• 19.04 "Казан ятиме". Казан яшьләр театры премьерасы. "Әкият" балалар үзәге бинасында. 18.30.
  • 23.04 Тукайны искә алу кичәсе. Сабитовлар утары. Казан, Мәрҗәни ур. 8. Башлана 18 30.
  • 25.04-26.04 "Печән базары". Казан яшьләр театры. "Әкият" балалар үзәге бинасында. 14.00. 18.30.
Туган көннәр
  • 19 Апрель Рөстәм Нәбиуллин
  • 19 Апрель Мөнир Шакиров
  • 19 Апрель Гөлназ Фәйзрахманова
  • 19 Апрель Гөлнара Абитова
  • 20 Апрель Сания Әхмәтҗанова
  • 21 Апрель Алинә Сафиуллина
  • 21 Апрель Идрис Газиев
  • 21 Апрель Равил Тумашев
  • 22 Апрель Руслан Айсин
  • 22 Апрель Гөлназ Гыйниятова
  • Продаю однокомнатную квартиру 8/9 эт.пан.дома, пл. 33/17/9 кв.м., ул. Дубравная,3. Хороший ремонт для себя: выровнен пол, потолок, стены. Ламинат, обои в светлых тонах, деревянные межкомнатные двери, входная дверь гардиан, все окна пластиковые. Совмещенная ванна, в современном кафеле, новая сантехника, трубы поменяны. Приборы учета. Остается кухонный гарнитур, 2 шкаф-купе. От собственника, без комиссий. Тел. 89196883705
  • Требуется водитель с личным авто, для доставки обедов. Гр.работы с 10 ч до 13 ч, оплата ежедневная, суб., воскр. - выходные. 89033053823 Гульсина. Казань
  • Мунчагызга тимер мич. Өегезгә китереп бирәм. 89377786069.
  • Сатам ВАЗ 2106 2000 елгы 8960761410. Актаныш
  • Литые диски. Дэу Нексиа. 89375912381. Актаныш.
  • Оборудование по производству блоков Рифей-04, полный комплект: поддоны, рукав подача, бетономешалка. Все узлы установки рабочие,245000 руб. .тел. 8 927 046 38 14 торг. Актаныш районы.
  • Эш эзлим, касса эше һәм администратор булып эшләдем. 89510618953 Ляйсан.
  • Авиатөзелеш районы Каравай бистәсендә 60 кв.м (кирпеч-брус) йорт сатам. 4 сот. җирдә. Участок 4 яктан профнастил коймадан. Капиталь гараж, яхшы мунча. Йортта электр, су торбалары яңага алыштырылды. Бакчада чия, алмагач, карлыган. Метродан15-20 мин юл. Якында гына тукталыш, детсад, мәктәп, гимназия, мәчет. Тыныч урам. Хуҗа сата. 89372896918. Казан.
  • Продам ВИС-2347, фургон, 2012 года, изотермический фургон (40 мм), цвет темно-зеленый, музыка (USB), центральный замок, комплект летней и зимней резины. 280 т.р. 89372805390.
  • Казанда Братьев Касимовых 6 йортта яхшы хәлдә бүлмә сатыла. 12 кв м. Блок чиста, яңа ремонт. Барлык уңайлыклары бар. Якын тирәдә метро, тукталышлар, базар, поликлиника. Бәясе 915000. Сатулашу мөмкин. Үземнеке. 89172286263

 
Архив
 

12.12.2008 Җәмгыять

ХАИННАН БАТЫР ЯСАП БУЛАМЫ? МУСА ҖӘЛИЛ ҺӘМ ГАРИФ СОЛТАН. БУ ИКЕ ИСЕМНЕ ЯНӘШӘ КУЮ – ХУРЛЫК

"Ватаным Татарстан" газетасының 21 ноябрь санында язучы һәм җәмәгать эшлеклесе Фәүзия Бәйрәмова белән әңгәмә урнаштырылган. Бу язма Германиядә яшәүче милләттәшебез Гариф Солтанга багышланган һәм "Татарның хокук яклаучысы" дип аталган.

Ил онытмас, бирсәң каныңны

Ватан өчен изге көрәшкә.

Хаин каны тама чиләккә,

Батыр каны тама йөрәккә.

М.Җәлил.

 

Әлеге әңгәмәдә Ф.Бәйрәмова Г.Солтан турында мөкиббән китеп сөйли, аңа искиткеч зур бәя бирә, аны татар тарихында тирән эз калдырган каһарман дип атый, татарның иң олы, иң бөек шәхес-ләре белән бер рәткә куя: "Татар шигъриятен бер Тукай, татар әдәбиятын бер Исхакый, татар тарихын бер Мәрҗани генә тудырмаган, татар бәхете өчен бер Җәлил генә көрәшмәгән. Алар арасында Дәрдмәндләр, Такташлар, Галимҗан Ибраһимовлар, Габдерәшит Ибраһимовлар, Һади Атласи, Әхмәт Тимер, Галимҗан Идриси, Шәфи Алмаз, Гариф Солтаннар да булган!"

 

Кем соң ул – Тукайлар, Исхакыйлар, Муса Җәлилнең үзе белән бер рәттә торырлык Гариф Солтан?

 

Г.Солтан 1923 елның 25 сентябрендә Башкортстанның Мәләвез районы Җиргән авылында туа. Гаиләсе белән Ишимбайга күчеп килгәч, ул монда урта мәктәпне тәмамлый һәм Уфа педагогия институтының чит телләр факультетына укырга керә. Монда ул бик тырышып немец телен өйрәнә, аз-маз алманча "сукалый" да башлый. Әмма бер генә ел укып кала – Бөек Ватан сугышы башлана. Унтугыз яшьлек егетне, армиягә алып, фронтка озаталар. 1942 елның җәендә Г.Солтан әсирлеккә төшә.

 

Хәзер инде без әсир төшкән кеше-ләрне гаепләмибез, моны Адәм баласының башына төшкән зур бәхетсезлек дип бәялибез. Әмма шулай да әсирләр арасында да төрле кешеләр булган. Г.Солтан турында аның белән бергә булган кешеләр, ул үзе теләп дошман кулына бирелгән, хәтта, атмасыннар дип, безнекеләр окобына граната ыргытып киткән, дип сөйләделәр. Бәлки, Г.Солтан моны немецларга ошар өчен генә сөйләнеп йөргәндер – хәзер инде моны берничек тә исбат итеп булмый.

 

Һәрхәлдә, Г.Солтан әсирләр лагеренда озак җәфаланмый. Шул ук елның август аенда ул немецларга хезмәт итәргә теләк белдерә һәм аны Остров янындагы хәрби әсирләр лагереннан Берлин янындагы Вустрау исемле ябык лагерьга күчерәләр. Монда бераз тикшереп, тел төбен ачыклаганнан соң, фашистлар аны, немец телен белүен искә алып, тәрҗемәче итеп билгелиләр.

 

Шулай итеп, ул 1942 елның көзеннән җаны-тәне белән фашистларга хезмәт итә башлый.

 

"Идел-Урал" легионында тәрҗемәче булып эшләвен Гариф Солтан үзе дә таный. Әмма бер әйберне әйтеп бетерми: тәрҗемәче вазыйфасын башкарган һәрбер кеше шул ук вакытта немец     контрразведкасының 1-ц бүлегендә агент, ягъни шымчы булып исәптә тора. Бу турыда рәсми документлар да бар. 1945 елны Вустрау лагереның архивы тулысы белән безнең гаскәрләр кулына эләгә. Трофей документлар арасында немецларга хезмәт итәргә ризалык биргән шымчылар исемлеге дә сакланган. Бу исемлектә исә Г.Солтан фамилиясе дә теркәлгән. Аның турында менә болай дип язылган: "Ышанычлы хәбәрләр китерә. Фюрерга тугрылыклы. Барысын эшләргә дә әзер. Зур һәм мөһим эшләргә ярарлык".

 

Шундый зур һәм мөһим эшләргә ярарлык булгач, фашистлар аны гади тәрҗемәче итеп кенә файдаланмыйлар. Бераздан ул Берлиндагы татар комитетының бөтен эшләре өчен җавап биргән һәм гомумән татарлар хәрәкәте белән идарә иткән атаклы фашист, адвокат Генрит Унгляубеның шәхси адъютанты итеп билгеләнә. Г.Солтан фашистларның иң җаваплы киңәшмәләрендә катнаша, татар әсирләреннән легион төзеп, тизрәк фронтка җибәрергә булыша, хуҗасы Унгляубега татарларның ниятләре һәм алар арасында йөргән имеш-мимешләр турында шундук хәбәр итеп тора.

 

Безнекеләр кулына эләккән тагы бер рәсми документта – Г.Унгляубеның фон Мендс исеменә язылган докладында – аның турында: "Гариф Солтан сезнең белән миңа караганда да зуррак нацист", – дип әйтелгән (Русчасы: "Он больший нацист, чем мы с вами!")

 

Аның тырышлыгын һәм немецларга тугрылыгын искә алып, Г.Солтанны Татар комитетының бүлек мөдире итеп билгелиләр. Ул мөһим һәм иң җаваплы оештыру бүлеге өчен җавап бирә, кадр-ларны сайлый. Ватан сугышы беткәнче фашистларга бик тырышып хезмәт итә.

 

Хәзер Г.Солтан үзен гади әсир итеп күрсәтергә тели. Ләкин әсирләрнең күпчелеге ватаннарына тугрылыклы булып калды, немецларга, ягъни дошманнарга хезмәт итүне хурлык дип санады. Бу турыда җәлилче Рәхим Саттар куен дәфтәрендә болай дип язып калдырган:

 

Канга батып, хәле беткәч, әсир иттеләр.

Кулларына богау салып, алып киттеләр.

...Шунда да ул тугры булды Туган иленә,

Төшермәде һич кара тап биргән сүзенә.

 

Илен сатып дошман ягына чыккан хаиннар турында Муса Җәлил "Дүрт гөл" исемле шигырендә яза. Биш сугышчы, дошман юлын бүлеп, чокырда ята. Шунда дошман танкларыннан куркып, берсе "биреләм" дип кулын күтәрә һәм дусларының кылычыннан үлемен таба. Дөрес, алар барысы да сугыш барышында һәлак була. Ләкин шагыйрь аларны төрлечә бәяли:

 

Әкияттәге төсле үлән үсәр

Бу данлыклы кабер өстендә.

Чәчәк атар дүрт гөл дүртесендә

Һәм тигәнәк үсәр берсендә.

 

Сез килегез, кызлар, бу кабергә,

Тигәнәкне йолкып атыгыз!..

Иркәләсен илнең ал гөлләрен

Йөрәкләрдән төшкән яктыгыз!

 

Җәлил хыянәтчеләргә әнә ничек караган. Фәүзия Бәйрәмова гына башкача карый.

 

Әсирлектә булып, иленә исән кайта алган Рушат абый Хисаметдинов бу озын буйлы, мәһабәт гәүдәле чибәр егетне яхшы хәтерли. Аның сүзләренә караганда, Гариф Солтан Берлин каласында модалы яңа костюм, алтын кысалы күзлек киеп йөргән. Легионерлар аның фашистларга хезмәт итүен яхшы белгәннәр, шуңа күрә аңардан ераграк йөрергә тырышканнар. Кайбер әсирләр фикеренчә, Муса Җәлилнең яшерен оешмасын да фашистларга шул ук Гариф Солтан саткан. Һәрхәлдә, допрослар вакытында ул, немец тикшерүчеләренә ярдәм итеп, тәрҗемәче буларак катнаша. Кайбер мәгълүматларга караганда, җәлилчеләрнең яшерен оешмасы фаш ителгәннән соң немец хуҗалары Г.Солтанны "Күңеллеләр өчен" дигән махсус медаль белән бүләкли ("Для восточных добровольцев").

 

Әлбәттә, мондый кеше, үзен аклар өчен, җәлилчеләргә ничек тә тап төшерергә, аларның батырлыгын мөмкин кадәр кимсетергә тырыша. Аныңча, аларның фашизмга каршы көрәшүләре дә, илләренә һәм хәрби антларына тугрылыклы булып калудан түгел, бары "куркаклыклары" белән аңлатыла: "Совет гаскәре җиңеп килә башлагач, легионерлар куркуга төштеләр, чөнки немецлар белән хезмәттәшлек иткәннәре өчен илдә аларны үлем җәзасы көтә иде..."

 

Бердән, яшерен оешманың яралгылары 1942 елның көзеннән, ягъни совет гаскәрләре әле Германиядән бик ерак булган, сугышның нәтиҗәсе дә билгесез чакта оеша. Икенчедән, җәлилчеләр беркайчан да илләрен сатмадылар, легионга да аны эчтән шартлату өчен генә керделәр. Һәм легиондагы баш күтәрүләр аларның тактикалары дөрес булуын раслады.

 

Хәер, Г.Солтан үзе дә җәлилчеләрне "немец империясенә хыянәт иткән өчен" гильотинада башларын чабын үтерүләрен таный. Димәк, алар "немец империясенә хыянәт иткәннәр", әмма үз илләренә тугрылыклы булып калганнар. Г.Солтан исә фашистларга хыянәт итмәгән, үз илен генә саткан. Ничек инде аны каһарман дип атамыйсың?

 

Г.Солтан җәлилчеләрне акылсызлыкта гаепли, алар "үзләренең башсызлыклары аркасында эләктеләр" дип сөйли. Ф.Бәйрәмова исә аның һәрбер сүзенә ышанып, хуплап тора. Әйе, Г.Солтан үзен акыллы баш дип исәпли. Ул иленә хыянәт итте, ватандашларын фашистларга сатты. Әмма шуның бәрабәренә исән калды. Тора-бара хокук фәннәре докторы, "Азатлык" татар-башкорт радиосының җитәкче редакторы булды. Хәзер исә Америка гражданы булып, шул илнең кайбер ябык оешмаларыннан зур пенсия алып ята, Ф.Бәйрәмова әйткәнчә, Мюнхенда кадер-хөрмәттә яши.

 

Илләренә хыянәт итсәләр, бәлки җәлилчеләр дә әлегәчә шулай кадер-хөрмәттә яшәгән булырлар иде. Тик алар башсыз булдылар шул – илләре, халыклары, туганнары өчен башларын салдылар.

 

Бу турыда М.Җәлил "Моабит дәфтәрләре"ндә бик ачык итеп яза:

 

Алдый алмас мине түбән ләззәт,

Вак тормышның чуар пәрдәсе.

Шигъремдәге чынлык, ут һәм сөю –

Яшәвемнең бөтен мәгънәсе.

 

Әминә ханымга багышланган "Ышанма" шигырендә ул: "Илемне һәм сине алмаштыргач, Җирдә миңа тагы ни кала?" – дип чын күңелдән ачынып яза.

 

Муса Җәлил һәм Гариф Солтан... Бу ике исемне янәшә кую да хурлык, минемчә. Әгәр Муса Җәлилдән бу турыда сорасаң, ул нәрсә дип әйтер иде икән? Хәер, "Моабит дәфтәрләре"ндә бу сорауга да җавап табып була:

 

Син бастыңмы сафка, кыенлык,

Кайгы йөге илем тартканда?

Кыенлыкта күренә кыюлык,

Ил батырны сыный батканда.

 

Берсе иле өчен башын салса, икенчесе дошман ягына чыгып, илен сата.

 

Заманалар үзгәрә. Хәзер инде без Совет иленә каршы көрәшкән эмигрантларны да гафу итәбез. Г.Солтан да сугыштан соңгы елларда, бәлки, милләте, халкы өчен нәрсәдер эшләгәндер. Бу турыда мин Ф.Бәйрәмова белән бәхәсләшмим. Шулай да Ватан сугышы чорын истә тотып, мин андый кешене "күренекле милләттәшебез" дип атамас идем. Һәм энциклопедияләргә кертергә дә ашыкмас идем.

 

Бер газета мәкаләсе белән генә чикләнмичә, Ф.Бәйрәмова Г.Солтан турында "Азатлык" радиосында да чыгыш ясады. Германиядә чыга торган басмаларда да мәкалә бастырды. Һәм ничек тә бу бәндәдән сатлык җан түгел – милли каһарман ясарга тырышты. Ничек мактамыйсың? Гариф Солтан, аныңча: "Ярты гасыр буе бөтен дөньяда татар халкын яклап чыгышлар ясаган, милләт бәйсезлеге турында меңләгән мәкаләләр язган, бүген дә татар халкының хокукларын яклап, үз сүзен курыкмыйча әйтә торган каһарман шәхес бит ул!"

 

Шулай да, ничек кенә тырышмасын, хаиннан батыр ясап булмый.

 

Гомумән, фашистлар белән хезмәт иткән, үз илләренә каршы көрәшкән Гариф Солтан, Шәфи Алмаз, Әхмәт Тимер, Галимҗан Идриси кебек шәхесләрне мактый-мактый күккә күтәрергә кирәк микән? Әйе, алар милли идеягә таянып, совет режимына каршы көрәшкән. Әмма алай дисәң, Гитлер да Совет хөкүмәтенә, Сталинга каршы көрәшкән. Нәрсә, хәзер инде без аны да күтәрергә, аңа да мөкиббән китәргә тиешме?

 

Рафаэль МОСТАФИН
Ватаным Татарстан
№ 251 | 12.12.2008
Ватаным Татарстан печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№236 (829569) / 17.02.2013 18:47:09

* гә №235 (829568) / 17.02.2013 18:43:35

№235 (829568) / 17.02.2013 18:43:35

бу *нең кеше мыскылларга тырышуы-үзен мыскыллау гына.

№234 (829562) / 17.02.2013 17:37:27

RIM, Ил бит ул, чын мөселман, сезнең кебек, улак янында сөзешүче сарыклар затыннан түгел.))))))))))


№233 (829561) / 17.02.2013 17:31:00

ил! кая син? Әллә сине дә мөфтигә покушениедә гаепләп кулга алдылармы?

№232 (829556) / 17.02.2013 17:08:58

Хотите сюда внимание привлекать? Идите в баню, тазики пинать.

№231 (829550) / 17.02.2013 16:24:19

№230 (827080) / 27.01.2013 21:30:26

№229 (827077) / 27.01.2013 21:26:51

мин эзлэгэн эйбер тугел!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

№228 (805773) / 20.05.2012 13:33:58

Барлык фикерләр белән дә килешәм. Язма шактый гына бәхәс уяткан.

№227 (67654) / 15.01.2011 13:52:25

М.Җәлил һәм Г.Солтан турындагы фикерләр белән мин килешәм анысы,ләкин бит Гариф Солтан, Рафаэль Мостафинга караганда, татар халкы өчен күбрәк эш башкарды.минемчә аны хурлау дөрес түгел.

№226 (67649) / 15.01.2011 13:45:08

Мин бөтен фикер белән дә килешәм.

Бик күп геройлар ҮЗ җиребездә күмелмичә яталар.Шигырьләрен укыгач,башкаларның(Р.Мостафинныкын гына түгел)дәлилле язмаларын укыгач,Моабит дәфтәрен күргәч,Җәлил Һәм җәлилчеләрнең булганына ышанам,горурлананабыз!

№224 (67637) / 15.01.2011 13:29:16

М.Җәлил һәм Г.Солтан турындагы фикерләр бик дөрес. Эшеңне ахыргача күрсәтү өчен исән булырга кирәк.
Коммунистлар халык өчен бары начарлык кына эшләгән дигән фикер, минемчә, ялгыш фикер.

№223 (67605) / 14.01.2011 23:41:13

аның малае Искәндәрмени?

№222 (57253) / 11.10.2010 18:59:17

№221 (57252) / 11.10.2010 18:57:30

№220 (56223) / 04.10.2010 16:47:43

сезнең фикерегез белән килешәм

№219 (56218) / 04.10.2010 16:39:56

Гариф Солтан, Рафаэль Мостафинга караганда, татар халкы өчен күбрәк эш башкарды. Нечего аны хурларга.

№218 (48182) / 23.06.2010 09:38:53

Рафаэль Мостафин узен хэм язган китапларынын данын яклый. Анын сузлэре бер нэрсэ белэн дэ дэлиллэнмэгэн.
Мостафин бер кайчан да оппозициядэ булмады. Совет заманында советлар яклы, хэзерге заманда Рэсэй яклы.

Фактлар менэ монда: http://www.bulmas.ru/?act=news&id=237

№217 (33501) / 25.01.2010 13:45:56

морад энем,
мина сугыш башланганда 12 яшь иде.Мин сиңа китаптан укып язмыйм,үзем күргән-белгәнне яздым.МТСта эшләгән механизаторларны алмадылар,ә МТСлар районга 1-2генә иде.

Менә синдә ул детсад.

