поиск новостей
  • 26.01-30.01 Әнвәр Нургалиев. Уникс
  • 29.01-30.01 Премьера! "Алтынчәч", 12+, Кариев театры, 18:00
  • 02.02 Премьера!" Сөннәтче бабай", 12+, Кариев театры, 18:30
  • 03.02 "Ак чәчәкләр кебек...", 12+, Кариев театры, 18:30
Бүген кемнәр туган
  • 23 Гыйнвар
  • Ркаил Зәйдулла - язучы
  • Алсу Исмәгыйлева - журналист
  • Равил Галиев - җырчы
  • Альберт Кәримов - дәүләт эшлеклесе
  • Ринат Шәмсетдинов - регбичы
  • УБОРЩИК ТЕРРИТОРИЯ (ДВОРНИК) ИР КЕШЕ ЭЗЛИБЕЗ ЭШ УРЫНЫ УЛ.ЧУЙКОВА УРНАШКАН, 67 ЯШЬТЭН ОЛЫ БУЛМАСЫН! 5/2 7:00,16:00 БЕР СЭГАТЬ ОБЕД ТЕЛ 89957664503
  • Казан шэхэренен Жилплощадка бистэсендэ бер хужа (50 яшьлек ир)ике булмэле квартирага ике егет кертэм. Тулэу жан башына 4000. Квартира барлык унайлыклары белэн.Хужанын начар гадэтлэре юк.тел.вацап 89027159146
  • Озак вакытка торырга бер бүлмәле фатир бирәбез. Казан шәхәре, Вахитов районы, Хороводная,50 ("Рустәм" мәчете янында). 50 м2,2 лоджия. Яшәр өчен барлык җигазлар бар. Бәясе - аена 23 мен сум + ку. Риэлторларсыз. 89655886519.
  • Сдаю 2 комн.квартиру на Спартаковской 88б, с мебелью,бытовая техника,охраняемый двор,в отличном состоянии.с.89276766077
  • Узем белэн бер булмэле квартирада торырга бер кыз эзлим. квартира фатых амирхан урамында урнашкан, 13 000 все включено. Ватсапка язырга яисэ шалтратырга аласыз элеге номерга 89872711348
  • Набережные Челны! Делаю ручной и вакумно- аппаратный массаж. А так же сухая хиджама.+79520427894 Мунира.
  • КАЗАН ШЭХЭРЕНДЭ ГРУЗЧИК, ГАЗЕЛЬ, КАР КОРЭУ ХЕЗМЭТЕ КУРСЭТЭБЕЗ... 89196271171
  • Ярылган хэм ярылмаган букэнлэнгэн утын сатабыз. 89274194883
  • Төшегезгә ерак бабаларыгыз-әбиләрегез фәрештә булып керсен дисәгез, сез аларга догада булыгыз. Исемнәрен белмисеңме? Шәҗәрәгез юкмы? Нәсел тамгагызны да белмисезме? Бу бит хәл итәрлек мәсьәлә. Дәүләт архивлары чыганаклары буенча шәҗәрәгезне төзеп бирәм. Шәҗәрәҗәге барлык фактларны архив документының фотокопиясе белән раслыйм. Бу өлкәдә эш тәҗрибәм 8 ел. Тел./Ватсап: 8–917–874–16–40 Tongekuk@gmail.com Дамир Шәйхетдин.
  • Актаныш. Натяжной потолок урнаштырабыз. Килеп улчәү, консультация бушлай, светильниклар да куябыз. Актаныш, Актаныш районы буенча эшлибез 8-937-581-42-52 Айдар
 
 

 
Архив
 
15.05.2009 Мәдәният

"ТАТАР МОҢЫ". НИНДИ МОҢ УЛ? (2 язма)

"САЛАВАТЧА ҖЫРЛАУ" КОНКУРСЫМЫ?

 

Апрель башында шаулаган "Татар моңы" конкурсы концертларын ТНВ каналы да күрсәтте. Исеме үк әйтеп тора: оештыручылар зурдан дәгъвалыйлар. Бу инде Илһам Шакиров булуына да карамастан, тыныч кына сүнгән конкурс түгел.

 

"Барс-Медиа" компаниясенең иске брендны үзләштереп, үз товарын мактап сатар өчен оештырган "Татар җыры" да түгел һәм хәтта Рәшит Ваһапов фестивале дә түгел, ә һәммәсенең дә баш түбәсенә басып, татар кешесенең күңел мөнбәренә менеп кунакларга ниятен сиздергән "Татар моңы"! Үз асылын югалтмаган татарлар өчен моң – изге төшенчә. Шуны үзләренә тамга итеп алырга җөрьәтләү – кыюлыкмы, әллә әрсезлекме икән? Йомгаклауга килеп җиткәнче, ТНВ телевидениесе (безнең ТVгә татарча атама ябышмады инде, шуңа күрә "Татарстан – Яңа гасыр" дип, ТЯГ дип атау урынсыз) каналы аша яңа конкурска бәйле тапшыруларны караштырып, аннары 3-4 апрельдә ике көн рәттән концертларын опера һәм балет театрында карап, конкурс аһәңнәрен туйганчы колакка-күңелгә сеңдергәннән соң, алдагы сорауга җавап табып буладыр. "Иң-иң" булырга ниятләнгәннәре сизелде дигәннән, бер мәзәк искә төште әле. Бер сәүдәгәр кибет ачкан да, ишеге өстенә: "Шушы шәһәрдәге иң яхшы кибет",– дип язып куйган. Икенчесе, шул ук урамда кибет ачып: "Илдәге иң яхшы кибет",– дип яздырткан. Ә өченчесе теге икәүдән дә ушлырак булып чыккан: "Шушы урамдагы иң яхшы кибет",– дигән язу элеп куйган да көндәшләрен сыртка салган ди. "Татар моңы" конкурсы концертын ачып, аның жюри рәисе Салават Фәтхетдинов конкурсларның төрлесе булсын – Илһамныкы да, Хәйдәр Бигичевнеке дә, Флераныкы да (Сөләйманова) кебегрәк сүз әйтте, киң күңеллелеген күрсәтте. Хәзер сурәтләргә күчеп, озы-ы-ын җөмлә язам. Тик әйтеп кенә бетермәде, ахры: менә безне уздырып карагыз әле, янәсе. Ике көннең дә концертларын искитмәле купшылап, әкәмәтнең дә теге ягындагы декорацияләр белән бизәп, катнашучыларга кырыкмаса-кырык төрле киемнәр киендереп, сәхнәгә идән астыннан гына "чиркәү хоры" күтәртеп (Миләүшә Тиминдарова хоры нәкъ чиркәү хорлары рухында җырлый), һәр җырчы тирәсендә зур бер бию ансамблен йә тулысынча, йә өлешчәләп биетеп йөртеп, башлам өлешендә – прологта фонограммага алдан яздырткан әллә нинди дәһшәтле музыка белән өнне алып (моңны гына түгел, котны да ботка төшергеч!), утлар уйнатып, күзгә төтеннәр җибәреп, өстәвенә, бөтен концерт дәвамында сәхнәдәге экранда да, арткы пәрдә мәйданында да проектлардан чүп-чар кәртинкәләр әйләндереп, ниһаять, моңга катнашы бик-бик аздан булган, татарча әле яңа гына авызлана башлаган Алсу Сафинаны тулы бер блок чыгыш ясатып, әлбәттә инде: "Күрдегезме, без ничегрәк булдыра алабыз!" – дип әйттеләр түгелме өр-яңа "моң"чылар?!

 

Шаккатырулар моның белән генә бетмәде әле.

