• 16.12-20.12 Данир Сабиров концерты. КСК "Уникс"
  • 24.12-25.12 "Һәлакәткә бер адым" (Премьера!) Тинчурин театры
  • 02.01-03.01 Нәфкать Нигъмәтуллин концерты. Филармония. 19.00.
  • 14.02-23.02 Мунча ташы. Кырыкта да кызыкта. КСК "Уникс"
  • 29.02-09.03 Фирдус Тямаев. Ялгыз торна. КСК "Уникс"
Туган көннәр
  • 16 Декабрь Сәрия Хәбибуллина
  • 16 Декабрь Булат Фәйзуллин
  • 16 Декабрь Хәсби Фазлуллин (1909-1995)
  • 17 Декабрь Зыя Мансур (1916-1965)
  • 17 Декабрь Ләйсән Мәхмүтова
  • 17 Декабрь Николай Колесов
  • 17 Декабрь Илсур Нәфыйков
  • 17 Декабрь Альберт Хәсәнов
  • 19 Декабрь Адель Хәмзин
  • 19 Декабрь Эльмира Закирова
  • Сдается комната в коммуналке на Павлюхина с мебелью.Все удобства,чистая, уютная,хорошие соседи, остановка рядом.т.89276766077 (хозяин)
  • Казаннан совет .р-н Эш эзлим,мина 57 яшь кондитер тел. 89600325048
  • Тотолган холодильник сатам, берарсына бакчага киракмиме ? Баясе 3.950 сум. Полкалы ачык шкаф 3 мен. ,Кучеп киту сабапле хатын кызлар киеме польто,шуба,шапка,сопаги, савыт сабада сатам шалтыратышып тел.89600325048
  • Муж на час.т:8-952-035-11-42 Актаныш
  • Сборка и ремонт мебели!Тел.89196484445 Актаныш
  • Ремонт квартир от косметического до евро.(перегородки из гипсокартона, многоуровневые потолки, штукатурка, шпатлёвка, обои, кафельная и декоративный плитка, ламинат, плинтус, ковровые покрытия и др) Установка дверных и оконных блоков. Профессиональный монтаж и проектирование систем отопления, водоснабжения и канализации с использованием самых передовых технологий. Установку и ремонт: смесителей, кранов, унитазов, раковин, полотенцесушителей, радиаторов отопления, батарей, водонагревателей, прокладка и разводка труб, ремонт и замена систем водоснабжения, канализации, отопления и т.д. подключение стиральных и посудомоечных машин, Большой опыт работы. Быстро, качественно, недорого. Вам не придется искать разных мастеров, стаж 15 лет.8-960-060-77-38 Актаныш
  • Сдаю комнату в Дербышках рядом с Бэхетле. Квартира 3 комнатная живёт один сосед. Комната тёплая. В комнате есть холодильник стиральная машина. Тел. 89534010031
  • Январь аенда культура институты янына якын булган жирдэн булмэ снимать итэм. Можно берэр эби янында. Вакытлыча. 89673666533 Эндже.
  • Шипалы 4 тэгермэч сатыла,R/14 ,дискалары бн,2 сезон йорелгэн.тел.+79030621080,ватсаппка языгыз.
  • Сдаётся однокомнатная новая квартира по Проспекту Победы 139.41 кв.м. Имеется новая мебель и бытовая техника.Длительно.18+ к/у.Собственник.Тел. 89274076680

 

 
Архив
 

               

07.09.2010 Җәмгыять

«КАЙДА СЕЗ, ЧЫН ИР-АТЛАР?!»

Бүгенге хатын-кызларыбызның роле зурайганда, ир-атларыбыз файдасына бер генә җитди тәрбияви канун кабул ителмәгәндә бу проблеманың алга таба тагын да тирәнәеп, җөмһүриятебездә чишелмәслек проблемага әйләнүе мөмкин.

Игътибар кирәк

 

Россиядә революциягә кадәр гаиләдә малай туса, аңа җир өлеше бирелгән, революциядән соң да ир-ат белән хатын-кыз арасында тигезлек күп очракта кәгазьдә генә булган. Аннан соң да ир-атның хезмәт хакы хатын-кызныкыннан артыграк иде. Эшкә алганда ир-атка өстенлек бирелү дә аларның гаилә өчен бурычлы булуларын раслап торды. Бу үзенчә ир-атка гаиләдә абруй өстәде.

