• 17.07-31.07 Дельфинарий в Казани. Молодежный центр "АК БАРС"
  • 21.07 «ARENALAND» фестивале. Казан-Арена. 13:00
  • 28.07 "VII Мунчәли-Укулары" дини җыен Чүпрәле районы Мунчәли авылы
  • 01.08-19.08 Салават. 30 сезон. Юбилей концерты. Г.Камал театры. 19:00
  • 19.08 Всемирный Гран-При Казани по пляжному теннису. "Казанская академия тенниса". 10:00
  • 30.08 "Болгар радиосы" бәйрәм концерты. Пирамида. 18:00
  • 29.09 Лилия Муллагалиеваның "Мин" концерты. Пирамида. 17:00
  • 30.10 ШТК югары лигасы. Уникс. 19:00
Туган көннәр
  • 20 Июль Наилә Нәҗипова
  • 20 Июль Радик Гайзатуллин
  • 20 Июль Алмаз Гыймадиев
  • 20 Июль Рөстәм Маликов
  • 21 Июль Фирдәвес Әхтәмова (1939-2012)
  • 21 Июль Вадим Хомицкий
  • 21 Июль Әлфия Ганиева
  • 22 Июль Тәлгать Галиуллин
  • 22 Июль Хәмид Мөштәри (1900-1981)
  • 22 Июль Сергей Давыдов
  • Актанышта 2 бүлмәле фатир сатыла телефон: 89375796644
  • Зеленодольск районы Караужа авылында 110 кв м йорт сентябрь аеннан сдавать ителэ. Ботен коммуникациялар бар, ой зур, ойдэ жылы салкын су, мунча, туалет, вай фай. Бакча 25 сот. тел 89600696970 ватцапка язарга. Тулэу бэясе 10000+счетчики.
  • Казан Гукина урамында зур булмә сатыла. Ремонт ясалган балконы бар. 89509469991
  • Туй, никах мәҗелесләренә һәм башка бәйрәмнәр өчен яңа суелган үрдәк һәм индоүрдәк түшкәләре сатыла. Шулай ук заказ буенча да суеп бирә алабыз. 1кг- 400 сум Күпләп алучыларга ташламалар. Түбән Кама, Зәй, Яр Чаллы шәһәрләренә китереп тә бирә алабыз. Тулырак телефон аша. 89872847460
  • Казанка буенда яңа 1 бүлмэле 50 м кв фатирга торып торырга яхшы семья эзлим. т.89655808912
  • Яшел узән районында йортка свай—ленталы фундамент салырга эшчелэр кирэк иде. тел.89372896918
  • Актаныш. Песок, щебень, чернозём, торф, навоз.+79274286667 Айрат.
  • Тулай торакта тэртипле гаилэгэ булмэ арендага бирелэ (булмэ центрда). 89033440905.
  • Газель сатыла. Актаныш районы. 89600883971
  • Биектау районы Чыпчык авылында яна йорт сатыла. 102 кв.м Барлык коммуникациялэр бар. Жир билэмэсе 12 сотый. Авылда мэчет, мэктэп, мэдэният йорты, балалар бакчасы бар. Асфальт юл йортка кадэр килэ. Янэшэдэ тимер юл, трасса уза. Фэнил. Тел 89033873781. Алмаштыру шарты карала

 

 

 
Архив
 
27.04.2018 Хатлар

“Әлифба” ник ярамады?

Соңгы елларда балаларда туган телгә тиешенчә мәхәббәт тәрбияләмәүдә ата-аналарны гаепләп сөйлиләр, язалар. Мин моның белән өлешчә генә килешәм, чөнки төп гаеп Мәгариф министрлыгында дип уйлыйм.

Алар туган телебезне лаеклы югарылыкка күтәрүдә бик аз эшлиләр. Дәреслекләребезгә күз салыгыз әле! Башлангыч сыйныфлар өчен дәреслекләр балаларның яшь үзенчәлекләренә туры килми. Беренчедән, алар зур форматлы. Ачып куйсаң, ике укучы китабы партага көчкә сыя.

Дәфтәрләрне дә ачып яза башласаң, бәла: пеналлар төшеп китә, алда утыручы балалар китапларны аркалары белән этеп комачаулыйлар. Ә китап куйгычларда китаплар ачылган килеш сөялеп тормыйлар. Икенчедән, форматы зур булуга карамастан, хәрефләре вак, текстлары озын, күләмле. Биремнәр катлаулы, бер биткә якын, су буе сораулар. Ни өчен С.Вагыйзов һәм Р.Вәлитоваларның “Әлифба” китабын кулланыштан алдылар? Менә ул “Әлиф-ба” ичмасам! Кечкенә дә төш кенә! Үзе җыйнак, рәсемнәренә карап туймыйсың, хәрефләре эре, балаларның яшь үзенчәлекләренә яраклаштырып төзелгән текстлар гади, тәрбияви эчтәлекле, аңлаешлы, танып белү активлыгын да үстерәләр. Ничә буынны үстерде бу “Әлифба”. Беребез дә югалып калмадык.

Хәзерге “Әлифба”дан тыш башлангыч сыйныфлар өчен бастырылган уку китаплары белән дә шул ук хәл. Кайда безнең бөек балалар язучыларыбыз, шагыйрьләребез? Аларның хикәяләрен, шигырьләрен дәреслекләрдән нигә төшереп калдырдылар? Бер җөмләсе бик күп сүздән торган, катлаулы телдә язылган текстларны, хикәяләрне балалар аңламыйлар, истә калдыра алмыйлар. Ә алар эчтәлекне текстка якын итеп сөйләргә тиешләр. Сөйли алмагач, аңламагач, алар дәресләрдән бизәләр. Аларга һәм әти-әниләренә дәрес хәзерләү зур проблемага әйләнә. Болар дәреслекләр түгел, ә энциклопедияләр.
 
Гади генә мисал. Әйтик, өченче сыйныфлар өчен уку китабы, икенче кисәк. Авторы Р.Ягъфәрова. 29нчы бит. Бер җөмләдә – 41, икенчесендә 44 сүз. 35нче бит: бер җөмләдә 75 сүз! 46нчы бит: бер җөмләдә 46 сүз!
 
Шунда ук М.Лермонтовның татарчага тәрҗемә ителгән “Кыя”, “Нарат һәм пальма”, “Ташкын” шигырьләре бирелгән. Юк, мин Лермонтов шигырьләренә каршы түгел! Әмма алар өлкәннәр өчен язылган шигырьләр. Аларны 9-10 яшьлек балалар анализлый алмый. Бүтән дәреслекләрдә дә шундый хәл.
 
Әгәр яңа дәреслекләр дә шушындый принцип белән төзелсә, яхшы якка бернинди дә үзгәреш булмаячак.
 
Безгә балалар телендә язылган, аңлаешлы, кызыклы дәреслекләр кирәк! Күңел яхшыны көтә...
 
И.ГЫЙМАДИЕВА. Яшел Үзән. 

---
Татарстан яшьләре
№ --- | 27.04.2018
Татарстан яшьләре печать

 
comments powered by HyperComments

Фикерләр

▲ Өскә
 
Матбугат-инфо
Матбугат.ру
ТНВ
Addnt.ru
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Туган як
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Яңарыш
Барс-Медиа
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Идел
Себерке
Өмет
Диләфрүз
Татарстан Язучылар берлеге
comments powered by HyperComments