• 21.04-22.04 Уфа гастрольләре. Кариев театры (Мостай Кәрим исемендәге яшьләр театры.
  • 25.04 "Казан" бию ансамбле концерты. Филармония. 18:30
  • 26.04 "Зур концерт" тамашасы. УНИКС. 18:30
  • 26.04 МакSим. Траттория на Минской. 20:00
  • 26.04 Зур концерт. УНИКС. 18:30
  • 04.05 Габделфәт Сафин, «Һаман яратам». Тинчурин театры. 17:00
  • 20.05-23.05 Элвин Грей. Пирамида. 19:00
Туган көннәр
  • 22 Апрель Илсур Сафиуллин
  • 22 Апрель Марат Әмирханов
  • 22 Апрель Гөлназ Гыйниятова
  • 22 Апрель Гөлнара Сабирова
  • 22 Апрель Илнар Сәйфиев
  • 22 Апрель Руслан Айсин
  • 22 Апрель Әлфис Кыямов (1960-2004)
  • 23 Апрель Гадел Галләмов (1919-1978)
  • 23 Апрель Руслан Сафин
  • 23 Апрель Шәфәгать Тәхәветдинов
  • Казанда, Азинода 1 бүлмәле фатир арендага бирелә. Барлык уңайлыклар бар. Бәясе 15мең сум(коммуналь хезмәтләр кергән). Т.89196307461
  • Казаннын Салмачы бистэсе янэшэсендэ дача сатыла. 2 этажлы йорты. яна мунчасы.сарае. беседкасы. 6 сот бакчасы. Сатучысы собственник. докум эзер. Алырга телэучелэр шушы номерга шалтыратыгыз 89625521877
  • РКБ тирэсеннэн(портка якын) торырга булмэ яисэ гостинка эзлим.Риэлторлар борчымасын иде.89196978895
  • Кран-манипулятор установкасы сатыла, грузоподъемность-2тонна, бэясе 200000сум,тел.89172851990
  • Балык Бистэсе районы Яна Арыш авылында барлык унайлыклары да булган ой сатыла.Казаннан 80 км,капка тобенэ кадэр асфальт.Эйбэт куршелэр,урман,мэктэп,мэчет,мэктэп,h.б.Документлар эзер .Тел.89178990181
  • Казанда Московской, Кировской, Ново-совин районнарында 1 булмэле квартира сатып алам. Торле вариантлар карыйм! Риэлторлар борчымагыз! тел 89274544590
  • РКБдан ерак түгел, Раус Гареева урамында озак вакытка фатирга кертәм. 15000+квартплата(якынча 2500-3000 чыга)кечкенә балалы, этле-мәчелеләр борчымасалар иде.Тел:89047645487
  • Пучы авылы узэгендэ жир участогы сатыла,документлаштырылган.89172518230
  • Казанның Г.Кайбицкая урамында 1бүлмәле фатир арендага бирелә. Уңайлыклар бар. 13мең+КУ. Т.89674643949
  • РКБ янында ике бүлмәле фатир озак вакытка арендага бирелә. 89520310910

 

 

 
Архив
 

 

02.10.2012 Мәдәният

Артур Поляков: «Без керәшеннәрне танытыр өчен кирәк»

Керәшеннәрнең «Бәрмәнчек» дәүләт фольклор ансамбле директоры Артур Поляков белән Земфира Гыйльметдинова әңгәмәсе

– «Бәрмәнчек»кә Татарстан Республикасы дәүләт фольклор ансамбле статусы Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының 2008 елның 11 февралендә кабул иткән карары нигезендә бирелә. Ә карар кабул ителгәнче бу эш өчен янып йөрүче, керәшен ансамблен булдыру хакында беренче сүзне әйтүче энтузиастлар булган. Керәшен карендәшләрнең беренче рәхмәте алар адресына булырга тиештер.