 

Яңа тарихка күз салсак, соңгы егерме ел эчендә ир-атларыбызга һәм дә аларның гаиләләренең яшәү шартларын яхшырту өчен ил күләмендә нәрсә эшләнде соң? Берни дә! Бала үстерергә ярдәм итә торган ташлама-дотацияләр юк ителде, баласызлардан тотып калына торган салым бетерелде, халыкны эшсез калдырып завод-фабрикалар юкка чыгарылды, эшсез халык эчеп, тәртип бозып акрын гына упкынга төшәргә мәҗбүр булды. Намуссызлар яраклашып, фәкать арттырып сатар өчен бизнес ачканда, намуслысы үзенең менталитетын үзгәртә алмый хәерчеләнде. Белгәнебезчә, гаилә башлыгы буларак ир кеше гаиләсе өчен җаваплы, эш хакы аның өчен иң мөһиме. Ә хәзерге вазгыятьне кыямәткә тиңләп була түгелме? Эш тә, аш та юк.

 

Караш үзгәрде

 

Күргәнебезчә, ир кеше хатын-кыз кебек тиз яраклаша алмаганга, аның менталитетын үзгәртү өчен еллар гына түгел, хәтта дистә еллар да җитми.

 

Шул ук вакытта безнең хатын-кызларыбызның да авыр йөк тарта алмаган ир-атка карашы үзгәрде, ирләрен гаиләләреннән куып чыгарган очраклар да ешайды. Без юкка гына ахыр заманны дөнья бетүенә тиңлибез. Ахыр заман менә без яши торган чор ул. Бүген ата – улны, ана кызны аңламый, кеше кешене санга сукмый, яшьләр олыларны олы итә белми. Җәмгыять тә эволюция үсешендә бер-ике баскычка аска тәгәрәде. Хөкүмәт белән халыкны хәзер салымнар гына бәйләп тора.

 

Бүгенге ир-ат халкының эчке кичерешләре белән иҗтимагый сәяси оешмалар да кызыксынмый, газета-журнал битләрендә бу проблема күтәрелеп чыкса да, ул бик зәгыйфь рәвештә катнаш никахларның начар йогынтысына кайтарып калдырылып, бүгенге вазгыятьне матур тасвирлап, олуг зыялыларыбыз буш тегермән ташын әйләндерергә яраталар.

 

Күргәнебезчә, бүген безнең илдә матур зур гаилә корырга мөмкинлек юк. Әлбәттә, кеше талап баемасаң яки атаң-анаң түрә булмаса. Шуңа карамастан, ирләрне гаепләп, рус әйтмешли, «козлом отпущений» ясаганчы, аларның итсез «сөякләрен юганчы», хезмәт итеп тулы тормыш белән яшәргә мөмкинлекләр бирергә, ир-ат исеменә җисемен кайтару өчен зур чаралар күрергә кирәк. Юкса тиздән ирләребезне йөзләре белән генә түгел, эшләре белән дә хатын-кызларыбыздан аера алмабыз.

 

Үрнәк алыйк

 

Дин – ул бер тәрбия чарасы. Дин зур урын алып торган илләрдә халык өчен акча станоклары гына түгел, матди-техник яктан тәэмин ителгән завод-фабрикалар төзеп эш урыннары ясала яки тугач та аларга ярдәм карала. Ә бездә бу эш инде егерме ел буе алып барылмый. Ир-атның дорфалыгы илнең эволюция үсешенә бәйле булуын хәзерге җитәкчеләребезнең күрмәмешкә салышулары да хатын-кызларыбызны тәртәдән чыгарды. Бүген алар өчен мал-мөлкәтсез ир-атның дәрәҗәсе дә, шәҗәрәсе дә югала. Әйтүемчә, хөкүмәтебез намусын сатарга өлгермәгән ирләребезгә каршы көрәшкәндә, хатын-кызларыбызның бу өлкәдә өлеше зурайды. Туксанынчы елларда Россиядә беренче Россия Президентын сайлаганда кандидатларның матур сүзенә ышанып тавыш биргән хатын-кызларыбыз бүген базарларда тормыш алып барырлык акча эшләргә тырышалар. Хатын-кызларыбыз шул «шоковая терапия» елларында эчәргә, тәмәке тартырга, сүгенергә өйрәнеп, хатын-кыз йөзен югалтып, бала тапмаслык хәлгә җитте түгелме? Дөнья шулай барса, бала табып тәрбияли алырлык хатын-кызларыбызны кызыл китапка кертүләре ихтимал.

