“Бердәмлек” быелгы матбугат фестивалендә катнашмавының сәбәбен аңлатты

“Бердәмлек” өлкә татар газетасы апрель аеннан үзенең 28нче елын саный башлады инде. Хәзер ул, типография, почта чыгымнары елдан-ел үсеп, язылу хаклары артып торуга карамастан, укучыларына 2600 данә тираж белән барып ирешә. Бу, беренче карашка аз булып күренсә дә, күп рус телле басмаларның тиражы белән чагыштырганда, аларның шул кадәр укучылары да юк.

Кайбер газеталарга бюджет учреждениеләрендә эшләүчеләрне түрәләр мәҗ¬бүри яздыралар, ә күп очрак-ларда тиражларның зур өлеше төрле оешмаларда, ки¬бетләрдә бушлай таратыла. Кайбер урыннарда андый басмаларның өеме-өеме белән укучыларын көтеп ятуларын үзем күргәнем бар.

Заманында "Самарада иң күп - унбишләп милли мәгъ¬лүмат чарасы чыгарыла", - дип шапырынып сөйләүче түрә¬ләр авызларын ябарга мәҗбүр. “Бердәмлек”тән башка милли басмаларның кайсысы басыла икән? Баш мөхәррире Сәлимә Краснова-Игенбетованың фидакарьлеге нәтиҗәсендә ике-өч айга бер тапкыр 300 данә тираж белән генә әлегә дөнья күрүче “Ыргыз” башкорт газетасымы? Әллә Самара мөселманнарының региональ Диния нәзарәте, әллә өлкә татарларының милли-мәдәни автономиясе басмасымы икәнлеген белмичә, юнәлешен дә, укучыларын да югалткан “Сәлам” газетасамы? Моңа кадәр атнасына бер мәртәбә чыгып торучы чувашларның “Самар-Ен” газетасы да үткән елның икенче яртысында тукталды. 2016 елда эрзя-мордваларның “Валдо Ойме” газетасының да бары өч саны гына чыккан диләр. Ә быел бу турыда бернинди хәбәр дә юк әлегә. Башка милли газеталарның үзләре генә түгел, тиздән исемнәре дә онытылыр кебек.

Башка елларда да милли газеталарга яшәү җиңел түгел иде, ә быел алар бөтенләй мөшкел хәлгә калды. Өлкә губернаторы администрациясенең мәгълүмат сәясәте департаменты, мә¬сәлән, “Бердәмлек”кә тиешле матди ярдәмне апрельдә, аннан майда, июньдә бүлеп биреләчәк дип вәгъдә итеп торды. Ә хәзер инде июль-август айларында гына булачак, диләр. Янәсе, Россия Федерациясе хө¬күмәте карары нигезендә, грантлар һәм субсидияләр бүлеп би¬рү кагыйдәләре үзгәргән. Шу¬лар¬ны өл¬кә хөкүмәте карарына кертмичә, моны берни¬чек тә хәл итү мөмкин түгел икән.

Май ахырына кадәр “Бер¬дәмлек” подпискадан кил¬гән акчага очын-очка ялгап килде. Хәзер исә, бер¬ничә кешегә генә калган хезмәткәрләребезгә хез¬мәт хакын, типография чыгымнарын түләмичә яшәргә мәҗбүрбез.

Өлкә түрәләре газета чыгару эшенең туктаусыз хезмәт булуын, басманы өйләренә язды¬рып алучыларның аны атна саен көтеп торуларын бел¬миләр, яисә белергә телә¬миләр, кү¬рәсең. Бюджет акчаларын бүл¬гәндә дә, артык нык санап тормыйча, халык әйтемен бер¬никадәр үзгәртеп “кемгә бүредәй, кемгә шүредәй” дигән принципны кулланалар төсле.

Шуңа күрә “Бердәмлек” газетасы 24 ел буена үткәрелеп килгән Матбугат фес¬тивалендә быел беренче мәртәбә катнашмады да инде. Югыйсә, без анда үзебезне “чума вакытында күңел ачу мәҗлесе”ндәге кебек хис иткән булыр идек. “Халыклар дуслыгы йорты” мәйданчыгындагы өстәлләрдә “Самар татарлары” журналлары, “Сәлам”, “Ыргыз”, “Валдо-Ойме” газеталары тезеп куелган булган. Чуваш, белорус халыклары үзешчәннәре чыгыш ясаганнар. Нәрсә дисәң дә, бәйрәм инде ул.

Ә “Бердәмлек” газетасы укучыларыннан без гафу үтенәбез. Әгәр бүгенге кыен хәлебездән исән-имин (без аның юлларын эзлибез) чыга алсак, безнең һәм сезнең бәйрәмнәребез һәм фес¬тивальләребез алдадыр әле.

Бөтен өметебез сездә, хөр¬мәтле укучыларыбыз! Сез “Бер¬дәмлек” газетасына никадәр күбрәк язылсагыз, аның гомере дә шул кадәргә озын¬рак булачак. Юкка гына халык: “Бердәмлек”тә - көч” дип әйтми торгандыр. Бердәм булыйк, бергә булыйк, бер-беребездән аерылмыйк, ташлашмыйк, туганнар.