 

Саннарын да, географиясен дә мулдан игълан иттеләр: сайлап алу турында 2 меңгә якын яшь җырчы тыңланган, шуларның 109ы икенче турга узган (ике мең өчен финалга узганнар азрак түгелме, һич югы, ике мең дигәндә бер нульне ялгышыбрак өстәмәдегезме, диясем килеп китте). Теге 109дан 47 җырчыны өченче турга уздырганнар. ТНВдан күреп калган идек шул бер оператор белән бер-ике Казан вәкиленең (журналист йә җырчы) Киевта, Себердә, Түбән Новгородта җырчылар сайлап утырганын. Эзләнүләрнең күбесе, билгеле инде, Татарстанга туры киләдер. Моны Казанга килеп җитә алган яшьләрнең географиясе күрсәтеп тора: Лениногорск, Сарман, Чаллы, Буа, Әтнә, Балтач, Саба… Соңгы өч районнан бар булган җырчыларын кырып-себереп җибәргәннәр, ахры, – әтнәлеләр, балтачлылар, сабалылар сыйфаттан да бигрәк сан белән алдыралар.

 

Ым-шымнар ишетелеп торды: күп өлкәләргә Казаннан жюри әгъзалары барып җитмәгән. Күбрәк Татар конгрессының төбәкләрдәге вәкилләре эшләгән анда. Бөтендөнья татар конгрессының оештыручылар исемлегендә игълан ителүе, асылда, бу оешма вәкилләрен эш атлары сыйфатында файдаланудан гына, ахрысы. (Конкурсның концепциясенә аларны катнаштырып мәшәкатьләнмәделәр кебек). Исемлектә кемнәр генә булмасын – конгресс та, Мәдәният министрлыгы да, Президент каршындагы мәдәниятне үстерүгә ярдәм фонды да, ТНВ да – алар һәммәсе бер кешегә – Салаватка хезмәт иттеләр түгелме, дигән тәэсир калды. Ник дигәндә, иң беренче башлап лауреатлар исемлегенә күз салыйк. Географиясе киң-фәлән дип күз буяп маташмасагыз да була, "моң"чылар: җиңүче урыннарын яулаган 18 җырчының (бер йә ике санга ялгышсам гафу: журналистларга мәгълүмат, программка, буклет-мазар таратып интекмәделәр, үзләренә үпкәләсеннәр) ничәсе чын-чынлап Казанга читтән килгән яшьләр иде соң? Әхмәтҗан Торсынтай – Кытай, Веларик Садыйков – Екатеринбургтанмы? Алар күптән Казанда укып ятучы студентлар ич! Дөрес, беренче премия лауреатлары Рөстәм, Руслан Мәмәтовлар бар икән. Әле тагын Уфа егете Фидан Бикмурзин. Кыскасы, 18 дән икәү, нибары икәү. Ә менә Әтнә егетләре Зөлфәт Фәхретдинов, Руслан Галимуллин, Айзат Җәлилев (өчәүләшеп уптым илаһи – икенче урын лауреатлары), балтачлы дип тәкъдим ителгән Резеда Әхмәтшина (өченче урын), Чаллы кызы Ландыш Хуҗиәхмәтова (беренче премия), Түбән Кама егете Марат Фәйрушин (һаман шул "иске" Марат, беренче лауреат), бая әйткән кәтринбурлы Веларик Садыйков (икенче) һәм хәтта кытайлы Әхмәтҗан Торсынтай да (өченче) – һәммәсе Казанда, Салават Зәкиечтә укып ятучылар икән ләбаса! Менә сиңа география… Унсигез җиңүчедән – яртысы профессор-җырчының шәкертләре. "Татар моңы" – жюри рәисе Салават Фәтхетдинов укучыларын лауреат ясар өчен генә оештырылганмы әллә, дигән көфер уй килә башыбызга. Талантлылар читтән азрак килгәнгә шулай ул, чын талантның оясы – Казан инде, дияргәме моңа? Алай дисәң, өченче урынга гына тиенгән Вера Васильева (ул, чынлап та, Чаллыда яши диделәр) белән беренчелек алган Ландыш Хуҗиәхмәтованы йә булмаса Фәридә Сөнгатованы (икенче) чагыштырып та булмый! Вера "Мин сине табармын" дигән таныш, классик җырны чын профессионалларча һәм гаҗәп дәрәҗәдә җылы, чиста итеп башкарды. Сопрано тавышлылар күп ул, ә менә колагыңны үткен аваз "пычагы" белән ярмыйча, йөрәк белән, димәк, моң белән җырлаучылар бик аз.

 

Васильева исә, вокал күрсәтү белән мавыкмыйча, көйнең һәм сүзләрнең мәгънәсен йөрәккә үткәзеп җырлый! Ярый әле, дипломантлар исемлегенә үк төшермәделәр үзен, югыйсә жюри әгъзаларының оятларына көч килер иде, билләһи. Уфа егете Фидан Бикмурзинның өченче урын алуы исә, киресенчә, артыграк булды кебек. Ул "Китмә, сандугач"ны әллә ни искитәрлек югарылыкта җырлады димәс идем. Тавышы ачы, көчәнүле, тыңларга рәхәт түгел. Әллә исеме ошадымы икән жюрига?! Гадәттә, Башкортстан җырчылары конкурсларга көтүләре белән килеп, арадан бер-икесе булса да залны егардай итеп җырлап күрсәтә торган иде. Ник дигәндә, Башкортстан – татар дөньясының табигый дәвамы ул, үз җиребез, үз моңыбыз дәвамы: һәм, шөкер, анда әлегә тел, моң исән. Бу юлы нибары өч кенә юньле чыгыш күренеп калды, ә икесе – Фидан һәм "Серле йолдызлар" вокаль ансамбле лауреат булды. "Татар моңы"ның оештыру комитетына, Башкортстанга десант төшереп, иң зур зональ сайлауны шунда үткәрәсе иде югыйсә. "Безне анда кертмиләр", – дигән сылтау табу бик җиңел ул. Илһам Шакиров рәислегендә узган конкурсларга, әнә, күршедән, татарлар гына түгел, башкортлар да килеп катнашып, беренче-икенче урыннарны алып китәләр иде. Әллә Салават нәкъ шул "уру"дан куркып, үз ватаныннан моңлы яшьләр эзләүдән тыелдымы? Аңламассың...

 

Аның каравы Балтач егете Ирек Фатыйховны бик нык зурладылар (әллә ул да Салават шәкертеме икән): икенче урын да аңа, тамашачы мәхәббәте бүләге дә, ТНВдан кырык тапкыр чыгыш ясау хокукы да. Моңсыз егет түгел үзе болай, нәкъ Салават абыйсы кебек җырлый, шуып кына бара. Гомумән, конкурсант егетләрнең барысы да диярлек профессордан өзелеп төшкән диярсең!

 

Ә менә Алинә Прокофьеваның беренче урын алуы һәркем күңеленә хуш килгәндер. Унберенче сыйныфта укып йөрүче Сарман кызына Ходай Тәгалә тавышны, сулышны да, моңны да биргән! Башкару өчен шактый катлаулы, киң сулыш һәм диапазон таләп иткән "Болын"ны ул, болында койрык "санчып" чапкан колын кебек, кинәнеп башкарды. Казанга укырга килсә, үз өлешенә тиячәк педагогның Алинә исеменә ябышып макталасылары алда әле!

 

Фәрит Фәйзрахманов, Чулпан Әхмәтҗанова, Гөлназ Закирова, Игорь Дмитриев – болары үзләренә тигән өченче һәм икенче урыннарга яхшы ук лаек күренде. Кайберләренең "Созвездие – Йолдызлык" фестивалендә дә җырлап, җиңүчеләр исемлегенә кергәнен телевизордан күргәнгә, бераз аптыраш кына бар. Менә ич "Ватаным Татарстан" газетасында "моң"чылар үзләре куйган таләп акка кара белән: "Татар җыры", Илһам Шакиров, Рәшит Ваһапов исемендәге фестивальләрдә җиңүчеләр исә бу конкурста катнашу хокукыннан мәхрүм", – диелгән. Һай, гафу: "Йолдызлык" бу исемлектә юк икән. Алай дисәң, аның кай җире "ярамаган"? Нигә тегеләрендә катнашып җиңсәң, монысына керә алмыйсың да, нигә соңгысына гына күз йомганнар? Ә-ә, Президент канаты астындагы "Йолдызлык" бит ул, шүрләгәннәрдер, бәлки... Кыскасы, бер җырдагыча, сукмаклар чуалган, адреслар югалган.

