Татар бәйрәме рус телендә

Милли бәйрәмнәр нәрсәсе белән ошый соң халыкка? Бәлки алар ата-бабаларының мәдәният-сәнгатен, көнкүреш әйберләрен, киемнәрен һәм гореф-гадәтләрен сагынадыр, бер генә көнгә булса да, үз милләте кешеләре арасында кайнап, җырлап-биеп, көрәшеп һәм капчык белән сугышып бала чагына әйләнеп кайту, җаны-тәне белән милләт үзенчәлеген сеңдерү өчен киләдер?!

 

Шуны аңлап, Ринад Шәрәфетдинов җитәкчелегендәге Сызран татар милли-мәдәни автономиясе әгъзалары Сызран Сабан туен мөмкин кадәр күңеллерәк, милли төсмерләргә байрак, яшенең дә, картының да җанына ятышлырак булсын, дип тырышалар. Шуңа да Сызран Сабан туе быел абсолют рекорд җыйды – бәйрәмгә алты меңләп кеше килгән иде.

 

Иртәнге унбердә парк гөжләп тора иде инде. Азан тавышы тынгач, сәхнәгә шәһәр башлыгы Николай Лядин, Татарстанның Чүпрәле районы вәкиле Марат Гаффаров, Сызран шәһәр Думасы депутаты Радик Шәфиев күтәрелделәр. Николай Лядин котлау сүзендә милли бәйрәмнәр әһәмияте турында сөйләп үтте, бәйрәмгә килүчеләргә сәламәтлек һәм эшләрендә уңышлар теләде. Марат Ринат улы шәһәр администрациясенә диаметры 1,5 метр булган сыек кристаллы телевизор бүләк итте. Моңардан тыш Татарстан вәкилләре зур төркем артистлар, көрәшчеләр алып килгәннәр, өстәлләргә чиккән түбәтәйләр һәм милли тәм-томнар җәеп салганнар. Чын татарча кунакчыллык һәм юмартлык күрсәттеләр Чүпрәле районында яшәүче дусларыбыз.

 

Көне буе милли уеннар, ярышлар уздырылды, көрәш бәйгесе дә бик киеренке һәм кызу булды. Шунысы куанычлы – көрәштә абсолют батыр исемен яулаган Татарстан егете сарыкны Сызранда яшәүче нәни көрәшчегә бүләк итеп калдырды.

 

Ә бу вакытта сәхнәдән рус, мордва, чуваш һәм татар җырлары яңгырап торды. Тамашачыларга нинди көйгә биергә барыбер иде бугай. Әлбәттә, бәйрәм эчтәлекле, оешкан төстә үтте, алдан тәгаенләнгән программа тулысынча үтәлде. Оештыручыларга моның өчен мең рәхмәт.

 

Ә шулай да, аңлашылмаучанлык булып алды. Гадәттә, шәһәрләрдә татар бәйрәмнәре татар һәм рус телләрендә алып барыла. Текстта шаяртып әйтүләр, төрттереп сөйләшүләр булганда, аларны башка телгә тәрҗемә итүе кыен. Милли мәдәният үзенчәлеге, тел тәмлелеге шуннан күренә һәм шуны ишетү өчен халык бәйрәмнәргә килә дә инде.

 

Ә бу юлы, шәһәрнең мәдәният бүлеге карары белән, татар бәйрәме рус телендә үткәрелде. Алып баручы булырга әзерләнеп килгән татар кызын сәхнәгә җибәрмәделәр дә. Бәйрәм башында татар Сабан туе булуын белгертеп, азан яңгырады, яңгыравын. Тик аны да тыярга маташканнар иде. Татар җырларын русчага да күчерсәң, менә дигән рус бәйрәме килеп чыгар иде. Тик исеме ничек булыр иде икән аның?

 

Сабан туена килгән татар абзый-апалары аптырашта калдылар һәм, безнең янга килеп: “Ник алай, ник болай түгел?” - дип сораша башладылар. Тик бу сорауларга татар милли-мәдәни автономиясе түгел, шәһәрнең мәдәният бүлеге җавап бирергә тиеш иде.