• 05.10-22.10 2021-2022 хоккей сезоны. Татнефть Арена
  • 17.10 "Корт", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 22.10 Премьера! "Сөннәтче бабай", 12+, Кариев театры, 18:30
  • 23.10 Рөстәм Вәлиевнең тууына 60 ел. Искә алу концерты. Филармония. 17.30
  • 23.10-24.10 Премьера! "Сөннәтче бабай", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 27.10 "Мио, минем Мио", 6+, Кариев театры, 18:00
  • 28.10 "Ләйлә вә Мәҗнүн" , 12+, Кариев театры, 18:30
  • 01.11 Юрий Шатунов. КСК "Уникс". 19:00
  • 03.11-07.11 Ришат Төхвәтуллин. Сула. КСК "Уникс"
  • 10.11 Валерий Меладзе. Татнефть Арена. 19:00
  • 20.11-24.11 Гүзәл Уразова һәм Илдар Хәкимов. КСК "Уникс"
  • 26.11 Данир Сабиров. Ике юбилей. Моноспектакль. КСК "Уникс". 18:30
  • 14.12-19.12 Илсөя Бәдретдинова. "Фәрештә түгел". УНИКС
  • 14.12-19.12 Илсөя Бәдретдинова. Фәрештә түгел. КСК "Уникс"
  • 18.12 Татар җыры. «Казань Экспо», И.Шакиров ис. концертлар залы. 17:00
Бүген кемнәр туган
  • 17 Октябрь
  • Әхмәт Саттар (1939-2018) - язучы
  • Роза Туфитуллова - журналист
  • Лидия Әхмәтова - җырчы
  • Рәшидә Җиһаншина (1917-2003) - актриса
  • Гали Хуҗи (1912-1966) - шагыйрь
  • Илгиз Гайнуллин - көрәшче
  • Альбина Шаһиморатова - опера җырчысы
  • Үзебезнең умарталыктан бик тәмле, яхшы сыйфатлы бал сатыла. 3л - 1300 сум. Күпләп алучыларга, бәясе килешү буенча. Шулай ук кәрәзле бал да бар. 89625497103
  • В Казани на улице Сахарова ищем девушек (девушку) на подселение в зал в двухкомнатную квартиру 89923389181
  • Актаныш.услуги:жалюзи рулонные шторы рольставни рольворота ,ремонт москитных сеток 89375814252 Айдар
  • Актаныш. Натяжной потолок урнаштырабыз. Килеп улчәү, консультация бушлай, светильниклар да куябыз. Актаныш, Актаныш районы буенча эшлибез 8-937-581-42-52 Айдар
  • Детскому саду N 292 ново-савиновский район, требуется музыкальный руководитель на 1,5 стаки
  • Сниму 1 ком.квартиру в Советском , Вахит.р-не.Со всеми удобствами,платежоспособная, чистоту гарантирую.Сама работаю, татарка 47 лет.Убедительная просьба прошу риелторов не беспокоить, сниму только от собственника.Тел.89870673548 Гульфиза.
  • Сниму квартиру до 18-19 все включено, татарка, работаю, без вп, тишину, чистоту и своевременную оплату гарантирую, писать WhatsApp +79961212519, риелторов прошу не беспокоить.
  • Продаю натуральный цветочный МЕД со своей пасеки 1л-500руб т.89503210410
  • Әле һаман шәҗәрәгез юкмы? Нәсел тамгагызны белмисезме? Бу хәл итәрлек мәсьәлә. Дәүләт архивлары чыганаклары буенча шәҗәрәгезне төзеп бирәм. Шәҗәрәҗәге барлык фактларны архив документының фотокопиясе белән раслыйм. Бу өлкәдә эш тәҗрибәм 8 ел. Тел./Ватсап: 8–917–874–16–40 Tongekuk@gmail.com Дамир Шәйхетдин.
  • диван-книжка сатыла. аксыл-көрән төстә.8 мең. яхшы хәлдә. казан. тулырак мәгълүмат ватсап аша. 89047619147
 
 

 
Архив
 
17.01.2016 Җәмгыять

"Эчмәдең түгел, чиләге белән койдың, айнырга вакыт" - наркодиспансерда татарча сөйләшүгә тап булдым

– Әйдә, ашап аласыңмы? Ничә көн тәгам ризык капканың юк.
– Нинди ашау ди ул, үтә дип беләсеңме әллә? Ярты стакан салып бирсәң, эчәр идем. Берәр “чәкүшкә”гә чыгып кермисеңме? Шуны тоткач, бүтән тамчы да капмас идем...

– Хушлашу хөрмәтенәме? Ярамый, агай. Эчмәдең түгел, чиләге белән койдың. Айнырга вакыт. Акча кызгана дип уйлама, бетәсең бит...
– Әй, аңламыйсың хәлемне, бөтен эчем яна. Пожар миндә, пожар...

Республика наркология диспансеры поликлиникасына килеп керүгә, коридорда әнә шундый татарча сөйләшүгә тап булдым. Озата килүче ир-ат – илле­ләрдә, икенчесен – сакал-мыек басканын – ни­чәдә дип тә әйтә алмыйм. Баш ташлап эчкән кеше карт күренә бит ул. Абзыйның бу дәва йортына беренче генә килүе түгел икән.

