010 22:18:14

борынгы-билгеле дигәнрәк итеп әйтәсе булганмын инде. эсселекнең зыяны зур.

Ләкин укытучы апаның әбизәтелне укыгыз дигәне белән алган идем.

менә хәзер яңадан әйбәтләп укырга кирәк икән. ләкин уку- кышкы салкында әйбәтрәк шул.

№39 (50974) / 07.08.2010 22:10:51

Гөләндәм
"Tатар (керәшен), татар (себер татары), татар (типтәр) һ.б. язып булмыймыни?" Болай язу, Мәскәү милләтчеләренә караганда, "чүбек чәйнәү" өчен, Казанда утыручы, үзләрен татар дип атаучы, гильми дәрәҗәләргә ия, өч сүзнең икесен русча пупалаучылар өчен азык бирәчәк. (Булдыксызлыкларын, милләт бүгәләнде, шуңа бер ни эшли алмыйбыз, дип аклаячаклар).

№38 (50973) / 07.08.2010 22:07:00

Күке, 
бик үк борынгы әсәр түгел лә ул "Казакъ кызы"... 1923 елда язылган.
Русчага Казачка дип тәрҗемә итмәс өчен, Дочь степи дип сырланган:)))

№37 (50970) / 07.08.2010 21:59:18

күке
"башкортлар ник кысык күзле" түгел,күзнең яшь юлы, күпчелек төрки халыкныкы кебек, күз кабагы белән капланган. Бу яшәү урнына бәйле: далада яшәүчеләр өчен-тузан кермәскә, себердә яяшәүчеләр өчен-яшь юлы өшемәскә, һәм тагы шулай. Борынгы сүрәтләрдә, Болгар халыклары да,яшь юлы ябык итеп күрсәтелә...Гөмүмән, тышкы кыяфәткә карап милләт аера башласак, Казан арты татарлары кыяфәтендәгеләр, 500-600 меңнән артмый бит...

№36 (50969) / 07.08.2010 21:56:48

Мин ахмакка аңлатыгыз әле:соң ул җанисәп алганда, "Татар (керәшен), татар (себер татары), татар (типтәр) һ.б. язып булмыймыни? Милләт бер үк - татар була, шул ук вакытта, мәсәлән, минем кебекләр, үзләренең тарихи кардәшләренең күпме калганлыгын белергә мөмкинлек булыр иде. Минем чыннан да керәшен татарларының күпме калганлыгын беләсем килә.

№35 (50966) / 07.08.2010 21:48:44

бу-бу! Син аны беренче хатынын аертканын тучны үзең беләсеңме?

бәлки аңа хәтле үк аерылышканнардыр.
хатыны белән тормаган һәрбер ирне прямой тәмугка җибәрә башласак?
болай да аз калдылар бит инде.

№34 (50965) / 07.08.2010 21:45:19

берүк милләт булгач башкортлар ник кысык күзле Соры корт?

№33 (50963) / 07.08.2010 21:42:48

кояшкай.

№32 (50962) / 07.08.2010 21:41:48

Америка ачтыгыз. Казах кызы бик борынгы әсәр. ул уку программасына да кертелгән иде бит. Мин аны 6 класста укып азапланган идем. ләкин теш үтмәде ул чакта. чөнки җитди әсәр. мәктәп баласы өчен түгел.

№31 (50961) / 07.08.2010 21:39:27

Галимҗан

№30 (50959) / 07.08.2010 21:38:36

ой, Галимбан Ибраһимовныкы бит ул!!!

№29 (50957) / 07.08.2010 21:30:08

Чыңгыз Айтматовның " Казах кызы" дигән әсәре бар, бәлки шулдыр?

№28 (50956) / 07.08.2010 21:26:24

Иркә
 "Казак кызы" мы "Дала кызы"мы? "Дала кызы" булса , укыдым, "Казак кызы"н очраткан юк, очраса укырга тырышырмын, Аллаһы боерса...

№27 (50954) / 07.08.2010 21:18:20

Соры корт, син "Казак кызын" укыганың юкмы? Укырга тырышып караган идем, берни аңламадым. Бабаң сүзләре бик кызыклы булды әле. Кемдер язган иде монда шуңа охшашлы итеп, аңлашылп җитмәгән иде.

№26 (50948) / 07.08.2010 20:59:14

"башкорт дигән милләт юк. Ул бер социаль катлам гына, ягъни җир биләүче катлам." Шайтар алгыры, бу мишәр минем бабыкайны тыңлаганмы әллә? Ул да: "җире булганнар-башкорт дип атала, җире юклар-типтәр (урысча тетрадь дигән сүздән, бераз җирне дәфтәргә язып кына биргәннәр)дип атала, болай без төркиләр, революциядән соң, татар дип яза башладылар,"-ди иде...

