• 02.06-07.06 Казан шәһәре буенча җәяүле экскурсияләр. ТР Милли музее
  • 04.06 "Үткәннәргә тәрәзә: ТАССРның 100 еллыгы" виртуаль чынбарлык күзлекләре белән экскурсия
  • 24.06 Вадим Захаров концерты. Филармония. 18:30
Туган көннәр
  • 04 Июнь Ульяна Луговцева
  • 04 Июнь Наил Алан
  • 04 Июнь Рәйсә Гәрәева
  • 04 Июнь Ландыш Нигъмәтҗанова
  • 04 Июнь Лена Шагыйрьҗан
  • 04 Июнь Эльмира Шәрифуллина
  • 05 Июнь Нурания Җамали
  • 05 Июнь Фәния Арсланова
  • 05 Июнь Наилә Низами
  • 05 Июнь Артем Пискунов
  • Кама Тамагы районында 11,6 га (ике пай 5.8га) межевать ителгэн жир участогы сатам. Участок бик унайлы урында урнашкан, яныннан ук асфальт юл утэ, документлары эзер. 2024 елда идел аша купер тозелеше кулланышка тапшырылачак, шэһэрдэн участокка кадэр асфальт юлдан 40 минут вакыт кирэк булачак. Кадастровый номер 16:22:060501:111 Тел 89674628716
  • Журналистлар урамында урнашкан ике бүлмәле квартирага бергә торырга татар кызы эзлибез. Якында гына Попова, Пионерская, Ак. Губкина остановкалары. 16000 всё включено. 89274052074
  • Газель, грузчик хеэмэте курсэтэбез 24/7. 89196271171
  • Энергетиклар урамында урнашкан (Мәскәү базары) тулак торактагы бүлмә арендага бирелә. Булмәдә яшәү өчен кирәкле бөтен җиһаз бар. 89050215173 номерына шалтыратып, тулырак мәгълүмат белә аласыз.
  • Ф. Амирхана урамында 1-булмэле фатырны озак вакытка арендага бирэм. Яшэу очен ботен унайлыклары да бар. Айлык тулэу бэясе 17мен.89173903748.
  • Казанда сатам диван яна 20 менгэ алган идем бер тапкырда ятмаган кучеп киту сэбэпле сатам 15 менгэ тел89178840723
  • Казан Чапаева урамында 2 булмэле фатирны арендага бирэм.17500+ счётчики газ+ вода+ свет.т.89655931320.т.89872630522
  • Ищу девушку на подселение в комнату к девушке, в 2-х комнатной квартире. Желательно на долгий срок. По адресу Восстания/Ибрагимова. Оплата 4500 руб. в месяц. Оплата после заселения. Всё необходимое в квартире имеется. Без комиссий. Собственник! Не риэлтор. +7 917 873-82-13 или +79179361290 (ватсап)
  • Продаётся комната в Приволжском районе г. Казани по адресу ул. Роторная д. 9 на 4/5 кирпичного дома. В хорошем состоянии. Все удобства внутри. Общая площадь 18 кв. м. Хороший ремонт. Комната светлая, уютная. Пластиковое окно. Надежная входная металлическая дверь. Статус гостинки. Имеется горячая вода. Душевая кабина, туалет. Вместительная кухонная зона, в которой размещены раковина, обеденный стол, стулья, стиральная машина-автомат, шкаф. Совмещённый санузел/душ. Порядочные соседи. Инфраструктура развита. все рядом школы, садики , магазины, Остановки. Тихий , спокойный район. До ближайшей станции метро "Аметьево" 10 мин, до остановки общественного транспорта 5 мин. Ближайшие улицы Оренбургский тракт, Павлюхина, Даурская. Гвардейская, , Назарбаева , Даурская . В пешей доступности школы 73, 136, детский сад 161, женская консультация, детская и взрослая поликлиники. Рядом Казанский институт культуры и искусств, Казанская ярмарка, Управление гибдд. Есть парковочное место. Один взрослый собственник. Тел. 89674693287
  • Казанның "Яшьлек" торак комплексында өр-яңа фатир сатыла. 3 катлы кирпеч йортның 1 нче катында 60 кв. метрлы 2 бүлмәле фатир, бөтен уңайлыклары бар, күршеләр тыныч. Ашыгыч. Бәясе 2,9 млн сум гына. Тел. 89046656726
 

 
Архив
 

               

03.04.2010 «65»

МАРЛЯ ЯУЛЫК

– Син кем, нәрсәгә дип ияреп кайттың Идрискә, аның хатыны, балалары бар бит, – дип каршылады аны чит-ят авылда иң беренче очраган Гыйльминур апа. Ул аның исемен дә, кайсы урамда торганын да белмәде башта. Соңыннан, авылдан киткәндә тагын бер кат очрашканда гына белде исемен.

