• 26.04-09.06 "Тукай карашы" И. Майоров күргәзмәсе (Санкт-Петербург). Г. Тукай әдәби музее
  • 20.05-23.05 Элвин Грей. Пирамида. 19:00
  • 23.05-24.05 "Тапшырыл...ган хатлар" спектакле премьерасы. Кариев театры. 18.30
  • 08.06-09.06 "Лето Балета" фестивале. УНИКС
Туган көннәр
  • 22 Май Лилия Мингулова
  • 22 Май Фәридә Ишморатова
  • 22 Май Фәрит Мөхәммәтшин
  • 22 Май Разил Камалов
  • 22 Май Ринат Шәмсетдинов
  • 22 Май Нәзифә Кәримова
  • 23 Май Айзат Шәймәрданов
  • 23 Май Хәбил Бикташев
  • 23 Май Илгиз Зәйниев
  • 23 Май Гамил Афзал (1921-2003)
  • Арча. Васильев Бужада 12 сутый җир сатыла. 89370045793
  • Татар телендә төрле дәрәҗә катлаулылыкта чыгышлар, докладлар язып бирәм яки тәрҗемә итәм. 89869257507
  • Казан шәһәре, Константиновка поселогында дача сатыла, 6 сот. 89370037412
  • 14R дисклы җәйге көпчәкләр сатыла. Яхшы хәлдә. 8мең.8655823885
  • Редакция тирәсендә эш эзлим. Белемем буенча югары белемле журналист. Журналист, текст басучы, корректор вазифаларын карыйм. Телефон: 89991574961
  • 1 июньнэн озакка Казанда Азино тирэсендэ бер булмэле квартир яисэ гостинка снимать итэбез. Ике татар кызы. Собственниктан кирэк, риелторлар борчымагыз. 89047183922(ватсапка языгыз,шалтыратуга жавап бирмим)
  • Актаныш районы Иске балтач авылында тана сатыла.89393844139
  • 2 булмэле квартирны эйбэт хэм тэртипле гаилэгэ арендага бирэбез. 15 мен+ коммуналка. Собственник. 8-98-69-17-51-15.
  • Общежитияда бер булмэле сатыла. 18 кв.м. 4 4 этажда .Ботаническая -20. Казань.89586235290 Бэясе килешу.
  • Маникюр Советский район (комбинированный маникюр+срез ножницами+однотонное покрытие гелем с выравниванием ногтевой пластины)-400сум Шалтыратыгыз,языгыз 89872344246

 

 

 
Архив
 

               

11.10.2018 Язмыш

Ачы рәнҗеш еллар үткәч тә онытылмый икән

Көзге көн – көзге көн инде ул. Кояш караганда җылы кебек тоелса да, җиле үзәкләргә үтә, җанны телгәли. 1943 елның ноябрь башы... Көндезен юл үтә пычрак, ә төнгә туңдырып җибәрә. Болай да йөрергә авыр юлдан караңгыда һич кенә дә барырлык түгеп.

Әнә шул аяк атламаслык юл буйлап, бәләкәй арба тартып өч кеше бара. Бераз баралар да, туктыйлар. Бармый да булмый – башка чара юк. Өйдә калганнар өчен алар бит бердәнбер өмет. Ә ерак сәфәрнең бердәнбер һәм төп нияте– йөктәге чабаталарны азык-төлеккә алмашу...
 
Чакмагыш районының Тайняш авылында кунып, җир җебегәнче дип, алар иртәнге караңгыдан ук кабат юлга чыгалар. Күтәртелгән олы юл булуга карамастан, көзге туңда арба бер чокырдан икенче­сенә бик авыр хәрәкәтләнә.
 
Авыл күздән югалып, бераз баргач, алдагы томан арасыннан карачкыдай бер шәүлә килеп чыкты. Яңа гына таң сызылып, яктырырга да өлгермәгән бу эңгердә шәүлә җайдакка әверелә: кап-кара айгыр да, аңа атланган күн итекле, күннән киенгән бу пәһ­левандай ир дә әллә нинди куркыныч, әкияттә генә була торган явыз зат булып тоела. Тир белән капланган атның елкылдаган сыны, елан кебек боргаланып торган камчының һавада уйнавы әлеге караңгылыкта җай­дакны тагын да ныграк куркыныч итеп күрсәтә иде.
 
– Тр-ррр!
Кысып тоткан йөгәннең тартылуыннан ат кинәт кенә туктады да, бер урында уйнаклап, тыныч­лана алмый бераз биеп торды.
– Нәрсә төядегез? Нәрсә урладыгыз? – дип, күк күкрәгәндәй, җаннарны тетрәндереп, таң тынлыгын бозды кырыс тавыш.
– Чабата...
 