№25 (50941) / 07.08.2010 20:16:25

ай-яй, кеше тормышын тикшерергә, хөкем чыгарырга безгә генә куш инде!!!

№24 (50939) / 07.08.2010 19:32:19

Шуны эйтэм эле мин дэ: теге беренче хатынынын куз яшьлэре тошми калмагандыр... Бала хакы бар доньяда. Уз энилэренэ токереп биргэн аталарынын картлыкта авызына су салырлар микэн ул балалар?
Каты эйттем, но "хатыннарын ташлаган ирлэр тэмугта янсыннар" позициясендэ торучымын...

№23 (50930) / 07.08.2010 18:03:43

Илсөя мировой хатын, шулай булмаса, хатынын аерттырып, Илфакка кияүгә бара алмаган булыр иде!!!!

№22 (50929) / 07.08.2010 17:31:33

Бәдбәхеткә сүз әйтмәгез, ул барыбер татарча яхшылап әйткәнне аңламый, шуның өчен дә бәдбәхет бит инде ул...

№21 (50928) / 07.08.2010 16:30:20

алар халыкның башын ничек катыралар инде?! "человек- кузнец своего счастья" диләр. башкаларның хәлләре аларныкыннан начаррак икән, монысыны кеше үзе гаепле, ә Илфак белән Илсөя түгел. гаепләүләрең абсурдка әйләнә. син "милләт" сүзен күп кулланасың. ә үзең милләт өчен нәрсә дә булса эшлисеңме, әллә монда сүз боткасы гына ясап ятасыңмы? менә син үрнәк күрсәт әле безнең ише /куркак/, /беркатлы/ халыкка.

№20 (50927) / 07.08.2010 15:45:16

Менә бит, үзең дә алданырга әзер, шулай булгач, нигә алдамаска синең кебекләрне:) Аларга син дә, халык та, милләт тә кирәкми, иң мөһиме-табыш. Иң беренчеләрдән булулары аларга бернинди привилегие һәм халыкның башын катырырга ирек бирми.

№19 (50925) / 07.08.2010 12:19:31

гади генә темадан әллә кайларга кереп киттек. төп темабыз Илфак белән Илсөя иде бит. Илсөянең тавышы матур, җырларының темасы башкалардан аерылып тора. үз акчасын үзе эшләп таба, кешенекенә керми. ул аның һөнәре! ошаткан кеше концертларына бара, ошатмаганы өйдә ята.тагын бер кабатлап язам: бу юлда алар беренчеләрдән, шуңа да хөрмәткә лаек.

№18 (50923) / 07.08.2010 11:50:25

90нчы еллар азагында, чыннан да,баш күтәреп, дәүләткә каршы баш күтәрү өчен кеше җыеп йөргән бер-ике кешене беләм. Тик, бөтенесе дә куркып алар артыннан бармады, шулай итеп алар берүзләре генә калдылар. Алар шунда көчсез икәнлекләрен аңлап бирештеләр һәм ябык авыз өчен дәүләт биргән фатирда һәм джипта бүген рәхәтләнеп җилдерәләр. НИгә шулай эшләмәскә, халык когда үзе куркак, рәхәтләнеп таларга аны.

№17 (50918) / 07.08.2010 10:11:16

Бәдбәхет, дәүләткә каршы сүз дәшүчесе булыр аның, ләкин бу минем эш түгел диючеләре күбрәк шул. югыйсә, берләшеп күтәрелсәң тауны да күчереп була да бит...

№16 (50914) / 07.08.2010 09:18:18

Бәт бә хет.
Өлгрә алмый кадың шундый җырларны алып чыгарга. Хотя мәнеңнән дә килмәс иде. Чөнки кара көнчелек ярылып ята үзеңдә.

Булаган,акыллы пар. Ифак язсын Илсия җырласын.

Сорауларга биргән җаваплары
Ифакның,төпле,акыллы җаваплар.
Шундыйлар күбрәк булса иде татарда. Кулларыннан эш килә.

№15 (50909) / 07.08.2010 00:48:31

Бәдбәхет, син үзең дәшәсеңме ул берәр нәрсә. Или монда гына ләң-ләңме? Башкага слабомы? Башка урында әйтик. Форумда түгел, мулла кушкан симеңнән качып,

№14 (50906) / 07.08.2010 00:40:53

Әйдә алайса, Кояшкай, иртәгә сөт бәясен өч тапкыр арттырабыз, халык берәр сүз дәшер микән дәүләткә каршы.