Хәзерге вакытта цифрларым кул астында түгел.Яттан әйтә алмыйм,иншаллаһ,язармын.Хотя син үзең дә табып укый аласың.Татарстанда басылган китапчык ул.Татарча.Шул санардан чыгып караганда в %ом отношении,татар халкы күп кырылды.
Огульно не надо.....

№216 (32508) / 18.01.2010 11:37:44

Сәһибҗамал,
прям детский сад

/татарлар барысыда сугышта иде,тылда калганнары НКВД да эшләүче татар иде./
ну дорес тугел бит инде. ниге фигня язасыз? менэ минем бабай хэм анын браты нквдшник тугел, блаты да юк, сугышка 1943 тэ генэ алынган. потому что тракторист булган, э аларга бронь биргеннер, авылда да эшлерге кеше кирек бит. заводларда эшлеучелер тоже. авыруларны тоже алмаганнар сугышка. язып та карыйсыз инде.


Хәтерем ялгышмаса,СССРда,үлгәннәр саны буенча ,татарлар 4нче урында.

ну э кем булырга тиеш улгеннер буенча 4 урында? халык саны буенча шул урында булгач, улучелер саны буенча 4 урында халык саны буенча 100 урында булган нивхылар яки ханты-мансилар булырга тиешме?

абсолют показательлер белен тугел, чагыштырмача саннар белэн оперировать итсегез яхшырак булыр иде. 100 призывать ителген солдатнын улуе буенча беренче урында грузиннар дип атады куптен тугел саакашвили. ну ана ышанырга особо не стоиттыр, лекин менэ шушындый рэвешле чагыштыру булырга тиеш сезнен

/Кемне дипортировать итсеннәр,ятим балаларны вә тол хатыннарны?Или калган татар НКВД сотрутникларын/

какая наивность и ходаем((((

№215 (32504) / 18.01.2010 10:47:06

Тузан.

Кемнеңдер үлеме татар өчен шатлык алайса.

Документы,докозательство?

№214 (32503) / 18.01.2010 10:35:16

Сәһибҗамал,депортация татарлар өчен,1954нче елга билгеләнгән иде.

№213 (32501) / 18.01.2010 10:27:23

Муса Җәлил һәм Галимҗан Ибраһимов мөнәсәбәтләре турында белмим.
М.Җәлил һәм Г.Солтан турындагы фикерләрегез белән килешәм.Нәрсәдер эшли алыр өчен,иң беренче-исән калырга кирәк(шайтанның авызына кереп булса да).
Коммунистлар барсы да начар кеше дигән уй-фикер белән килешмим.Аларның(гади коммунистларның) уенда:Гулаглар төзү,күпләрне җәзалау,ату,халыкларны депортацияләү-булмаган.Гадел җәмгыять төзибез дип хыялланганнар.Тагын бер нәрсә,коммунист булмасаң,язучы,укытучы,начальник,ал
дынгы эшче,һ.б.булуы мөмкин булмаган дияргә була.
Гл.режиссёрлар үзләре теләгәнчә кыланганнар.

№212 (32499) / 18.01.2010 10:04:29

Иркә,\"марҗушка\" синең белән тулаем килешәм,бар да дөрес.Күмелмәгән солдатлар булгач,сугыш әле бетмәгән дигән сүз.Нинди геройлар турында сүз булырга мөмкин.Нинди патриотизм .Үзен яклаган солдатларның үле гәүдәләрен күммәгән ил, нинди ил була ул?Шуны күргән яшләребездә, нинди потриотизм булсын.

Тузан.
Татарлар барысыда сугышта иде,тылда калганнары НКВД да эшләүче татар иде.
Хәтерем ялгышмаса,СССРда,үлгәннәр саны буенча ,татарлар 4нче урында.Бу СССРда!!!Кемне дипортировать итсеннәр,ятим балаларны вә тол хатыннарны?Или калган татар НКВД сотрутникларын?

Дөрес ИРКӘ,безгә татар күзлегеннән чыгып фикерләү кирәгерәк.Узганндагы хаталарны кабатламас өчен.

Уйлагыз,сез яшләр әле,алдагы тормыш сезнең кулларда!!!Яхшылап укыгыз тарихны,кабатламагыз элек киткән ялгышларны.

№211 (32485) / 17.01.2010 23:09:00

Бик күп геройлар ҮЗ җиребездә күмелмичә яталар.Минем йөрәгемне ИСЕМСЕЗ ГЕРОЙЛАРНЫҢ 65 ел буе күмелмичә ятуы телгәли. Аларның да рухы ким булмагандыр. Алар да кешеләр булган бит! Алар да кемнәрнеңдер газизләре!!

№210 (32484) / 17.01.2010 22:59:01

Тузан, Муса Җәлил һәм Галимҗан Ибраһимов мөнәсәбәтләре турында беләсезме!? Сез бу сорауны ничек куяр идегез? Кыскача әйткәндә Муса Җәлил татар коммунистик идеологиясенең апогее, коммунистик рух көчлелегенең иң югары ноктасы.Һәрхәлдә шигырьләр шул турыда сөйли. Тик менә коммунизмның капма-каршысы - логик үсеш нигезендә үз көчен алып, безнең бүгенге көнебез. Муса Җәлил элеккеге СССР составындагы ТАССР өчен көрәшкән булса, Солтан Гариф безнең бүгенгебез өчен көрәшкән кеше. Шуңа күрә менә Солтан Гариф кына Гитлер янында йөргән дию, хаклыкка каршы килү. Шул көрәштә Муса Җәлил дә шулай эшләгән. Тик көрәш кенә икесе капма-каршы яссылыкта ята. Һәркем үз идеаллары өчен беспрецедентный батырлык эшләгән. Гомер буе Германиядә яшәп татар өчен эшләгән, әле дә туган туфрагымда күмелер идем,ди. Икенчесенең гомере өзелгән. Менә Гариф Солтан – хыянәтче, ә менә Муса Җәлил герой дию дөрес түгел. Герой. Һичшиксез Таң калдырырлык рух ныклыгы . Тик коммунистлар герое. Ә коммунистлар герое –минем героем түгел. Ул узгандагы герой. Ә Солтан Гариф бугенге көнне якынлаштыру өчен гомерен багышлаган кеше. Ягъни коммунистик режимны җимерү, татарларны дөньяга таныту.

№209 (32483) / 17.01.2010 22:51:18

Рехстаг түгел-Рейхстаг.

№208 (32481) / 17.01.2010 22:05:22

ил,рәхмәт,кайсы чыганакларга мөрәҗагәть итәргә күрсәттегез,күпләргә.Мин инде,әйткәнемчә,фикеремне үзгәртердәй чыганаклар калмады.
Өзәк-төтәк чыганакларны кулланган(кабул иткәннәрдә),ялгыш фикер калуына ышанам.
Әгәр дә,татар хаин(мәсәлән,җәлилчеләр)булган булса,безгә көн булыр идеме соң? Күптән безнең башка җитәләр иде.
Инде,үзегезнең каршылыклы фикерләрегезгә,үзегез күрсәткән чыганаклардан да җаваплар ала
аласыз.Тик,үзегезнең ашыкмыйча(үзегез өчен) анализ ясавыгыз кирәк.Мин сезне анализ ясарга сәләтле дип беләм.
Өстәп әйтәм,татарны батырырга җай булса,әллә кайчан чумдырганнар иде инде нәҗескә,юк сәбәп,булдыра алмыйлар.
Тагын өстәп әйтәм,Рехстаг өстенә Җиңү байрагын беренче булып кем куйды? Башкорт татары-Гази Заһитов.Ә нигә тарихта башка кешеләр язылган?то-то.ил,не все так просто!

№207 (32479) / 17.01.2010 21:56:54

ил, ну жэлилне пусть мостафин кутерген. а что ул ботен поцреотларны да кутерерге тиешмени? калганнарын сез кутерегез (андый телэгегез булса) ни очен эле без мостафинны жэлилне кутерген очен сызып атарга тиеш? булган.
" ул моңарсы күрелмәгән, бердәнбер яшерен оешма булган штоль?"
э тагын нинди оешмалар булган?

дальше сез удивили. миллионлаган кеше эсир булган, башкалар куренми, ойренелми, имеш. кайдан килген информация бу? мустафинныкы совок пропагандасы булса, монысы кемнеке?

миллионлаган кеше эсир булган, в общем, лэкин монда бит суз татарлар турында бара тугелме сон? лэкин бит миллионлаган татар эсир булмаган. сез миллионлаган совет эсирлере турында язасыз дип алганда да нестыковка. ни очен жэлил генэ кутерелсен? эсирлектеге геройлар турында бер де мэгълумат ишеткенегез юкмыни жэлилден кала? сожалею.
урыслар уз геройларын узлере кутерелер. хэзер безнен татар язучылары урыс геройларынын язмышын ойренсенме?

" җәлил, җәлил, җәлил...
совпропаганда."
мин анламыйм, сезнен нерсеге желилне кутеруге каршы икенне. кеше яшерен оешма тозуде катнашканмы - катнашкан. анын бу оешмадагы эшченлеген дошманнар таныганмы - таныган.

мостафиннын переборщил, никто не спорит. но сез икенче яктан переборщили. аны бетереп ату буенча пропаганда алып баруда. ул совковый пропагандист, э сез башка.

№206 (32475) / 17.01.2010 21:13:19

да, это так, навскидку, җәлил исеме б-н бәйлеләрен сайлап алдым.

ну и ещё
+
Ахунов Г., Зарипов М. Мы из Казани, с Волги… — М.: Сов.Россия, 1971. — 240 с.
00 Валеев Д.Н. Сад. Повести, пьесы. — Казань: Тат.кн.изд-во., 1984. — 224 с.
Jalil Musa. Selected Poems. — M.: Progress, 1981.
Ахтамзян А. Муса Джалиль и его соратники в Сопротивлении фашизму. — Казань: «Идел-Пресс», 2006. — 160 с.
Воздвиженский В. Поэзия Мусы Джалиля. Литературный портрет. — Казань: Тат.кн.изд-во, 1981. — 120 с.
Воспоминания о Мусе Джалиле. — Казань: Тат.кн.изд-во, 1966. — 236 с. //2 экз//.
Джалилова Хадича. О моём брате. Воспоминания. — Казань: Тат.кн.изд-во., 1976. — 96 с.
Джалиль Муса. Избранное. — М.: Гос.изд-во худож.лит-ры, 1955. — 344 с.
Джалиль Муса. Избранное. — М.: Худож.лит., 1990. — 462 с.
Джалиль Муса. Избранные произведения. — Казань: Тат.кн.изд-во, 1969. — 392 с.
Джалиль Муса. Красная ромашка. — Казань: Тат.кн.изд-во, 1981. — 544 с.
Джалиль Муса. Красная ромашка. — Казань: Тат.кн.изд-во, 1984. — 544 с.
Джалиль Муса. Красная ромашка. Стихи. — Казань: Таткнигоиздат, 1956. — 140 с.
Джалиль Муса. Огненный узник. Стихи и поэма. — М.: «Современник», 1976. — 159 с.
Джалиль Муса. Сквозь бури. — М.: Сов. Россия, 1986. — 368 с.
Джалиль Муса. Сочинения. — Казань: Татарское книжное издательство, 1962. — 608 с.
Джалиль Муса. Стихотворения. — Казань: Тат.кн.изд-во., 1976. — 336 с.
Джалиль Муса. Стихотворения. — М.: Худож.лит., 1986. — 287 с. (Классики и современники. Поэтич. б-ка).
Забиров И.Х. Джалиль и джалильцы. Документальные очерки и этюды. 2-е изд. — Казань: Тат.кн.изд-во, 1990. — 143 с.
Забиров И.Х. Джалиль и джалильцы. Документальные очерки и этюды. — Казань: Тат.кн.изд-во, 1983. — 144 с.
Кашшаф Г.С. По завещанию Мусы Джалиля. — Казань: Тат.кн.изд-во, 1984. — 224 с.
Маннур Ш. Муса. Роман. — М.: Современник, 1983. — 319 с.
Музей Мусы Джалиля в Казани. Путеводитель. — Казань: Тат.кн.изд-во., 1984. — 32 с.
Мустафин Р. По следам оборванной песни. — Казань: Тат.кн.изд-во, 2004. — 399 с.
Мустафин Р.А. Жизнь как песня. Повесть. + Джалиль Муса. Стихи. — М.: Дет.лит., 1987. — 240 с. //2 экз//.
Мустафин Р.А. Муса Джалиль. Жизнь и творчество (довоенный период). — Казань: Тат.кн.изд-во., 1986. — 383 с. //2 экз//.
Мустафин Р.А. По следам поэта-героя. — Казань: Тат.кн.изд-во.,1973. — 368 с. // 2 экз//.
Мустафин Р.А. По следам поэта-героя. — Казань: Тат.кн.изд-во.,1971. — 272 с.
Мустафин Ф.И. Муса Джалиль — педагог: Вопросы коммунистического воспитания в наследии татарского поэта-героя. — Казань: Тат.кн.изд-во, 1986. — 200 с.
Хабутдинова М.М. Навстречу бессмертию. — Н. Новгород: НИМ «Махинур», 2006. — 44 с.
Хамматов Ш.Х. Муса Джалиль — интернационалист. — Казань: Тат.кн.изд-во, 1988. — 224 с.
Хамматов Ш.Х. Муса Джалиль — солдат партии. — Казань: Тат.кн.изд-во, 1984. — 168 с.
Джалиль М. Пылай, моя песня! Стихи и поэмы. — М.: Сов. Россия, 1989. — 400 с.

№205 (32474) / 17.01.2010 21:11:16

тузан, 
интернет? сез студентлар кебек прям. интернеттан башка да чыганаклар бар бит.
менә, мәсәлән

00 Галимулин Ф. Офыкларны алдан күреп. Тәнкыйть мәкаләләре. — Казан: Тат.кит.нәшр., 1995. — 200 б. /Джалиль-Х.Туфан/.
00 Кайда минем илем? Повестьлар. — Казан: Тат.кит.нәшр., 1996. — 254 б.
00 Солтанбәков Ф.С. “Эш күрсәткән ирне ил онытмас…” (Җәлилче истәлекләре). — Казан: Матбугат йорты, 2001. — 240 б. = Султанбеков Ф.С. Мужество останется в веках… (Воспоминания джалильца). — Казань: Матбугат йорты, 2001. — 240 с.
Казанда Муса Җәлил музее. — Казан: Тат.кит.нәшр., 1985. — 31 б.
Җәлил Муса. Әсәрләр, 3 томда. 1 том. — Казан: Тат.кит.нәшр.,1955. — 640 б.
Җәлил Муса. Әсәрләр, 3 томда. 3 том. — Казан: Тат.кит.нәшр.,1956. — 444 б.
Җәлил Муса. Әсәрләр, 4 томда. 1 том. — Казан: Тат.кит.нәшр., 1975. — 560 б.
Җәлил Муса. Әсәрләр, 4 томда. 2 том. — Казан: Тат.кит.нәшр., 1975. — 592 б.
Җәлил Муса. Әсәрләр, 4 томда. 3 том. — Казан: Тат.кит.нәшр., 1975. — 648 б.
Җәлил Муса. Әсәрләр, 4 томда. 4 том. — Казан: Тат.кит.нәшр., 1975. — 560 б.
Җәлил Муса. Кечкенә дусларга. — Казан: Тат.кит.нәшр., 1989. — 159 б.
Җәлил Муса. Моабит дәфтәрләре. Шигырьләр, поэмалар, җырлар. — Казан: Тат.кит.нәшр., 1969. — 744 б. /Шигырь китапханәсе//.
Җәлил Муса. Моабит төрмәсендә язылган шигырьләр. — Казан: Таткнигоиздат, 1953. — 208 б.
Җәлил Муса. Шигырьләр. М.Җәлилнең үз кулы белән язылган шигырьләре тупланган дәфтәрнең репринт басмасы. — Казан: “Заман”, 2000. — 20 б.
Җәлилова Х. Абыем турында. — Казан: Тат.кит.нәшр., 1973. — 80 б.
Максуд Мәхмүд. Сагынган минутларда. (Муса Җәлил турында истәлекләр һәм уйланулар). — Казан: Тат.кит.нәшр., 1977. — 192 б.
Маннур Ш. Муса. Роман. 2нче басма. — Казан: Тат.кит.нәшр., 1975. — 704 б.
Мостафин Р. Җәлилчеләр: Очерклар, җәлилчеләр иҗаты. — Казан:Тат.кит.нәшр., 1988. — 263 б.
Мостафин Р. Муса Җәлил эзләре буйлап. — Казан: Тат.кит.нәшр., 1968. — 152 б.
Муса турында истәлекләр. — Казан: Тат.кит.нәшр., 1964. — 312 б.
Хамматов Ш.Х. Муса Җәлил — партия солдаты. — Казан: Тат.кит.нәшр., 1982. — 168 б.
00 Фәйзи Ә. Әдипнең эрудициясе. — Казан: Тат.кит.нәшр., 1973. — 336 б.
Муса Җәлил турында истәлекләр. — Казан: Татар.кит.нәшр., 2006. — 319 б.

№204 (32470) / 17.01.2010 20:31:07

ил,сез яшь булсагыз да,мин сездән гафу итүегезне сорыйм.Үзегез шикелле,аермачык итеп(ссылкаларны күрсәтә алмыйм).
Гафу үтенмичә,әйтә алам:Муса Җәлилне,көрәштәшләрен,каршылыклы фикерләрне интернетта актарынып белә аласыз.
Иманым камил,сез ялгышасыз,дип уйлыйм.Сез хаклы булсагыз,безне(татарларны)-*Депортировать* или,уничтожать,и бетте.

№203 (32468) / 17.01.2010 20:21:43

морад, 
булган. и что?
ул моңарсы күрелмәгән, бердәнбер яшерен оешма булган штоль?
миллионлаган кеше әсир булган.
башкалары өйрәнелми дә, искә дә алынмый.
җәлил, җәлил, җәлил...
совпропаганда.
"иң авыр чакларда да гомереңне соңгы тамчы каныңны - бөек сәвит иле өчен корбан итү тиешле!"

//гайнан кормаш, муса жэлил,//
вот тоже интересно.
мостафин толком не может определиться, кем соң анда лидер?
хәзер инде кормаш дип йөриләр.
в общем, проблем, вопросов, нестыковок - море.


менә сез беренче моабит дәфтәре ничек табылганын беләсезме?

№202 (32462) / 17.01.2010 19:39:31

ил, мин анламыйм сезне.
гайнан кормаш, муса жэлил, абдулла алиш хб лар катнашындагы яшерен оешма булмаган дип исбатларга телисезме сез?

№201 (32458) / 17.01.2010 18:53:35

//специалистов из Института языка, литературы и искусства им. Г. Ибрагимова,//
***ды! ***ки!

так. дальше.

всё равно спрошу
тузан, 
//башкаларның(Р.Мостафинныкын гына түгел)дәлилле язмаларын укыгач,//

кайда анда дәлилләр! зинааһаар, просветите!

№200 (32455) / 17.01.2010 17:56:59

Рәхмәт,судья.
Болар турында да,башка барлык сорауларга җаваплар да табып була интернеттан.Ул материалларны өйрәнсә,гөмерендә Муса Җәлил турында ишетмәгән кеше дә аңлар:Җәлил һәм тәлилчеләрнең батырлыгын шик астына алмас.
1954нче елны татарга карата буласы депортациядан да саклап калган:җәлилчеләрнең аклануы,бер генә легионның да Совет гаскәрләренә каршы сугышмавы исбатлану.
Дөреслекне чыгарттырмас өчен генә дә,күпме кешенең башына җиткәннәр бит.

№199 (32439) / 17.01.2010 14:24:04

эйтэм бит


Согласно выводам специалистов из Института языка, литературы и искусства им. Г. Ибрагимова, указанные в пьесе сведения о Джалиле являются заведомо клеветническими, ложными, порочат честь и достоинство поэта и подрывают его репутацию. Уголовное дело направлено в МВД РФ по Татарстану для производства дознания. Авторам пьесы грозит максимальное наказание - арест на срок до шести месяцев.

Напомним, что, действительно, в 1946 году МГБ СССР завёл розыскное дело на Мусу Джалиля, который обвинялся в измене Родине и пособничестве врагу, а его имя было включено в список особо опасных преступников. И только цикл стихов, написанный в неволе, названный «Моабитская тетрадь», раскрыла поэтический подвиг Мусы Джалиля и его товарищей. В 1956 году посмертно поэт был удостоен звания Героя Советского Союза, в 1957 году стал лауреатом Ленинской премии за цикл стихотворений «Моабитская тетрадь».


МОСКВА, Корр. АНН Родион Чемонин

№198 (32433) / 17.01.2010 10:00:45

так. вот тут многие говорят, что надо быть помягче. надо, типа компромиссы искать. ладно. вот.

тузан, 
//Дөрес,үзем дә күп вакытта ни әйтергә теләгәнемне җиренә җиткереп аңлата алмыйм кебек.//
килешми булдыра алмыйм.

