• 05.10-22.10 2021-2022 хоккей сезоны. Татнефть Арена
  • 17.10 "Корт", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 22.10 Премьера! "Сөннәтче бабай", 12+, Кариев театры, 18:30
  • 23.10 Рөстәм Вәлиевнең тууына 60 ел. Искә алу концерты. Филармония. 17.30
  • 23.10-24.10 Премьера! "Сөннәтче бабай", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 27.10 "Мио, минем Мио", 6+, Кариев театры, 18:00
  • 28.10 "Ләйлә вә Мәҗнүн" , 12+, Кариев театры, 18:30
  • 01.11 Юрий Шатунов. КСК "Уникс". 19:00
  • 03.11-07.11 Ришат Төхвәтуллин. Сула. КСК "Уникс"
  • 10.11 Валерий Меладзе. Татнефть Арена. 19:00
  • 20.11-24.11 Гүзәл Уразова һәм Илдар Хәкимов. КСК "Уникс"
  • 26.11 Данир Сабиров. Ике юбилей. Моноспектакль. КСК "Уникс". 18:30
  • 14.12-19.12 Илсөя Бәдретдинова. "Фәрештә түгел". УНИКС
  • 14.12-19.12 Илсөя Бәдретдинова. Фәрештә түгел. КСК "Уникс"
  • 18.12 Татар җыры. «Казань Экспо», И.Шакиров ис. концертлар залы. 17:00
Бүген кемнәр туган
  • 17 Октябрь
  • Әхмәт Саттар (1939-2018) - язучы
  • Роза Туфитуллова - журналист
  • Лидия Әхмәтова - җырчы
  • Рәшидә Җиһаншина (1917-2003) - актриса
  • Гали Хуҗи (1912-1966) - шагыйрь
  • Илгиз Гайнуллин - көрәшче
  • Альбина Шаһиморатова - опера җырчысы
  • Үзебезнең умарталыктан бик тәмле, яхшы сыйфатлы бал сатыла. 3л - 1300 сум. Күпләп алучыларга, бәясе килешү буенча. Шулай ук кәрәзле бал да бар. 89625497103
  • В Казани на улице Сахарова ищем девушек (девушку) на подселение в зал в двухкомнатную квартиру 89923389181
  • Актаныш.услуги:жалюзи рулонные шторы рольставни рольворота ,ремонт москитных сеток 89375814252 Айдар
  • Актаныш. Натяжной потолок урнаштырабыз. Килеп улчәү, консультация бушлай, светильниклар да куябыз. Актаныш, Актаныш районы буенча эшлибез 8-937-581-42-52 Айдар
  • Детскому саду N 292 ново-савиновский район, требуется музыкальный руководитель на 1,5 стаки
  • Сниму 1 ком.квартиру в Советском , Вахит.р-не.Со всеми удобствами,платежоспособная, чистоту гарантирую.Сама работаю, татарка 47 лет.Убедительная просьба прошу риелторов не беспокоить, сниму только от собственника.Тел.89870673548 Гульфиза.
  • Сниму квартиру до 18-19 все включено, татарка, работаю, без вп, тишину, чистоту и своевременную оплату гарантирую, писать WhatsApp +79961212519, риелторов прошу не беспокоить.
  • Продаю натуральный цветочный МЕД со своей пасеки 1л-500руб т.89503210410
  • Әле һаман шәҗәрәгез юкмы? Нәсел тамгагызны белмисезме? Бу хәл итәрлек мәсьәлә. Дәүләт архивлары чыганаклары буенча шәҗәрәгезне төзеп бирәм. Шәҗәрәҗәге барлык фактларны архив документының фотокопиясе белән раслыйм. Бу өлкәдә эш тәҗрибәм 8 ел. Тел./Ватсап: 8–917–874–16–40 Tongekuk@gmail.com Дамир Шәйхетдин.
  • диван-книжка сатыла. аксыл-көрән төстә.8 мең. яхшы хәлдә. казан. тулырак мәгълүмат ватсап аша. 89047619147
 
 

 
Архив
 
22.03.2010 Җәмгыять

ЭЧМӘГЕЗ, ӘНИЛӘР!