– «Бәрмәнчек» ансамблен ачу Керәшеннәр оешмасы һәм аның рәисе, «Ак Барс Холдинг» компаниясенең генераль директоры Иван Михайлович Егоровның инициативасы. Гомумән алганда, ул сүз туксанынчы елларда ук барган инде. Керәшен оешмасы төзелгәннән соң фольклорчы-этнограф Геннадий Макаров тарафыннан студия оештырылган. Студиянең эшләре бик үк уңышлы бармаган, ул берара таркалган да. Бәхеткә каршы, заманалар һәм мөмкинлекләр үзгәргәч, студия кабат оешкан һәм күргәнебезчә, бүгенге көндә керәшеннәрнең инде профессиональ фольклор ансамбльләре бар.

– Керәшеннәрнең йолалары аерым, җырлары, биюләре үзгә икәнлеген белсәк тә, моңарчы без аларны татарлардан аерып карамадык. Керәшеннәр, мишәрләр, типтәрләр – барыбыз бер татар идек кебек.

– Керәшеннәр алар бик күптәннән булганнар. Иске керәшеннәр турында тарихи китапларда да мәгълүмат күп. Иван Грозный тарафыннан көчләп чукындырылган керәшен татарлары бар. Минем авылымда яшәүче керәшеннәр дә шул икенче төркемгә керә. Телебез татар теле булса да, йолаларыбыз, җыруларыбыз аерыла. Һәр халык үзенең тарихын белергә, телен, диалектын, йолаларын сакларга, үзенә генә хас төсмерен югалтмаска тиеш. Без бит аерылу хакында сөйләмибез. Бары үзебезнең гореф-гадәтләребезне саклыйсыбыз килә.

– «Бәрмәнчек»тә ничә кеше эшли?

– Әлегә без утыз биш кеше, шуларның егерме бише артистлар. Оркестр, биючеләр, вокалистлар, сәнгать җитәкчесе, хормейстер, хореограф, фольклорчы-этнограф – иҗат төркеме тупланган дисәң дә була. Шулай да без һәрчак яңа кадрлар әзерлибез, ансамбльне талантлы егетләр һәм кызлар белән тулыландырып торабыз. Репертуар өчен материалларны фольклорчы-этнограф Геннадий Макаров әзерли. Соңгы программабыз «Тройсын күренеше» дә аның материаллары буенча эшләнгән. Гомумән ул үз эшенең остасы, фанат. Экспедицияләргә йөреп гаҗәеп бай мәгълүмат туплаган. Ансамбльне ким дигәндә 50 ел яшәтергә җитәр әле ул багаж.

– Керәшеннәр төрле төбәкләрдә чәчелеп яши. Аларның гадәт, йолалары, бию, җырлау алымнары аерыладыр. «Бәрмәнчек» концертларын карагач, «бу җыруны дөрес җырламыйсыз», дип килүчеләр юкмы?

– Төрле төбәктә төрле җырлау ысулы бар, сәхнәдә гел халыкчан гына итеп җырлап та булмый. Әйе, кайбер төбәкләрдә үз якларының берәр җырын ишетәләр, биюен күрәләр дә, дөрес түгел, болай җырланмый, биелми ул дип әйткәлиләр. Без инде башка төбәкләргә дә яраклы итеп сәхнәләштерәбез. Сүлпән башкарыла торган кайбер җырлар кызулана, биюләр дә үзгәрми калмый. Сәхнәнең үзенең дә законнары бар бит.

– Керәшеннәрдә борынгы киемнәр, тәңкәләр сакланган. Мамадышта эшләгән елларымда күп кенә керәшенннәр белән аралашып, аларның кайбер җырларын да җырлап йөрдем. Керәшен апаларының тәңкәләрен күреп шакката идек. Ул күкрәкчәләр, ул бала итәге киң итеп тагылган, сандык исе килеп торган күлмәкләр, баш киемнәре. Без татарлардан кадерләбрәк саклыйсыз сез аларны. Чыгыш ясаганда шундый борынгы киемнәрдән булсагыз, чыгышларыгызның кадере бермә бер артыр иде.