 

Һаман җырчы конкурсантлар тирәсендә чуалам. "Татар моңы" ялгыз башкаручыларны гына түгел, вокаль һәм инструменталь ансамбльләрне дә барларга алынган иде бит әле. Уен коралларында уйнаучылар, нигездә, баянчылар, гармунчылар да катнашты һәм җиңде анда. Казахстаннан кадәр килеп, баянда "сипкән" Руслан Тураев, Мәскәүдән Илдар Сәлахов, Уфадан Илфат Шәехов, Әлмәттән Наил Сәгъдиев, җыр белән баянны кушып берләштергән номер – ике пар игезәкләр – Фазлыйәхмәтовлар һәм Шакировлар чыгышлары җанга дәрт өстәде, билгеле. Ансамбльләр дә матур күренде: "Сорнай", "Яз", "Мирас", "Серле йолдызлар", "Лаккитон" (Бурятиядән үк!) – конкурсның матур бизәкләре, билгеле. Ә менә "Уголек" дигәне күптәнге танышлар – Рәшит Ваһапов фестиваленең табышы. Украинаның Луганск шәһәреннән килеп, татарча җырлап, һушны алган украин, урыс егетләре ич болар, "Лугари". Араларында бер генә татар бар. Нишләп әле кинәт кенә "Уголек" булганнар да, бу юлы нишләп Киевтан килгәннәр икән? Бу урында, сак булыгыз – хәрәмләшү, диясе генә кала. Бая әйткән принцип тагын бозылды дигән сүз.

 

Фонограмма мәсьәләсе. Йомгаклау концертында, беренче көндә халык алдына чыгып, жюри рәисе Салават үзе, без фонограммага каршы көрәш ачабыз, диде. Һәм ике көнне дә концертларында әллә ничә урында фонограмма кулландылар. Әйтик, башлам өлешенең – прологның тоташ фонограмма фонында үткәнен "колаклы" тамашачы аңлагандыр. Американ булып беткән Эдуардыбызның саксофоны да, һичбер микрофонсыз, колак төбендәгедәй ишетелде. Ярый инде, конкурсантлар оркестрга йә баянга кушылып, тере тавышлары белән җырладылар. Беренче көн концертын тәмамлап, Салават үзе (!) янә фонограммага җыр "сылады" (һич югы, "минус"ка кушылыптыр дип юансак кына инде). Өстәвенә җыры да конкурс исеменә әллә ни катнашсыз – попса рухында иде. Алып баручы: "Ә чын җырлар иске, күптәнге..." – дип сөйләп тора, Салават абыебыз үз шарманкасын әйләндерә тора! Аның каравы, икенче көнне, ис-акылыбызны алып, Зәкиевич... теге чиркәү хорына "солировать" итте, "Озата барма"ны җырлап. Менә болай да булдыра ала абзагыз, дигән сүзе иде, ахры.

 

Ләкин гафу ит, Салават, үзем кырыкмаса-кырык хорга башлап җырлаган кеше буларак, кәефеңне төшерәм инде: ул хор кайда да, син кайда! Икегез ике опера, кем әйтмешли. Чикмән салып смокинг киюдән генә аксөяккә әйләнсәң икән ул.

 

Һаман Салават та Салават, жюрига да бәя биреп китәргәдер бәлки? Әнә ничә бит алар – Резедә Галимова, Вил Усманов, Рәсим Низамов, Миңгол Галиев, Рамил Курамшин, Римма Ибраһимова, Шәмсия Җиһангирова, Миләүшә Айтуганова, Зөфәр Хәйретдинов (үзен, зурлап, композитор диделәр хәтта) һәм, ниһаять, чып-чын композитор Резедә Әхиярова. Бер дистә белгеч. Шушы дистәгә бер Салават сүзе җиткәндер, ахры, югыйсә, моң сүзен алга чыгарып та, шушы кадәр буталчык чуар, "шаккатыризм" тулы шоу-тамаша ясамаган булырлар иде. Болайрак сиземлим: әгәр дә әлеге конкурс озын гомерле булып, шушы рухта дәвам итсә, ул Салаватча җырлаучылар конкурсына әйләнеп бетәчәк! Ә безгә мондыйларның берсе дә җитеп ашкан.

 

Моң ни соң ул, нинди ул, дип күпме баш ватма, һәрхәлдә, бу конкурстагы төсле түгел ул, җәмәгать! Моң – тышкы бизәүләргә, чүп-чар элүләргә, ут-төтеннәр җибәрүгә мохтаҗ түгел, минемчә. Моң – сәхнәдә, алгы планда оркестр йә бүтәннән алда, япа-ялгыз басып торган җырчының сабыр, уйчан авазында, җырчының күзендә, гәүдәсендә, рухында. Моңнан балаган ясыйсы түгел, ул үзенә үзе бик җитә! Аерым башкаручыларның табигый талантын таныган хәлдә дә, "Татар моңы" конкурсының иң зур хатасы нәкъ шунда – моң дигән идеяне мишура (татарчасын тиз генә таба алмыйм) чүбенә батыруда. Ярый әле, бу яңа конкурс янәшәсендә Рәшит Ваһапов фестивале, Сәйдәшев, Бигичев исемендәге җыр ярышлары бар. Әлегә. Аларны а-ля Салават конкурсы басып китә күрмәсен берүк. Ул чагында моңлануларга урын калмаячак. Ә Алинә Прокофьева, Вера Васильева һәм, татар түгел килеш, татардан да моңлырак гармунчы вә җырчы Милош Ловческий кебекләр бу конкурска чит-ят буласы көннәргә калмыйк дим...

 

Флюра НИЗАМОВА

 

* * *

 

ВИЛ УСМАНОВ: ТУЙ ҮПКӘСЕЗ БУЛМЫЙ

 

"Татар моңы" Халыкара конкурсына бәйле "Салаватча җырлау" конкурсымы?" дип исемләнгән язма газетада басарга әзерләнгәч, конкурсның башкарма директоры, җырчы Вил УСМАНОВ белән элемтәгә кердек һәм язмада күтәрелгән кайбер мәсьәләләргә ачыклык өстәвен сорадык. Әлбәттә, бу бәхәскә нокта куелу дигән сүз түгел. Конкурска әзерлек, аның барышы "Татарстан – Яңа гасыр" телевидениесе аша даими күрсәтелеп барылды, май бәйрәме көннәрендә концертларны тулысынча карау мөмкинлеге дә тудырылды. Шулай итеп, конкурс, аның гала-концерты киң җәмәгатьчелеккә тулы итеп җиткерелде, матбугат чараларында да шактый киң яктыртылды. Димәк, фикер әйтү өчен мөмкинлек бар дигән сүз. Редакция "Татар моңы" конкурсына мөнәсәбәтле хат-хәбәрләр, язмалар көтә.

 

Вил Усманов:

 

– Бәйгене башлап җибәргәндә без үз алдыбызга берничә сорау куйган идек. Татар моңына ия булган талантларны таба алырбызмы, дигән шик Татарстанның мәдәният министры Зилә Вәлиева күңелендә дә булгандыр. Гала-концерттан соң һәм бәйгенең барышыннан чыгып, шәхсән үзем бәйгегә куелган бурычлар үтәлде дип әйтә алам.

 

– Моңны үтемлерәк итү өчен төрле чаралар кулланырга кирәкме? Әллә төрледән-төрле бизәлеш аны чуарлый гынамы?