Хатын-кызлар консультациясендә чиратта утырам. Янымда ни егет, ни кызга охшамаган бер адәм урын алды. Хатын-кыз табибына килгәч, кыз кешедер инде дип уйлап куйдым. Соңрак, аның телефоннан сөйләшкәнен ишеткәч, моңа тулысынча инандым. Бәби көтә икән ул, УЗИдан кыз бала дигәннәр. Бу шатлыклы хәбәрне булачак әти кешегә телефон аша җиткерүе. Үзе дә балалыктан чыгып җитмәгән 15-16 яшьләр чамасындагы кыз бала.

Сөйләшүдән шул аңлашылды: балага әти тиешле егет белән язылышмаганнар, тегесе икенче шәһәрдә яши һәм үзара бары телефон аша гына аралашалар икән. Кеше сүзен тыңлап утыру килешмәсә дә, колакны ябып торып булмый бит. Җитмәсә, ул бөтен коридорга ишетерлек итеп гәп кора: «Ты извини меня за вчерашнее, я тебе лишнего наговорила. Просто я вчера пивом нажралась. В последнее время часто бухать приходится»... Аңлашыла, бу булачак әни (алай дип әйтергә тел әйләнмәсә дә) өчен көндәлек яшәү рәвеше. Кызганыч, андыйларны әйләнә-тирәбездә еш очратырга туры килә шул.

 

Биш ел элек Казанның 2нче номерлы бала тудыру йортында бәбәйләгәч, палатада бергә яткан «яшь» әниләрнең кыланмышларын күреп өнсез калган идем. Яннарына хәл белергә килүчеләр үзләре белән сыра, тәмәке алып килә. Билгеле, ул нәрсәләрне күрсәтеп бирергә ярамый, һәр алып киленгән әйбер җентекләп тикшерелгәннән соң гына тапшырыла. Шулай да, әмәлен тапканнар. Икенче катта ятуыбызга карамастан, «күчтәнәчләр»не тәрәзә аша бирәләр. Иң элек тәрәзәдән җеп төшерелә, астагылар сумканы бәйли дә, өстәгеләр тартып кына ала. Бу ысул үзара лифт атамасын алган. Табиблардан кача-поса гына «чөмерәләр» инде сыраларын. Әйтерсең, алар сәламәтлеге табибларга кирәк.

 

Янымдагы караватта ятучы Оляга алкогольнең зыяны турында аңлатам. «Бер-ике стаканнан әллә нәрсә булмый инде. Табиблар да спиртлы эчемлекләрнең чамасын белеп кенә куллансаң зыяны юк дип әйтә бит. Ул безнең организмга яхшы тәэсир итә – кан тамырларын чистарта», - дип җаваплый бу миңа. Сүзгә Наташа кушыла: «Мин дә шулай уйлыйм. Әнә, подъезд төпләрендә эчеп йөрүче алкашлардан да сау-сәламәт балалар туа әле». Менә шулайрак фикер йөртә хәзер замана әниләре. Әлбәттә, әни булырга әзерләнүчеләрнең барысын да бер калыпка салуым түгел. Арабызда туасы сабыйларының киләчәгенә битараф булучыларның артуы борчуга сала.

 

Алкогольнең йөкле хатын-кызга һәм аның карынындагы сабыйга ничек тәэсир итүе турында табиб-гинеколог Альбина Сафина сөйли (аның үтенече буенча исеме үзгәртелде):

 