– Кая гына барсак та, керәшен киемнәренең оригиналларын табарга, аларның күчермәсен булса да алып кайтырга тырышабыз. Киемнәрне безгә беркем дә биреп җибәрми, әлбәттә, тәңкәләрне дә бирмиләр. Сандыктан алып күрсәтәләр дә, кире салып куялар. Безнең керәшен халкының киемнәрен, кулланышта йөргән әйберләрен, кул эшләрен туплап музей ачу хыялыбыз да бар. Кечкенә авыл ларда музейлар бар, андый музейны Казанда да булдырасы иде.

– Ансамбль өчен костюмнарның эскизларын кем ясый?

– Чаллы шәһәрендә яшәүче Валентина Максимова. Ул керәшен халкының киемнәрен тирәнтен өйрәнүче бердәнбер белгеч. Курчаклар да ясый. Безгә бик ярдәм итә ул. Калфаклар ясап, альяпкычлар тегеп һәм чигеп бирде.

– Гастрольләр күбрәк керәшеннәр күпләп яшәгән якларда оештырыладыр?

– Мамадыш районында бик еш булабыз. Питрау бәйрәмендә чыгыш ясамый калмыйбыз, аерым концертлар белән барганда да бу төбәк безне бик матур каршылый. Татарстанда керәшен авыллары аз түгел. Чакыручылар, ансамбль белән кызыксынучылар күп. Әле менә яңа гына Башкортстанның Бакалы районына чакырдылар, анда да керәшеннәр күп яши. Чиләбедән, нагайбәк керәшеннәреннән яңадан чакыру алдык. Без анда бер булган идек инде. Карендәшләребез концертны ул чакта елый-елый караганнар иде.

– Татар сәхнәсендә керәшен җырчылары да аз түгел. Алар белән уртак концертлар оештыру да кызык булыр иде.

– Безнең андый уйларыбыз бар. Шулай да фольклор юнәлешеннән китмәскә иде. Җырчылар бит алар күбрәк эстрада юнәлешендә эшлиләр.

– «Бәрмәнчек» – дәүләт статусы алып эшләүче бердәнбер профессиональ керәшен ансамблеме?

– Әйе, башка андый ансамбль юк. Безнең йолаларыбызга, тарихын белеп яшәргә теләгән карендәшләребезгә мондый зур игътибарлары өчен җитәкчеләргә зур рәхмәттән башка сүз юк. Дәүләт статусы алып эшләү бик зур нәрсә ул, бүген үзешчән дәрәҗәдә, дәүләт ярдәменнән башка яшәү, эшләү җиңел түгел.

– Сез фестивальләргә дә бик актив йөрисез. Узган ел Босния һәм Герцеговинага «Дукат Фест» фестиваленә барган идегез. Быел җәй уртасында гына Төркиядә, Истанбулда фестивальдә булып кайттыгыз. Илдән чыккач кына түгел, Россиядә дә «Кемнәр соң алар керәшеннәр?» диючеләр бардыр. Фестивальләрдә керәшен фольклорын гына күрсәтәсезме, әллә фестивальләр өчен аерым программа әзерлисезме?

– Үз программабызны күрсәтәбез. Россиядә күп төрле милләт вәкилләре яши, алар барысы да үзенчәлекле һәм игътибарга лаек. Без бит керәшеннәрнең барлыгын белгертер, аларның матур йолаларын оныттырмас һәм дөньяга күрсәтер өчен кирәк. Төркиядә узган фестивальгә килгәндә, анда без Россиядән бердәнбер коллектив идек. Россия дигән сүз чыккач, әлбәттә, русларның «Калинка-малинка»сын көткәннәрдер. Төрекләрдәге фестиваль фольклор форматта түгел, заманча шоу итеп оештырылган иде. Анда без бердәнбер фольклор коллективы идек дисәң дә була. Киемнәребез белән бик кызыксындылар, тәңкәләребезне тотып-тотып карадылар. Анда милли костюмнар күргәзмәсе дә оештырылган иде. Без керәшен милли киемнәре дә, татар киемнәре дә алып бардык. Алар фестиваль музеенда истәлек булып калдылар.