№197 (32430) / 17.01.2010 09:16:40

Борчылмаучы.
Бу очракта \"татар халына бу\" бер нәрсә дә өстәми,сез көткән евро доллар.
Бу бары дөреслеккә якынайта гына.
Тарих бит,җанашкайларым,тарих.
Кем ничек акча эшли.

№196 (32429) / 17.01.2010 09:00:37

миф-уйдырма.Нинди уйдырма(әкият)турында әйтергә телисез,ил?Бу урында,нәрсәне миф дип атыйсыз?
Миф сүзенең нәрсә аңлатканын,сез туганчы,әллә кайчан белә идем инде.

№195 (32426) / 17.01.2010 02:12:42

борчылмаучы, 
хәерле төн!!Ничек утырырга рөхсәтне сездән аласымы!?

№194 (32423) / 17.01.2010 01:48:51

Мусадан миф ясаунын татарга файдасы булганны хэркайсыбыз белэ. Мостай агай эйткэндэй, андый мифлар (ул башкортнын Салаваты турында эйткэн иде), хэр халыкка кирэк. Э Г.Солтан кемгэ кирэк хэм ни очен? Чынлап та, калган гомрен яшэп бетерсен тыныч кына, аннан герой ясап азапланырга кирэкми. Бэлки анын узенэ кирэктер, анын исеменэ ябешеп "ис чыгаручыларга" кирэктер, э татар халкына бу нэрсэ ости? Татардан да сатлыклар булган, дигэн данмы? "әле үзен антикоммунистка икәнен үзе дә аңламыйча, табигате белән генә антикоммунистка булган бала" Иркэ, син булгансын икэн, узенгэ сокланып шыпырт кына утыр инде, балакаем. Былтыр кычкырасын калган, уже поздно.

№193 (32420) / 16.01.2010 23:58:12

//
миф сүзен куллангансыз,нәрсәгә карата әйткәнегез аңлашылмаган//

сүзнең мәгънәсен белмисез.
(зевс, геракл... т.е. миф = әкият - башлангыч мәктәп дәрәҗәсе бит инде ул)
куланышын аңламыйсыз.
кеше наданлыгы - минем гаеп???

№192 (32417) / 16.01.2010 23:20:25

ил,димәк,миф сүзен куллангансыз,нәрсәгә карата әйткәнегез аңлашылмаган(иң кимендә,миңа).Дөрес,үзем дә күп вакытта ни әйтергә теләгәнемне җиренә җиткереп аңлата алмыйм кебек.Аңламаган кешене түгел,үземне гаеплим.
Тәмле йокы,матур төш!

№191 (32416) / 16.01.2010 22:56:35

мәнди, 
госмузей инде.
вообще, мин заманында бераз чүт-чүт өйрәнә башлаган идем проблеманы.


//башкаларның(Р.Мостафинныкын гына түгел)дәлилле язмаларын //
хохохо.

//Бусы миф түгел,ил!//
а вот давайте сез миф сүзенең мәгънәсен белгәч кенә миңа җавап язып азапланырсыз, ә?

миф. җәлилчеләр булмаган, дигән сүз түгел.
миф - то, во что превратили.
элементарные вещи, блин, объяснять. ну надоело.

җәмәгать, ну монда бит инде простотатжурлар түгел. всё-таки интернет б/н таныш бит сез...

№190 (32413) / 16.01.2010 22:48:23

Шигырьләрен укыгач,башкаларның(Р.Мостафинныкын гына түгел)дәлилле язмаларын укыгач,Моабит дәфтәрен күргәч,Җәлил Һәм җәлилчеләрнең булганына ышанам,горурланам!
Бусы миф түгел,ил!
Минем бу фикеремне инде беркем дә үзгәртә алмаячак.

№189 (32409) / 16.01.2010 22:29:45

ил! табышмаклар белән сөйләшмә инде. тотып карагач кайда тотканыңны да әйтеп бетерсәң иде!

№188 (32408) / 16.01.2010 22:26:08

"төп нөсхәләр көнендә"
нәрсә күрсәтелгәнен белмим. ул да копия булырга мөмкин.

тузан, 
//ил,Моабит дәфтәренең оригиналын күргәнегез бармы?//
әйе. оригинал санала торган дәфтәрне прям менә кулыма тотып караганым бар. +типа алар хушлашкан Коръәнне дә.

и что?

№187 (32407) / 16.01.2010 22:25:38

мәнди,шулайдыр,төгәлрәк бәлки ил беләдер?80нче еллар башында вакытлыча бер музейга алып килгәннәр иде,күрдем,ышандым.

№186 (32406) / 16.01.2010 22:12:12

милли музейда сакланучы, \"төп нөсхәләр көнендә\" күрсәтелә торган дәфтәрләр оригиналдыр бит Тузан?
башка шикле әйберләр килә башлады.

№185 (32405) / 16.01.2010 22:08:16

ил,Моабит дәфтәренең оригиналын күргәнегез бармы?

№184 (32404) / 16.01.2010 21:53:34

тәнне түгел, Җанны "әйләндерү" турында әйтү иде.барсы да барып җитә торгандыр анда.

№183 (32402) / 16.01.2010 21:27:37

//еллар узгач та кабереңдә әйләндерәләр. //
1. аны әйләндермиләр. аның турында пропагандистлар тудырган фикерләрне әйләндерәләр.
2. гомумән, монда сүз хак/ялган тирәсендә түгел (без анысын һич тә белә алмабыз инде), сүз - миф хакында.

№182 (32396) / 16.01.2010 19:57:17

Аптырарсың инде тәмам,кайда дөреслек,кайда ялган! Герой булып үлү дә әйбәт түгел икән. еллар узгач та кабереңдә әйләндерәләр. Г.Солтанга да озак калмагандыр, бик олы бит. тыныч кына " китәргә" бирсәк ярамасмы?

№181 (32394) / 16.01.2010 19:48:15

тузан, 
//Муса Җәлилнең батырлыгына//
вот! ключевой вопрос!
аны башкалардан аерып торучы батырлык конкрет нәрсәдә?

№180 (32391) / 16.01.2010 18:20:40

Муса Җәлилнең батырлыгына шикләнмим,аның турындагы хезмәтләрегез булганга,үзегезне чын күңелемнән ихтирам итәм!
\"Г.Солтан фашистларның иң җаваплы киңәшмәләрендә катнаша,татар әсирләреннән легион төзеп,тизрәк фронтка җибәрергә булыша,хуҗасы Унгляубега татарларның ниятләре һәм алар арасында йөргән имеш-мимешләр турында шунда ук хәбәр итеп тора\".
19 яшьлек,ярты-йорты белемле малайны(егет булсын),тәрҗемәчене-бик югары чинда,олы яшьтә,тәҗрибәле җитәкче итеп күз алдына китертә куш тырнаклар эчендәге юллар.
\"Үзе утырган окопка граната ыргытып качкан\".Моңа,нормаль(армияда хезмәт иткән)кеше ышанамы? Әкият бу.

№179 (32354) / 16.01.2010 09:14:39

ил, 
сезнен бер дэ судларда булганыгыз юк ахыры.

/а вообще, кызык булырга охшаган./

а вообще кызык булмаячак.

/ пркиньте, как там что доказывать?
мирас: джалиль гитлерга фәлән дигән.
чулпан: юк.
судья: а как кто и что докажет???/

прикидываем
как раз таки так и не будет.
джалиль гитлерга фэлэн диген кебек эйбер булмаячак. чакыралар типа профессоры, алар бла-бла-бла, вот монда джалильны гитлернын дусты дип атаганнар. тегесе попытается башка экспертиза ясатырга. и "джалиль гитлерга шулай дип язган диген суз оскорблениемы юкмы" дип суз болгатып утырганнан сон решение чыгарачаклар. сахаповны - гаепле дип табарга, юр.лицога хэм лично авторларга штраф и все такое.

№178 (32352) / 16.01.2010 08:15:55

Ой, Ил, килешәм. шулай шул. Собчакның да акыллы кызын беркем белми.

Монда, әлбәттә, башта чорга бәя бирергә кирәк. Сталин чорына. Украина соңгы көннәрдә, икенче төрле итебрәк, голодомор өчен Сталинны преступник игълан итте. Молдавиядә дә тырышалар шикелле. Сталинизмгә гомум бәя бирмичә монда консенсус табу кыен. Шуны истә тотыгыз - Гитлер антикоммунизм идеясы белән массаларны яулаган кеше. Мин икесен дә теләмим. әмма ни генә булмасын, бу безнең тарих. Без аннан нәтиҗәләр ясарга тиеш.Сталинизм коточкыч нәрсә, ләкин без кабат сталинизмга китергән әйберләр кабатлану алдында торабыз шикелле. Монысы либераллар турында. Элеккеге Россиядә ультрауңнар ультрасулларны тудырды. Буген хакимияттәге ультрауңнар шуны истә тотсыннар, Сталинизм кабатлануын теләмәсәләр."Единая Россия" ультра уң партия. Справедливая Россия уртада булырга теләсә дә, аның базасы юк. Аның базасы урта класс булырга тиеш. Урта класс турында сөйләшүләр генә күп. Ул-юк. Аларны барлыкка китермәсен өчен хакимияттәге ультрауңнар барысын да эшли.Урта класс барлыкка килсә, алар бик тиз арада җимерелеп төшәчәк. Шунлыктан Сталинизм темасы белән “заигривание” бара. Ой, бу нәрсә белән бетәр алар өчен дә, калганнар учен дә.

Болай антикоммунизм, Җәлил турында язма башта әзер. Әлбәттә нимес телен белсәм, документларны күрсәм ул икенче төрле килеп чыгар иде.“Азатлыктагы” Солтан Гариф белән әңгәмә баштагы боткага бераз ачыклык кертә. Тик тарихны язганда бер кеше сүзе генә шаһит була алмый. Әмма Муса Җәлил турында кайбер нәрсәләр ачыкланды минем өчен. Ләкин минем язма коммунизм чорында әле үзен антикоммунистка икәнен үзе дә аңламыйча, табигате белән генә антикоммунистка булган бала, яшь кыз турында булачак дип уйлыйм.

№177 (32350) / 16.01.2010 05:10:46

//Шунга аптырашлар булабыз барыбыз да бугенге татар журналистикасына. Узлэре дэ язмый, кеше язганны кайдандыр кучергэн дип мыскыллау бара. Охшаш жомлэлэр була торгандыр. Ботенлэй ук фикерсез тугелбез.// И мескен Бабабыз, нужели узегезне \"татар журналистикасы\"ннан биектэрэк итеп хис итэсездэй дэ фикерсез тугел дип фикерли аласыз?
//Фәүзиянең коммунистларга, алар алып барган сәясәткә каршы көрәше - аның киңкырлы иҗатының бер тармагы гына. Җене сөйми иде аның коммунистларны. // Борчылучы, э син Фэузия апан белэн бер чорда ускэн булсан, \"заманында бик тэ коммунист буласы килэ иде анын\", язмас иденме икэн?
Шул шул.

№176 (32344) / 15.01.2010 23:03:38

а вообще, кызык булырга охшаган.

пркиньте, как там что доказывать?

мирас: джалиль гитлерга фәлән дигән.
чулпан: юк.

судья: а как кто и что докажет???

№175 (32338) / 15.01.2010 22:42:25

http://www.business-gazeta.ru/article/19376/6/
Уголовное дело возбуждено против казанских драматургов за клевету в адрес поэта-героя Мусы Джалиля
15 января 2010

Отдел по расследованию особо важных дел СУ СКП РФ по РТ по заявлению дочери известного татарского поэта-героя Мусы Джалиля возбудил уголовное дело по факту клеветы в отношении ее отца.



По сообщению следственного комитета, летом 2009 года с жалобой на распространение сведений клеветнического характера в отношении Джалиля к президенту РТ обратилась дочь поэта Чулпан. Она сообщала, что в международном научно-популярном журнале "Мирас" ("Наследие") была опубликована историческая пьеса на татарском языке "Барбаросс инкыйразы" ("Провал плана "Барбаросса"), которая содержит сведения порочащие честь и достоинство ее отца. Одним из авторов является главный редактор журнала "Мирас" Минахмет Сахапов.


№174 (31904) / 10.01.2010 22:49:33

Мин,

№173 (31877) / 10.01.2010 12:50:40

//Менә син Ауропага чыгып \"мин - татар\" дисәң, \"О-о! Джалиль, да-да\", - дип кочаклап алалар. //
ну-ну...

//Р.Мостафинга тел тидергәнче, аның кемлеген белергә омтылыгыз, гомерегезне аның кебек эзләнүгә багышлап карагыз. //
гомеребезне пропагандага багышларга? ну уж нет.

//Рафаэль Мостафинның кайсыдыр ки кешеләр бәяләгәнчә \"кызыл\" китапларында бер генә уйдырма да юк. Ул бит бары тик документларга таянып эшли...//
укыганыгыз бармы китапларын?

№172 (31873) / 10.01.2010 10:19:59

Бик бочылам,җәмәгать. Чынлап та, сизәсезме-күрәсезме, тарихны хәзер кем ничек тели шулай яза. Кайсына ышанырга да белмәссең. Тәгаен Җәлил мәсьәләсенә килгәндә, минем фикерем шул: Рафаэль Мостафинны \"кызыллык\"та гаепләргә ашыкмагыз. Ул чактагы коммунистик идеологиянең никадәр көчле вә тәэсирле эш алып барганлыгы ап-ачык күренә. Чагыштырыгыз бүгенге белән. Үзләрен ил хуҗасы итеп танытырга ымсынган \"Единорослар\" белән чагыштырып карагыз ул чактагы коммунистларны. Чуешь разницу? Ул чорда, чынлап та коммунизмда яшәгәнбез ләбаса!!! Фәүзиянең коммунистларга, алар алып барган сәясәткә каршы көрәше - аның киңкырлы иҗатының бер тармагы гына. Җене сөйми иде аның коммунистларны. Ә бервакыт, 1999 елда булса кирәк, Казанның Ирек мәйданында \"ачлык игълан иткәч\" Фәүзиябез коммунистлар партиясе вәкиле белән (ул да әлеге акциядә катнашты)бер палаткада йокладылар. Моны ничек аңларга. Шул гына: Ф.Бәйрәмова, бик сәләтле каләм иясе булса да, ни кызганыч, сенсация, шау-шу ясарга ярата. Бик ярата. Аннары үзенә үк \"кыен ашарга\" туры килә. Менә хәзер дә суд, прокуратура юлын таптарга мәҗбүр. Бары тик үзе генә гаепле бит. Ә Муса Җәлил безнең өчен барыбер Каһарман. Ул - безнең милләтне дөньяга таныткан олуг шәхес! Менә син Ауропага чыгып \"мин - татар\" дисәң, \"О-о! Джалиль, да-да\", - дип кочаклап алалар. Үзем очрадым шушы хәлгә. Ничек инде мин ниндидер каләм ияләре, псевдотарихчылар уйлап тапкан гайбәтләрне чынбарлыктан өстен куйыйм ди? Р.Мостафинга тел тидергәнче, аның кемлеген белергә омтылыгыз, гомерегезне аның кебек эзләнүгә багышлап карагыз. Иманым камил, Рафаэль Мостафинның кайсыдыр ки кешеләр бәяләгәнчә \"кызыл\" китапларында бер генә уйдырма да юк. Ул бит бары тик документларга таянып эшли...

№171 (31872) / 10.01.2010 02:15:37

Мостафин миңа кем дә түгел, но Җәлил шигырьләрен бик яратам...

Яңа ел теләкләре
Андре Тиммерманска

Хәмер, шәраб безгә булмас инде,
Яшебезнең кайнар тамчысын
Бокалларга салып күтәрербез,
Шуның белән күңел ачылсын.

Шул яшь белән 43 нче ел
Алып китсен йөрәк ярасын!
Каршы алыйк якты өмит белән,
Бәхет, шатлык белән яңасын!

Син китәсең безне базга бикләп,
Хуш, иске ел — көмеш сакаллы!
Мин күтәрәм, татлы шәраб итеп,
Өмит яшем тулы бокалны.

Җитәр инде, бик күп акты каннар,
Күп киселде якты гомерләр.
Яңа елда тынып газаплардан,
Күтәрелсен иде күңелләр.

Бу яңа ел безгә татлы ирек
Һәм бәхетле яшәү китерсен.
Ул салдырсын кулдан богауларны
Һәм күзләрдән яшьне киптерсен.

Алып килсен җиңү куанычын,
Дуслар белән күрешү шатлыгын.
Нуры белән юып үпкәләрне,
Ютәлләрнең алсын актыгын!

Шушы елда, дустым, җитәкләшеп,
Кайтсак иде туган йортларга.
Балаларны, хатын, туганнарны
Данлы җиңү белән котларга.

Шушы елда безгә туган өйдә
Коймак пешсә иде учакта.
Елый-елый хатын-балаларны
Алсак иде кайнар кочакка.

Һәм озатсак иде без ул елны
Бәхет, шатлык, җиңү турында
Язган шигырь белән, шәраб эчеп,
Мул табында, өстәл кырында!
1944, 1 январь

№170 (31871) / 10.01.2010 01:50:35

Фәнзаман абый!
Сез дә, без дә анда булмадык. Бу кадәр белеп сөйләү өчен фактлар кирәк. Сез Җәлилнең гитлерчыларны мактап язган шигырьләре бардыр дип уйлыйсызмы? Әгәр булса, алар шул чор алман матбугатында басылмый калмас иде, шулай бит? мәдәни эшләр буенча җаваплы кеше, как-никак. Һәм үзгәртеп кору җилләре искән дәвердә халыкка билгеле булыр иде.Юк бит, юк андый шигырьләре, язмалары. Мостафин барысын да юкка чыгарды микәнни? Алманлылар кебек халыкның тарихи материалларын?
Нишләп соң әле без шулкадәр тиз үзебезнең Геройлардан баш тартабыз?! И при чем монда Мостафин? Материалы уңдырышлы булмаса, Мостафин гына Җәлилдән каһарман ясый алмас иде. Туфрактан чүлмәк ясап булмый бит.
Җәлилне дә, аның белән тагы көрәштәшләрен дә бәреп ексак, кемебез кала? Уф аллам...
Канца канцоф, Теләче районы Алан авылында Бөек Ватан сугышы ветераны Барый Галиев дигән кеше яшәп ята иде бит, күптән түгел генә дә исән иде әле, җәлилчеләр белән лагерьда бер казаннан ашаган...
Ичмасам, сорашсыннар иде инде яла якканчы...

№169 (31870) / 10.01.2010 01:08:18

Гариф Солтанның КЕМЛЕГЕ ачыкланган саен Р.Мостафинның кызыл, коммунистик сафсаталары ышандырудан туктады. Ләкин без берчакта да фаҗигалы язмышка дучар булган татар улы,татар шагыйре Муса Җәлилне үгисетергә тиеш түгелбез.Аның әдәбиятыбыздагы зур өлеше шиксез. Гариф Солтаннан аермасы шул: Җәлил, газиз җанын саклау өчен ике якка да уйнарга мәҗбүр булган - Германия Америка, Англия, Франөия һәм СССР тарафыннан җиңелә башлагач,үзенә гражданлык кына түгел, эш тә, фатир да биргән, иҗат шартлары да тудырган немецларга каршы пропаганда алып баруы өчен җәзага тартылган... Мостафин шул трагедиядән коммунистик патриотизм \"ясаган\". Гариф Солтан исә сталинизмнан мәрхәмәт, рәхимлек көтмәгән, Татарның дәүләтчелеген торгызу хакына, ерактан торып булса да, бөтен гомерен багышлаган. Кулында кош теледәй документы да, бернинди исбатламасы да булмаган килеш, Мостафин аннан \"хаин\" ясаган. НАХАК ЯЛА ЯККАН. Бу бик зур гөнаһ! Гариф та, Муса да тарихыбызга газиз шәхесләр булып керерләр. Мостафин исә бер татардан ялган герой ясау хакына икенче татарны пычратучы буларак кына искә алыныр. Яшь буынга ямьсез гыйбрәт буларак кына...Чөнки ялганның гомере кыска.

№168 (29214) / 07.12.2009 10:51:14

Мин Рафаэл абыйны хөрмәт итәм, АФӘРИН!

№167 (29163) / 06.12.2009 21:53:39

ил, 
китабын яхшы дилэр шул. Уземнен профессиональ китаплар куп вакытны ала.матбугатта утырасы бар)))))художественный китап укымаганга куптэн инде. Мэхдиевны тоткалап утырам кайчак...

№166 (29136) / 06.12.2009 16:23:44

да, иптәшләр, надо же, ссср вакытындагы пропаганда машинасы никадәр көчле булган!инде бүгенге яшьләр дә шул пропаганда корбаны,югыйсә,бүген заманчарак фикерләү яхшы булыр иде.