 

– Моң дигәч, күпләр баян белән чыгып сузып-сузып җырларлар яисә акапелла башкарырлар дип күз алдына китергәндер. Элегрәк шундый "Татар җыры" конкурсы (хәзергесе белән бутамагыз) бар иде бит. Әмма хәзерге тамашачы зәвыклы чыгышларны карарга гадәтләнгән. Сәхнә бизәлеше дә йөзгә кызыллык китермәскә тиеш. Ә чакырылган кунаклар – Алсу Сафина, танылган гитарист Әнвәр Измайлов, саксофончы Эдуард Әхмәтшин чараның масштаблыгын арттырды. Татар моңына битараф түгелләр икән, нишләп әле алардан йөз чөерергә? Казан Дәүләт җыр һәм бию ансамбле, Миләүшә Тәминдарова җитәкчелегендәге хор гала-концертны баетты гына. Шушы хор прологта "тере" тавышка җырлады. "Минус" дигән фонограмма кулланылды ансы. "Минус", димәк, әзер музыка дигән сүз, җырчылар барысы да "тере" тавышка җырлады.

 

– Миләүшә Тәминдарова хорын чиркәү хоры дип атаучылар булды. Моның белән килешәсезме?

 

– Һич кенә дә килешмим. Ул халык көйләрен дә, татар композиторлары әсәрләрен дә, Европа күләмендә танылган әсәрләрне дә җиренә җиткереп башкара торган хор. Кирәк булса, мөгаен, чиркәүдә дә дини әсәрләрне башкара алыр иде. Аларның киемнәренә карап чиркәү хоры дигән тәэсир калган икән, әйе, алар җитди киенәләр. Ярым шәрә артистларны күреп туймадыгызмыни әле, җәмәгать?

 

– Алсу Сафинаның "Татар моңы"на ни катнашы бар?

 

– Алсу Сафина турында төрле сүзләр сөйлиләр. Әмма ни генә булмасын, ул дөньякүләм танылган җырчы. Җырчы безнең күз алдында асылына кайта, тамырларында аккан татар канына буйсына. Алай гына да түгел, бөтен дөньяга үзенең татар икәнен кычкырып әйтә. Әгәр аны башына суккан кебек туктатабыз икән, моннан кем генә ота? Ә бит әйләнә-тирәдә башка күренешләр дә бар. Абруй казанган үз татарларыбызның күбесе милләтеннән ояла, телен яшерә. Шул хакта чаң сугарга иде безгә. Аннан соң ул концертка кунак буларак килде, "Татар моңы" бәйгесендә катнашмады. Бусын да дөрес аңларга кирәк.

 

– 2 меңгә якын катнашучының икенче турга 109ы гына чыккан. Шулкадәр "иләү" нәрсәгә бәйле?

 

– Әгәр дә безнең бәйге эстрада бәйгесе булса, катнашучылар 2 мең генә түгел, бәлки 4 мең дә, 5 мең дә була алыр иде. Кайбер төбәкләрдә җиңелрәк, дәртлерәк халык җырларын башкаручылар булды. Әлбәттә, алар төшеп калды. Бәйге барышында озын көйләрне җырлый алучы яшьләрнең бик аз икәнлеге дә күренде. Бәйгене игълан иткәч, татарлар яшәгән бөтен төбәкләргә таләпләребез язылган игъланнарны җибәрдек. Күп төбәкләрдән башкаручыларның язмаларын юлладылар. Жюри әгъзалары барган һәр төбәктә талантларны тыңлады да, өй эше буларак, тыңланмый калган кешеләрнең аудиоязмаларын да алып кайтты.

 

– Бөтендөнья татар конгрессы башкарма комитетының төбәкләрдәге вәкилләренең "Татар моңы"на катнашы булдымы?

 

– Алар ярдәм итмәсә, бәйгене оештыру бик читен булыр иде. Йошкар-Оладагы сайлап алу турларын оештыруда ярдәм иткәне очен Татар конгрессының төбәктәге вәкилләренә хәтта рәхмәт хаты да юлладык. Екатеринбургта, Ташкентта да турлар югары дәрәҗәдә узды. Бу – Мәдәният министрлыгы белән конгрессның бер-берсен аңлап эшләве нәтиҗәсе.

 

– Конгресс вәкилләренең жюри әгъзаларыннан башка гына сайлап алу турын үткәргәне булдымы?

 

– Андый очрак булды. "Татар моңы"н оештырып җибәргәндә кризис ул кадәр үк куркытмый иде. Үтәр, дип уйладык. Күргәнегезчә, ул дәвам итә. Сер түгел: төрле финанс кыенлыклары кичердек. Әйтик, Ташкентка бары тик оператор белән корреспондент кына җибәрелде. Алар конкурсны башыннан ахырына кадәр төшерделәр. Видео, аудио язмаларны алып кайттылар. Жюри әгъзалары әлеге материалны тыңлап, сайлап алганнан соң гына, Ташкенттагы конкурсантларга чакыру кәгазьләре җибәрде. Язмалар белән эшләп без һич кенә дә оттырмадык. Бер җырчы кыз Казандагы турларны да уңышлы узып, чит төбәктән килгән лауреатлар арасында өченче премиягә лаек булды.

 

– Конгресс, Мәдәният министрлыгы, Президент каршындагы мәдәниятне үстерүгә ярдәм фонды, "Яңа гасыр" телеканалы Салаватка хезмәт итәме?

 

– Телевидение үз эшен җиренә җиткереп эшләде, Мәдәният министрлыгы финанслауның күп өлешен үз өстенә алды. Конгресс татарның моңлы балаларын эзләүдә турыдан-туры катнашты. Мәдәнияткә ярдәм күрсәтү фонды да үзенә йөкләнелгән вазыйфаны башкарды. Салават үз эшен эшләде, жюри рәисе буларак комиссиянең эшен оештырды. Һәркем үзенә йөкләнгән эшне җиренә җиткереп эшләгәнгә күрә, "Татар моңы" дигән бәйге нәтиҗәсен бирде дә.

 

– Әхмәтҗан Торсынтай, Веларик Садыйков бәйгедә хаклы рәвештә җиңдеме? Аларның исеме "Татар моңы" географиясен киңәйтү өчен генә файдаланылмадымы?

 

– Катнашучылар турында телевидениедә дә, газета-журналларда да мәгълүмат бирелде. Без кайсысының кайдан икәнлеген, бүген кайда яшәүләрен берсеннән дә яшермәдек. Веларик Садыйков Екатеринбург өлкәсендә туып үскән, Казанда белем ала. Миңа калса, аның шунда туып үскән кеше буларак, Екатеринбургтан дип чыгыш ясарга хакы бар. Әхмәтҗанның да Кытайдан кадәр килеп татарча җырлый алуы – мактауга лаек күренеш. Казан вузларында чит ил студентлары бик күп. Әмма барысына да моң да, сәләт тә бирелмәгән.

 

– Марат Фәйрушин, Веларик Садыйков, Әхмәтҗан Торсынтай Салават шәкертләреме?

 

– Салават вокал дәресләре алып бармый. Ул эстрада кафедрасы мөдире. Марат Фәйрушин Илсур Сафиннан вокал дәресләре ала. Веларикның да вокал буенча укытучысы Салават түгел. Әхмәтҗан Торсынтай КДУ студенты, техник белем ала.

 

– Димәк, 18 җиңүченең яртысы Салават шәкерте дигән сүз дөреслеккә туры килми.

 

– Күргәнегезчә, алай дип әйтеп булмый. Салават укучысы булгач, ул аны җырларга өйрәтергә тиеш. Әлегә андый шәкертнең булганы юк.

 

– Туй үпкәсез булмаган кебек, бәйгедән соң да төрле сүзләр ишәя. Әйтик, кемдер беренче урынны лаеклы алмаган, кемдер өченче урын белән килешми, югарырак урынга дәгъва кыла.