 

Матриархат яныймы?

 

Шундый авыр чорда күп шәхесләребез эшнең нидә икәнен ачыкламыйча – чикләвекне юкәдән эзләп – барысын да ирләрнең пассивлыгына кайтарып калдырып, шушы гаделсез дөньяның колы булып яшәүне хуп күрәләр.

 

Әйе, бүген ирләребезнең тавык канаты астындагы чебеш кебек ятулары да очраклы түгел, тик матриархатлыкка чаклы барып җитмәбез. Ир-атка гына хас булган патриотизм да бетмәс дип ышанасы килә. Әйе, хакыйкать әкияткә ошаса да, бүреләрне сарык белән кәҗә генә куркыта алмый, безнең илдә ярдәм кулы бүреләргә генә сузыла, әнә бай миллиардерларыбыз саны кризиста ике мәртәбә артты, халык саны кимүен дәвам итә. Бу вазгыятьнең кемгә кирәген ачыклап тормасак та, күзгә бәреп тора. Бүгенге байларны ил дә, халык та борчымый, алар үз активларын чит илләргә чыгарып, бездә ыгы-зыгы башланса, илдән качарга торалар. Шуларны аңлап та, илдә ир-атны чын ир-ат итәрлек фәрман булмавы халыкның йомшаклыгыннан, уйларыбызның зәгыйфьлегеннән, барлык шәхесләребезнең үзләре өчен генә яшәвеннән килеп чыга түгелме?

 

Эшмәкәрләр исә бу өлкәдә эшләмәде, эшләми дә, эшләмәячәк тә. Бу аларның принципларына каршы килә – байыйсы килгән кеше халык турында уйлый алмый.

Римир СӘЛИМГӘРӘЕВ
Шәһри Казан
№ |
Шәһри Казан печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№17 (53956) / 09.09.2010 12:01:47

Ä min närsäm belän oshamiym? Matur, unhghan, beraz tyghyz ghäwdäle...))

№16 (53889) / 08.09.2010 13:38:50

Асубые приметы: ашаганда сакалы селкенә

№15 (53886) / 08.09.2010 13:02:31

Чыннан да, кайда икэн сон ул чын ир-егетлэр??? Хэзерге заманда егетлэр ботенлэй узгэрделэр...энэ берсе минем тарафтан аны очрашуга чакырганын котеп, упкэлэп ята...Я, шундый буламы инде егет???

№14 (53883) / 08.09.2010 12:38:51

авылда яшәүче егылганчы эчүче өйләнмәгән егетләр бар. ләкин авылда яшәп тормыш алып баручы ирләр дә бар. мин гомере буе авылда яшәүче, инде өлкәнәйгән әтиләребезне күздә тотам.

№13 (53882) / 08.09.2010 12:32:50

күке ханым, кая сезнең логика, бер җирдә, авыл ирләре эшләми, эчеп кенә ята, шуңа шәһәрнекеләргә кияүгә чыгабыз дисең. Бу биттә: *Ә шәһәр ирләре эт ялкавына әйләнә шулай. вакытын аннан гараҗда уздыра башлый, аннан кырыйга китә.*

№12 (53880) / 08.09.2010 12:10:39

хезмәткә түләү аерылырга тиеш түгел.
әгәрдә хатын-кыз белән ир-кеше икәү асфальт салалар икән, ни өчен ир кеше генә күбрәк алырга тиеш, бер төрле эш эшләп тә.
хатын-кыз эштән кайткач авылда да шәһәрдә дә эшкә күмелә. юа,җыештыра, пешерә, иртәгәгә хәзерләп куя. Үз хуҗалыгы белән яшәгән җирдә ирләргә дә эш бар.(бакча,кемдер терлек тота, һич югы эт җитәкләп прогулкага чыгып керә) Ә шәһәр ирләре эт ялкавына әйләнә шулай. вакытын аннан гараҗда уздыра башлый, аннан кырыйга китә.