әйтегез, бүген кем ватан өчен үләргә әзер? бармы ул, ватан дигән нәрсә гомумән? сезнең авылдан бер 100 чакрым булса китеп карап яшәгәнегез бармы? сез бүгенге тарих дәреслекләре белән танышмы? сез ленин, сталин террорлары турында беләсезме? һ.б.....

кечкенә чакта зурлар сөйләшкәнне тыңлап торырга ярата идем. алар гадәттә ил-дөнья хәлләре турында сөйләшеп, үзләренчә бәя бирә иде. араларында минем әти, аңардан гел: менә син укыган кеше бит инде, бу хөкүмәт шушыны чыгарып безгә ни файда итә? диеп сорыйлар иде. әти гомергә китап укыды, ләкин һәр укыганга ышанып бармады, чөнки ул дөньяны күп күргән кеше иде. аңлата иде тәфсилләп барысын. аны бик кызыксынып тыңлап утыра иделәр. кайчак, ул вакыт әле мин пионер, әти ни сөйли инде дип тә утыра идем. ничектер шулар искә төшә сезләрне укыгач. ә сез һаман, күбегез,сталин үлгәч, и, нишләрбез инде дип елап утырган бабайлар кебек.

№165 (29134) / 06.12.2009 16:02:04

парфюмерны вообще-то укырга кирәк.
:)

№164 (29130) / 06.12.2009 14:13:55

Ил,мин бит монда сон кергэн кеше.Укып чыктым эле бу бэхэслэрне. Бер нэрсэдэ генэ килешимим синен белэн:"Не ворошить." Бу секундтта:"Синен белэн генэ сойлэшэм," - дип уйла. "Кулынны кысам!" Мин дэ синен кебек уйлыйм. Лэкин сина караганда тормыш тэжрибэм кубрэк булганга, икенчедэн хатын-кыз логикасы икенче торлерэк эшлэгэнгэ мин синен кебек турыдан туры ярып эйтмэс идем. Шунлыктан:"Син не ворошить," - дисен. безнен илдэ Ул вакыт кешелэре дэ, хэзер дэ антогонист ике лагерь кешелэре булып кала. Мин уз уз бурычымны шул антогонизмны йомшарту остендэ эшлэу остендэ курэм. Мин сузлэремне шундый формулировкалар белэн китерегэ тиеш ки, мисал очен китерэм инде тагын Кигэвен (сине яратам ахры)))))) белэн сойлэшуебезне, бэреп утерегэ телэсэлэр дэ ,ике як та туктап калырлык хэм анлар дэрэжэдэ булырга тиеш.
Логика, ягъни суз башы мондагы Хэйрутдинов тугел дигэн коммент язучыныкыннан башланыр иде. Доресрэге дэвам ителер иде. Доресе син,Ил, эйткэнчэ балачактан, мине 7яшемнэн куземне йоммыйча ерак якты коммунистик килэчэк очен гомеремне бирергэ эзерли башлаганнарынан башланыр иде ул. Э мин Иркэ, идем, иркэлэнергэ генэ хыяллана идем гомерем буе.

Кыскасы ИЛ, монда язганнарын очен аерым риспект, кулынны кысам. Дэвам итэргэ телим, тик вакыт та юк, чонки Жэлилнен андагы тормышы турында язар очен чыганакларга да таянырга кирэк, аларны интерпретациялэучелэргэ тугел.

Кстати,ТНТдан "Парфюмер " башланды.Карарга авыр булса да, карамаган булсагыз, карагыз. ахыры бик кочле. бу темага да бик кагыла.Агрессиянен ничек яралуы турында.

№163 (29122) / 06.12.2009 12:48:33

Әлеге мәкаләдә би каршылыклы сорау күтәрелгән. Әмма мин күбесенчә автор белән ризалашам.

№162 (27778) / 23.11.2009 00:02:46

Эле бетмэде. иртэгэ бетэчэк.
http://www.beznen.ru/news/?id=1232

№161 (27776) / 22.11.2009 23:57:30

Чыннан да Муртазин эше ни белән бетте?

№160 (27772) / 22.11.2009 23:48:52

Еще кто хуже татарина дип башланып китэ, юк, безнен анга хокукыбыз юк. Э болай ул урлашу була. без кеше язганны кучереп басмыйбыз.Тем более Кп язганны. Аннан башка да житэрлек темалар.
Э кучеруне, тэржемэне сез эшлэгез.


Бабагыз,
КПнын шимбэ номерында разжигание национальной розни ул, тэржемэ итеп басыгыз, уз гэжитегездэ....Ни диярлэр икэн, зэнгэрлек кенэ тугел инде ул... 

№158 (27764) / 22.11.2009 23:19:17

Сон монда татар матугаты вэкиллэре утыра бит. Мин гомер буе узем яздым, язарга кушканны тынламадым. хэзер дэ шул стилдэ дэвам итэм. Аермачык куренэ. теге чакта Ирек Мортазин гайбэт тараткач, кем язды. Ин беренче без яздык. эле дэ анын суды турында без генэ "Азатлык" радиосы белэн бергэ кузэтеп барабыз. Шунга аптырашлар булабыз барыбыз да бугенге татар журналистикасына. Узлэре дэ язмый, кеше язганны кайдандыр кучергэн дип мыскыллау бара. Охшаш жомлэлэр була торгандыр. Ботенлэй ук фикерсез тугелбез.

№157 (27762) / 22.11.2009 23:13:15

Беләм мин анысын гына.Димәк татар матбугаты кушканны гына язучы. алайса нәрсәгә мактанып утырабыз соң? Үлгәннәр белән тел чайкарга ярый!Исәннәренең исәнлекләрен дә белеп булмый.

№156 (27759) / 22.11.2009 23:02:28

Аптыраш, анын хакында бар газеталарга да язаршга ярамый.
http://www.beznen.ru/news/?id=1234

№155 (27758) / 22.11.2009 22:55:28

Фәүзия Бәйрәмева нишләп үзе бәхәскә кушылмый соң әле? Интрига ясады да югалды килеп чыгамы? Бүгенге көндә аның кайда икәнен берәребез беләме? соңгы вакытта
аның турында,эшләре бик тирәнгә киткәнлеген урыс газетасы гына язды. Татар матбугаты молчок! мөгаен аның комп ын алып киткәннәрдер.Безнең өчен тәки уңайсыз хатын булды да инде! Ләкин ул булмаса \"МАЯК\" турында да беләсе түгел идек.Шәхсән мин үзем аның язмалары аша белдем ул хакта.

№154 (27747) / 22.11.2009 21:30:39

№153 (18952) / 31.05.2009 11:55:08

ил, 


Искәндәр Гыйләҗев:

- Муса Җәлил исеменә тап төшерү тенденциясен мин бүгенге көндә гомуми бер процессның аерым юнәлеше итеп күрәм. Чөнки хәзер Русиядә тарихка ревизия ясау модага кереп китте. Элеккеге “ак”ны - кара, “кара”ны ак итеп күрсәтү ешайды. Моның белән журналистлар күбрәк шөгыльләнә. Һәм, кызганыч ки, бу тенденция безгә дә килеп керде.

Дөресен әйткәндә, Муса Җәлилгә тискәре караш ул безнең мохиттә тумаган. Аны башлыча безнең Шиһап Нигъмәти, Әнвәр Галим, Гариф Солтан кебек кайбер эмигрантларыбыз тарата. Минем уйлавымча, аларның мондый гамәле, бер яктан, үз¬ләрен акларга тырышу, икенче яктан, хәтта үзенә күрә көнләшү дә. Чөнки бу кешеләр сугыштан соң хыянәтче дип игълан ителгән иде. Ватаннары, милләтләре белән элемтәләр өзелгәч, аларда ниндидер гарьләнү хисе көчәйгәндер, дип уйлыйм. Аннары без Муса Җәлилнең һәм аның көрәштәшләренең эшчәнлеген, шагыйрьне пычраткан язмаларда бәян ителгәнчә, Сталинград сугышыннан соң башланган паника нәтиҗәсе дип күрәбез икән, бу тарихи фактларга берничек тә туры килми. Чөнки рәсми документлардан билгеле булганча, “Идел-Урал” легионында беренче яшерен оешма фашистлар тарафыннан 1942 елның декабрендә ачыла, һәм кулга алулар, хөкем итүләр башлана.

Аннары без шуны да онытмаска тиеш: Муса Җәлилнең яшерен оешмадагы эшчәнлеге һәм үлеме Советлар Союзында яшәгән татар халкын депортациядән дә саклап калган. Бу - билгеле факт. Димәк, Җәлил үз каһарманлыгы белән татар халкына бу яктан да булышкан. Моны инде күпләр таный.

№152 (10845) / 25.12.2008 10:10:11

Биредэ телгэ алынган шэхеслэр: «Татар энциклопедиясенен шэхеслэр исемлеге» Казан- 1997ел. Бэйрэмова Ф - 36нчы бит; Гариф Солтан – 69; Жэлил Муса – 97; Мирзаянов Вил – 162; Мостафин Р. – 166; Хакимов Р – 255нче бит.
Интернетны яхшы белучелэргэ: Интернетта Персоналии исемлегенэ кертелгэн, килэчэктэ Татар энциклопедиясенэ керергэ дэгъвэ итучелэр: Айбатов А.Р; Аминов И.Ю; Метшин А.Р; Метшин И.Р; Минкин А.М; Мингазов В.В; Муратов М.Я; Зарипов А.Р; Сибгатуллин А.М.

№151 (10843) / 25.12.2008 08:55:03

//il, сезгэ мэшхур кешелернен исемнерен пычракка буяу рэхэтлек бирэме сон//
юк.
ә менә сезгә күбегезгә мифларның киң вә широкий диңгезендә йөзү рәхәт, ахрысы.
бәлки рәхәт тә түгелдер, әмма чыгып кына җитә алмыйсыз яр буена.

//Кешегэ ияреп демонстрациялерге йорген,//
ага.
//азмы-купме хэреф таныган,//
сез чыннан да шулай уйлыйсызмы? рәнҗетмәгез инде бөек шагыйребезне.

//урысча аз-маз сукалаган.//
ну да, типа.

//кешеге ияреп кенэ нерседер эшлеп йорген кешене//
мин демонстрация турында гына яздым. сез хаксыз рәвештә гомумиләштерәсез.

пи.эс.
Вакыйган:
Тукай шагыйрьме, түгелме?

№150 (10839) / 24.12.2008 22:41:28

il, аптырадым мин сезнен язмаларны укып. Тукайдан бер булдыксыз кеше ясап калдыргансыз. Кешегэ ияреп демонстрациялерге йорген, азмы-купме хэреф таныган, урысча аз-маз сукалаган. Аннан тэмам сала ангырасы ясап утырасыз. Оялчан, кешеге ияреп кенэ нерседер эшлеп йорген кешене сонгы юлга шэхэрнен 10% халкы озата чыкмас иде. Бу инде чыннан да анын революционер булуын курсете - духовный революционер! il, сезгэ мэшхур кешелернен исемнерен пычракка буяу рэхэтлек бирэме сон?

№149 (10829) / 24.12.2008 15:30:27

Тотыш фанаты, дорес сузгэ жавап юк.

№148 (10826) / 24.12.2008 13:58:34

Интернетны эйбэт кулланасын син Тотыш, маладса! Тора-тора синен белэн соклануым арта


Лэкин шагыйрьлэр дэ, геройлар да, язучылар да, галимнэр дэ бернче чиратта кеше. Хэм хэр кеше кебек ук аларнын да яхшы яклары да житешмэгэн жирлэре дэ бар. Бер кем дэ идеал тугел, кемгэ дэ табуны дорес тугел минемчэ. Алайса без шагыйрь, эртист, зур галим дип улеп китэбез, суз дэ эйттермбез. Нормально ыгна кирэк, без фанатизма

№147 (10818) / 24.12.2008 12:00:00

"Африканский прадед поэта Ибрагим, так называемый арап Петра Великого, родился, по-видимому, недалеко от озера Чад, на границе современных Чада и Камеруна. Ибрагим был ребенком, когда началась война с Турцией. Турки вывозили трофеи, ценности, рабов. В конце ХVII века мода на чернокожих слуг дошла до России, в их число попал и предок поэта.

Женат Абрам был первым браком на гречанке, а потом на немке или шведке Христине Шеберг, от которой у него были дети. Сын Абрама и Христины Иосиф, ставший впоследствии Осипом, и стал дедом Пушкина.

Маяковский, имея в виду негритянское происхождение поэта, писал: «Ведь Пушкина и сейчас не пустили бы ни в одну «порядочную» гостиницу и гостиную Нью-Йорка».

Надежда Ганнибал, мать Пушкина, была полушведкой, или, как туманно намекает советский источник, со стороны матери были «рюриковичи». Предки другой бабушки, о которой мало что известно - Ольги Чичериной, матери его отца, приехали из Италии.

Род Пушкина по отцу идет от прусского выходца Радши (Рачи), въехавшего в Россию во время княжения Александра Невского.

Как бы там ни было, Африку Пушкин называл своей."
http://www.druzhnikov.com/text/rass/usnik/1.html

- Ярый эле мондагы кайберэулэр урыс тугел, Пушкинны да "бетерерлэр" иде...Жэлилне юк итэргэ тырышкан кук.

Тукай, Пушкин, Жэлил - шагыйрьлэр. Талантлар, ижат кешелэре. Дуэльлэрдэ атышып, хатыннарны аздырып, демонстрациялэрдэ йореп, пленнарга элэгеп, радиода сойлэп йореп, сазлыкларда улеп h.б. калган кешелэр - миллионнар. Э шагыйрьлэр - штучный тауар. Аларны башкалар белэн янэшэ куеп булмый.

№146 (10817) / 24.12.2008 11:59:53

Ил, син ботен нерсене белеп бутап утырасынмы сонг, кырмыска оясына таяк тыккан шикелле.

№145 (10815) / 24.12.2008 11:28:23

//оеннән чыгарга оялган кеше.//
см. СПб, Муса Бигиевта кунакта.
+ см. СПб, Невский проспектны "10 тиенгә извозчик алып чыгу" теләге.

//русча белмәүче.//
сүз бит хәреф тануда түгел. хәрефне менә сез дә таныйсыз, и что, бармы файдасы?
демонстрацияләргә чыгып йөрү турында бара сүз. ну чыккан инде ияреп. кем чыкмас. тукайдан революционер ясарга кирәкми инде. әйтәм ич,
хоть тукайга кагылмагыз инде.

№144 (10814) / 24.12.2008 11:15:43

il, тукайны алай мыскыл итме инде.


"оеннән чыгарга оялган кеше. русча белмәүче. хоть тукайга кагылмагыз инде."
тукаймы урысча белмэуче? пушкин иле лермонтовтан урнек алам дип язган тукай урысча ни бельмес? Тукай русча белмеуче тугел, син тукайны белмеуче.


алайса Пушкин экиятлерен шигырьлерен ничек тержеме иткен сон ул? кемдер тержеме итеп бирген де подстрочно, тукай шуны шигырь итеп язганмы? 

№143 (10812) / 24.12.2008 10:56:37

Муса Жэлилнен 100 еллыгын бэйрэм итэргэ Германиягэ Гэйнетдиновнын баруы ул точно Жэлилнен геройлыгын раслый инде. Молодец, Тотыш. Мондый убойный факттан сон даже Бэйрэмова да Гариф Солтаннын сатлыкжан икэненэ ышаначак инде

№142 (10810) / 24.12.2008 10:41:35

Нэрсэ эйтергэ инде бу халыкка... Сталинга хэйкэл куйдырып йорсен инде авыл халкы. Колхозлаштыру чорында сонгы икмэген, малын алып китеп, балаларын, узлэрен ачтан утергэннэр, кулак диеп соргенгэ соргэннэр, паспортларын бирмичэ, кешегэ дэ санамыйча таяк очен коне-тоне эшлэткэннэр - 50-60 елда барысын да онытын, Сталинга хэйкэл куеп, хакимияткэ каты куллы кеше килсен дип хыялланалар. Уже голова распухла от ударов после наступлений на одни и те же грабли, юк, тырыша, тырыша, бераз иреклек бирергэ телэгэн кешелэрне кэхэрли-кэхэрли тагы шуна басырга дип йогерэбез...

№141 (10808) / 24.12.2008 10:07:13

Арчада ветераннар утенече белэн Сталинга hэйкэл куйдыртканнар. Анда: Наше дело правое – мы победим! дип язылган. Алар НКВД варисларымы? Юк . Алар моны хэзерге байларга каршылык нисбэтеннэн эшлилэр. Элеккеге глава Вамин аларга хэзерге заман баенынын кем икэнен по полной программе курсэтте дэ заграницага тайды. Шуна курэ бу картлар гаделлек эзлилэр. Ул самимилэр исерек Ельциннан туйгач, чаба-чаба сайлауларга йореп, хэкимияткэ «каты куллы» кеше китерделэр инде. Лэкин ышанычлары акланмады. Байлар тагыда баедылар хэм тагыда рэхимсезлэнделэр. Э НКВДы варислары, на всякий случай кителлэрен марля белэн каплап шифонерга элеп куйдылар да, рэхимсез хэм фактически алласыз хэкимияткэ (обком КПСС варисларына) хезмэт итэ. Э монын очен узегез белэсез: Цель оправдывает средства.

№140 (10807) / 24.12.2008 00:31:09

мир сошел с ума.

нквд варислары чит илләргә вояж кылып йөри, җәлилне искә алып.

ә мин - карагруһ...



пи.эс.
//1905 елгы революция вакытында Габдулла Тукай Уральскида демонстрациялэрдэ йоргэн..//
ну заколебали же уже люди с замифологизированными мозгами.
какой блин демонстрация?
өеннән чыгарга оялган кеше. русча белмәүче. хоть тукайга кагылмагыз инде. сүзем дога булсын.

№139 (10804) / 23.12.2008 23:15:04

1905 елгы революция вакытында Габдулла Тукай Уральскида демонстрациялэрдэ йоргэн...
Ярый эле 1917 елга, яисэ 1941 елга кадэр яшэмэгэн боек шагыйрь...Табылырлар иде карагрухчылар анын башына да, Жэлилнекенэ монда табылган кук...

№138 (10801) / 23.12.2008 22:37:27

//представитель Исполкома Всемирного конгресса татар Рустэм Гайнетдинов из Казани//
вот это вот особенно порадовало.

:((((

№137 (10798) / 23.12.2008 22:23:16

15 февраля в Берлине прошли мероприятия, посвященные памяти поэта-героя, великого сына татарского народа Мусы Джалиля, приуроченные к его 100-летнему юбилею.
Организаторами выступили Межкультурный интеграционный центр «Татарлар Дойчланд» во главе с председателем Берлинского отделения, главным редактором журнала «АлТаБаш» Венерой Вагизовой, общество «Берлинские друзья народов России», Российский Дом науки и культуры, Посольство РФ в ФРГ, берлинские немецкие гимназии, а также журнал «АлТаБаш» и газета «Нойес Дойчланд». На юбилейные торжества, посвященные столетию Мусы Джалиля, по приглашению РДНК и «Татарлар Дойчланд» приехали представитель Исполкома Всемирного конгресса татар Рустэм Гайнетдинов из Казани, молодой ученый-германист и тюрколог из Донецка (Украина), редактор отдела «Крым и Кавказ» журнала «АлТаБаш» Алие Ясыба.


Десять джалильцев и их идейный вдохновитель умирали мужественно и достойно, как десятки веков назад шли на смерть тюрки, гордо смотря в глаза своим врагам. И они пели! Над мрачными казематами Плетцензее устремлялась ввысь татарская песня, которая расправив крылья летела в даль, неся напутствие последующим поколениям.

http://tatarica.yuldash.com/culture/article381

Кая монда Гариф Солтан?

№136 (10771) / 23.12.2008 13:19:14

киресенчэ, син узен артык яшь яки синде склероз.
1988 елда мондый материаллар аифта да, комсомолкада да, тагын эллэ кайларда да чыга иде инде. 1990 елларда безде СУверинетет, Алтын Урда дип аталган газеталар чыкканлыгын да хэтерлемисен, укыганын юк инде. унбиш-егерме ел элек татарстан яшьлеренен дэ хэзерге кебек мескен хэм куркак булмаганлыгын белмисен. В конце концов ул вакытта вечерка редакторынын да манкорт татар булмаганлыгын, демократ карашлы башка редактор булганлыгын да белмисен. эйтерге телеген кеше фикерен житкерер очен 80 еллар ахырында узенэ урын мэйдан таба ала иде инде. так что склерозны узеннэн эзлэ. э кемдер гаяз исхакый шпиен дип язган икэн ул вакытларда (в общем то бер ун ел элек кенэ солтангалиевны да шпиен дип яздылар) - фикер торлелеге булырга тиештер бит инде? ул мэкалэне укымадым. кемдер ниндидер эзлэнулер алып барып исхакыйнын шпиен икэнен исбатлый ала икэн - ну и что? шпиен булса, син яратмаган советларга каршы шпиен булган бит ул. анын шпиен булганлыгы очен хупларга гына тиеш син бу очракта)))

эллэ бар да синен шикелле уйларга тиешме?