 

– Жюри әгъзалары кемнәр икәнлеге мәгълүм. Иң яшьләре – Резедә Галимова, Рәсим Низамов. Калганнары профессорлар, югары дәрәҗәдәге җырчылар. Әйтик, Мингол абый Галиев – олпат шәхес, ничәмә-ничә җырчы әзерләгән, Римма Ибраһимова... Һәммәсе дә татар халкына хезмәт иткән кешеләр. Урыннар жюри әгъзаларының тавыш бирүе белән билгеләнде. Урыннарны билгеләгәндә аңлашылмаучанлык та килеп чыкмады. Барысы да бертавыштан хәл ителде. Вера Васильевага өченче урын әз, ул Ландыш Хуҗиәхмәтовадан остарак җырлый, дигән фикергә килгәндә, аларның чыгышы икесе ике номинациядә бәяләнде. Ландыш 18 яшькә кадәргеләр белән көч сынашса, Вера 30 яшькә кадәргеләр белән чыгыш ясады.

 

– Ирек Фатыйхов Салават кебек җырлый дигән фикер белән килешәсезме?

 

– Ирекнең тавыш тембры Салаватныкына охшамаган. Аннан соң ул бит әле 11 сыйныф баласы гына. Аларның берсе дә әзер җырчы түгел. Аларны әле өйрәтергә дә өйрәтергә. Үзешчән сәнгатьне күз алдына китерсәк, алар җырчы башкарган җырга алына икән, нәкъ әлеге җырчы манерында җырларга өйрәнәләр. Андый хәлләр булгалый. Бәйге барышында да мондый хәл күзәтелде. Әгәр без Салават тарафыннан башкарылган җыр сорыйбыз икән, алар аны Салаватча җырлыйлар, Рәсимнекен сорасак, Рәсимчә. Халык җырын җырла дип сорыйбыз, үзенең тембры белән матур гына башкарып чыгалар. Шуңа күрә Ирек яхшы гына укытучыга эләгеп белем алса, киләчәге өметле күренә.

 

– "Татар моңы"нда башка бәйгедә катнашучылар көчләрен сыный аламы?

 

– Башка бәйгеләрнең лауреатлары гына катнаша алмый. Болар – Ваһапов исемендәге фестиваль һәм "Татар җыры" лауреатлары.

 

– Димәк, "Йолдызлык"та җиңүчеләр катнаша ала?

 

– Әйе. Ләкин быел андый катнашучылар булмады.

 

– "Лугари" – Ваһапов фестивалендә чыгыш ясаган "Уголек" ансамбле бит ул, исеме генә алмаштырылган, дигән сүз дөреслеккә туры киләме?

 

– Ансамбльнең җитәкчесеннән ул хакта сорадым. Ул мәгълүматны инкяр итте, ансамбль составы исемлеген җибәрергә әзер икәнлеген белдерде. Ул шулай сүз биргәч, без аларны чакырдык.

 

– Бәйгедә ни өчен башкортлар катнашмады?

 

– Без бәйге турында игъланны Башкортстандагы һәрбер театрга, сәнгать оешмаларына, татар үзәкләренә җибәрдек. Быел катнашмаганнар икән, киләсе бәйгедә үзләрен сынап карарлар.

 

– Концертта фонограмма кулланылдымы? Пролог – тоташ фонограмма, Эдуард Әхмәтшинның саксофонда чыгышы фонограмма, Салават фонограммага җырлады дигән сүз дөресме?

 

– Конкурсантлар барысы да тере тавышка җырлады. Аларның күбесе оркестрга, берничәсе баянга кушылып җырлады. Берничәсе "минус" фонограммасын кулланды. Безнең максатыбыз да тере тавышка халкыбыз җәүһәрләрен җырлый алырдай яшьләрне табу иде бит. Эдуард Әхмәтшин чыннан да "минусовка" кулланды. Ә инструментка радиомикрофон беркетелгән иде. Шуңа күрә аны һәр кеше колак төбендә уйнаган кебек ишетте. Минем бу өлкәне аңламаган кешеләр алдында акланасым килми. Шунысын гына әйтәм: ул – дөнья күләмендә танылган музыкант. Ничәмә мең чакрымнар кайтып, язылган язма астында уйнаган сыман кыланып үзен мыскыл итмәс, дәрәҗәсен төшермәс иде, дип уйлыйм мин. Салават исә шулай ук "минус" фонограммасын кулланды, тере тавышка җырлады.

 

– Шулай итеп, "Татар моңы" бәйгесе чуарлауга мохтаҗмы?

 

– Ә мин бернинди дә чуарлау күрмим монда. Анда "Казан нуры" халык уен кораллары оркестры уйнады, җырчылар аңа кушылып җырлады. Баянга кушылып җырлаучылар да булды. Җырлар да моңлы, җырчыларыбыз да, шөкер, тыйнак иде. Һәрберсе махсус милли киемнәр тектерде. Татар моңы дигәч, ул бит әле баянга кушылып кына җырлау түгел. Скрипка, башка уен кораллары Тукай чорыннан ук килә ләбаса. Бернәрсә дә шаккатырырга дигән максат белән эшләнмәде. Болар барысы да татар җыр сәнгатен тагын да югарырак дәрәҗәгә күтәрергә омтылыш иде.

 

Гөлинә ХИСАМЕТДИНОВА

 


Флюра НИЗАМОВА, Гөлинә ХИСАМЕТДИНОВА
Ватаным Татарстан
№ --- | 15.05.2009
Ватаным Татарстан печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№49 (25139) / 24.10.2009 17:51:25

мин, 
Кахиров ошый, "Татарстан" журналы -юк.

№48 (25136) / 24.10.2009 17:05:06

Сезгә Ф.Каһировның җырлавы ошыймы?

№47 (19739) / 22.06.2009 01:37:56

тавык кош түгел, В.У. җырчы түгел - көрәшче. "Татар моңы" төшенчәсен мыскыл итү аны бу жюрида күрү

№46 (18568) / 21.05.2009 21:35:22

Алдарак язган адашымнан аермалы буларак, Флюра апа язмасыннан сон бирелгэн энгэмэне беренче язманын тэмен бетерэ торган, кирэкмэс язма дип саныйм. Низамованын бу темада профессионал икэнлеген беркем дэ инкар итмэс.Заманында ул чынлап та жырнын узэгендэ кайнаган кеше.Салават белэн разборка ясаучы да тугел ул, анын жырчыдан тапкан баласы юк, нэрсэ булешсен. Усал язма бастырып кеше шаккаттырыйм эле диюче дэ Ф.Низамова тугел. Ул бары тик битараф тугел, шул гына.Сайтта аралашучыларнын кубесе моны анлаган икэн, монысы шэп. Вил Усманов белэн энгэмэ - редакциянен страховкасы икэне анлашыла, билгеле. Тик Низамованын жомлэлэренэ ревизия ясап утыру... гафу итегез, шэхсэн мина йомшак итеп эйткэндэ, охшамады.

№45 (18547) / 21.05.2009 14:25:15

Хаҗәр белән тулысынча килешәм!

Флера апаны беләм, кеше буларак та бик хөрмәт итәм.чын талант иясе ул, шигырьләре бик матур, бик матур җырлый да! хәтерлим, салаватны халыкка беренче булып матбугатта ул чыгарды, ул вакытта чыннан да салават халыкка тансык, җырлары да матур иде.берәү булса, инде бүген кәперәеп, кайберәүләр шикелле "мин салаватның журналисты" дип йөрер иде! юк шул, флера апа андый ялагай түгел, аңа үз фикере, үз бәясе кыйммәтлерәк!

ә мондый язмалар матбугатта бөтенләй юк дәрәҗәсендә.мактыйлар, и мактаналар гына.тәнкыйть сүзе әйтсәң, бер-береңне чуку башлана безнең халыкта.шушындый вазгыятьтә дә үзең булып калу-- бүген журналист саналып йөргән кеше өчен иң мөһим сыйфат минемчә.

тагын. салаватны инде тыңлап булмый, халтурага күчеп бетте ул да. затлылык тумыштан булмаса, тана сөте белән керми шул инде!

вил усмановны җырчы санамыйм. көрәшче булса әйбәтрәк инде. андый кешенең конкурс директоры булып утыруы бик гаҗәп әлбәттә!