№11 (53879) / 08.09.2010 11:57:36

Ай, бурыч белән хокук бутарга ярамый. Ир- ир булырга тиеш, хатын-кыз - хатын-кыз. Аларның тормыштагы функцияләре димме соң, бурыч кырыс яңгырый, төрле булса да, хокуклары бер булырга тиеш. Әйтик, менә мондый мисал, соңгы вакытта ир-ат поварлар күренә башлады. Ир-ат повар белән хатын-кыз повар хезмәт хакы күпкә аерыла. Ирләргә ир булган өчен генә күбрәк түлиләр. Сүз шул турыда бара.Хатын-кызның өйдәге хезмәтләре ирләр тарафыннан бәяләнми. Әгәр ире җыештыручы, няня, ресторан шеф повары, педагог, тагын әллә кемнәр ставкасы буенча хатыннарына акча түли башласалар, акылдан язар иделәр. Хатын-кызның өйдәге эше, иң беренче чиратта балалар тәрбияләү көнбатыш цивилизациясе тарафыннан бөтенләй бәяләнми дисәң дә була. Бу шул кадәр көчле эмоциональ яктан дискомфорт бирә ки, хәтта иң көчле саналган ана булу инстинктын баса. Хатын-кызлар реабилитацияләнер өчен бизнес вумен да булдылар инде хәзер. Нәкъ менә ислам, хөрмәтле Кактус, нокта, Нурислам, хатын-кызны бу яктан бер дәрәҗәгә күтәрә. Исламда иң киң хокуклы кеше - Ана кеше. Мин күп еллар элек "Мөхәммәт - беренче феминист" дигән китап язган идем, ничектер үземә ошамады да, юк иттем. Бу шул китаптан фикерләр. Ләкин моны тагын да аңлаешлы, күз алдына китерү өчен җиңеләйтергә күбрәк вакыт һәм урын кирәк.

№10 (53876) / 08.09.2010 11:45:04

ир дигәнемнең гаиләне кайгыртмавына аптырап, күрәзәчегә барган идем, рәсеменә карады да "юкны көтмә, мәңге буласы юк. син бит 13 яшлек малай белән яшисең,диде... белүчеләр әйтегез әле, чын ир-атлар нинди була? особые приметы? Бармы алар? кругом хатын-кыз да, бала-чага гына бит.

№9 (53868) / 08.09.2010 10:26:19

Э мин Римир эфэнденен сузлэрен хуплыйм. Хэтта жир мэсьэлэсенэ килгэндэ дэ. Бирсеннэр ир-атларга кубрэк. хатын-кыз була торып мин мона каршы баш кутэрмэячэкмен.Шундый ялкытты тигез булып! Кочсез буласы килэ, жэллэтэсе килэ, ышыкланасы. Э бугенге ир-атны юата-юата хатын-кызлар хэлдэн тая.

№8 (53853) / 08.09.2010 00:00:16

Иркә! Динебез исламда үзенең сүзләре җитәрлек.Төрле сәяси терминнар куллануга ул мохтаҗ түгел. Ул һәртөрле сәясәтне дә үз эченә ала.

Алда торучы Рамазан бәйрәме ураза гаете белән, сезнең барыгызны да мөселман туганнар!

№7 (53844) / 07.09.2010 22:28:27

"Чын ир-атларны да бары тик динебез исламда гына таба алырсыз." Сездән хаклыкка җөмләләр табып була.Мин,гомумән, исламны ирләр өчен, аларны кеше итү өчен килеп чыккан дип уйлыйм, Мөхәммәтне беренче феминист дип исәплим.

№5 (53818) / 07.09.2010 16:22:41

"...Дин – ул бер тәрбия чарасы..."
Дин -ул тәрбия чарасы гына түгел, ә тулаем яшәү рәвеше.Чын ир-атларны да бары тик динебез исламда гына таба алырсыз.