№135 (10767) / 23.12.2008 12:45:46

Мин, язвы-пилеш ФАНАТКАСЫна бу язуларга карата безден башка кызыксынучы юк диген идем. Ялгышканмын. Татарстаннын Атказанган Татар теле хем Едебияты укытучысы Ферхет Зыятовнын минга язган хатында: Фенис, зинхар ул темага кагылышлы кешелернен фикерлерен, язмаларын жибере кур, минем очен алар бик ехемиятле хем кыймметле, халкымнын фикерлерен белесем киле",-диде. Шулай ук башка шехеслернен де ихтибарын желеп иткен хем кызыксынганнарын курдем. Алиненен де сонгы язганнарына кушылам.

№134 (10766) / 23.12.2008 12:36:09

+

http://www.tatar.museum.ru/jalil/utka.htm

михаил валерьевич гомумән маладис.

№133 (10765) / 23.12.2008 12:34:06

//Ниге бу хакта егерме ел элек язмаган?//
егерме ел элек?

аптырап туймыйм мин монда.
сез бик яшьме, әллә инде киресенчә, склерозмы...

20 ел элек кайларда язарга тиеш булган икән Гариф Солтан үз фикерләрен???
Правда? Известия? Комсомолец Татарии? Советская Татария?

соңгысында как раз шул вакытларда гаяз исхакый - шпиён, дигән мәкалә басылган иде, кстати.

№132 (10763) / 23.12.2008 12:14:54

Нигэ эле без узебезнен, халкыбызнын тарихына бэя бирмэскэ, анын хакында фикерлэшмэскэ тиеш ди? Язва, бер генэ тарихчы да шэм тотып тормаган узе ойрэнгэн чор, вакыйга турында. Лэкин андый фэн бар, тикшеренулэр, эзлэнулэр дэвам итэ. Э без торле фикерлэрне укып, ойрэнеп уйланырга, анализ ясарга, фикер йортергэ хаклы. Хэм тиеш тэ. Уткэннэрне, тарихны ойрэнмэсэк, без килэчэктэ дэ эшлэгэн хаталарыбызны кабатлый алабыз. Миллэт очен нидер эшлэу Хэтер коненэ чыгу яки армиягэ бару гына тугел бит ул. Каршылыклы хэм бай тарихыбызны ойрэну, аны халыкка жикерергэ тырышу да шул миллэткэ хезмэт була ала.

№131 (10750) / 23.12.2008 10:29:45

ил, э синен бабан фашист булган ахырысы. фашистларга хезмэт итучелерне яклый яклый бармакларына соял чыга бугай инде. сузлеренде логика юк. исхакый белен легионерларны чагыштыру ботенлей урынсыз. Урысларнын да Деникиннары бар, бар Краснов. Икесе де советларга каршы корешкен. Боек ватан сугышы башлангач деникин яратмаса да уз илене ярдем итерге киреклеген анлап, хетта акча жыю оештырган, краснов фашистларга хезмэт итэ башлаган. бу ике кешеге бер ук торле караш була алмый. шулай ук фашистларга каршы хезмэт итмэген эсер исхакый белен политрук жэлилне бер станга куеп карау да дорес тугел.

Тотыш, син хаклы! "Гариф Солтан яклыларга, ул чагында, котырып Жэлилгэ ташланырга кирэк тугел, киресенчэ, тынычланырга ... кирэк."

Гариф Солтан бу сузлерне ниге хэзер эйтэ? Легионер булган, ана каршы ни де булса эйтэ алган кешелер улеп беткенне котеп торганмы? Жэлил сатлык булган. ул узе де илен саткан. ниге ул узен жэлилге караганда яхшырак дип саный? хэтта ул эйткэннер дорес булса да, бу жэлилнен сонлап булса да, фашистларнын кем икэнен анлаганы турында гына сойли. Ниге бу хакта егерме ел элек язмаган? Аннары ниге ул Жэлилге генэ каныга? Абдулла Алиш, Гайнан кормаш та сатлык дими? Жэлилнен даны эчен пошырамы?

№130 (10749) / 23.12.2008 09:54:21

"Коммунизм белэн фашизм - игезэк туганнар. Икесендэ дэ диктатура, демократиянен эзе дэ юк. Шулай ук капитализмда да кешелэр ачтан улэ. Лэкин капитализмда кешелэрнен сайлап алу момкинлеклэре зуррак."
Сез гыйлемле кеше буларак Нэби Дэулине дэ укыгансыздыр инде. «Мэнгелек кеше» не укыдыгызмы? Фикерегезне эйтегез эле.

№129 (10742) / 23.12.2008 03:57:30

//Жэлил коммунистик пропаганданын узе белэн ни эшлэсен белмэгэн бит. Ул коммунистик пропаганда очен жавап бирми.//

вы что, издеваетесь???
Җәлил коммунистик пропаганданың үзәгендә кайнаган.
кайнаткан да.

№128 (10736) / 23.12.2008 00:35:38

.

№127 (10735) / 23.12.2008 00:34:42

Язвы, син ин аек акыллы кеше монда.

№126 (10732) / 23.12.2008 00:21:44

Аптырыйм мин, бу теманы ник кирэк сон ул чэйнэргэ? Гариф Солтан ник бэйлэнэ ЖЭлилгэ? Мыни мин генэ тогел, димэкчеме? Кайсы сатлыграк, кайсы геройрак, минннэн сорасагыз, мин белмим. Аяк очларында шэм тотып тормадым... ул чагында мин булмаган, тумаган... Э мыни бабам, сугышта булган, бер туганым пленда булган. Аларны Совет власте туганнан кыерсытса да, алар дорес сугыштык дип яшэде, улде. Солтан мылтык тотып миллэттэшлэренэ тобап атмаган, эмма атучыларга булышкан. Бу сугышта коммунизм идеясы, миллият идеясы очен сугышканнар дип сафсата кора курмэгез тагын. Солтаннар ќаннарын саклаган, Жэлил дэ шулар исэбендэдер. Э менэ пленда булган абыем жанын саклап сатылмаган. Тузгэн, салмыш чакларында, без малайларга ничек итеп улэн ашаганнарын, бэрэне кабыгы урлаганнарын сойли иде... власов саткан аларны... Улгэнче ветеран исемен курмэде. Кинолар карамый иде. 9 май бэйрэмендэ ойдэ утырды. елаганын, аракы бутылкасы белэн сойлэшеп утырганын куреп, аптырый идем. кемнедер токрек чэчеп яклаучы коязлэр, сайланып дискотекаларга йоручелэр, шундый чараларын оештыручыларны эттэн алып эткэ салучылар, ата-аналарыгыз жайлаган тормышка рэхэт кон куручыелэр эйтегез эле, син, нишлэр иден? Буген фашист сине атмый, син миллэтен очен ни эшлисен? Эйт эле, пажалысты. Син бит, бэлкем, елга бер тапкыр килэ торган Хатыр коенэ дэ чыгарга иренэсендер...
Укыйм да, бабам рэнжеп ятадыр тосле тоела. Ай судья булырга яратабыз. Бездэн дэ акыллы профессолорлар, белдекле тарихчылар юк... Буген шул тарих чорларына бэя бирэбез дэ, узебез армиядэн качып калу жаен эзлибез. колке, бит эй.

№125 (10728) / 23.12.2008 00:04:05

Татарстанда 2006 елда Муса Жэлилнен 100 еллык юбилее уткэрелде. ТР Республикасы Президенты М.Ш. Шэймиевнен «Литературная газета»дагы мэкалэсеннэн озек: «Джалиль - единственный представитель нашей многонациональной литературы, удостоенный одновременно двух высших правительственных наград: звания Героя Советского Союза - за личное мужество и исключительную стойкость, проявленные во время Великой Отечественной войны, и звания лауреата Ленинской премии - за цикл стихотворений «Моабитская тетрадь». (Обе награды присуждены посмертно.) Факт этот наглядно демонстрирует неразрывное единство жизненного и творческого подвига поэта. Его жизнь - пример беззаветного служения Отчизне, подлинного героизма, подкреплённого высокой поэзией. А поэзия - прежде всего Моабитский цикл - подкупает своей достоверностью, жизненностью. Каждая строка здесь оплачена по
самому высокому счёту: собственной жизнью и кровью».
Вот шул.

№124 (10727) / 23.12.2008 00:02:48

Гариф Солтан сузлэренэ караганда, Муса Жэлил дэ сатлык булган. Узенен коммунистик ватанын саткан булып чыга. Гариф Солтан яклыларга, ул чагында, котырып Жэлилгэ ташланырга кирэк тугел, киресенчэ, тынычланырга хэм Жэлилне милли герой итеп танырга кирэк. Жэлил коммунистик пропаганданын узе белэн ни эшлэсен белмэгэн бит. Ул коммунистик пропаганда очен жавап бирми.

№123 (10721) / 22.12.2008 20:44:00

//я сойду. //
иди.

синең бабаң нквдшник булган ахрысы.

№122 (10720) / 22.12.2008 20:34:17

Бу язманы ватаным ничек чыгарырга рохсэт иткэндер? Долговнын сораулары шэп конишны Бэйрэмовага! Бу теманы кутэручелэр булмады да! Миллэтегезне онытмагыз!

№121 (10718) / 22.12.2008 19:36:10

 Язвы-пилеш фанаткасынын фанаты, 
кая дәлилләрең?????????????
кемне үтергән әле ул?! син мостафин шикелле, ул болай-тегеләй әйткән икән дип тарих язучылар ягында булсаң, башта дәлил китер.
гаепләргә ашыкма кешене.

№120 (10712) / 22.12.2008 18:18:41

Гариф Солтаннарны яклаучылар! Сон сезнен бабаларыгыз да сугышта кан коймаганмыни?! Гариф Солтаннар "фашист сабака минем авылга якын килмэсен" дип гомерен биргэн бабаларыбызны кырырга, башларын бетерергэ, юк итэргэ олешен керткэн кеше ич!

Миллэткэ файда китеру очен миллэттэшлэрен утертергэ кирэк?! Не пойму, остановите землю я сойду.
Безгэ, татарларга, энэ шундый тормозлар булып яшэргэ язгандыр инде бля!

№119 (10709) / 22.12.2008 16:36:08

Тотыш,
гариф солтан шагыйрь дә, прозаик та түгел. белергә вакыт инде. 

№118 (10702) / 22.12.2008 13:45:23

Коммунизм белэн фашизм - игезэк туганнар. Икесендэ дэ диктатура, демократиянен эзе дэ юк. Шулай ук капитализмда да кешелэр ачтан улэ. Лэкин капитализмда кешелэрнен сайлап алу момкинлеклэре зуррак.
1920-30нчы елларда дэньяда коммунизм хэм фашизм дигэн ике башлы гидра баш калкыта.Ул ике баш бер-берсенэ каршы сугыша, фашизм дигэне жинелэ. Аннары коммунизм дигэн башы бар дэньяга тынычлык бирми. Анысы да тора-бара жинелэ.

Чынлап та, Жэлилнен бу шигыре универсаль, аны дэньядагы бар жэбер-золымнарга карата да кулланып була. Лэкин бу шигырьне Жэлил фашистларга каршы язган. Гариф Солтаннын шул елларда советларга каршы язылган шигыре яисэ проза эсэре булганмы?

№117 (10699) / 22.12.2008 12:44:16

//Алар... Алар җыйнап аналарны,Балаларны кырга кудылар.Казыттылар чокыр, ә үзләреЧиттән, көлеп, карап тордылар...Ә аннан соң чокыр кырыенаТезделәр дә хәлсез халыкны,Зур борынлы, ямьсез бакыр күзлеИсрек майор өскә калыкты…
Күк күкрәде кинәт, җил сызгырды,Җир елады кысып тешләрен.Нинди ачы бу яшь, нинди кайнар!..Нишләдең син, җирем, нишләдең? Әйт син миңа, миллион еллар яшәп,Син бакчалы, күлле, чәчәкле,Күрдеңме тик бер кат үз гомреңдәМондый хурлык, мондый вәхшәтне?!Күтәр, илем, хаклык байрагыңны,Буяп җирнең канлы яшенә,Үлем булсын нуры, ана канын,Бала канын эчкэн вэхшигэ!//

Җәлил! Әфарин!

это про катынь?
или про гулаг?
или про слон?
или вообще про раскулачивание?
или про расстрел за горсточку зерна для голодающих детей взятую?
...
...
...

№116 (10696) / 22.12.2008 11:34:33

Беспокоящий пролетариевумственноготруда, Язвы-пилеш фанаткасы, 

№115 (10695) / 22.12.2008 10:23:10

Беспокоящий пролетариевумственноготруда!

труда колхозник
ягъни, сезненчэ,3нче сортлы татар
Кайберэулэр узлэрен чын диседентлар итеп хис итэлэр ахры. Хэттэ совет чорын фашизм чоры белэн тэнгэллэштереп маташалар. Сез бит чит иллэргэ коммунист-антифашист (без ангыра колхозниклар, Горбачевны, Берлин стенасын тикмэгэ генэ жимертмэгэндер инде дип уйлыйбыз) уткэргэн перестройка ачкан момкинлеклэрдэн файдаланып, рэхэт тормыш эзлэп киттегез. Узегез китмэсэгез, мохэжирлэрнен бер алдына тошеп, бер артына тошеп, балаларыгызны чит иллэргэ урнаштырдыгыз. Ул балалар фашизмнын нэрсэ икэнен аз-маз белеп киткэннэрдер югисэ. Кайберлэрегезнен чынында нинди максатларда киткэнен бер 60-70 ел узгач (без, ангыра колхозникларга) эйтерлэр эле. Лондонда яшэп ижат итуче бер адэмнен нинди максатларда киткэн икэне куренеп китте инде. Муса Жэлилнен бер шигыре. Алар... Алар җыйнап аналарны,Балаларны кырга кудылар.Казыттылар чокыр, ә үзләреЧиттән, көлеп, карап тордылар...Ә аннан соң чокыр кырыенаТезделәр дә хәлсез халыкны,Зур борынлы, ямьсез бакыр күзлеИсрек майор өскә калыкты…
Күк күкрәде кинәт, җил сызгырды,Җир елады кысып тешләрен.Нинди ачы бу яшь, нинди кайнар!..Нишләдең син, җирем, нишләдең? Әйт син миңа, миллион еллар яшәп,Син бакчалы, күлле, чәчәкле,Күрдеңме тик бер кат үз гомреңдәМондый хурлык, мондый вәхшәтне?!Күтәр, илем, хаклык байрагыңны,Буяп җирнең канлы яшенә,Үлем булсын нуры, ана канын,Бала канын эчкэн вэхшигэ!
Кыскартылды инде. Тулысынча интернеттан табып укыгыз эле. Может быть начнете как-то фильтровать базар. Татарчасы: телегез нэрсэ сойлэгэнен колагыгыз ишетэ башлар бэлки.

№113 (10672) / 21.12.2008 13:37:47

о!
гаяз исхакый турындагы тапшыруда мостафин да утыра.
димәк, эмигрант антисоветчик исхакыйны ул инде "гафу иткән"...

әйтәм ич, старческий маразм и дурость.

№112 (10665) / 21.12.2008 00:30:41

Kotiligiz inde shul elekke sovet ideologiyesennen! Chin tarixni oyrenegez hem vakigalarga uris chiklerennen chigip beyelew yasarga tirishigiz. Andiy momkinlegegez bulmagan ochrakta, momkinlege buluchilarni tinglap anglarga tirishigiz.


Mekalede Garif Soltan belen berge telge alingan Ahmet Temir belen isen chaginda kureshep
soyleshken hem uzennen bez belmegen (bezge oyretelmegen) shaktiy meglumat oyrengen keshe bularak ta shuni eyterge telim: Rafael efendeden bu reweshle fiker yortuene bik gaceplendem, bik kizganich... Musa Celilneng Tatarstanda belenmegen hem bugenge konde Torkiede ber gailede saklanuchi shiger defteren tabip, tatar cemegetchelegene citkerep bulsa ide, belki, Rafael Mostafin efendenen de tatar moxacirlerene karata fikerlere uzgerer ide.

Vakit tabip, Ali Akish belen utkerelgen shushi engemene axirina xetle ukip chigigiz, zinhar (urischa):

http://tatarica.narod.ru/world/diaspor/iview/akish.htm

№111 (10662) / 20.12.2008 23:45:58

Буген Милли Межлис Татарстанны Бейсез Деулет дип игълан итте:
http://www.mirzayanov.com
http://www.vil_mirzayanov.livejournal.com

№110 (10661) / 20.12.2008 22:18:07

Админ. син гаделлек яклы булырга тиеш тугел. Синга сайтынны сакларга кирак. Жалил яклы бул!!! Иначе кисер башка!!! Хаер, совсем гаделлек соючеларне да ранжетмисен: маладис. Иначе Матбугат.ру Единая Россия проектлары кебек кунгелсез булыр иде!!! И вообще кыстрмагыз админны, ул сакласын сайтын!!!

№109 (10660) / 20.12.2008 22:16:25

Короче, тут я не советчик.

№108 (10659) / 20.12.2008 22:14:06

Анык кына позициям юк. Куркам 100 % ниндидер нәтиҗә чыгарырга. Чөнки белмим күп нәрсәне. Җәлилнең образында зур гына өлешне соц-PR алып торган икәнен аңласам да, ни өчендер мин күбрәк Җәлил яклы.

№107 (10654) / 20.12.2008 17:09:31

Админ рохсет бирсе ноктаны мин куяр идем:)))))))

Илен турында уйласан,
Гомерен озын була
Фатыйх Керим

Ир курсеткен ирне ил онытмас,
Каберене эзне суытмас.
Муса Желил.

Мондый сузлер ейтмес хаиннер!

Гомерен озын була дилер,
Чыкмаса илен истен.
Каберлерде чечек булсын очен,
Нишлерге кирек икен?!

Шагыйрьлернен уе гел ил иде,
Гомерлере булды тик кыска.
Емма бер де озелмеде,
Чечкелер коз де кыш та.

Димек илне уйлау гына,
Озынайтмый гомерне.
Хезмет иту очен гене
Богу житми тимерне.

Димек башта кеше булу кирек,
Эш курсету кирек соныннан.
Хаиннерден чыкмас мондый сузлер,
хем булалмас алар рухыннан!

№106 (10652) / 20.12.2008 15:31:17

Админ ялгыша курме;)

№105 (10651) / 20.12.2008 15:21:40

Админ, э син нэрсэ уйлыйсын бу хакта? Син ичек эйтэсен, шул дорес була..

Туктагыз инде, пажалысты!
Унсигез яшендә плен калган малай уйлагандыр ди сезгә милләткә хезмәт итүне!!!!! Бүген аңа просто җай чыккан реабилитироваться!

Бутамагыз дидем мин сезгә мазгаларны!!!


Биргән ди сезгә Гитлер азатлык... Барысын да - Гитлерны да, Сталинны да, Җәлилләрне дә, тем более Гарифларны да иң беренче булып простые человеческие инстинкты двигали, каты да булса инде....

№103 (10642) / 20.12.2008 01:08:39

Fenis, 

мостафиннан бүтән берни кирәкми! син ни сөйлисең?!

... әсир төшкәндә гариф солтанга 18,ә җәлилгә 35 яшь булган, ягъни инде ул күптән коммунист..
...җәлилнең лидерлыктан ерак кеше булуы турында да инде мәгълүм..
...җәлил әсирлектә яхшы кәстүн-чалбардан йөргән һәм дә фатир арендалап яшәгән.. фашист өнендә..
...1956 (ялгышмасам) елга кадәр җәлил үз илендә сатлыкҗан буларак билгеле иде, димәк, моңа дәлилләр булган..

... гариф солтанның татар-башкорт телендә сөйләүче азатлык радиосын булдыруы --- милләткә хезмәт түгелме?! бүген татарстанда татар теле бетеп барганда,американнарның ул радионы һаман да яшәтүләре--солтанның заслугасы түгелме?!

бәхәсләшер җирлек күп. мостафинга әлбәттә герой да, хаин да кирәк.. шулай кызыграк ич.. ә "рольләрне" бүлгәндә нинди басым астында эш иткәне аңлашыла.