№44 (18543) / 21.05.2009 12:23:50

Флюра Низамованын язмасы шэп сузеннэн дэ купкэ остен.Журналистларга "ничек язарга кирэк" эталоны!!!Бер сулышта укып чыктым.Кыю фикер,чагыштырулар,дэлиллэр чэчрэп ята.Точе мактаулар,дэлилсез аяк астына салып таптаулар форматындагы "клеше" язмалардан чистый туйган укучыга Флера ханым язмалары бик тансык!!!!

№43 (18431) / 19.05.2009 10:32:32

флера ханымныћ язмалары мића ошый – њткен, кызык эчтђлекле.. тик, халык бит газетага нђрсђ язылган шућа тиз ышана. шућа књрђ кыю фикерлђрне ќиткергђнче фактларныћ дљреслеген тикшерсен иде!!! ђлеге язманы укыгач та шундый фикер туа...

№42 (18418) / 18.05.2009 23:00:21

Җурналист Флера Низамованы хөрмәт итәм. Үзе белән шәхсән таныш булмасам да, аны бик күптәннән беләм, мәкаләләре аша. Аның кебек кыю фикереле җурналистлар күбрәк булсын иде. (Кызганыч, бу һөнәр ияләренең күбесе хезмәтче булырга мәҗбүр. "Текә"ләре урындагы кешеләр белән мөнәсәбәтләрне җайлап, аларга дан җырлап акча эшли, гадирәкләре һәр мәкаләсен яза башлаганчы "бүре дә тук, кәҗә дә исән булсын, кәбестәләр дә урынында калсын" дигән кагыйдәне исенә төшерә).
Флера ханым кебек үз фикерен курыкмый әйтүче җурналистлар бик аз бездә. Әйтү бер хәл, күтәргән темаңны яхшы белергә дә кирәк бит әле. Бу авторның моң турында язарга алынуы очраклы түгел бит.Флера ханым университет хоры белән илне гизгән кеше.Студент елларда аның җырлавын йотлыгып тыңлаганыбыз хәтердә. Ул вакытта Салаватны кешегә таныткан "Урсал тау" да язылмаган иде әле. (Аның шуннан соңгы җырлары, минемчә,барысы да бертөрлерәк). Кыскасы, Салават үз поклонниклары өчен җырласа, Вил Усманов көрәшүен дәвам итсә(я булмаса тренерлык эшенә алынса), ә татар моңына бәяне профессионаллар бирсә әйбәтрәк булыр иде. Ә Сез, Флера апа, языгыз. Сез үз урыныгызда.Матбугат көне белән!

№41 (18410) / 18.05.2009 16:36:16

Э шулай да шэхсэн уземэ "Татар моны" ошады. Идеясы да эйбэт, сэхнэ бизэлеше дэ, жырлар да, жырчылар(конкурсантлар) да. Минем уйлавымча, барысы да шэп килеп чыкты. Менэ шундый язмалар килэчэктэ конкурснын географиясен, жюри составын, фонограмма мэсьэлэлэрен хэм башкаларны тагын да камиллэштерергэ булышыр.

№40 (18409) / 18.05.2009 16:30:20

Язма да шэп, анын эчтэлеге дэ, Вил Усмановнын жаваплары да. Менэ шулай хэр эш кыю, бэйсез журналистлар тарафыннан язылып, абруйлы газеталарда басылып чыкса укучылар арасында фикер алышу бары тик файдага гына булыр иде. Инде Салаватнын фикерен котеп калабыз. Ин мохиме, мондый эш "Татар монына" да, Салаватка да, газетага да, журналистка да, халыкка да файдага гына була! Афэрин!!! Шулай дэвам итик!!!

№39 (18387) / 18.05.2009 11:33:54

Гљлинђ акыллым, татар конгрессы ярдђменнђн башка бу бђйге шундый география белђн њтмђс иде!!!
–Конгресс, Мђдђният министрлыгы, Президент каршындагы мђдђниятне њстерњгђ ярдђм фонды, "Яћа гасыр" телеканалы Салаватка хезмђт итђме?– татар конгрессы татарга,миллђткђ хезмђт итђ! белмђсђћ бел!

№38 (18385) / 18.05.2009 10:55:49

Белгеч!,
минемчә дә, узегез дә доцентны хаклы дигәнсез, конкурслар күп һәм күптөрле булырга тиеш, бәяләр дә төрле булсын. Берләшү ул бертөлелек түгел, ә күптөрлелекнең этик, канунчылык кысаларда килешеп яши алуы. Бәяләрнең генә эмоциональ булуы түгел, ә рациональ булуы кирәк. Чыннан да, доцентның фикерен нокта дип кабул итик. Оптимизм өстәсәң була билгеле. Талантлар ның таланты калкып чыгарга җитәр, аларны күреп ярдәм итүчеләр дә табылыр диясе килә соңында.

№37 (18384) / 18.05.2009 09:52:39

Флера ханым!Сез Кемгэ эшлисез? Фэттэховкамы? Татаргамы?
Эгэр "Татар моны" шундый шау шу кутарган кэн, димэк, мона кадэр конкурс - фестивальлэр оештырып йоручелэрнен артына шуре йогергэн...
Татар башын татар ашавы шушннан куренеп ора инде. Доцент! Сез хаклы. Бик хаклы... Конкурслар шэхси кешелэр кулында булырга тиеш тугел. Глобаль Республика кулэмендэ бер конкурс булырга тиеш. Хэм ул балаларны да, яшьлэрне дэ, урта буынны да сыйдырырга тиеш. (55 тэн узганар сэхнэне матур гына ташласалар да була) Шунда жырчынын кадере, жырнын тэме булыр.

№36 (18380) / 18.05.2009 08:54:21

Доцент "нокта куйды" бу сүзгә...
Филүс өчен борчылырга кирәкми, аны яклаучылар булыр. Үрнәк итеп кую - башкаларга да юл ачу ул.

№35 (18378) / 18.05.2009 07:20:23

Ап-ачык нэрсэ шул: татар жыры, эстрадасы тирэн кризиска кергэн.Чамадан тыш сандагы кешелэр бу эшкэ тотынып, акча дан куып бик куп продукция тудырганнар да, таратып бетерэ алмыйча бер берсе белэн талашалар.Бу КРИЗИС ПЕРЕПРОИЗВОДСТВА. "Йолдызлар","жырлар" хэзер буа буарлык. Э акча янчыгы бушады, казна да буш. Блатнойлар, эрсезлэр оскэ калка.Шуна курэ бу бэхэсне тобендэ ижади каршылык тугел, социаль хэм кланнар тартышы кузгэ ташлана.Кондэшлектэн сыйфат отыр дип ометлэнергэ була. Пока бу омет акланмый.Чын талантлар буген дэ кысылып аста ята яки усмичэ карликлана дип уйлыйм.

№34 (18377) / 18.05.2009 07:20:21

Ап-ачык нэрсэ шул: татар жыры, эстрадасы тирэн кризиска кергэн.Чамадан тыш сандагы кешелэр бу эшкэ тотынып, акча дан куып бик куп продукция тудырганнар да, таратып бетерэ алмыйча бер берсе белэн талашалар.Бу КРИЗИС ПЕРЕПРОИЗВОДСТВА. "Йолдызлар","жырлар" хэзер буа буарлык. Э акча янчыгы бушады, казна да буш. Блатнойлар, эрсезлэр оскэ калка.Шуна курэ бу бэхэсне тобендэ ижади каршылык тугел, социаль хэм кланнар тартышы кузгэ ташлана.Кондэшлектэн сыйфат отыр дип ометлэнергэ була. Пока бу омет акланмый.Чын талантлар буген дэ кысылып аста ята яки усмичэ карликлана дип уйлыйм.

№33 (18368) / 17.05.2009 18:38:48

Ничек кенэ язсак та,татар моны бер урында таптанып торырга тиеш тугелдер.Мунчаларда качып гармуннарда уйнау вакыты утеп ботен донья кулэм ишетерлек итеп жырларга омтылган татар монына аяк чалмыйк дуслар.Уссен ,кутэрелсен,Казанда гына тугел э жир шарынын ботен тобэклэрдэ ишетерлек итеп аваз салсын татар моны.Вэт шул чагында эрлэгез бу татар моны тугел диеп.