 Коридорда дистәгә якын кеше, яртысы – озата килүче. Бер ир-ат урындыкларны тезеп куйган да тирән йокыга талган. Ярый әле монда туңарлык түгел. Шул хә­лендә салкын урамда калса, өшеп харап булыр иде. Әнә алпан-тилпән атлап, ир-ат, артыннан хатын-кыз килеп керде. Хатынның бер кулында – зур сумка, икенче кулы белән ирен егылып китүдән саклап бара. Ирнең аягына потлы гер такканнармыни, авыр адымнар белән, чайкала-чайкала, көчкә йөри. Болар да районнан килгән татар гаиләсе булып чыкты. “Начар кеше түгел ул, – ди Әнисә ханым (исеме үзгәртелде). – Ну бер башласа, туктый алмый, авыру инде. 31 декабрьдә кич эштән кайтты. Илле грамм шампан шәрабы гына эчкән иде, шуннан бирле айныганы юк...”

Яңа ел каникулыннан соң Россиянең баш наркологы Евгений Брюн, наркология диспансерларына мөрәҗәгать итүчеләр күбәйде, андыйларның саны тагын да артачак, чөнки алда дини бәйрәмнәр булачак, анысы да алкогольсез узмый, дип белдергән иде. “Безгә тыела алмыйча эчүдән бик күп килә башладылар димәс идем. Узган еллар белән чагыштырганда азрак та, – ди республика наркология дис­пансерының өченче бүлеге мө­ди­ре, психиатр-нарколог Булат Гатин. – Баш ташлап эчүчеләрнең бөте­несе дә өеннән чыкмады әле. Бу хәл бераз соңрак, гыйнвар азагы, февраль башында булачак. Ул чорда инде күбрәк “алкоголь психозы” белән киләләр. Халык телендә ул “белая горячка” дип атала”.

Диспансерның поликлиникасы да ике көн элек кенә эшли башлаган, мөрәҗәгатьләр шуңа да аздыр. Аннары алкоголизмнан аноним рәвештә дәвалаучы шәхси кабинетлар да шактый бит хәзер. Кайберәүләр бәйрәмнең соңгы көннәренә кадәр эчә дә, бер-ике көн кала шәхси клиника бел­геч­ләренә акча түләп, дәваланып чыга. Аларны өенә чакыртучылар да бар. Шулай итеп, атна буе айнымаган кеше канын алкогольдән чис­тарттырып, үзен нормага китерә, махмырдан котыла һәм вакытында эшкә чыга. Андыйларның “алкоголик” икәнен якыннарыннан тыш беркем дә белми кала.

Ә менә республика диспансерына ел дәвамында районнардан, авыллардан килүчеләр шактый. “Районнарда психиатр-нарколог­лар яхшы эшли, кешене вакытында безгә җибәрергә тырышалар”, – дип аңлата моның сәбәбен Булат Ильяс улы. Мисалга Югары Ослан, Саба, Питрәч, Әлки районнарын китерде ул. Озакка сузылган Яңа ел бәйрәмнәреннән соң районнар да әлегә дәррәү кузгалмаган.

Алкоголизмнан мәҗбүри дә­валау юк. Кеше үзе теләмәсә, ирексезләп айнытып булмый. Булат Гатин коридордагы “ярты гына стакан җитми калды”, дип ялварган абзыйның халәтен болай аңлата: “Аның айну теләге зур. Туганнарына, зинһар, үлгәнче, диспансерга илтеп калыгыз, үзем тыела алмаячакмын, дигән ул. Без аны дәвалап айнытачакбыз. Ләкин чир тиз генә узмый, эчәсе килү теләге басылмый, чөнки психологик бәйлелек дигән нәрсә дә бар. Ул озакка сузыла. Тынычланганчы 20 көннәр уза”.

Ә “алкоголь психозы”на әй­ләнү начар сыйфатлы аракы эчү, бер­ни­чә эчемлекне бергә кушу аркасында да булырга мөмкин. Начар сыйфатлы исерткеч эчемлекне күбрәк авыл җирләрендә яшәүчеләр куллана. Кичен кибет­ләр ябык, ачык булса да, сәгать уннан соң хәмер сатылмый. Шуңа күрә авылда кичкырын “итәк асты” сәүдәсе башлана. Эчкән кеше аракының, спиртның сыйфаты турында уйлап тормый. “Узган ел бер очрак аеруча истә калды, – ди Булат Гатин. – Казанга якын бер районнан 30 яшьләрдәге бик авыр хәлдәге татар егетен ки­тер­деләр. Аның йөзенә карарлык түгел иде: кыйналудан тәне кара янып беткән, йөзе таушалган, гәүдәсе бетәшкән. Биш-алты көн буе аңына килә алмый азапланды, үлем белән тартышты. Без, бер төркем белгеч, аның яныннан бер минутка да кит­мәдек. Көч-хәл бе­лән алып калдык. Ике ай да узмады, тагын шул хәлдә килеп керде. Аның гомерен саклап калу өчен яңадан күпме көч түгәргә туры килде. Аякка бас­тырып, кеше рәтенә кертеп, чыгарып җи­бәр­дек...” Егет ике­сендә дә 5 литрлы баллоннарда сатылучы сыйфатсыз спирт эчеп агуланган икән. Шәһәр җирендә исә наркотик белән аракыны катнаштыру оч­раклары булгалап тора. Болар шулай ук агулану белән тәмам­лана, йөрәккә, үпкәгә зыян килә, бавыр белән бөер эштән чыга.


Фәния АРСЛАНОВА
Ватаным Татарстан
№ --- | 15.01.2016
Ватаным Татарстан печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Татарстан Диния нәзарәте
ЕлМай
Татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе
«Элита»
Piter.tatar