Мисал өчен, мөселман армиясе белән кәфер армиясе кара-каршы саф булып тезелгән вакытта һәм сугышны башлар өчен кара-каршы ике яктан ике ир-атның чыгарылуы һәм аларның үлем сугышы алып баруын күз алдына китерү зарури. Бик маһабәт гәүдәле булмаса да, пәйгамбәребез саллаАллаһу галәйһи вәссәлләмнең кияве һәм җигәне,(дүртенче тугъры гадел хәлиф Али радый Аллаһу ганһү) кем чыга дигән сорауга, һәрвакыт беренче булып үзен тәкъдим итә торган була. Һәм һәрвакыт җиңүгә дә ирешә торган була. Ул әйтә: "Миңа үз гомеремдә бергә- бер чыгып, дошманымны җиңү авыр булмады, ә бәлки ниятемне тугърылап тору авыр булды,"- ди.

Ә чын ир-ат сыйфатында кемне үрнәк (кумир) итеп алыйк дигәндә, пәйгамбәребез саллаАллаһу галәйһи вә сәлләмнән башканы сайлый алмыйбыз.Чөнки ул сугышчы буларак та һәм туры мәгънәсендә чып-чын ир буларак та, иң гадел җитәкче буларак та, җир йөзендәге аңа кадәрле дә булмаган һәм аннан соң да булмаячак гыйлем иясе кеше буларак та, хатыннары белән иң дөрес һәм йомшак мөгамәлә алып баручы буларак та һәм сабырлылык,тыйнаклык, әдәплелек, юмартлылык һәм башка кешеләргә хас иң гүзәл сыйфатларга ия буларак та - үзебез өчен бер генә кешене үрнәк итеп алыйк дисәк, бары тик аны саллаАллаһу галәйһи вә сәлләмне генә үрнәк итеп алырга тиеш булабыз.

№4 (53817) / 07.09.2010 16:02:43

һәр ике якны да мең миллион тапкыр гаепләргә була Риф.
инсульт, инфаркт исерек ирләрнең хатыннарында да күп. Ә ирләре күбрәк я бавыры таркалып үлә, я бауга менәләр үз теләкләре белән.
Россия үзенчәлекле ил шул. аның бозыклыгы да Европача гына түгел. кинәт баючысы азгынлыктан, хәерчеләнүчесе рухи бөлгенлектән интегә..

№3 (53815) / 07.09.2010 15:51:13

Ирлэр тоже сэлэмэлэнде конечно.Хатыннар ирлэренэ,акча табучы,йомыш утэуче и кеше янында минемдэ ирем бар дигэн фикер тудыру очен генэ кирэк(кубесенэ шулай)Сайт знакомствада сояркэ эзлэп бик куп ирле хатыннар утыра,ирлэренен сменалы эштэ эшлэгэннэреннэн файдаланып.Бу яктан шэхэр белэн авыл тигезлэште бугай.Бер ирдэ утермэгэн хатыннар модадада тугел инде,ирлэренэ инсульт или инфаркт булуга алар куп олеш кертэлэр

№2 (53810) / 07.09.2010 14:38:11

Кайда сез хатын-кызлар! Кайчандыр безнең милләтебездә хөнәрле, тырыш һәм булган ир-егетләребез бар иде, өен ялт итеп тоткан һәм балаларын дөрес итеп тәрбияли белгән динле һәм иманлы, пак хатын-кызларыбыз бар иде. Бүген - кияүгә биргән кызларның яртысы күхнәнең "к" хәрефләрен дә белмиләр, ә урамга чыксаң исә - фәһишәләрчә киенеп йөргән хатын кызлар күпчелекне тәшкил итә.

КАЙДА СЕЗ, ЧЫН ИР-АТЛАР? Матриархат яныймы? дигән сораулар дөрес куелмаган, чөнки җәмгыять азгынлыкта һәм рухи пычраклыкта яши. СССР вакытында аракыга һәм манкортлыкка караган буыннар барлыкка килсә, хәзер инде секска һәм Дом-2 караган ;) яшьләр үсеп килә. Улар вакыт җитер әле.

№1 (53795) / 07.09.2010 12:37:47

ул ир кеше булганы очен генэ кубрэк алырга тиешме? баласызлык налогы белэн дэ риза тугелмен.

▲ Өскә

www.work-zilla.com

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Барс-Медиа
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан Язучылар берлеге
Татарстан китап нәшрияты
RAFINA/D
Милли Музей
Фирдүс Тямаев
Шаян
Татаркино
Ханский дом
Балмай
Раяз Фасихов