№32 (18363) / 17.05.2009 13:38:35

Доцент әфәнде,
Мин шәхсән җырчы түгел, көндәшләрем монда түгел. Уз фикерләреңне әйтү, башкаларныкы белән кызыксынуны һава сасыту белән тиңләвегез, нигыгызга караганда аңлашылып җитми.Һава сасыту сүзен куллану эмоциональ бәя бирү, ә без монда эмоциональ тыңлыйбыз да, акыл белән фикер йөртергә тырышабыз. Тыңлаучылар өчен дә җырлыйлардыр бит, әллә акча өчен генәме?! Кемне телибез, шуны искә төшерәбез.

№31 (18361) / 17.05.2009 11:37:55

Татар моны конкурсында Ф.Кахиров катнашмады. Анын турыда Асия мэкалэсендэ язылган.Ул егетне башкаларга каршы куеп торсак, узенэ авыр булыр.Монга монополия дэ,приватизация дэ була алмый. Флюранын башкаларга нахакка мохер таратуы Салаватнын, барсларнын,Фэттаховнын монополиясеннэн дэ чирканыч хис калдыра. Татар моны меннэрчэ хэвэскэргэ момкинлек биргэн, милли жыр модага керэ башлый, мина бу ошый. Барыгызнын да интересы бар, кондэшлэрдэн уч алып хава сасытып утырасыз. Какафония бу, мон тугел.

№30 (18359) / 17.05.2009 09:51:18

Иркә,
Филүснең "Күңелем җырдан тора" исемле дискы сатуга чыкты, "Үзәк"тә, юл асты кибетендә бар. Мин шуннан алдым, көн саен тыңлап туя алмыйм: аның тавышы берьюлы мәрхүм Рәшит абыйныкына да, арабыздан вакытсыз киткән Хәйдәрнекенш дә, Аллага шһкер, исән-сау булган Илһам абыйныкына да охшаш. Һәркайсының иң гүзәл сыйфатларын алган, язмышы да шундый булсын иде аның.

№29 (18358) / 17.05.2009 08:42:15

Болай да билгеле,
менә монысының булуы бик мөмкин.Чөнки Филүскә каршы монда берничә сүз булды.Аптыраган идем Бер кыска гына өзек ишетеп тә ошаган иде.Узган концертларына да бара алмадым.Бизнес кагыйдәсенең беренчесе,- конкурентыңны юк ит,бит. икенчесе – юк итә алмасаң, договорись.
Филүс бизнес дәрәҗәсендә түгел,сәнгать дәрәҗәсендә җырлый бугай.

№28 (18356) / 17.05.2009 08:10:27

Бу бәйге хакимият һәм аның тирәсендә утлаган "моң"чылар тарафыннан оештырылды, биредә барыннан да бигрәк сәяси максатлар өскә чыгарылды. Ә чын татар моңы Рәшит Ваһапов конкурсында булды. Филүс кебекләрнең сәхнәгә чыгу ихтималы бүген хыялы акча эшләүдән узмаган "моң"чыларны кайгы-хәсрәткә батыра. Озын сүзнең кыскасы шул.

№27 (18355) / 17.05.2009 00:33:47

Виль Усмановны укып тормагансыз бугай. Анын остэмэлэре Флюранын хаталарын ачып сала.Сиражи Иделнен сонгы санында дэлилле итеп яза. Вахапов фестивале хакында. Егет курыкмый.

№26 (18351) / 16.05.2009 22:23:58

Флюра яшь чакта узе эйбэт жырлап йореде, ул битараф тугел, нереализованный усаллыгы бар. Салаватны элек гел мактады, хэзер хурлый. Аннан туючылар, конлэшучелэр куп. И поделом элктергэннэр ана. Эмма Татар Моны конкурсы Саплавтнын уенчыгы тугел, аны татар жэмэгатьчелеге, культура министрлыгы, ТНВ уткэрде. Ничава гына килеп чыкты, яшьлэр куп, милли монга ихтирамны арттырдылар. Молодцы! Мин концертларга йоремэдем, кеше артын казымадым, телевизордан ин мохимен курдем,аллага шокер!Башкасы узегезгэ булсын, талашып ятыгыз шунда! Мон кешене кунелендэ ул.

№25 (18350) / 16.05.2009 21:50:37

"– Концертта фонограмма кулланылдымы? Пролог – тоташ фонограмма, Эдуард Әхмәтшинның саксофонда чыгышы фонограмма, Салават фонограммага җырлады дигән сүз дөресме?

– Конкурсантлар барысы да тере тавышка җырлады."

Ялган. Олыраклар жырлаганда бик сизелмэде ул, э менэ 16 яшьлек балалар жыр барышында кайвакыт авызларын ачарга оныткаладылар. Моны тулы бер зал куреп торды. Ничек теле бара Вил Усмановнын курэлэтэ ялган сойлэргэ...

Жырлавы аз-маз ошый иде. Тик хэзер дэрэжэсе шэхсэн минем каршында пшиииик итте.

№24 (18345) / 16.05.2009 17:57:29

Бәргән, 

алайса анализ диләр.

№23 (18341) / 16.05.2009 17:06:20

Иркә, калганы - классика жанра.

Берәр классик язучыны ачып укып кара әле - күбәләкнең чәчәккә куну процессын бер ярты бит итеп язалар...

Тагын, бер хатын-кыз икенчесенеь логикасын ажларга тиештер кебек иде миьа..

№22 (18339) / 16.05.2009 15:26:16

№21 (18338) / 16.05.2009 15:22:09

Бәргән,
"бары тик конкурста Салават кафедрасында укыган җырчыларның сплошь җиңүе генә күрсәтелгән"

Сезенең кебек шул кыска һәм мәгънәле бер җөмлә белән бирсә, аңлашылыр да иде.Калган су озынлыктагылары ни өчен, аларын да аңлатыгыз,алайса, мин Низамова логикасын аңламаучыга.  

№20 (18336) / 16.05.2009 13:15:54

Иркә, )))
мәкаләдә Салаватныкы булырга мөмкин булган ятим-моңлы балалар турында сүз юк. Аны "какшатырга" да тырышмыйлар. Бары тик конкурста Салават кафедрасында укыган җырчыларның сплошь җиңүе генә күрсәтелгән, бар дөньядан талантлар эзләп йөргән булсалар да. Жюриның гел единогласно тавыш биреп утыруы турында язылган.

"..аны уздыра алган кеше күргәнем юк әле.." дигәнсең. Шулайдыр да, бәлки, ләкин зәвык турында бәхәсләшмиләр. Кемгәдер охшый, кемгәдер охшамый. "Аны уздыручылар" дигән сүзеңдә дөньяда потомство калдыру буенча уздыручыларны күздә тотмыйсыңдыр ич?

№19 (18328) / 16.05.2009 09:51:09

Сираҗины элүегезне сорыйбыз!!!

№18 (18327) / 16.05.2009 09:43:18

Яраткан кеше димәдем, әйбер дидем. Ягүни җыр.Ләйсәне яратса, тыңлаучыларга, шул исәптән миңа да барыбер.

№17 (18326) / 16.05.2009 09:35:50

Какой аргумент инде Иркэ...Салаватка гашыйк кузлэренне ач... Донья бу...Э Салават танымаган малай синеке ычтули????

№16 (18325) / 16.05.2009 09:27:16

Әгәр моң турында язасы булса, үз күзлегеңнән булса да, аның нәрсә икәне турында язарга иде.Болай эзлим, но не знаю что килеп чыга. Шунлыктан язма салаватны юкка чыгарырга маташу кебек күренә, аргументларсыз причем

№15 (18323) / 16.05.2009 09:20:21

Иркә - Флюра Низамова штоли??)))

№14 (18322) / 16.05.2009 09:17:54

админ, татар моны турындагы Идел журналында чыккан искэндер сиражи язмасын да бир эле?