№13 (50878) / 06.08.2010 21:51:35

атларыңны азрак тыя төш әле, Бәдбәхет. бу дөньяда һәркем үз тормышын кайгырта, һәркемнең үз юлы, һәркем үзе белгән эшне башкара. барысы да белер- белмәс колхоз эшенә тотынса нәрсә була инде ул? кемдер эшли, кемдер аның күңелен күрә... ә гади халык дигәннән, син аларны ул чаклы ук башсыз итеп күрсәтмә әле.

№12 (50877) / 06.08.2010 21:49:32

!, хет ? дип куй инде, авыру кеше! ник урлаучы!

№11 (50875) / 06.08.2010 21:29:50

Әлбәттә, әгәр халык үзен кемнәр әйләндереп алганын аңламагач, нишләтәсең инде:)Кемгә кирәк ул колхоз, гади халык, барысы да үзе өчен генә кайгыра.

№10 (50873) / 06.08.2010 21:16:39

Бәдбәхеткә барда шарлатан.
Туфан да,Зөлфәт тә,бар да...

Авыру кеше

№9 (50872) / 06.08.2010 21:11:15

Илсөягә чаклы кайсы җырчы мондый темаларны күтәреп сәхнәдә җырлады? юк бит! бөтенесе лирик җырлар башкарып халык күңелен яулады. күрәсең, халык катырак җырларга сусаган, һәм Илфак, оста аучы кебек моны алдан сизеп, Илсөянең репертуарына шундый җырлар җыеп сәхнәгә чыгарды. ул үз эшен белеп башкара. ә шарлатан ул-белмәгәнен беләм дигән кыяфәт чыгарып, халыкны алдаучы. андыйларның кемлеген вакыт күрсәтә. ә Илфак-Илсөя тандемын халык көннән-көн ныграк үз итә. бу юлда алар пионер буларак та хөрмәткә лаектыр дип уйлыйм.

№8 (50870) / 06.08.2010 20:50:59

Үз эшенең остасы белән шарлатан арасында зур аерма бар. Халык клоунның чыгышын каравын аңларга тиеш, әлбәттә, үзе алдана икән, аны кулланырга була дигән сүз түгел. Димәк, дәүләт халыкны алдый, нәтиҗәдә-үз эшләренең осталары булалар мени? Бик кызык уйлыйсың син, димәк, дәүләт сине мыскыл итеп үз эшенең остасы булуын исбатлый инде:)

№7 (50869) / 06.08.2010 20:40:53

Бәдбәхет, әгәр алданасың килмәсә, беркем дә сине алдый алмый бит. нишлисең инде, кеше хискә бирелүчән. ә кайберәүләр моннан оста файдалана. нәтиҗә: үз эшенең остасы.

№6 (50868) / 06.08.2010 20:33:16

Димәк, Илфак, халыкның хисендә уйнаучы шарлатан:)

№5 (50866) / 06.08.2010 20:26:07

димәк, Илфак үз эшенең остасы )))

№4 (50864) / 06.08.2010 20:09:03

Реклама шәп бара бу Илфак-Илсөя тандемына. Тыелган җыр дигән исем астында пиар оештырып, акча эшләп яталар, популярлык казаналар. Любой проектның максаты табыш алу. Илфак моны булдырды. "Президентка хат" җырын Шәймиев ошатмаган дигән сылтау белән халык арасында хөрмәт казанды, югыйсә бу хитрый ход кына иде, ай да Илфак, ай да маладис!

№3 (50863) / 06.08.2010 20:04:15

Кара тонга кадар эшлим диген тагын,7 тулганчы интернетта утырасын...

№2 (50858) / 06.08.2010 18:53:29

Ну да, "...авыл кешесе рәхәттә яши... эшләмәскә генә булсын..."
Ник качып беттегез соң шәһәргә шушы рәхәтлектән?

Абзарда дүрт баш үгез, йорт тирәсе тулы тавык - кырларда иген яна. Ну и нәрсә ашатырга инде ул малга? Гектар ярым җиребездән бер ат арбасы салам җыйдык. печәне гупчим дә булмады - беренче укосы кое-как, икенче турында говорит та юк. Кечкенә генә салам тюгы - 50 сум. Бер машина печән - 9 мең. РРРРРРәхххххәт авылда. Кайтыгыз!

№1 (50848) / 06.08.2010 16:52:47

маладис, ихластан, чын күңелдән булган бу. илсөяне дә, сине дә яратам илфак)))) уңышлар!

▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Татарстан Диния нәзарәте
ЕлМай
Татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе
«Элита»
Piter.tatar