Мөкәрәмә сугышның беренче көннәреннән диярлек фронтта булды. Әтисе хәрби кеше булганлыктан, бер кайнар ноктадан икенчесенә күченеп йөрделәр. Мөкәрәмә әти-әнисенә бердәнбер кыз булып үсте. Шуңа да бик кадерле, газиз иде ул алар өчен. Әмма бер-берсен кадерләп яшәргә генә насыйп булмый. Сугыш афәте гаилә башлыгының гомерен яшьләй өзә. Мөкәрәмә госпитальгә санитарка булып урнаша. Өйләреннән, сөйгән ярларыннан аерылып, мәхшәр эчендә кайнаучы солдатларны кызганып, җәлләп карый ул. Араларында берсе – Идрис исемлесе аеруча якыная кыз күңеленә. Зәңгәр күзләре микән, әллә өздереп тальянда уйнавы, әллә бер аягы булмаганга кызганып карау, кырыс холыклы булса да, тәмам якынайта кызны Идрискә. Госпитальдә дәвалану срогы тәмамлана Идриснең. Димәк, туган якка, өйгә, балалары, хатын янына кайтачак ул!

 

– Әйдә, Мөкәрәмә, син минем туган авылыма кадәр озатып куй инде. Авылда калырсың, балаларымны карарсың, – ди Идрис авылга җыенганда.

 

Мөкәрәмә бу юлы да каршы әйтә алмый. Агач аяклы, кырыс холыклы, әмма вакыты-вакыты белән үтә дә нечкә күңелле Идрисне култыклап, кулына пилотка, фляжка салынган чемоданын тотып, меңәр чакырым ераклыктагы чит-ят бер авылга кайтып китә...

 

Инде еллар тузаны эчендә онытылып, югалып калырга тиеш кебек югыйсә. 64 ел узгач та ул вакытларны елмаеп-көлеп искә төшерәсе дә бит. Юк икән. Никтер күңелендә бихисап күп сораулар калдырган шул еллар. Ул сорауларга җавапларны шул вакытта табасы булган да бит. Вакыты ул түгел иде шул, вакыты. Бер-береңә каршы дәшү, кешелексезлек сыйфатлары ерак иде ул чактагы татар хатыннарында. Кем әйтмешли, авызларында кан булса да төкермәгәннәр, илгә килгән кайгыны ил белән бергәләп, әмма үз күңелләре, үз йөрәкләре аша үткәргәннәр. Шушы хатын-кыз язмышы кабат-кабат хәтергә килгән саен, ул чордагы апаларга, хатын-кызларга карата горурлык хисләре арта.

 

...Алар утырган поезд Шәмәрдәнгә кайтып туктагач та, күңеле нидер сизенә Мөкәрәмәнең. Кире борылырга да уйлый, әмма Идриснең “хатыным үлде, балаларымны карасың”, дигән сүзләре артка юл юклыгын искәртә. Ятимнәр хакына кайтырга кирәк дип үзендә көч таба. Авыл капкасын керүгә дә, йомры, җитез гәүдәле хатын: “Сеңлем, син нәрсә уйлап кайттың?” дигән сорау белән күзенә карый. Ачуланып та, рәнҗеп тә карамады. Кызганды ул аны. Ул арада авылга ап-аяз көндә килеп чыккан болытлар кебек “Идрис өйләнеп кайткан, яшь хатын алып кайткан, Гайшә нишләр микән” дигән сүзләр таралды. Гайшә апаны сиздерми генә сынап караучылар да булгандыр. Әмма авылдашларының күпчелеге сүзне үз өйләреннән тышка чыгармады. Идрискә дә, яшь хатынга да каты бәрелмәделәр. Гайшә дә бирешмәде. Итәк тулы баласы белән, ачлы-туклы, ире кайтканны тырышып-тырмашып көн иткән татар хатыын бу юлы да сынатмады. Кешелеклелеген, иренең бу адымын хыянәт дип әйтергә мөмкин булса да, аңа карата хөрмәтен, иң мөһиме – сабырлыгын җуймады. Аңа бу хәбәрне кичен җиткерделәр. Оекбаш бәйләп утыра иде ул. Башы әйләнеп киттеме, дулкынлануданмы, каршы як күршеләренә чыгып йөгерде. Оекбашы да калмаган үзеннән. Зур йомгактагы җебе аягына чорналып күршеләренә кадәр кергән.

 

Күңеле еласа да, күзе еламагандыр инде, бер күз яше дә чыгармыйча, “дөрес микән шул сүз”, дип күршесенә керде. Күрше ни дисен инде? Ире сугышта үлеп калган Шәмсиямал апа “шулай диләр шул”дан узмады. Ире белән мәңгелеккә хушлашкан Шәмсиямал апа, үз иренең шундый хәлдә кайтуына да риза булыр кебек иде ул минутта.