– Сез бер концерт оешмасына да беркетелмәгән, бинасы, залы булмаган ансамбль. Дөрес, җыр һәм бию ансамбле дә залы белән мактана алмый, ләкин аларның кечкенә булса да репетиция заллары бар. Сезнең репетицияләр кайда уза?

– Безнең Иван Михайлович Егоров ярдәме белән табылган бинабыз бар. Репетиция залы бар, ләкин егерме биш артист өчен кечкенә ул. Ансамбльнең материаль базасы да әлегә бик мактанырлык түгел. Унсигез урынлы бер автобусыбыз бар. Аңа егерме биш артистны, костюмнарны ничек сыйдырырга белмибез. Авырлыклар бар, әлбәттә. Аерым бинабыз булса, керәшеннәрнең бөтен тарихын туплап булыр иде анда. Без шул хакта хыялланабыз. Ә «Бәрмәнчек»нең гомере озын булыр дим мин. Җыру әйтүче, идән тактасын сындырырлык итеп тыпырдап биюче керәшеннәр яшәгәндә – яшәр ул.

* * *

2003 елның 11 апреле – Татарстанның беренче президенты Минтимер Шәймиев һәм керәшеннәрнең иҗтимагый оешма вәкилләре очрашуы нәтиҗәсен­дә төзелгән протокол карары нигезендә «Бәрмәнчек» ансамбле оешкан көн. Шул ук елның көзендә Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетының Милли сәнгать институтына ансамбльгә иҗади кадрлар әзерләү өчен укырга керәшен студентлары кабул ителә һәм иҗади төркем туплана. Ансамбльнең җитәкчесе итеп музыка белгече Геннадий Макаров билгеләнә.

* * *

Бәрмәнчек – яз көне иң беренче булып бөреләрен чыгарган тал һәм язгы яңарыш символы 

 

Земфира ГЫЙЛЬМЕТДИНОВА
Сәхнә
№ 9 |
Сәхнә печать

comments powered by HyperComments

Фикерләр

№17 (816814) / 08.10.2012 09:47:52

Алла бирсэ,ходай кушса 14 октябрьдэ - Изге Пыкрау бэйрэмен билгелэп утэбез!!! Суз унаеннан эйтэсе килэ: былтыр "Бэрмэнчек"ансамбленен "Пыкрау" программасын Г.Камал теарына карарга барган идек. Бик ошады!!! Молодцы!!! Уен куренешлэре бала чагымдагы онытылмаган хислэремне янартты !!! Рэхмэт аларга!!!

№16 (816510) / 05.10.2012 13:17:50

Керәшеннәр покрауны кайчан бәйрәм итә ?
Тәрәзәләр куясы бар иде.
Бер шаярусыз.

№15 (816506) / 05.10.2012 12:45:18

Эх элбэттэ Диана Мишкина житми буген ул ансамбльдэ!!! Анын монлы чиста хэм узенчэлекле тавышы бетен кешенен кунеленэ кереп калырлык иде...... Сагынабыз....юксынабыз..... Урыны ожмахта булсын!!!

№14 (816505) / 05.10.2012 12:20:36

безнен Мамадыш кызы Диана Мишкина да Бэрмэнчектэ жырлый иде...яшьли эрэм булды шул*(кызганыч....

№13 (816397) / 03.10.2012 21:52:02

№10, татарларнын моселманлыкка ничек кергэннэрен белэсенме? Хотя каян белэсен инде, ул турда Г.Камал театрынын спектакеле булмады бугай...