№102 (10640) / 19.12.2008 23:15:33

Тотты совет яканнан, тырышыбрак яз эле эзрэк..нейроннарын гипоталамусына буйсынмый

№101 (10639) / 19.12.2008 23:13:07

Бу фикер уртаклашуны узды. Р.Мостафиннын бер нокта куюын сорыйбыз. Язганнарга жаваплар котебез

№100 (10638) / 19.12.2008 23:05:25

Минем курше мент 35 тэ пенсиягэ чыкты. Ярты ил, 50 миллион кеше пагон йэртэ шулай, льготада бюджет имэ. Э Нефть бэясе 45 доллар. Тотыш американы тугел, Буш ярдэмендэ сталиннан котылган иракны тугел, уз иленне, син яраткан Россия язмышын уйла. Купме халыклар тормэсен саклап тота алырсыз? Муса Джлалиль кебек ялган геройларны (мине 3 дядя сугышта улгян алар чын геройдыр бэлкм) татар гына шына. Э урыслар бит ышанмый бернигэ дэ. Кая барыр икэн ил? Аны Язвалар, тотышлар гына тотып кала алыр микэн сон? Кабат Сталин кайта!!!!!! Тотышта эйфория!:

№99 (10633) / 19.12.2008 22:12:23

Мы продолжаем работать для распространения свободы и демократии народам, которые испытывают страх и угнетение. Результаты в таких местах, как Афганистан, Ирак, Украина и Грузия, были достигнуты отвагой, целеустремленностью и самопожертвованием миллионов мужчин и женщин в этих странах при помощи Соединенных Штатов и других их союзников. Президент Дж.Буш.

-Аеруча Ирактагы "результат"лары "ометлэндерэ"...

№98 (10632) / 19.12.2008 21:53:44

Окончив в 1953 г. школу с серебряной медалью, поступил в Московский химический институт тонкой химической технологии имени М.В. Ломоносова. Защитил кандидатскую диссертацию, и в 1965 г. начал работать в Государственном научно-исследовательском институте органической химии и технологии (ГосНИИОХТ).

Занимал должность начальника отдела по противодействию иностранным техническим разведкам.

Получил степень доктора химических наук, а в 1985 г. — ученое звание профессора.

В 1992 г. опубликовал в газете «Московские новости» статью «Отравленная политика», где резко критиковал ВПК и обвинял высшую власть в стране в нарушении Парижской конвенции о прекращении производства и испытаний химического оружия[1].

Мирзаянова обвинили в разглашении государственной тайны (ст. 75, ч. 1 УК РСФСР) и арестовали 22 октября 1992 г. 3 ноября того же года Мирзаянов был освобожден из Лефортово под подписку о невыезде, однако в январе 1994 г. был арестован повторно, а 22 февраля снова освобожден.

11 марта 1994 г. И.о. Генерального прокурора РФ А.Н. Ильюшенко вынес постановление о прекращении уголовного дела «в связи с отсутствием в действиях Мизаянова состава преступления».

http://ru.wikipedia.org

№97 (10631) / 19.12.2008 21:33:46

Вил абый, сайтыбызга хуш килдегез. Кысла, чуртан бар иде мене аккош роленде сез де чыктыгыз. Мин бутен языйм, укып кына барам. Ейдегез, сезде "Ватаным Татарстан"газетасына берер мекале езерлегез еле, боларны документаль есерлер белен делиллегез.

№96 (10630) / 19.12.2008 21:17:50

Р. Мустафин М. Жэлилнен 1939 елда ВКП(б) Узэк Комитеты тарафыннан Татарстанга андагы язучылар союзы башлыгы итеп жиберелгене турында белэ. Димэк, М. Жэлил большевикларнын ин ышанычлы кешесе булган. Пленга тошкеч, бит ул уз телэге белэн Германия гражданствосын кабул итэ, уз телэге белэн ул илгэ хезмэт итэ. Ни очен сон М. Жэлилне тормеге ябалар? Шунда ук атмыйлар бит. Сэйер тугел мени? М. Жэлил шигырьлэрндэ сез бер генэ дэ авыз СССР, коммунистлар, Ленин, Сталин кебек "патриотик" сузлер таба алмыйбыз. Нигэ шулай, э, иптеш Мустафин? "Боек Ватан сугышы" ике ата фашист - Сталин хем Гитлер канэчкечлэр - тарафыннан ботендонья булу очен оештырылган сугыш. Бу кол татар халкына шушы сугыш нигэ кирэк булган? Сталин жингеннен сон татар халкы коллыктан чыктымы? Ана урыс халкы бехетле азатлы тормыш бирдеме? Мен тапкыр юк! Моны мене Гариф Солтан кебек татар патриотлары алдан ук белде. Шуна куре алар эсиргэ тошкеч тэ уз халкын азат иту турында эш иттелэр. Гитлер, нинди генэ явыз фашист булмасын, ул Сталиннан начарырак дип эйтеп булмый. Ул татар халкына азатлык вагъдэ итте. Шуна куре ул татар эсирлэрен татарны изуче урыс империясен жимерергэ ярдэмгэ чакырды. Шундый вакытларда татар патриотлары вакыт белэн файдаланып Татарны азат иту турында хиялландылар. Килеп чыккан форсаттан файдаланырга тырыштылар. Дорес эш иттелэр! Татар халкы 456 ел урыс коллыгында. Кем сон аны коткарыр, иптэш Мостафин? Урыстан моны котеп булмый, чонки, узегез куресез, миллэтебез анын кулы астында сонгы чорын кичерэ. Ни эшлэргэ сон? Сезнен кебек татар интиллегентлары Конбатышны куре алмыйлар. Чонки хужа - урыс шулай куша, шундый пропаганда алып бара. Союзниклардан без ботенлей махрум. Инде ни эшлэрге сон? Шундый ук сораулар булган безне татар эсирлэре арасында 1941-45 елларда. Сон, шуннан сон, кем сон татар турында кайгырткан, кем анын азатлыгы очен корешкэ бирелгэн? Гариф Солтанмы яки большевик, КГБ хезмэтчесе Муса Жэлилме? Менэ бит эш нэрсэдэ.

№95 (10629) / 19.12.2008 21:03:57

Якташ.
Уре ката уре ката
катты китте башыбыз.
уре кату файдалы ул,
тошер боер ташыбыз

№94 (10628) / 19.12.2008 20:53:01

Арык сарык, өйрәнү кирәктер, чөнки ни генә булса да ул татарлар арасында гына түгел, ә бөтен дөньяда бердәнбер ике зур бүләк - Советлар Союзы герое да, Ленин ордены лауреаты да алган кеше. өйрәнергә кирәк. Ә инде Мустафин башта Мусаны кызыл атеист, аннары кулына Корән тотып, дога укып үлгән мөселман дип язып чыкса да, ул бит ничә еллар буе "җәлилчеләр" буенча еллар буе өйрәнгәнен, күпме документ казып чыгарган кеше.

№93 (10626) / 19.12.2008 19:57:30

Кыягэз тузэ,язабыз,
Уткэннэрне сатабыз.
Урэ кат дип кычкырсалар,
Барбыз урэ катабыз.

№92 (10624) / 19.12.2008 19:29:12

Медбрат, Ил курка ул темага язарга.. безларнен кыюлыгы Алманиядэ яшэуче миллионер Солтанны гына бераз якларга жита. Тик бу кырыгаяк кутеннан бабасыр чуплаган кебек Мустафинга Муса Джалилне ойранерга кирэк булган дигэнне анлатмый.

№91 (10622) / 19.12.2008 18:29:21

ил, рөхсәт ителмәгән кешене өйрәнгән булса, без гомумән Р.Мостафин исемле кеше барын белмәс идек, ул кешене бәлки берәр Казан психушкасы табибы гына хәтерләр иде. "Рөхсәт ителгән" кешене өйрәнүе белән гаеплемени Мостафин? Алайга китсә, бүген дә тормышларын өйрәнү тыелган кешеләр бар, бәлки син шул кешеләр хакында китап язарсың? терроризмда гаепләнеп кулга алынган татар егетләренең гаеплеме-юкмы икәнлекләре хакында, әйтик.

№90 (10615) / 19.12.2008 16:55:20

//Р. Мостафин - гомерен Жэлилнен (заметте – татар язучысынын) тормыш юлын hэм ижатын ойрэнугэ багышлаган олы шэхес.//

ага. рөхсәт ителгән - өйрәнгән.

//Олы язучыга...//

Олы язучы - Г.Ибраһимов, Ф.Әмирхан, Ә.Еники, Г.Бәширов...
чо-то бу спискада Р.Мостафин күренми иде моңарчы.

//Алинэ: Бер гэепсез тормэгэ утыртылган, утерелгэн туганнарын очен бер суз дэ эйтмэдек//

абсолютно точно. беләсезме, Гариф абый ничек исән калган? ул алманияне бүлгәләгәндә америкага караган өлешендә калган. безнекендә калса лагерьләрдә череп үләр иде.
беләсезме, әсир=сатлык, дип санлган вакытта, совет иле җиңүдән соң аларны азат итәсе урында бер лагерьдән (алман җиреннән) икенчесенә күчереп кенә куйган (себеребездә). җәлилчеләр простотак кына урта азиядә качып исән кала алганнар штоль??
менә уйлап карагыз инде. син яшь бер егет. сине сугышка бөтенләй коралсыз кертеп җибәрәләр. син әсир төшеп күпме газап кичерәсең. ә "безнекеләр" җиңгәч, өеңә кайтасы урынга әллә ни гомер фильтрация узасың да сине эшелоннар алманиядән үз илеңә алып кайталар. ләкин алар бер туктамыйча прямиком гулагка илтеп куялар сине.
"олы язучыларыбыз" моның турында бер дә язмаганнар...

№89 (10614) / 19.12.2008 16:35:08

Язвы-пилеш фанаткасы, гафу итерсен микен? Синга ейткен серлеремне саклап тотарсын микен?:))

№88 (10608) / 19.12.2008 15:47:06

Ничек анларга: "Колхозникам: прошу не беспокоить!", 

Р. Мостафин - гомерен Жэлилнен (заметте – татар язучысынын) тормыш юлын hэм ижатын ИДЕЛОГИК МАКСАТЛАРДАН, ТАТАР ХАЛКЫН БЕТЕРУ, СОВЕТЛАШТЫРУ, УРЫСЛАШТЫРУ МАКСАТЫННАН ойрэнугэ багышлаган олы шэхес (ШЭХЕС ИДЕЛОГИЯГЭ ХЕЗМЭТ ИТЭ АЛАМЫ, СОРАУ КАЛСЫН. ОЛЫ ЯЛГАНЧЫ). М. Жэлил – КАЛЛОБРОЦИОНИСТ, ПАТША ЗАМАНАНЫДА ПАТЩАЧА, СОВЕТТА СОВЕТЧА, ГИТЛЕРДА ФАШИСТЧА, СОВЕТ ГАСКАРЕ ЯКЫНЛАШКАЧ КАБАТ СОВЕТЧА. Э калганы суперЯЛГАН, АНЫ МАИЛ.РУ ФОРУМНАРЫНДАГЫ ЛЮМПЕННАРГА ЯЗАРГА КИРАК.

№87 (10607) / 19.12.2008 15:11:27

Бер гэепсез тормэгэ утыртылган, утерелгэн туганнарын очен бер суз дэ эйтмэдек дип горурланып утыруны мин хэтта анлый да алмыйм инде. Мазохизм какой-то... Менэ шул суз дэшмичэ ботен нэрсэгэ тузгэнгэ курэ миллионлаган кешелэрне юк иткэннэр, тормэлэргэ жибэргэннэр, халыкларны яшэгэн урыннарыннан соргенгэ жибэргэннэр дэ инде.
Акчага табынмый торган, эхлаклы, намуслы, эйбэт кеше булу очен совет илендэ тэрбиялэнергэ кирэкми. Андый кешелэр башка жирлэрдэ дэ бар ул.
Совок сузенэ унай мэгънэ салып узлэренен куркаклыгын, битарафлыгын, наданлыгын прикрывать итеп утыручылар да не менее жэлке...

№86 (10598) / 19.12.2008 11:51:54

ил, совок та, совок дисен. совок булган, яхшымы, яманмы - безнен ил булган, аны тарихтан сызып ташлап булмый бит.
"//Хәзер инде без Совет иленә каршы көрәшкән эмигрантларны да гафу итәбез.//
ну ни фига себе!!!
карагыз әле, егерсе ел инде совет юк. ә рафаэль абзыйның аңында әле ул исән-сау."

Син контексттан чыгып фикерлисен. Мустафин безнен ил турында суз алып бара. Россия узен рэсми рэвеште СССРнын дэвамчысы дип игълан итте. шулай булгач, СССР чорында эшлэнгэн ботен эйбер очен Россия жаваплы булып кала. Э син - совок та совок. Олы язучыга "карт жулер" дип грубить итуен синен узеннен душан белен совок булып калуынны курсете де инде.

Колхозникам! Не беспокоить! -
дип язырга телэгэннэр инде курэсен.
ТНТ, Кауказ TV: Слюшай ей, я тебе одну умную вещь скажу, только не обижайся ей?
Р. Мостафин - гомерен Жэлилнен (заметте – татар язучысынын) тормыш юлын hэм ижатын ойрэнугэ багышлаган олы шэхес. М. Жэлил – антифашист. Э калганы супердемогогия.

№84 (10595) / 19.12.2008 10:38:19

Ил туган! Юк, киресенчә, ул сыйфатларның Сез ни-нәрсә икәнлеген дә белмисез кебек.
Шуңа күрә мне Вас жалко!!!!!!

№83 (10594) / 19.12.2008 10:33:09

Мин дә шуны әйтәм ич - КЕШЕ булып калыйк.
"Бисмилла" әйтеп, кеше бугазына пычак салучыларны да күрдек ич...

Тотыш туган, син гел мин әйтергә теләгәнне тирәнрәк итеп әйтә беләсең, рәхмәт.
Сүзләр, фикерләр күп - вакыт таррак - болай да урланып кына кергәлим.

№82 (10593) / 19.12.2008 10:32:48

//алдый белмим, акчага табынмыйм, әхлаксызлыкны "продвинутыйлык" битлеге астында пропагандалаганны гомеремдә дә аңламадым //

это к чему?
бу сыйфатлар миңа хас чтоль?

//Тик мин беркайчан да әбиемнәрдән дә, әти-әниемнән дә беркемне дә каһәрләгәнне ишетмәдем - рәхмәт аларга - //

ага. нас ****, а мы крепчаем...

//безне беренче чиратта КЕШЕ итеп тәрбияләделәр!!! //

ага. + мания величия

№81 (10590) / 19.12.2008 10:10:28

Мин студент чакта немка белән торган идем.Гитлерны сүгәбез.Ә ул безгә әйтә, халык аны хөрмәт итә, ул сугышка кадәр яхшы юллар салдырды, милләтне берләштерде, күтәрде, ди. Менә сина мә! Бездә генә бит ул,Ленин, Сталин икән, - тиран, Колчак,Николай икенче - герой. Безнен ялгыш шунда, кешене ничек бар, шулай кабул итә белмибез.Беребез дә хаталардан хали түгел бит...

№80 (10589) / 19.12.2008 09:57:20

Язвы-пилеш фанаткасы, Фэузия апан да тарих фэннэре кандидаты...Шулай булгач, тикшергэн булып санала. Тик тарих ул бик сатлык фэн, идеологиягэ бэйлэнгэн. Объектив тарих юктыр да эле ул. (Тарихны интерпретациялэуне эйтэм). Менэ бит, идеология узгэрде, хэм хэзер Гариф Солтан батыр икэн кайбер кешелэр уйлавынча.
Коммунизм идеологиясе, элбэттэ, татар миллэтенэ куп начарлыклар да алып килде. Хэзер аны дингэ алыштыру бара. Икесе дэ кешегэ улгэч кенэ рэхэтлек вэгъдэ итэ. Икесе дэ кешенен эчке азатлыгын чикли, тузга язмаган регламентлар куя.(сарык суйганда арткы бер аягын бэйлэмэскэ, имеш...).
Минемчэ, дэньядагы бар кешелэр тарафыннан булдырылган уртак, яхшы кыйммэтлеклэрне кыйбла итеп, узенэ эталон итеп, теге доньяда жавап бирергэ туры килсэ дэ эгэр, биткэ кызыллык китертми торган итеп яшэргэ кирэктер, коммунизм соременэ дэ, дин соременэ дэ бик батмыйча.

№79 (10585) / 19.12.2008 08:41:15

Фәнис туган, мин фатанка түгел, ә фанатка. (Исем бик яңгырашлы булмаса да, алыштырасым килми - логика югала) - бусы бер.

Икенчедән, туганым, дөрес әйтәсең, монда безләр генә фикер алышабыз. Но бит Фәүзия апаның мәкаләсе "ВТ" да басылган түгелме? Фәүзия апа, белүемчә, журналист. Тарихчылар тарафыннан тикшерелмәгән фактларны массага җиткерү турында әйтәм мин.

Әйдә, миннән килеп интервью алыгыз, "Windows"ны мин уйлап таптым - дисәм, язып чыгарасызмы?

№78 (10584) / 19.12.2008 08:32:02

Мин әле, сезләрдән аермалы буларак,il туганым, өтердән кала тагын бик күп тыныш билгеләре белән таныш.

"..менә бит совок белән имгәнгән кешеләр. әле дә бар икән..."
Әйе, әле дә шөкер шуның белән имгәнгәнмен - ике яктан да мулла булган бабаларымнан каныма сеңгән, "совок" та шуны сеңдергән: алдый белмим, акчага табынмыйм, әхлаксызлыкны "продвинутыйлык" битлеге астында пропагандалаганны гомеремдә дә аңламадым - менә шундый "отсталый" инде мин...

Бер бабам - репрессия корбаны - әнием алты айлык бала булып калган, тагын берсе - сугыштан кайтмаган. Тик мин беркайчан да әбиемнәрдән дә, әти-әниемнән дә беркемне дә каһәрләгәнне ишетмәдем - рәхмәт аларга - безне беренче чиратта КЕШЕ итеп тәрбияләделәр!!!
КЕШЕ булып калыйк, туганнар - урысмы син - татармы, мөселманмы син - башка диннәнме...

"Совок" дигән сүзгә тискәре мәгънә салып бит үзләренең намуссызлыгын, комсызлыгын, наданлыгын прикрывать иткән кешеләрне мин ЖӘЛЛИМ!!!

№77 (10580) / 19.12.2008 00:11:46

Миллэт хэм дин - икесе ике нэрсэ, элбэттэ. Миллэтне уртак тел, урын, культура, максатлар берлэштерэ.

Монда динне бик бутамаска да момкин. Бер миллэт эчендэ берничэ дин булырга момкин. Керэшеннэр, христиан булсалар да, татарлар булып кала бит. Гарэплэр, тореклэр арасында да барысы да моселман тугел.

№76 (10579) / 18.12.2008 23:53:28

Совет власте патша Россиясендэге бер губерна составындагы татар этносына 1920 елда татар миллэте дигэн исем бирде, чонки татарнын дэулэтчелеге торгызылды (автономия рэвешендэ булса да).


№75 (10572) / 18.12.2008 18:35:23

Язвы пилеш фатанкасы туган: "Пускай тарихчылар, галимнәр, компетентные в этой области, эшләсеннәр, эзләнсеннәр, истинаны тапсыннар - аннары китап итеп язып чыгарсыннар.",-диген жомленге кагылып узыйммы? без монда йорек серлеребезне уртаклашабыз, Безнен бу фикерлерге синнен, миннен хем монда утырганнардан уртаклашудан башка береуге де кирекми. Шул фикерлерне житкеру очен куелган инде ул "фикерлер" коймасы;). Ин ехемиятлесе монда едепле ревеште фикер уртаклашу, ялгышларыбызны тозету.
Изге телеклер белен Язвы пилеш фатанкасы туган!:)))

№74 (10570) / 18.12.2008 18:19:11

Алинэ, бер беребезне анламадык бугай.
1- Мин де барлык нерсене ойрену тарафтары;
2- Желилнен ижатын яратам хем йорегемнен чыгарып атырга да жыенмыйм;
3- Миллет очен эшлеген бер кешене де бетереп ташламыйм, безге кирекми дип утырмыйм, киресенче танырга тырышам;
4- "Белмеген килеш", белки бу очракта син хаклыдыр. Минем тормыштагы эшем, Желил белен Солтаннын ижатын тикшеру булмады. Сонгы жомленге кушылам, емма бераз авыррак ейтелмегенме?!
Минем баштагы язганнарымны тагын бер тапкыр укып чыга алмассын микен?!

№73 (10569) / 18.12.2008 18:03:12

МАЛАЙ АКТЫГЫ, сузне кирега борып сакал тегеп утырма!!! 5 хатын 5 бала булса, алар барысы да бертигез булырга тиеш.
+ Радик 18.12.2008 16:41:04
Минга шахси тормышы димагыз. Коммунистларнынг шахси тормышы булырга тиеш тугел!! + Мин белган хатыннарынна балалары анын татар кешеларе, номаль кешелар.