Унбер яше әле яңа тулган малай каушап, куркып булса да, 20 яшьләр тирәсендәге апасы һәм үзеннән бер яшькә кече сеңлесен үзенең ябык гәүдәсе белән җайдактан аерып, җавап бирде. Ул бит ир затыннан. Димәк, җа­ваплылык та аңарда. Апасы белән сеңлесен яклау– аның өчен хокук та, бурыч та.
– Каян алдыгыз?
– Үзебез үрдек...
– Ә юкәсе? Юкәне каян алдыгыз?
– Урманнан...
– Тә-әк... Урлагансыз, димәк. Значит, сез дәүләт милкен урлагансыз. Борылыгыз! Киттек сельсоветка! Хәзер опись ясап, оформить итәбез.
– Син бит Тайняшныкы түгел! Кем син? Безне туктатырга ни хакың бар?
– Ах син, эт баласы! Хәзер укытам мин синең арт сабагыңны. Тукта! Тукта димен, кил монда!
 
Ачуыннан төкрекләре чәчрәгән җайдак елан кебек кап-кара каеш камчысын чаж-чож итеп селти башлауга, аның елкылдап торган аты арт аякларына басып, кеш­нәп, аны тагы да куркынычрак, явызрак итеп күрсәтте. Я Ходай... Ничек, ни намус белән шундый пәһлевандай ир бот буе балага камчы күтәрә?! Мин башка буын кешесе булсам да, шул бала­ларның чырылдап кычкырган тавышлары колагыма ишетелгәндәй була, аларның бәләкәй арба артына качарга тырышуы күз алдымнан үтә.) Ә ат өстендәге кеше һаман, һаман камчысын болгый...
 
– Тә-әәк, юкә караклары. Хәзер үк икешәр пар чабата бирегез әле монда! И-и-и... сыпыртыгыз! Эзегез дә булмасын!
– Син безне таламакчы була­сыңмы! Юк сиңа чабата! Безнең әтиләр сугышта кан койганда, син монда безгә чыбыркы бол­гый­сың, явыз! Мин иртәгә үк районга барам, үзең дә сугыш утын без­нең әтиләр белән бергә таты! – дип, бар кыюлыгын җыеп, каршы төште үсмер.
– Тый телең­не, эт баласы! Тагы өстим хәзер арт ягыңа! Давай чабаталарыңны!
– Бирмим! Алар бит икмәк өчен. Энеләребез ачка үлә! Бирмим, бир-мим-ммм...
 
Кабат-кабат камчы сызгырып үтте. Үзәк өзгеч тавыш дөньяны телгәли. Җайдак, көч белән бәләкәй арбадан ике пар чабатаны тартып ала да, аты-юлы белән сүгенеп, кабат камчысын болгый...
– Алма! Алма! Кире бир, зинһар! Бир...
 
Күз яшьләренә буылып, үксеп елый-елый артыннан йөгерсә дә, ничек итеп бала кешесе шундый явызлыкка каршы тора алсын инде...
Ара ерагая. Атлы иртәнге эңгергә кереп югала, тояк тавышлары гына әледән-әле һаман ишетелеп ала.
Ишетәсезме?
Ул тояк тавышлары әле кайтаваз булып гасырлар аша да яңгырап торачак.
 
Ул елларның үсмер балалары инде күптән сиксәннең теге ягында. Сафлар да сирәгәя бара. Алар белән бергә хәтердә сакланган авыр яралар да әкренләп җуела кебек. Тик барыбер ахырынача онытылмый. Онытылмаячак. Хакыбыз юк онытырга.
 
...Сугыш елларында әлеге Андреевка – Бүздәк юлы аша Иске Дөмәй авылындагы тегермәнгә юкә чабата төялгән “уф алла” арбасын тартып барган баланың да инде чәчләренә күптән чал төшкән. Ул – Чакмагыш районы Каратал авылында яшәүче Әүхәт Тимерхан улы.
 
Минем мәрхүм әтием дә аның яшьтәше иде. Сезнең чор кешеләренең фидакарь хезмәте каршында мин баш иям. Сезнең түземлек, тырышлык, омтылыш, өмет – безнең өчен һәрчак маяк та, үрнәк тә.
 
Вакыйга картәнием Хәбибә (чыгышы белән Бишкурай авылыннан, Баязитовлар нәсе­леннән) миңа балачагымда сөйләгәннәргә таянып язылды. Әүхәт абыйның канга баткан аркасын юып, яраларын чистартып минем карт­әнием бәйләгән булган да инде...
 
Илгиз Әхмәтов.
Илеш районы, Дөмәй авылы.

---
Матбугат.ру
№ --- | 11.10.2018
Матбугат.ру печать

comments powered by HyperComments

Фикерләр

▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
ТНВ
Addnt.ru
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Urazova.ru
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Барс-Медиа
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан Язучылар берлеге
Түгәрәк уен
Татарстан китап нәшрияты
RAFINA/D
Милли Музей
Шаян
Ханский дом