№13 (18321) / 16.05.2009 09:16:51

VO!,
салават миңа моның өчен бер тиен акча бирмәде)))))))Яраткан әйбер өчен акча сорыйлармыни))))))))))  

№12 (18320) / 16.05.2009 09:14:34

Сүз башы бит Шүрәле..., туганнар:

"...Үз асылын югалтмаган татарлар өчен моң – изге төшенчә. Шуны үзләренә тамга итеп алырга җөрьәтләү – кыюлыкмы, әллә әрсезлекме икән?.."

Монда Салаватны каралту максаты түгел, ә МОҢ төшенчәсен урынлы куллану турында сүз бара шикелле, миңа калса...
и + тагын сопутствующие проблемы)))

№11 (18319) / 16.05.2009 09:10:45

"Татар моңы" конкурсына, Салаватка, җырчыларга менә дигән реклама!!!

№10 (18318) / 16.05.2009 08:41:30

Салавтның иҗатына, вокаль мөмкинлекләренә иҗатына конкрет килсәк. минем гомер агышымда, аны уздыра алган кеше күргәнем юк әле. Илһам Шакировның матур тавышын мин бик нәни чагымда, стенадагы яшел радиодан гына ишетеп беләм. Яшь наратлар көе генә истә калган. Аннары тәртип фм радиосы тагын берничә җырны искә төшергән иде. Салават килеп чыгып ,аны яңадан күтәреп алмаса, ул онытылган иде инде. Әйтик мин шәхсән , тагын бик күпләр аны түгел, Габдулла Рәхимкуловны, Таһир Якуповны, Рафаэль Ильясовны яратып тыңлый иде. Апам , кстати, Шакировны ярата иде. Апама ияреп аның концертларына барганым бар. Ильһам Шакировтан, әйтик, Салават кебек, ике сәгать ярым буе иң матур җырларны бөтен нотасын дөрес һәм матур итеп алып җырлаганын беркайчан ишеткәнем булмады.Биш - алты урта кул җыр җырлый иде. Санаганым бар. Салаватның 15-20ел элек биргән концертлары әле дә колакта. Камал театрында иң беренче биргән концертына транспорт булмыйча соңга калган идем.Билет апамда иде, көтеп тормыйча кереп киткән иде. Әле исеме билгесез иде ул вакытта, белсәм, машина тоткан булыр идем, әлбәттә. Әле дә жәл. Әйе, тавышы элеккеге кебек түгел хәзер, ләкин бу естественный процесс. Ильһам Шакировны да мисал өчен китердем.Аны түбәнәйтү өчен түгел, 40-50 дә тавыш беркемнең дә 20-30дагы кебек булмый.
Әгәр аның педагогик эшчәнлеге шик тудыра икән, аны шул исем белән атагыз. Ул очракта да, әле ачылып кына килүче яшьләрнең исем фамилияләп тезеп китү – урынсыз. Аны начар укытучы икәнлегенә аргументлар китерегез. Лауреатлар исемлеге моңа аргумент була алмый. Аталган мероприятияне мин, әйтик, педагогик чара дип билгелим. Педагогик нәтиҗә дип түгел

№9 (18317) / 16.05.2009 07:53:35

Мәргән, 
юк, аны какшатыр өчен көчлерәк аргумент булыр диясем килгән иде. Ләкин Салават теләсә, бу ситуациядән дә лаеклы чыга алыр иде.Әйтик минем өчен бу факт, ул малайны танырга теләмәве аның кешелек дәрәҗәсен бик төшерә. Малае булуы түгел. Ну кайсы ир читкә борылмаган!? Син историягә эләккәнсең икән, дөрес булмаса, сине яраткан публикаң ышанырлык итеп публично, бернинди шикләр калдырмаслык итеп кире как, дөрес булса, соң булса да, балаң алдында гаебеңне таны.Бу, киресенчә, үзеңне зурлау булыр иде. Болай бер генә сәбәп - хатыны алдында Салават чүпрәк икән, хатыны да әллә ни ерак кеше түгел икән фикер генә кала.

№8 (18316) / 16.05.2009 07:17:35

Иркә, "Салават ни өчен тагын бер малаен танырга теләми" дигәнсең, синеңчә, бу мәкаләдә шул турыда язылган булса, "анализ"лы мәкалә булган булыр иде, иеме, акыллым?

№7 (18314) / 16.05.2009 00:17:01

Белмим, мин артык анализ күрмәдем. Яңалык Салаватны ничек тә какшатырга теләү булса гына инде. Гомумән, моң, татар җыры турындагы һаман бер балык башы туйдырды инде. Музыкаль эстетика татарда баеп бара. Рэптан моң эзләгез алайса. Элеккеге бердәнбер музыкаль жанр булган татар халык җыры юк инде хәзер. Яшьләрдән аны көтү урынсыз. Татар моң дип атаган нәрсә, ул коллык чорында авыр физик хезмәт белән изелгән кешенең кичерешләрен бирә иде. Әлбәттә, ретро буларак татар халык җырларын әз бирәләр тв да да, радиода. Анысы белән килешергә була. Аны тыңлаучылар үлеп бетмәгән әле чыннан да, бу язма шул буынның музыкаль зәвыгын аңлата. Шул зәвыкъны бүгенге яшьләргә тагудан туктамыйлар һаман.Әйтик, минем 16яшьлек улым ул татар моңлы җырларын ярата дип уйлыйсызмы?! Өйдә мин лично Хәния Фәрхи, элегрәк Габделфәтне, Ренат Вәлиевны уйнатам. Ягъни фон буларак гел татарча көйләр яңгырый. Ә беләсезме ул, икенче буын шәһәр татары нинди музыка ярата? Әргән. Мин үзем әргән бик яратмыйм. Ләкин аңа яхшы вармантларын күрсәттем дә, хәзер Бахның фугасына уеннарын уйнап утыра компта. Хораллар ярата. Аларның кайсылары яхшы икәнен белмим, минем өчен, гомумән ят нәрсә.
Салаватка килсәк, чыннан да арттырып җибәрә, ләкин талант ияләренә андый кимчелекләрне кичерегә кирәк. Звездная болезнь бар анда, хак. Әмма бит ул чын йолдыз! Хәзерге лампочкалар белән чагыштырганда, невинная ветрянка.

№6 (18310) / 15.05.2009 23:07:23

чыннан да Флера апа шэп язылган!

№5 (18309) / 15.05.2009 23:01:08

Кызык!!! Татар матбугатында куптэн эстрада турында мондый анализ укыганым юк иде.... Другая сторона!! Журналист уз эшен башкарган. Афэрин!!!

№4 (18307) / 15.05.2009 22:13:46

Флюра НИЗАМОВА,



высший пилотаж!!! 6 баллов!!!

№3 (18306) / 15.05.2009 21:50:42

Монда чэйнэу белэн гэзиттэ бастыру бер ук эйбер тугел...

№2 (18305) / 15.05.2009 20:58:38

монда чәйнәп бетергән идек түгелме бу теманы, бу икенче серияме, яисә отрыжкамы? Яңалык итеп обсуждать итәргә теләсәк, Салават ни өчен тагын бер малаен танырга теләми, шул кызыклы булыр иде,минемчә

№1 (18303) / 15.05.2009 19:45:44

Афэрин, Флурэ ханым! Бу фикерне бер редакциягэ дэ бэйлэп куелмаган, шэхси авторитеты булган житлеккэн журналист кына яза аладыр. ТЯдан киту дэ файдага гына булды. Никакой корпоративности - только истина. Бэйсез фикерле журналистлар ярдэме белэн тозэлер ул хаталар, дэвамчыларыгыз булуын телим. Урнаштырганы очен ВТга да афэрин! Шундый булып калыгыз.

▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Татар дәүләт филармониясе
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан китап нәшрияты
Милли Музей
Шаян
Татаркино
Татарстан Диния нәзарәте
Татар телен саклау һәм үстерү мәсьәләләре комиссиясе
Piter.tatar