Хатын-кыз йөккә узганнан соң, аның организмында күп төрле катлаулы физиологик үзгәрүләр башлана. Алар эмбрион һәм яралгы үсеше өчен шартлар тудыруга юнәлдерелгән. Әлеге вакытлыча үзгәрешләр корсаклы ханымның барлык органнары һәм системалары эшчәнлеген үзенә җәлеп итә. Яңа эндокрин бизе – плацента формалаша. Ул исә ике организм - әни кеше белән баланы тыгыз бәйләнештә тотучы. Алкогольнең зыянына килгәндә, ул бигрәк тә, йөклелекнең беренче атналарында куркыныч тудыра. Чөнки бу вакытта организм алкогольне юкка чыгаручы ферментлар бүлеп чыгара алмый. Бу үзлек йөклелекнең 5-6 айларында гына эшли башлый. Әлеге ферментлар булмау сәбәпле, спирт үсеп килүче организмның эчке органнары күзәнәкләренә тәэсир итә (баш мие, йөрәк, бөер һ.б.) Әлеге органнар йөклелекнең беренче атналарында формалаша. Алкоголь токсиннары йогынтысы нәтиҗәсендә органнар формалашуда тайпылышлар булуы мөмкин. Моннан тыш, бу яралгының үлеменә дә китерергә мөмкин. Алкоголь әни буласы кешегә генә түгел, аның нарасыена да кислород җитмәү сәбәпчесе була. Ә инде спиртлы эчемлекләр куллану белән бергә тәмәке тартучы хатын-кызлар карынындагы сабыйның ни дәрәҗәдә кислородка кытлык кичерүен күз алдына китерәсе авыр түгел.

 

Төрле чыганаклардан бу темага материаллар карап утырам. Аларның күбесе, чәчләрне үрә торгызырлык. Мисал өчен, Швеция галимнәре үткәргән тикшерү нәтиҗәләреннән күренгәнчә, йөклелекнең беренче атналарында бик аз -25-50гр. күләмендә спиртлы эчемлекләр кулланучы хатын-кызлардан туган балаларның 33 проценты алкоголь синдромы тайпылышлы булган («куян иренле», йөрәк зәгыйфьлеге һ.б.) Тагын 33 процентында яшерен анатомик һәм физиологик тайпылышлар булуы ачыкланган. Ана карынында чакта алкоголь тәэсире кичергән балаларның саны көннән-көн артуы белгечләрне борчуга сала. Бу хакта алар тарафыннан үткәрелгән медик-социаль тикшерүләр тәкърарлый.

 

Күпләр аз гына сыра яки шәраб, (әйтик, атнасына 300грамм) куллану кеше организмына зыян салмый дигән фикердә. Англия галимнәре йөзләгән хатын-кызларны тикшергәннән соң шундый нәтиҗәгә килгән: булачак әниләргә аз гына күләмдәге исерткеч эчемлекләр дә зыянлы. Тикшерүдә катнашкан хатын-кызлар кайберсе йөклелекнең уртасыннан аз гына, кайсысы күпләп, кайберләре исә бөтенләй «эчмәгән». Аларның барсысы да бала тапканнан соң, галимнәр үз нәтиҗәләрен чыгарган. Даими рәвештә алкоголь кулланучы әниләр бала тапканнан соң бөтенләй эчмәүчеләргә караганда уртача 30 процентка авыррак тернәкләнгән.

 

«Алкоголизм беренче эчеп куелган чәркәдән түгел, ә әти-әни эчкән беренче чәркәне күргәннән соң башлана», - дип әйткән күренекле психофизиолог Г.А.Шичко. Чыннан да, күп санлы тикшерү нәтиҗәләреннән аңлашылганча, авырлы вакытта спиртлы эчемлекләр кулланган әни кешедән туган бала, үсмер чорга җиткәч, алкогольгә тиз бирешүчән була икән. Новосибирски галимнәре үткәргән махсус математик исәпләүләрдән күренгәнчә, акыл ягыннан зәгыйфь туучы балаларның 99 проценты – алкоголь куллану нәтиҗәсе.

 

Хатын-кызларның күбесе, зыяны әллә ни зур түгел дип уйлап, сырага өстенлек бирә. 1,5 литр сырада 50 грамм аракы булуын исәпкә алсаң, берничә шешәне бушаткач ни буласы билгеле инде. Хәзер сатуда алкогольсез сыралар пәйда булды. Аларның да зыяны юк түгел икән. Чөнки составларында аз гына күләмдә спирт бар. Россия халкының яртысы даими рәвештә әлеге эчемлектән авыз итә.