№72 (10567) / 18.12.2008 17:29:02

Ник эле без совет иленэ каршы корэшкэн эмигрантларны гафу итмэскэ тиеш? Дорсрэге, ник алар гафу ителергэ тиеш безнен тарафтан? Алар бит татарнын язмышын узгэрту, халкыбызны саклап калу очен тыршкан. Совет иле нэрсэ бирде татарга шунын кадэр? Бэлки Мостафинга биргэндер ул конечно...

№71 (10566) / 18.12.2008 17:13:17
№70 (10565) / 18.12.2008 17:11:34

и вообще, говорю же, старческий совковый маразм.
карагыз
//Хәзер инде без Совет иленә каршы көрәшкән эмигрантларны да гафу итәбез.//
ну ни фига себе!!!
карагыз әле, егерсе ел инде совет юк. ә рафаэль абзыйның аңында әле ул исән-сау.
вообще-то менә без совет чорында безнең башыбызны катырганы өчен пропагандистларны гафу итәбез.
исегездәме?
Кормаш - җәлилнең бер канаты.
Алиш - икенчесе.
дип башыбызны катырдылар.
ә хәзер инде Кормаш җитәкче булган икән, диләр.

№69 (10564) / 18.12.2008 17:05:45

Fenis, ишетерге телэмэу, кызыксынмау, тарихны ойренмэугэ, белмэугэ, нэрсэ кушалар, шуна гына ышанырга, узен уйламаска ойрэтэ, безнен халыкнын анлы кешелэр булуына тугел, стадо, толпага эйлэнуенэ китерэ. шуна аптырап яздым мин. Ойрэнмэскэ кирэк димэдем.
Дорес эйтэ il, пропаганда тудырган геройларга табынабыз. Жэлилнен ижатын яратасын икэн, аны йорэгеннэн чыгарып атырга кирэкми. Ярат. Лэкин миллэт очен эшлэгэн, тырышкан башка кешелэрне бетереп ташларга, аларны мактамадылар, димэк алар сатлыкжаннар, куркаклар, безгэ кирэкми алар, пусть не высовываются дип утырырга кирэкми. Житмэсэ, белмэгэн килеш

№68 (10563) / 18.12.2008 16:53:44

Радик,синең кешенең шәхси тормышында ни эшең бар?!!Үзең әүлия мәллә,ә?????

№67 (10561) / 18.12.2008 16:45:01

2тел.

ну вот.
следовало ожидать.
по существу сказать нечего.

№66 (10560) / 18.12.2008 16:41:04

Минга шахси тормышы димагыз. Коммунистларнынг шахси тормышы булырга тиеш тугел!! + Мин белган хатыннарынна балалары анын татар кешеларе, номаль кешелар.

№65 (10559) / 18.12.2008 16:40:50

Колхозга орлык,
муллага йодрык.

...
...

Пионер, Крестьян (бергә җырлыйлар):
Без колхозга оешабыз,
Күмәк тормыш корабыз,
Динне, мулла-кулакларны
Җирдән себереп түгәбез.



В.И.Ленин

Безнең телләр,
"Коръан" сүзе түгел,
Ленин сүзе белән ачылды.
Безнең күзләр башлап аны күрде,
Аңа тартты йөрәк ярсуы.

Бик яшь көе аннан
ятим калып,
Үткәрсәк тә көнне Ленинсыз,
Мәңге үлмәс безнең исмебез бар:
без - көрәшче,
Эшче - ленинчы!!!

№64 (10558) / 18.12.2008 16:38:21

Кем белэ: Бу Джалилненг ничэ катыны булды сон, любовнитсалыр дим. 5 ме? 10 мы? Туйдырган иде инде Рафаэль бабай алайса, майлап, алдап. Тагын килеп чыкты: холодная война началосы имеш. Ник Чулпан кызын гына кутэрэ безненг коммуняклар? Башка балалары нормаль ичмасам

№63 (10557) / 18.12.2008 16:36:37

il, кешегэ "отер куя белэсенме" дип бейленгенче анлаешлы итеп язарга ойрэн эле? Синен башында ниндидер фикерен бар, шуны анлаешлы итеп эйтеп бирэ алмыйсын. Маяковский кебек кызыл юк тезеп кенэ фикер житкереп булмый бит инде, абзый. Бу сорауларын риторик сораулар идеме сон? Бер соравын - "Дэрдемэндне кубегез белеп анлап яратамы" - сез отер диген бер тыныш билгесен белэсезме?)))) Нэрсэ эйтергэ телисен син монын белэн? Эйе, анлап, белеп яратам. Шуннан нэрсэ? Дальше што?

№62 (10556) / 18.12.2008 16:21:15

татар милләте өчен җәлил шигырьләре мөһим бер шәй, әлбәттә.
ләкин сез аларны кайдан беләсез?
моабит дәфтәреннән үзегез тикшереп чүпләп алдыгызмы?
мәктәптә өйрәттеләрме?
во!
ә мәктәптә ник өйрәттеләр?
пропаганда.
дәреслеккә өләксәң - халык шагыйре. юк икән - юк.
дәрдемәнде күбегез белеп аңлап яратамы?
билгеле бит инде, советлар контрольдә тоткан. башта җәлил дә хыянәтче саналган.
соңыннан "иң югары инстанцияләр" аны рөхсәт иткән. алай гына да түгел, төп каһарманнарыбызның берсе иткән.
бу дәүләт өчен соңгы тамчы канымны түгергә әзермен, дисеннәр балалар. беренче класстан ук.
ә бу дәүләт исә шул ук җәлилнең язучы иптәшләрен я аткан, я, гафу итегез, рәхәтләнеп насиловать иткән. күпме кешенең тормышын өзгән, бозган.
исән калганнары фронтта үлеп беткәннәр.
крестьяннарны әйтмим дә инде.
менә карагыз инде. үз илеңдә үз дәүләтең сине үтерә.
ә дошманнар сиңа азатлык бирәм дип ышандыра. мин менә бер дә аптырамыйм, әсирләрнең легионга язылганнарына. беренчедән, әйттем инде, алар күргәннәрне күрергә язмасын.
икенчедән, алар бит берлинда да яшәп алган, нормаль тормыш та күргән. фашистларның шуның кадәр йорткыч икәннәрен белмәгәннәр дә мөгаен.

2Язвы-пилеш фанаткасы
//il туган, дингә каршы көрәшкән - милләткә каршы көрәш дигәнне аңлатмый ич ул.//
сез өтер дигән бер билгене беләсезме?
кабат язам
милләтен, динен саткан.
а вообще, йөз ел элек бу ике нәрсә почти бер булган.

//Тем более, белүебезчә, ул вакытта да дингә каршы түгел, ә дин исеме белән капланып кеше өстеннән көн күрүчеләргә каршы көрәш яткан ул көрәшнең нигезендә(гафу за тавтологию)//
блин.
менә бит совок белән имгәнгән кешеләр. әле дә бар икән.
давай-давай.
зәңгәр шәлне искә төшерегез.
"ишаан хәзрәәт кил әле..."

киләсе язмагызда "рилигиозный дурман бар синдә" дип язсагыз да аптырамам инде.

№61 (10550) / 18.12.2008 15:37:52

Сөйләштек, алайса, Фәнис туган, үзебез генә белеп торыйк, зинһар.

Тагын бер нәрсәне онытмыйк әле - пресса, мәгълүмат чаралары - җәгыятьне, яшьләрне тәрбияләүдә бик зур урын алып тора бит ул.
Берничә журналист үз фикерен массага җиткереп, дешевый сенсация артыннан куалар икән - түлке зыян китерәләр, чем файда!!!

Яшәсен ул абзый тыныч кына, әлегә кадәр яхшы яшәгәндер бит - казына башласаң - тагын әллә нәрсәләр килеп чыгар. Пускай тарихчылар, галимнәр, компетентные в этой области, эшләсеннәр, эзләнсеннәр, истинаны тапсыннар - аннары китап итеп язып чыгарсыннар.

Ә кемнеңдер шәхси фикере белән генә тарихны әйләндереп капларга кирәкми, канса да кансов!!!

№60 (10547) / 18.12.2008 15:16:48

Ишетерге телемеу, кызыксынмау, тарихны ойренмеуге китермесме Алинэ? Тик без барысын да белеп торыйк хер кеше узенче фикер йортсен! Бу булай бу тегелей булган дип, Муса Желилнен шигырьлерен кунелемнен чыгарып ата алмыйм елбетте.

№59 (10546) / 18.12.2008 14:59:09

Ул вакытта, ул кешелэр белэн булган хэллэрне ойрэнмичэ, белмичэ, бары тик совет пропагандасына гына ышанып, тегесе - кахарман, бусы - сатлык жан дип сойлэу дорес тугел инде ул. Буген Жэлилне йорэгебезгэ язып куябыз, чонки аны кахарман дип ойрэттелэр. Башка кешедэн герой ясаган булсалар, аны язып куяр идек. Башка фикерлэрне исэ ишетергэ дэ телэмибез

№58 (10545) / 18.12.2008 14:37:14

il туган, дингә каршы көрәшкән - милләткә каршы көрәш дигәнне аңлатмый ич ул. Дин һәм милләт - икесе ике понятие түгелмени ул?! Ягъни мәсәлән, урыс, чуваш милләтеннән булган кешеләр ислам динен кабул итәргә булдыра.
Кем әйтмешли, две большие разницы...

Тем более, белүебезчә, ул вакытта да дингә каршы түгел, ә дин исеме белән капланып кеше өстеннән көн күрүчеләргә каршы көрәш яткан ул көрәшнең нигезендә(гафу за тавтологию)

Ничек булса да булган - тарихны ворошить итеп, каныбызга сеңгән
"...Алдый алмас мине түбән ләззәт,
Вак тормышның чуар пәрдәсе..." яки
"... Кыенлыкта күренә кыюлык,
Ил батырны сыный батканда..." дигән юлларны алып ташлау,аларның авторының, тагын урыс туган әйтмешли, всю подноготнуюсын тикшерү, киресенчә, деградациягә китерәчәк милләтне. Болай да духовные ценности гел алмашынып тора. Хватит, бутамагыз яшьләрнең мазгасын ...

Вәт сезгә тагын бер информация к размышлению:
Что лучше:Ложь во имя добра или добро во имя лжи?

№57 (10540) / 18.12.2008 13:42:38

Долгов!! маладис бит син!!!!

№56 (10539) / 18.12.2008 13:40:19

Еллардан 2108. Коннерден 18 декабрь. Илде монарчы курелмеген янга бер идеология, сеясет хакимият корган. Гаепленучелер: Тотыш, язвы, анын фанаткасы, Жимеш, Римма, Илфат баба,Fenis, İl,Алия,Фирдус, Кушлавыч, балкыз, Арча-Римма,Сеже, меже, точе, кече хем башкалар хем башкалар. Гаеплере 2008 нче елда матбугат.ру сайтында янга идеологияге тискере булган фикерлер алга сору, уртаклашу, хуплау фелен фесметен. Оныкларыбыз аллам сакласын, ватан хаиннары. Узара жыелалар да "Безнен бабайлар кайдан белсен тормышнын аларга к.тен борасын, урамнарын себерим, минем бабай белен еби сихерче тугел иде,ич",-диячек. Еййе, самыйми, ихлас бу асыл егет хем кызларнын мантыйклары, самыйми хем ихластан иде. "К.тке керген зонтик ачылмас",- дилер, нишлетесен 2108 деверенде яшибез!:))))))

№55 (10537) / 18.12.2008 13:21:48

Хэрбер эпоханын уз мифик геройлары бар. Хэр эпоха вэкиллэре ана хэтле булган эпоханы мифка эверелдереп, юкка чыгара. Хэм безне дэ, безнен эпоханы да килэсе буын миф булып кына бэялэчэк. Без барыбыз да буген мифик идеаллар белэн яшибез алайса.... пойду выпью йаду...

№54 (10530) / 18.12.2008 12:28:03

ә җәлил нәкъ менә сез әйткәнчә горурланырлык, йорегегезде де аны уеп язырлык кешеме соң?

җәлил бит миф. совет заманасының бер мифы.
социаль конструкт дип тә әйтеп була.
Гариф Солтан чынлыкта ничек әсир төшкән дә, Җәлили ничек - монысы бит төгәл билгесез.
бәлки җәлил дә сатлык җан булгандыр?
гомумән, ул бит сугышка кадәр бу йорткыч совет хакимиятен яклаган, данлаган. димәк, ул шул вакытта ук сатылган. дингә каршы стенгазетлар язып яткан, әле сабый чагында ук.
милләтен, динен саткан.

№53 (10520) / 18.12.2008 10:26:30

Э Гариф Солтан тыныч кына яшэсен, без аны кичерэбез - синдэ мания величия бугай Тотыш

№52 (10517) / 18.12.2008 10:16:52

Fenis, эйе, кире алам бу сузлэрне, гафу итегез. 90нчы елда Бэйрэмованын мэйданда ак киемнэр киеп ачлык игълан итеп утыруын кургэн кеше буларак, мин шунын очен генэ булса да аны хормэт итэм. Лэкин минем сузлэрдэ логика бар, килеш, фашистлар турында. Алар Гариф Солтан хужаларынын берсе булган бит.
Мин радикал миллэтче тугел шул инде, ни хэл итэсен...

№51 (10516) / 18.12.2008 10:04:31

Алай булгач, Бэйрэмоваларга фашистларга баш ияргэ кирэк.
Емма бу сузлеренне де кире алуынны сорыйм зинхар, Тотыш! Яисе башка берер ачыкламасы бармы?

№50 (10515) / 18.12.2008 10:01:54

Без Желил шигырьлере белен устек. Анын белен горурландык, йорегебезге де аны уеп яздык. Урыны да женнетте булсын иншаллах. Тел-теш те тидересе килми. Емма бер яктан шайтан да торте, йе Гариф Солтан ейткен сузлерде де хаклык булса, йе Гариф Солтан "чын герой" булган булса, йе анын фикерлере изге, файдалы булган булса (ул чакларда дим). Елбетте ботен чынбарлыкны (анын тобене кадер тошеп булмаячак баребер) белу безнен хаккыбыз. Ни булса да Желилебезнен рухы шат булсын, нур эченде ятсын!
Мин куп курдем филдей кешелерне,
Кин кукрекле, тимер беденле.
Тик куресе иде эше белен,
Кеше булган ин чын адемне.

Бер тормыш куз алдына китере алмыйм Желилсез
Син минем йоректе Желилем, мин яши алмыйм синсез.


Тотышны да хаклы курем

№49 (10507) / 18.12.2008 00:09:20

Тотыш, синнэн дэ акыллы кеше юк монда. шул шул, буген тэмле ашап, жылы урыннарда утырып, эй бэя бирергэ оста без.

№48 (10506) / 17.12.2008 23:45:25

"Башкаемнын ни уйларга,
Белми торган чаклары..."
Язвы-пилеш фанаткасы, синен сузлэрендэ, hэрвакыттагыча, хаклык бар.
Мина да монда берсе "Анти-..." дип язган иде янарак кына))).
Минем Мостафин турында бер суз эйткэнем дэ юк. Мин акырмыйм да, укермим дэ, тыныч кына уземне кызыксындырган хэм борчыган темаларга кайтавазлар язам. Уз фикеремне кочлэп тэ такмыйм. Мине Мостафинга яисэ Бэйрэмовага кем тули дигэн сорау борчымый, чонки барыбер тогэл белмибез кем тулэгэнен. Бэлкем, гел тулэми торганнардыр. Бэлкем, тули торганнардыр. Бэлкем, анлаганнардыр Россиядэге централизациянен кочэюенэ партхозактивны жыеп нотык сойлэп кенэ каршы торып булмаганын. Ярый, тема бу тугел бит эле. Тема - икенче.
Теманы ачыклау очен, аны хэзерге кузлектэн чыгып карарга хич тэ ярамый. Шул сугыш вакытындагы кузлектэн чыгып карарга кирэк. Алай итсэк, нэрсэ ачыклана сон?
Беренчедэн, Ватанга (татарлар ватанына да) илбасарлар басып керэ. Э илбасарлар белэн белэ-белгэннэн бирле корэшкэннэр, яу чыкканнар. Илбасарнын гына да ниндие эле! (Шундук, бер яшь егетнен кулын сыек азотта ошетеп, шул кулга чукеч белэн сугып вату кадрлары искэ тоште...).
Икенчедэн, ул вакыттагы коммунистик идеологияне искэ тошерергэ кирэк. 1920нче елларда туганнар башаягы белэн коммунистик рухта тэрбиялэнгэннэр. Коллективизм, идеялэр очен жанны фида кылу, Алла урынына калган сталин, яна совет кешесе дигэн тошенчэ, илнен экономик яктан искиткеч нык усэ башлавы коммунистик рухны тагын да устергэн. Кешелэр индивидуалист булмаганнар. Хэзер генэ ул Газинур Гафиятуллинны да, "исэр, ник ана амбразурага ташланырга иде инде, яшисе килми иде микэнни", дип эйтергэ момкиннэр.
Очечедэн нэрсэ эйтэсе килэ - Гариф Солтаннар сугышка киткэнче ук кычкырмаган бит миллэт дип. Алар куркаклыклары аркасында фашистларнын фикеренэ ияргэн. Нигэ сон безгэ ул Гариф Солтаннар? Куркак татар булгангамы? Алай булгач, Бэйрэмоваларга фашистларга баш ияргэ кирэк. Тозеп биргэн булырлар иде фашистлар Бэйрэмоваларга Идел-Урал кушма штатларын! Бэлкем, комеш болгарлар яисэ фин-угор катнашмаларын ариец дип тэ танырлар иде. Хэ-хэ.
Эш Жэлилнен хэйкэлен жимеруне талэп итугэ ук барып житмэс дип ышанасы килэ. Жэлил, гэрчэ аны коммунистик пропаганда купертебрэк бигэн булса да, татар халкынын милли герое. Э Гариф Солтан тыныч кына яшэсен, без аны кичерэбез.


№47 (10472) / 17.12.2008 15:12:57

Ә язма темасына килгәндә, il туган белән килешеп була: бу теманы күтәрмәү хәерлерәк булыр кебек. Минемчә, "милләт", "татар", "совет иле" сүзләре белән үзебез дә сизмәстән сугубо шәхси сыйфатларны чагыштыра башлыйбыз. Вакытына күрә, урыс әйтмешли, смалодушничал икән кеше - кирәкми аны хәзер Җәлилләр яки башкалар белән чагыштырып, акларга тырышырга! Тем более милләт исеме белән прикрываться итеп (тагын урыс сүзе инде - гафу!..)
Ул абзый үзенең гамәлләренә бүгенге күзлектән чыгып бәя бирә - ә теге чакта бит ул бары тик җанын саклап калу турында гына уйлаган - естественный инстинкт самосохранения.
Так шту, ни мактап, ни гаепләп булмый...

№46 (10471) / 17.12.2008 14:58:35

Әйе, шул, Фәнис туган, менә ничек бәйләнмисең инде: "..колхозникам прошу не беспокоить!.."
Ничек аңларга: "Колхозникам: прошу не беспокоить!", или
"Колхозников прошу: не беспокоить", или "Колхозников прошу не беспокоить" (Колхозникларны беспокоить итмәгез, аларның болай да эшләре күп мәгънәсендә)?????

№45 (10467) / 17.12.2008 13:09:56

Ботен жомлелерен бейленерлек еле синен бу коннерде:)

№44 (10466) / 17.12.2008 13:08:36

балкызы мене тагын бейленерге туры киле инде синга:) Шул яратышмаган аркасында килеп чыккан дошманлык, нефрет, куралмау инде ул Гариф Солтаннар хем Желилчелер арасындагы ызгыш.

№43 (10464) / 17.12.2008 13:00:02

Татар шундый инде ул, нацистларныњ да ушын алырлык булган икэн шул бу Гариф Солтан атлы кеше.

№42 (10411) / 16.12.2008 14:27:21

ужас!
яратышу турында бүтән сайтта сөйләгез! ә монда мөһим бер темага фикер алышу бара, колхозникам прошу не беспокоить!

Эйдэгез Яна ел алдыннан бер-беребезне ярату атнасын игълан итэбез? Бер атна буе Матбугат руда бер-беребезгэ пычрак ташламыйча, шэхеслэргэ кагылмыйча гына сойлэшеп карыйбыз? Тормышта беткэнме ул талаш, монда да кереп талашып утырасыз.
P.S. Че-то миротвторчествога тарта башлады эле мине.
Эйдик алайса. Лондонда яшэп ижат итуче Муса Жэлил исемендэге премия иясе (1986 ел) Равиль Бохараевнын «Модель Татарстана» дигэн китабы татар доньясында ин яхшы китап. Без барыбызда аны яратабыз, хормэт иткэн кебек яратабыз.