 

Яшь килен “төшкән” йортка икенче көнне олы кызын ияртеп менде Гайшә апа. Үзеннән күпкә яшь, кап-кара толымлы, сөйкемле ул кыз баланы күреп кызганды, аңа ничек тә булса ярдәм итәсе килде. Ул да булмады Мөкәрәмә:

 

– Апа, ачуланмагыз мине, минем гаебем юк. Ул мине хатыным үлде, балаларымны карарсың дип алып кайтты. Мин иртәгә үк китәм, – дип Гайшә апа алдына иелеп елый ук башлады. Идрис бу вакытта үзе кайда булгандыр. Ике татар хатыны шул минутта ук килештеләр, аңлаштылар. Икенче көнне үк китә алмады Мөкәрәмә. Паспортлары, үзе белән бернинди документы да юк иде аның. Икенче көнне Гайшәләрдә кунды. Олырак балалар ни булганын чамаласалар да, “кунак кызы”на төксе чырай күрсәтмәделәр. Кайтуына атна-ун көн үткәч, паспортлы булгач, Мөкәрәмә китәргә җыенды. Бу хәлгә кешеләр кырыслык белдермәсә дә, табигатьнең сиздерәсе килдеме – әллә кайдан гына салкын җил чыкты. Ул чактагы юклык хатын-кызның башына марля яулык, өстенә киндердән суккан күлмәк-ыштан, аягына чабата кидергән бит. Кибетләрдә озын чиратлар торып, йомыркага алмаштырылган метрлы марля яулык ролен үтәгән. Гайшә апа да кунакка, кич утырырга барганда гына яба торган марля яулыгын Мөкәрәмәнең иңенә сала. Ап-ак марля яулык кара толымнарга шулкадәр назлылык, самимилек өсти, Гайшә апаның күзләренә яшьләр тула. Ә бу Мөкәрәмә өчен иң кадерле беренче һбм соңгы бүләк була.

 

Шәһәргә китеп, озак еллар дәвамында хокук саклау органнарында эшләгән Мөкәрәмә Исламовнага бик күп бүләкләр алырга туры килә. Әмма аның күңеленә иң кадерлесе әнә шул марля яулык була. Гади ситсадан да гади ул яулыкта бит сабырлык, кешеләрнең бер-берсенә булган ихтирамы белән сугарылган хатирәләр салынган. Сугыш кырыннан кайтканда яшь хатын алып кайткан, алай гына да түгел, үзен үлгәнгә санаган иренә дә сабырлыгы белән тешен кысып түзгән Гайшә апаның батырлыгы фронттагылар батырлыгына тиң. Ә андыйлар бер Гайшә апа гына түгел.

 

Менә ни өчен 65 ел вакыт узгач та, саргаеп, нечкә җепләре таралып бетә язгач та кадерле ул марля яулык. Әмма бүген ул чактагы аклыгы җуелган инде. Мөкәрәмә апаның күңелендә генә ул вакыйгалар саргаймаган. Бер кешесен белмәгән, әллә кайдагы авылга, хатыны, балалары зарыгып көткән иргә иярер кайтып та, яман сүз ишеттермәгән ул татар авылы аның күңелендә матур хатирә булып мәңгелеккә кереп калган. Әмма Идриснең генә ни өчен хатынын бу дөньяда юк инде ул дигән ялганга барганлыгын хәзер дә аңлап җиткерә алмый.

Замирә СӘМИГУЛЛИНА
Матбугат.ру
№ |
Матбугат.ру печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№6 (41441) / 10.04.2010 21:19:52

Элеккесе чуп анын.Хэзер тере хатыннары остенэ олыракны алып кайталар.берэунен богелеп елаганын курдем быел,ир бирмэк-жан бирмэк.

№5 (40925) / 05.04.2010 22:36:57

нәрсә өчен чәчкә ябышырга тиеш иде соң ул? Ирен тәрбияләп аякка бастыргангамы? Исән-сау өенә озатып куйганы өченме?

№4 (40881) / 05.04.2010 13:52:54

гайшэ апаны кызганым еладым. элеккеге татар хатыннары сабыр булган шул ул. хэзерге кебек аракыга да, баштагы чэчкэ дэ ябышмаган

№3 (40880) / 05.04.2010 13:51:48

"белдем"гэ рэхмэт! хэтерегез шэп икэн бит!

№2 (40821) / 04.04.2010 14:50:12

бу язма "БГ"да чыккан иде инде. автырлар намуслы түгел хәзер

№1 (40743) / 03.04.2010 16:27:26

алар арасында бернидә булмаган бит!или??
но бик буталчык хәлләр монда, каядыр хатыны каядыр кыз дип языла. вупшем иптәш редактор язмаңны тагын бер кат эшкәрт әле син алайса буталдым!
шундый ерак арадан ялгызы гына кайта алмый бит инде, менә алдалаган шуңа.

▲ Өскә

www.work-zilla.com

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Казан филармониясе
Барс-Медиа
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Фирдүс Тямаев
Шаян
Татаркино
Балмай
Раяз Фасихов
MINBAR
Татарстан Диния нәзарәте