 

Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы мәгълүматлары буенча, илдә бер кешегә елына 8 литр алкоголь туры килсә, бу инде куркыныч санала. Роспотребнадзорның рәсми мәгълүматлары буенча, Россиядә бу сан 18не тәшкил итә! Соңгы елларда республикабызда рәсми рәвештә теркәлгән исерекләр саны кимегән кимүен. 2007 елда – 37 мең булса, 2009 елда – 35 меңгә калган. Әмма бу статистикага алкоголизм белән авыручы һәр бишенче кеше генә эләгә. Чынлыкта Татарстанда эчкечеләр саны якынча 175 меңне тәшкил итә. 2009 елда Идел буе федераль округы буенча безнең республика бер кешегә туры килә торган алкоголь күләменнән чыгып өченче урынга чыккан: елына – 10 литр спирт кулланабыз икән. 2008 елда бу сан 4 литрга кимрәк булган.

 

Шагыйрь язганча, хатыннарның бөтен матурлыгы, бөтен күрке – Ана булуда. Шул нәфислеккә тап төшермик, әниләр. Илгә-көнгә сәламәт, файдалы балалар тудырыйк, сабыйларыбызны агуламыйк. Аларның киләчәге безнең кулларда...


Гөлчәчәк ГЫЙСМӘТУЛЛИНА
Интертат.ру
№ | 19.03.2010
Интертат.ру печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№4 (42491) / 25.04.2010 16:03:34

мин 4 нче шәһәр хастаханәсендә бала таптым. кергәндә тарткан өчен 500 сум штраф салыначак дигән кәгазьгә кул куйдыралар. яшь әниләр рәхәтләнеп бәдрәфтә тарталар.врачларның исләре дә китми. алар өчен борчылмасалар, безнең өчен борчылырга тиеш бит алар. аның исе төтене безгә дә килә бит. передача тапшырганда ташучы апалар күреп тора. штраф положено дип кисәтә, шуның б-н эш бетә.

№3 (39869) / 24.03.2010 23:03:17

табиб-гинеколог Альбина Сафина сөйли (аның үтенече буенча исеме үзгәртелде):
Нигә үзгәрттергән? Үзе дә салгалый что-ли?

№2 (39720) / 22.03.2010 19:56:47

Гөлчәчәк Г.бик дөрес язган.
Яшь әни, артык борчылмагыз, күз читеннән дә ычкындырмагыз бәбекәйләрегезне.

№1 (39719) / 22.03.2010 19:06:02

ииии аллам!барып җиттек!мондый язмаларны укыган саен чәч үрә тора!әле улым кечкенә,ләкин инде хәзердән үк куркам,яшүсмер булгач,ул да кайдадыр беренче чәркәсен күтәрер дип.мин үзем гаиләдә аракы дигән әйберне күрмәдем.балалар бакчасыннан кайткач әнидән \"исерек\"нәрсә ул дип сораганым һаман хәтердә.
хәзер бөтен җәмгыяте чирле шул.элек тә булган инде эчүче,ләкин андый кешене бөтен авыл бн тәрбияләгәннәр,ЛТПлар,тунеядство өчен статья..һ.б.хәзер кешегә сүз әйтерлек түгел,имеш,кеше хокукын бозабыз,күптән түгел ЛТПларны кайтару/кайтармау дигән сүзгә ябырылдылар...
ә эчүче әниләр инде бөтенләй - финиш.балага карында ук нинди зыян салына,яңадан фәлән меңәрләгән акча түләп,җан тирләренңне чыгарып шул чирле баланы дәваларга...аллам гына сакласын инде!
күптән түгел алкогольнең зыяны турында тапшыру карадым:гыйбрәт анда хәлләр!без күп әйберне белмибез шул,тыштан зыяны бик күренеп тормагач.шул тапшыруны беркөн эчеп кайткан энемә күрсәттем - тәки файдасыбулды,әйткәнем булмасын,әле эчкәне сизелми.
уф.бик күп яздым бугай,эчем кайный минем, эчүчелекне бетерү юлыбар дисәләр,каф тавы артында булса да билләһи китәр идем шуны юллап!күпме кеше кырыла бит!ул эчкече әниләрнең балаларына ходай аң бирсен иде!

▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Татарстан Диния нәзарәте
ЕлМай
Татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе
«Элита»
Piter.tatar