№40 (10397) / 15.12.2008 21:55:51

ну вот...
как всегда.
тема интересная, важная.

а начали письками меряться.
бырыбер ахыр чиктә "кемнең авылы яхшырак икән"гә кайтып кала.

колхоз дигәч үпкәли торган гадәтләре бар тагын кардәшләребезнең.

№39 (10386) / 15.12.2008 16:53:41

Буаны онытмагыз инде, жегетлэр)))

№38 (10370) / 15.12.2008 14:32:23

Мескен: Арча, районнар арасында беренче урында дип ейтуен кирек иде, ялгыш язгансын.

№37 (10367) / 15.12.2008 14:18:51

Арча Арча районнары арасында беренче урында. кимсетмэгез Тукай тобэген. Кыстати, нэсрэ буенча ярыгтырасыз эле сез районнарны?

№36 (10365) / 15.12.2008 14:00:48

Тотыш, 3нче урын бируенне бер де килештере алмадым, Арча Арча булганнан бирле беренче бугай ялгышмасам;)

№35 (10361) / 15.12.2008 13:38:37

Арча - оченче урында.

№34 (10360) / 15.12.2008 13:36:32

Фирдус, бик дорес фикер! Бер-беребезне ярату атнасы башланырга 1 атна бар эле, алайса. Кадыйров ничек котеп алыр инде ул атнаны..))
Чынлап та, мин дэ шундый терпимостька чакырам. Курше бабайнын пленда кургэннэрен сойлэгэне дэ искэ тоште. Сугыштан сон озак еллар буе "сатлык", "нимес", "Фашист" дип йорткэннэр аны. Тормэгэ ук утыртмаганнар. Анын топ гаебе исэн кайту булгандыр инде.
Совет халкына бик авыр булган ул вакытта. Гади халыкнын купчелегенэ фашист режимы яхшыракмы, коммунистлар режимы яхшыракмы булып тоелганын без хэзер эйтэ алмыйбыз. Бер яктан немец концлагере, икенче яктан - сталин ГУЛАГы.
Тарихнын кабатлануыннан куркырга кирэк. Хэзер без XXI гасырда яшибез бит дип тэ кукрэк сугып кычкырырга ярамый. Энэ, 16,17 нче гасырларда ук, "Нинди кыргыйлык! Без бит 17нче гасырда яшибез!" дип кычкырганнар. Вакыт утэ, начар гадэт кала. Яман кешелэр саны да кимеми.
Шуна курэ - терпимость кирэк. (Яна ел алдыннан гына булса да)))
Бэйрэмованын да уз фикерен эйтергэ хакы бар. Без анын белэн килешэбезме, юкмы - анысы безнен уз эшебез. Остэп, ул, кстати, татарнын Актаныштан кала икенче элитный районы - Сабада туып-ускэн.

№33 (10359) / 15.12.2008 13:01:03

да... мондагы бэхэслэрдэн стенага каннар чэчри бит, жегетлэр! Куптэн кергэн юк иде, кердем шаккатып утырам.
Эйдэгез Яна ел алдыннан бер-беребезне ярату атнасын игълан итэбез? Бер атна буе Матбугат руда бер-беребезгэ пычрак ташламыйча, шэхеслэргэ кагылмыйча гына сойлэшеп карыйбыз? Тормышта беткэнме ул талаш, монда да кереп талашып утырасыз.
P.S. Че-то миротвторчествога тарта башлады эле мине.

№32 (10355) / 15.12.2008 11:23:50

Ачулы, э син нинди сенсация эшлэп йорисен?
Фэузиянен бахырлыкка калырга мескен кеше тугел ул!

№31 (10352) / 15.12.2008 11:16:09

Илфат бабай, ойрэт эле мине ничек язарга. Бэлки аннары узенэ эшкэ дэ алып куярсын. синдэ башка берэр псевдоним белэн чыгармын.

№30 (10349) / 15.12.2008 10:13:16


1. гариф абыйны күреп сөйләшкнем бар. ул миңа ошады. минем фикеремчә, нацистлар белән хезмәттәшлек - дөрес эш түгел.
2. рафаэль мостафин - чо-то 10-15 ел совет пропагандасын туктатып торган иде. менә, "яңа" иске заман җилләре исә башлагач, тагын башлады. карт җүләр.
3. әсирлеккә төшкән кешеләрне гаепләп утыру - җиңел эш. җылы кабинетта утырганнарга. ә менә анда ничек, нәрсә булган; ни күргәннәр-кичергәннәр - монысы акылга сыймаслык әйберләр бит. мин моны ишетеп беләм. берничә әсир белән сөйләшкәнем бар. беркемгә дә язмасын мондый язмышны.
4. вообще лучше мондый темаларны күтәрмәскә. а то башка төрле документ һәм фотоларны да киң җәмәгатьчелеккә күрсәтәсе булыр бит. әйтик, җәлилнең анда курортларда ял итеп йөрүен.
5. гомумән, җәлил темасы ГАЯТЬ НЕОДНОЗНАЧНЫЙ бер нәрсә. һәм моны күтәрмәскә!
не ворошить!

№29 (10342) / 14.12.2008 23:34:33

Бу Фэузия Бэйрэмова тынар микэн берэр вакыт?!! Чынлап та, тырышып-тырышып сенцация ясап азаплана бугай шул... Узен онытмасыннар ди торгандыр инде, бахыр..::

№28 (10328) / 14.12.2008 14:43:34

“Азатлык” радиосында татар-башкорт бүлеге ачарга уйлагач, башкорт таба алмыйлар һәм Гариф Солтан үзен башкорт дип яздыра (Аның псевдонимнары да “Юлай”, “Фәнис Ишимбай ”, “Азат Колай”, “С.Уфалы” була.). Бу татар-башкорт радиосын ачар өчен бер алым гына була, әмма шуңа карап, бүген дә Уфадан башкорт галимнәре килеп, аның архивын сорап йөриләр икән."

-Эйдэгез, бу Солтанны да бирэбез башкортларга...Татар булмаган икэн ул...

№27 (10326) / 14.12.2008 12:36:00

браво гариф солтан! татарны әле дә изгән ил өчен гомерен бирмәгән ул!
урыс иле өчен гомер кадәр гомер җәл икәнен уk инде фәлән ел элек аңлаган! шуңа да бүген исән-сау гомер итеп ята. браво!

№26 (10322) / 14.12.2008 01:53:40

мескен, язган ђйберен булса, аны чыгармасалар, алып кил. Андый материаллар урнаша торган махсус сђхифђ бар "БГ"да. Тыелган тема дип атала. Бастырырбыз, ђле гонорарын да алырсын, тик син андый кыю язмалар яза торган кешегђ ошамаган. Андыйлар мескен исемен алмый. аннан грамотан да чамалы књренђ. Нинди хаталарын бар, анлатырмын кызык булса.
Ђле уйлап утырам, син горуланасындыр инде, кара ђле Илфат абыен синен белђн сойлђшеп утыра, дип. Гоуррланма, синен кебеклђрне књћелем кабул итђ алмый. Хич югы исемен Мескен булмаса икђн.

№25 (10320) / 14.12.2008 01:08:06

мескен,. 
Мин мактанмыйм, син мактыйсын ич!!! Тик мескенньр мактаганын яратмыйм мин. Кушаматынны алыштыр, хич югы кушаматын гына булса да кыю булсын. Яратмыйм мескен мэхлуклэрне

№24 (10311) / 13.12.2008 17:31:00

Айзатҗан белән тулысынча килешәм. Без әле дә шул беркатлы совет кешеләре булып калабыз. Рафаел Мостафин Гариф Солтанның немецларга “верой-правдой” хезмәт иткәнне Бөек Ватаныбызга (хәзергечә әйтсәк “Святой Русь”ка) хыянәтькә тиңли. Алайса мңнәрчә татарны, барлык зыялыларны, муллаларны кырып салган НКВД, ЧКга хезмәт итүче татарларны да без хыянәтьчегә чыгарырга тиеш булабыз түгелме? Ләкин Мостафин ВЧК, НКВДлар барлыгын искә төшерми. Ахмак юлбашчылар сәясәтенә, командирларның аңгыралыгына күрә әсир төшкән татар ике яман арасында сайланырга калган. Тегеләргә хезмәт итсә – гаиләсен коммунистлар ачка үтерә, итмәсә – үзе ачка үлә. Гариф Солтан икенчесен сайлый, бәлки гаиләсе булмаганга ә бәлки “якты совет чынбарлыгына” ышанычы булмаганга. Аны шуның өчен гаепләп буламы? Кызык, Мостафин аны, совет иленә каршы көрәшкән эмигрант буларак гафу итәргә әзер, ләкин “атаклы милләттәшләр” рәтенә кертергә әзер түгел икән. Бик кирәк иде, ди! Без генә ул ялтыравык исем, значок, “мидал”, “пачут грамота”ларына карап ятабыз. Укып карагач, булачак Азатлык радиосының җитәкчесе Гариф Солтан фашисларга корткычлык ясарга тиеш булган икән дигән фикергә киләсең (безнекеләр аны булдыралар, шикләнәсе юк). Немецларда да ышаныч уят, урысларга да партизанлык ит, американнарга да яра. Болай булмый шул.

№23 (10308) / 13.12.2008 16:38:05

Эле ярый БГ бар эйеме Илфат бабай. Алайса куптэн беткэн идек, шулай бит
Кабат, "безнен газетада барлык фикерлэргэ дэ урын бирелэ" дип мактана курмэ инде яме, бабай.

№22 (10307) / 13.12.2008 15:17:49

журналист буларак үзе тапкан материалын укучыга гына җиткергән.Илфат Фәйзрахманов әйткәнчә, азаплана-азаплана сенспөия эзләү юк бит монда.

№21 (10306) / 13.12.2008 15:03:51

Долгов Җәлилгә каршы чыкмаган бит.Аның турында анда гомумән начар сүз юк бит. Аңалагыз инде, әңгәмә Гариф Солтан турында!

№20 (10305) / 13.12.2008 11:35:45

Әйткән идем мин сезгә, Фәүзия апа сугышып туймаган дип... Тагын тарихны переписывать итәргә тотынырлар инде, ходаем.

При чем монда бу кешенең "советлар иленә каршы" көрәшүе????? Белүемчә, Бөек Ватан сугышында ХАЛЫК ТУГАН ИЛЕ,ҖИРЕ ӨЧЕН дип көрәшкән, ә советлар властен яклап түгел.

Милли геройга әверелгән Җәлилне "...башсызлыгы аркасында эләкте..." дип сөйләгән кешене кем дип танырга тиеш без хәзер????

Беләсезме, урысча КОЩУНСТВО дип атала торган сүз бар. Шуңарак охшап тора бу хәлләр.

"...– Солженицынны урыс интеллигенциясе һәм дәүләт күтәрде..." Әйдәгез, алайса, модага иярик тә, урыслардан калмыйк - тагын кем бар анда гомерләрен туган илен (гаиләсен, туганнарын, балачагы үткән туган җирен...) сату барәбәренә саклап калган геройлар - аерым бер энциклопедия чыгарыйк.

Түз, җаный, түз...

№19 (10304) / 13.12.2008 11:31:56

Бер ђйтем бар бит: сугыш беткђч, батырлар књбђя ул! безгђ, фашистларга ќићелергђ кирђк булган, хђзер БАВАРИЯ пивосы чомереп ятар идек, Муса Ќђлил сатлыкќан булган, фђлђн-фђлђн.... диючелђргђ ачуым кабара. узегезне шул вакытка, шул хђлгђ куеп карагыз. Ђгђр Гитлер бњген чыккан булса, без инде књптђн анын итеге астында булыр идек. Бљтен ил сатылып бетђр иде. Чљнки хђзер бернинди изге тљшенчђлђр, патриотлык чаткылары калмады... Гитлер безгђ ирек биргђн булыр иде, ул урысны гына яратмаган, дию ахмаклык. Сектант Гитлер православиене дђ юкка чыгармакчы булган. Исламны тем боле калдырмаган булыр иде. без инде барыбыз да немец булыр идек, анда да кол булыр идек, исђн калганнарыбыз... Гомумђн, тарихтан пычрак эзлђњ, сенсация ясарга маташу ул ахмаклык.
"БГ"да чыкмый калган бер язма бар, профессиональ эшлђнсђ дђ, ул М.Ќђлилнећ сатлыкќан булуы турында. Ул сенсация булыр иде безнећ љчен. газета популярлашыр иде тагын да, лђкин арзанлы популизм белђн шљгыльлђнмик инде. Рафаэль абый дорес сљйли, Мусалар фашистлар тарафыннан ќђзаланган бит. Кайдадыр качып ятсалар, уйлар идек. Ђ менђ Солтаннар исђн.... аларны ќђзаламаганнар...
Айзат хак ђйтђ. Урыс ђнђ шовинист Солженицынны ничек књтђрђ, Алексей атакайны Аллахы белђн алыштыралар, дип торам. Чонки ул хормђткђ лаек, урыслар љчен књп эшлђде, бар мђктђптђ дђ православие динен укытуга иреште, мофтилђрне, анын кулын њбђргђ мђќбњр итте. Безнећ лидерларыбыз да юк бит, шундый хљрмђткђ лаек. Инде милђребезгђ сенгђн кахарманнарны да кахарман булмаганнар, сволочь икђн алар, дип татарлыгыбыздан булмаган горурлыкны кысрыклап чыгарабыз. башыбыз эшлђмђгђч.

№18 (10301) / 13.12.2008 11:00:39

Менэ бу темага А.Долговнын Фэузия Бэйрэмовадан алган интервьюсы:

http://www.vatantat.ru/page8889.htm

каршы якнын фикерен дэ белегез

№17 (10297) / 13.12.2008 09:27:52

Аптыраш монда, җәмәгать, ни әйтергә дә белгән юк


"Хәзер урыслар алар турында берәр сүз сөйләшкәнен ишеткәнегез бармы?.. Солженицын милли геройларына әверелде, һәр сүзен алтын бөртегенә күрәләр. Чөнки урыслар Совет чорыннан чыктылар күптәннән!"
Дигән фикер белән дә килешмичә булмый...

"Г.Солтан турында аның белән бергә булган кешеләр, ул үзе теләп дошман кулына бирелгән, хәтта, атмасыннар дип, безнекеләр окобына граната ыргытып киткән"
Дигән сүз дә күңелне тырный

№16 (10293) / 13.12.2008 00:57:19

Инеттан эз-мэз: Пленда

Старик-татарин, которого назвали Шафи Алмаз, сообщил, что нас собрали для борьбы с большевизмом, чтобы образовать с помощью фашистов самостоятельные национальные государства. А мы, "цвет нации", должны были возглавить это дело. Будет издаваться газета на татарском языке "Идель-Урал".

Прошли комиссию по определению расовой принадлежности (обмеряли голову, разрез глаз и еще бог знает что). И что вы думаете? Я, чуваш, и еще 15 татар получили оценку, сходную с арийской расой. Все сошлось по размерам.
http://tatar-history.narod.ru/tatar-chuvash.htm

№15 (10289) / 12.12.2008 23:25:39

Ике ќљмлђ исбатламый анысы, суз дђ юк.Менђ болардан кубарып торып чыгарган суз

"Минем ђћгђмђне элмђдегез, ђ бу бњген њк "асып" куелган. Аларныћ нинди аермалары бар иде? Ђгђр дђ бђхђс куптарасыгыз килсђ, минекен дђ куегыз! Беренче язма белђн таныш булмаганнар бђхђсне аћлый алмый..." Шућа књрђ син журналист мыни дим.


Тарихны белђм.
Сугышныћ башыннан ук диярлек пленга алынган генерал Власов хакында сњлисећ инде. Ну сњлђ, сњлђ...
Теге ќљмлђ барыбер дљрес тугел. Немецча белђн алманча - икесе ике ђйбер тњгел

№14 (10288) / 12.12.2008 23:20:40

Саша туган! Сина да бераз тарихны ойрэну комачау итмэс иде. Совет чорында язылган дэреслеклэр турында эйтуем тугел. Власовнын кем булуын эйтуен буенча, совет чорында язылган тарихтан ерак китмэгэнсен ахры.

№13 (10286) / 12.12.2008 22:57:06

Урыслар арасында да "сатлыкҗан" дип саналучылар булган. Хәзер урыслар алар турында берәр сүз сөйләшкәнен ишеткәнегез бармы?.. Солженицын милли геройларына әверелде, һәр сүзен алтын бөртегенә күрәләр. Чөнки урыслар Совет чорыннан чыктылар күптәннән! Ә без - татарлар һаман кызыл әтәч булып ятабыз... Иманга килегез!

№12 (10284) / 12.12.2008 22:46:50

һәрбер язган кеше журналистмыни ул? Монда бит мин үземне журналист димәдем. Син дә ике җөмлә язгансың. Ну бит бу синең каләм иясе икәнеңне исбатламый. Хотя син ниндидер газетчиктыр, бәлки. Может хөкүмәтнекедер үк. Ә Гариф Солтанга килгәндә, сина азрак тарихны өйрәнергә киңәш итәм. Бер дә булмаса, сугышта катнашкан бабайлардан сораштыр, панимаешь... Сугыш вакытында армиясе-армиясе белән пленга эләккәннәр. Урыс генералы Власов турында ишеткәнең юктыр инде.

№11 (10283) / 12.12.2008 22:42:47

Moustafin

№10 (10281) / 12.12.2008 22:38:27

АДМИН! Минем Сашаныћ ђћгђмђсен дђ књрђсем килђ! Ниндидер аћлашылмаучанлык, ышанмаучанлык, шиклђнњчђнлек, гаеплђњчђнлек џ.б. ....чђнлеклђр калмасын. Монда асып куегыз аныкын да. Ну менђ болай итеп сорыйм

№9 (10280) / 12.12.2008 22:29:20

Долгов та журналистмы? Журналист булсаћ, менђ бу ќљмлђ дљресме юкмы икђнен ђйтеп бир ђле мин авыл малаена?

"Монда ул бик тырышып немец телен љйрђнђ, аз-маз алманча "сукалый" да башлый."

№8 (10278) / 12.12.2008 22:04:22

Долгов мин булам инде, Мескен абый! Тынычлана күрегез, берәү дә түшәмгә сикерми әле. Фикерләремне генә шәрехләдем. Шул гына. Мин әлеге ике шәхесне дә пычратырга җыенмыйм.

№7 (10277) / 12.12.2008 21:47:06

cаша энем. Бик тирэнгэ керэсен тугелме? син мин белгэн Долгов булсан элбэттэ. Бераз тынычрак тот узенне.

№6 (10276) / 12.12.2008 20:59:13

Моңарчы әлеге рухтагы язмалар Матбугатта күренми иде. Кем куярга кушты икән соң? Махсус эшләткәннәр ахры. Минем әңгәмәне элмәдегез, ә бу бүген үк "асып" куелган. Аларның нинди аермалары бар иде? Әгәр дә бәхәс куптарасыгыз килсә, минекен дә куегыз! Беренче язма белән таныш булмаганнар бәхәсне аңлый алмый... ВТгы әңгәмәдә Җәлилне эттән алып беткә салу күренеше юк бит.Сүз уңаеннан, Гариф Солтан нигез салган радиога 55 яшь!Афәрин, Азатлык!

№5 (10269) / 12.12.2008 19:51:06

Бэйрэмовага урнэклэр куп бу доньяда: фашистларны мактаучы Эстония, Литва, Латвия, Украина. Узенен туганнары сугышта кем ягында сугыштылар икэн?

№4 (10268) / 12.12.2008 19:47:09

Бэйрэмова картасы янадан уенга керергэ маташа, берэрсенэ кирэк була башлагандыр.

№3 (10267) / 12.12.2008 19:44:12

Сатлыкжан Гариф Солтан "Азатлык" татар-башкорт радиосының җитәкче редакторы булган.

№2 (10258) / 12.12.2008 17:46:39

Мняяя....кайберэулэр шулай уйлыйлар бит - Гитлер тугел, хет иблис ягында сугышсыннар, урыска каршы гына булсын....ага, эйдэгез алайса, чынлап та, Гитлер hэм Наполеонны татар халкы очен корэшкэн дип мактыйбыз! Аларнын, татарын, урысын аермыйча тураганы ерунда бит!


килеп ж,иткэнбез икэн...

№1 (10255) / 12.12.2008 17:33:54

▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Интертат.ру
Бердәмлек
Сәхнә
Рәшит Ваһапов фестивале
Туган як
Камал театры
Чын мирас
Гаилә һәм мәктәп
Яңарыш
Әлмәт театры
Барс-Медиа
Ирек мәйданы
Мин татарча сөйләшәм
Азатлык
Татар-информ
Татарстан яшьләре
Акчарлак
Базар көн
Соңгы фикерләр