№12 (816391) / 03.10.2012 19:11:27

Дингә килгәндә, бердә динсез тора алмыйсың икән, "Тәңгрече №9 (816386) / 03.10.2012 / 18:11" язгеага колак салыргадыр бәлки?))) Ни дисәң дә, ТАТАР халкында бүгенге көнгә кадәр сакланып калган инануларда (Кояшка, айга карап печ итмә, кояш баткач чишмәдән су алганда су иясеннән рөхсәт сора, йө иясе, урман иясе һ.т.ш.) ТӘБИГАТЬ белән гармониядә яшәүне алга сөрүче гадәтләр калган бит.)))

№11 (816389) / 03.10.2012 19:04:44

Ононми №10
"Мөселман татар туганнарына каршы сүз әйтуләрен ничек бәяләргә?"
Сайтта керәшенгә каршы "мөселманнар" язмасы бер кочак, ә менә ялгышып булса дңа бер керәшен язмасын, проваслав булмаганнарның кимчелекле икәнен ("мөселманнар" мөселман булмаганнар КЕШЕ түгел диюгә кадәр барып җитте бит) табып күрсәт әле.
Аннан, сезнең праваславтан исламга күчкән булуыгыз да шик тудыра, җиңел акыллы халыклар бер диннән икенчесенә күчсәләр дә, ТАТАР арасында андый аумакайлар юк дәрәҗәсендә бит...
)))Камал театры спектакле бер диннән икенче дингә күчү өчен нигез булып тора икән, "Зәнгәр шәл"дәге ишаннан соң, Исламда да кеше калмаска тиеш булып чыгамы? )))

№10 (816388) / 03.10.2012 18:45:44

Мин язганнарны ADMIN сөртеп бара.Тарихи дөреслектән артыгын язмаган булсам да,ни гаҗәп?!

// Керәшеннәргә карата шулай мөнәсәбәттә булсак,- алар да,шиксез, татарга да уңай мөнәсәбәттә булмас.//

Мин аңлап ук бетермәдем,керәшеннәр татар түгелмени? Милләтләре нинди соң аларның сезнеңчә,Кайчан? Нигә татар ансамбеле булып йөриләр,сезнеңчә?

Татарларның ничә % керәшен?

Г.Камал театры күрсәткән спектакельдә аермачык күрсәтелә бит,ничек чукындырганнарын татарны.
Нидән ояласың АДМИН? Или син чын тарихны белмисеңме? Чирен яшергән үлгән,дигән мәкаль бар татарда.
Давайте опредилимся. Керәшеннәр халык саны ала башласалар,без аерым нация дип лаф ора башлыйлар. Ә ансамбельгә акча кирәктә бюджиттан акча таләп итәләр. Бу ничек була инде?

Мөселман татар туганнарына каршы сүз әйтуләрен ничек бәяләргә?
Минем язганнарны межноцианальны розен статиясенә не подвадите. Нация одна - татары!

Ихтирам белән ислам диненә кире кайткан,элекеге - Бачилий.

№9 (816386) / 03.10.2012 18:11:14

Татарның үз дине - тәңгречелек.
Нишләп әле гарәпләр тәңгречелектә түгел, ә без гарәпләр геополитик сәясәте йогынтысында.
Мин үзем тәңгрече, гарәпләр сафсатасына, торгаш Мөхәммәд белән аның яһүди кияве уйлап чыгарган сафсатага табынып йөргән татарларны җенем сөйми.

№8 (816385) / 03.10.2012 18:07:01

Керәшеннәргә карата шулай мөнәсәбәттә булсак, - алар да, шиксез, татарга да уңай мөнәсәбәттә булмас.
Керәшеннәр татар мәдәниятен ныграк саклаган әле, борынгы татар йолаларын, гореф-гадәтләрен, әйтергә кирәк, мәҗүси вакыттан ук калган йолаларны. Бары тик керәшеннәрдә генә татар музыка коралларының күбесе сакланган.
Мишәрләрне татарның каймагы диләр (башкортланы касмагы), ә керәшеннәрне каймак өсте дияргә кирәк, чынын әйткәндә.
Нагайбәкләрне дә бер генә тапкыр да тикшермәделәр, бер генә дә гомумтатар даирәсенә тартырга тырышмадылар, нәтиҗәдә, 10 мең нагайбәк татары, нагайбәк милләте булып язылды.
Татарның да ниндиләре генә әле. Бер нагайбәк, тырышлыгы, булдыклылыгы, дөн-я көтәргә сәләте буенча, - ике Идел-Урал татарына тора.

