“Такырбаш”лар кая киткән?

Шунысы да бар: балалар чәчтарашханәсенә бер атна-ун көн алдан язылырга кирәк.

 

Башкаладагы паркларның бер­сенә баргач, кызыклы сөй­ләшү шаһиты булырга туры килде. Урта яшьтәге шәһәр әбисе оныгы белән үзе йөри торган уенчык машина тирәсендә мәш килә. Сабый “тимер ат”ка бер утыра, бер төшә. Әби аны күзәтеп торып арыды, ахрысы – янәшәдәге эскәмиягә барып “кунаклады”. Озак та үтмәде, бала машинадан җиргә егылып төште. Урындыкта утырган әбисе килеп җит­кәнче, сабыйны узып баручы ха­тын-кыз күтәреп алды. “Кызыгыз бик шук икән”, – дип сүз башлады ул. Тик шунда ук: “Кыз түгел ул, малай”, – дигән җавап ишетте. Чәче ко­лагыннан узган бала, чыннан да, кызга охшаган иде үзе. Таныш түгел хатын гафу үтенде. Әби исә сүзен дәвам итеп: “Бер ай ярымнан бирле, баланың чәчен кистерергә дип, бик зәвыклы гаилә чәчтараш­ха­нәсендә чират җиткәнен көтәбез, бу көннәрдә шалтыратырга ти­ешләр инде”, – диде. Мода артыннан куып, өлкәннәр сабыйның чәче тәмам үсеп беткәнен дә сизми калган, ахры. Баланың чәчен кисәргә тәкъдим итүчеләр төрле­чә кызыктырып карый.

 

Казандагы шундый салоннар­ның берсенә шалтыраттык. Бак­тың исә, баланың чәчен аның йөз-битенә туры китереп кисәргә кирәк икән. Мәсәлән, түгәрәк һәм озынча битле сабыйларның башын төрлечә рәтлиләр. Әти-әни­ләргә баланың чәчен тәртиптә тоту өчен төрле косметик кремнар да тәкъдим итәләр. Монысы да – үзенчәлекле киңәш. Чәч кисте­рергә яңа туган баланы да алып килергә мөмкин. Әлеге хезмәт 350 сумнан башлана. Тәүге чәчне авыл мунчасында гына кырып атудан баш тартучыларга бу йоладан бәйрәм ясарга да вәгъдә итәләр. Оператор эш барышын видеога төшерәчәк. Ә чәчне би­зәкле конвертка салып бирә­чәкләр. Чәчне такыр итеп алдыру 250 сум тора. Тик, әйтүләренә караганда, бүген мондый хез­мәт­тән файдаланучы юк икән.

Бер яше тулмаган баланы чәч­тарашханәгә алып бару очсызрак. Бәяләр 300-350 сум тирәсе. Ә менә бер яшьтән зуррак малайларга гади итеп чәч кистерү 450 сумнан башлана. “Заманча” алдыру 490-500 сум тора. Сабыйның башында чәчен кырып, “яшен” сурәтләргә те­ләсәң, тагын 50-100 сум түлисе. Төр­ле рәсемнәр тө­ше­рү – 200 сум тирәсе. Кызлар чәчен кистерү 100 сумга кыйм­мәтрәк бәяләнә. Озын чәчне үрер­гә өйрәтергә дә тәкъ­дим итәләр чәчтарашханәдә. Ак­чаң гына җитсен! Кайбер салоннарда махсус курслар оештырганнар. Дүрт дәрес бер мең сум тора. Малайларны – айга бер, кызларны исә ике айга бер тапкыр чәчта­раш­ханәгә алып килергә киңәш итте­ләр. Чират бер атна алдан төзелә.

 

Чәчтарашханәдә бер баланың башын рәткә китерү өчен якынча бер сәгать вакыт бүлеп бирелә. Көйсез сабыйларны башта махсус уен мәйданчыгына чакыралар. Бу – чәчтарашка ияләшү өчен эшләнә. Ә чәч кисү өчен гади урындыкка түгел, ә төрле көйләр уйнап торган машина йә булмаса мотоциклга утырталар. Кызларга алсу яки кызыл төстәгесен тәкъдим итәләр. Бала каршында зур телевизор тора. Диварларда да мультфильм каһар­маннары сурәтләнгән. Бала онытылып китеп утырсын гына! Кайбер салоннарда истәлеккә фото да бүләк итәләр. Бишенче тапкыр чәч кистерү бушлай дип кызыктыручылар да бар. Башкалада өч яшьлек ир баланың чәчен кистерү иң кыйммәте ике мең сумга төшәргә мөмкин. Чәчтарашханәгә сабый белән тәүге сәфәр кәефне кырмасын өчен нишләргә?

 

 

– Баланың чәчен өйдә алда утырткан килеш кистергән очракта да, ул еш кына тик утырмый, кыбырсына. Ә чәчтарашханәдә кайчы, чәч алу машинасы гому­мән чит кеше кулында. Шуңа күрә бала куркырга да мөмкин. Чәч­тарашханәгә барганчы ук, сабыйга кая барачагыгызны, анда кем­нәр эшләвен аңлатырга тырышыгыз. Янәшәдәге гади салонга барганчы, балалар өчен махсус хез­мәт күрсәтүче урынга бару әй­бәтрәк. Чөнки биредә психологик басым азрак. Баланы көзге каршына утыртмагыз. Ул барыбер үзен күзәтеп утырмаячак. Ә менә баш очындагы кайчы куркытырга да ихтимал. Бала үзен тыныч тотсын өчен, аның кулына яраткан уенчыгын тоттырыгыз. Өч яшькә кадәрге баланы, гомумән, чәчта­рашханәгә алып бармасагыз яхшырак.