№7 (816372) / 03.10.2012 14:32:01

Бу ансамбльнен дэулэтнеке булуына кемгэ начар сон??? Курэзэче, сина тиялэрме сон алар!!! Татар башын татар ашар ди. Мина калса андый халыкчан ансамбльнен кирэге бик мохим!!!! Унышлар телим мин аларга!!!

№6 (816364) / 03.10.2012 11:41:10

Күрәзәче, А че вы хотели? Каайсы СМИ ны карама, кайсы сайтны карама, везде татары=мусульмане. Россия рустан башкаларны признавать итмэгэнгэ юкка чыкса, татар Байромова кебеклэрнен динененэ карап, А.Хапим кебеклэрнен диалектына карап разделит итунеенн бетэчэк. Не надо здесь быть ясновидящим. Татар, Соры кебеклэр по этому об этом везде и всегда пишут. Вот алар есть болеющие за татар, а не кигэвен, чын татар, RIM, Кактус и.т.д.

№5 (816363) / 03.10.2012 10:47:19

Ансамбль сорап алдылар бюджеттан. Без татарлардан ваще аерым милләт дип Бөтенроссия халык санын исәпкә алу исемлегенә яздырдылар үзләрен. Аерым милли мәдәни мөхтәррият теркәячәкләр тиздән, күрерсез. Милли-территориаль автономиягә юл ачыла аннан соң. Аерым Бөек керәшен милли дәүләтен төзүнең этаплары шундый. Бу татарның дәүләтчелеге астына салынып куйган мина һәм аның рубильнигы Мәскәү абзые кулында. Юк, дәрес аңлагыз туганнар-карендәшләр, мин милләтебезнең җирле,дини, мәдәни һәм диалектик үзенчәлекләрен саклаү һәм үстерү дошманы түгел. Шулай да, "непгъавильной догогъой идемте товагъищи"...

№4 (816356) / 03.10.2012 00:14:59

Керәшене дә татар, типтәре дә, мишәре дә, кырым, себер, әстерхан татары да.
Бүлмик татарларны төрләргә.
Ә ансамбл чынлап та бик шәп бии.
Дәүләт бию ансамбле бераз гына шулардан өйрәнә алмый микәнни соң?
Бетерде татар бию сәнгатен дилетант Лима Кустабаева. Гаскәров булса, күккә кадәр күтәрер иде.

№3 (816352) / 02.10.2012 22:04:28

Алабугада Каровоев (фамилиясен дөрес язмасам, ачуланмасын инде) җитәкчелегендәге "Ак каз" керәшен ансамбеле дә бик матур чыгышлар ясый. мөселман татарлардан аерымлыклары бар икән, бу бит ТАТАР халкы өчен өстәмэ бизәк кенә.

№2 (816351) / 02.10.2012 21:57:56

"Бәгмәнчек"ләг татагча түгел кгәшенчә җыглыйлаг .

№1 (816350) / 02.10.2012 21:47:03

Бие яхшы коллектив, саф татарча, халыкча башкара.
Кайчан татар дәүләт җыр һәм бию ансамбле "Бәрмәнчек" коллективы егет-кызлары биегәннең яртысы кадәр генә булса да итеп, татарча биергә өйрәнә башларлар микән?
Халыкка чыгып татарча бию ничек икәнен булса да карарлар иде.

▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
ТНВ
Addnt.ru
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Urazova.ru
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Барс-Медиа
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан Язучылар берлеге
Түгәрәк уен
Татарстан китап нәшрияты
RAFINA/D
Милли Музей
Шаян