• 20.11 #Вагаповфест йолдызлары. Филармония. 18:30
  • 23.11 "Көзге моңнар" концерты. Ленин ис.мәдәният сарае. 18.30
  • 30.11 Нәфкать Нигъмәтуллин концерты. УНИКС. 19.00.
  • 30.11 "Кәҗүл читек". Премьера. Кариев театры. 13.00
  • 01.12 Elvin Grey. Play. Татнефть Арена. 19:00
  • 02.03-04.04 Фирдус Тямаев "Җиде малай идек". Уникс. 17:00
Туган көннәр
  • 14 Ноябрь Радик Шәймиев
  • 14 Ноябрь Шамил Бариев (1950-1994)
  • 14 Ноябрь Рушания Ибраһимова
  • 14 Ноябрь Илшат Вәлиев
  • 14 Ноябрь Ифрат Хисамов (1930-2000)
  • 14 Ноябрь Владимир Бусыгин
  • 14 Ноябрь Әхмәт Тимер (1912-2003)
  • 15 Ноябрь Ирек Шәрипов
  • 15 Ноябрь Илдар Зарипов (1939-2012)
  • 15 Ноябрь Фәтхерахман Әхмәдиев (1930-1981)
  • Казаннын Роторный урамы, 11 йортында, 3 нче этажда 12 кв.метрлы булмэ сатыла. 4 булмэгэ бер душ, бер туалет. Булган мебель – диван, остэл, холодильник, микроволновка – барысы да шунда кала. идэндэ ленолиум. 1 собственник. бэясе – 670 мен. тел. 89503169494.
  • Балтач районы. Ботлап, ваклап үгез ите сатыла. Ал сан 270 сум, арт сан 280 сум. Казанга китереп бирү мөмкинлеге дә бар. Тел: 89874232810
  • Конопатка эше Балтачтан 89276786281
  • Малайларга 26-27 размер кышкы аяк киеме /демарик/сатыла, карангы-зәңгәр төстә, эче сарык йонлы, бик җылы, ватсапка языгыз, фотоларын җибәрәм 89047619147 Казан шәһәре
  • Яшел Үзән шәһәрендә бөтен уңайлыклары булган 3 бүлмәле фатир сатыла. 5 этажлы йорт, 4 этаж. Бүлмәләр якты, җылы... Ремонты әйбәт. Фатир белән бергә машина кую урыны да бар. Кибетләр, садиклар, мәктәпләр бик якын. Автобус тукталышы да 100 метр ераклыкта. Кухня гарнитуры бүләккә. Бәясе 2400000... Сатулашу мөмкинлеге зур. Тел. 89172221996
  • Яхшы хэлдэге, бер генэ хужада булган чит ил машинасы сатып алам. 89053171491
  • Чистартылган эшкэртерлгэн казлар сатыла, Казанга китереп биру момкинлеге бар) 89506660021
  • Ботлап угез ите сатыла. 280 сум. Актаныш. 89600650720
  • Каен утыны сатыла. Казан һәм аның тирәсендәге районнарга, өегезгә кадәр илтеп бирәбез. +79377774768 Искәндәр.
  • Бигичева урамы 4 йортында Өч бүлмәле фатирның бер бүлмэсе арендага бирелэ. 8 мен. 89872147611

 

 

 
Архив
 

27.04.2018 Хатлар

“Әлифба” ник ярамады?

Соңгы елларда балаларда туган телгә тиешенчә мәхәббәт тәрбияләмәүдә ата-аналарны гаепләп сөйлиләр, язалар. Мин моның белән өлешчә генә килешәм, чөнки төп гаеп Мәгариф министрлыгында дип уйлыйм.

Алар туган телебезне лаеклы югарылыкка күтәрүдә бик аз эшлиләр. Дәреслекләребезгә күз салыгыз әле! Башлангыч сыйныфлар өчен дәреслекләр балаларның яшь үзенчәлекләренә туры килми. Беренчедән, алар зур форматлы. Ачып куйсаң, ике укучы китабы партага көчкә сыя.

Дәфтәрләрне дә ачып яза башласаң, бәла: пеналлар төшеп китә, алда утыручы балалар китапларны аркалары белән этеп комачаулыйлар. Ә китап куйгычларда китаплар ачылган килеш сөялеп тормыйлар. Икенчедән, форматы зур булуга карамастан, хәрефләре вак, текстлары озын, күләмле. Биремнәр катлаулы, бер биткә якын, су буе сораулар. Ни өчен С.Вагыйзов һәм Р.Вәлитоваларның “Әлифба” китабын кулланыштан алдылар? Менә ул “Әлиф-ба” ичмасам! Кечкенә дә төш кенә! Үзе җыйнак, рәсемнәренә карап туймыйсың, хәрефләре эре, балаларның яшь үзенчәлекләренә яраклаштырып төзелгән текстлар гади, тәрбияви эчтәлекле, аңлаешлы, танып белү активлыгын да үстерәләр. Ничә буынны үстерде бу “Әлифба”. Беребез дә югалып калмадык.

Хәзерге “Әлифба”дан тыш башлангыч сыйныфлар өчен бастырылган уку китаплары белән дә шул ук хәл. Кайда безнең бөек балалар язучыларыбыз, шагыйрьләребез? Аларның хикәяләрен, шигырьләрен дәреслекләрдән нигә төшереп калдырдылар? Бер җөмләсе бик күп сүздән торган, катлаулы телдә язылган текстларны, хикәяләрне балалар аңламыйлар, истә калдыра алмыйлар. Ә алар эчтәлекне текстка якын итеп сөйләргә тиешләр. Сөйли алмагач, аңламагач, алар дәресләрдән бизәләр. Аларга һәм әти-әниләренә дәрес хәзерләү зур проблемага әйләнә. Болар дәреслекләр түгел, ә энциклопедияләр.
 
Гади генә мисал. Әйтик, өченче сыйныфлар өчен уку китабы, икенче кисәк. Авторы Р.Ягъфәрова. 29нчы бит. Бер җөмләдә – 41, икенчесендә 44 сүз. 35нче бит: бер җөмләдә 75 сүз! 46нчы бит: бер җөмләдә 46 сүз!
 
Шунда ук М.Лермонтовның татарчага тәрҗемә ителгән “Кыя”, “Нарат һәм пальма”, “Ташкын” шигырьләре бирелгән. Юк, мин Лермонтов шигырьләренә каршы түгел! Әмма алар өлкәннәр өчен язылган шигырьләр. Аларны 9-10 яшьлек балалар анализлый алмый. Бүтән дәреслекләрдә дә шундый хәл.
 
Әгәр яңа дәреслекләр дә шушындый принцип белән төзелсә, яхшы якка бернинди дә үзгәреш булмаячак.
 
Безгә балалар телендә язылган, аңлаешлы, кызыклы дәреслекләр кирәк! Күңел яхшыны көтә...
 
И.ГЫЙМАДИЕВА. Яшел Үзән. 

---
Татарстан яшьләре
№ --- | 27.04.2018
Татарстан яшьләре печать

 
comments powered by HyperComments

Фикерләр

▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
ТНВ
Addnt.ru
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Туган як
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Яңарыш
Барс-Медиа
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Идел
Өмет
Татарстан Язучылар берлеге
Кариев театры
Түгәрәк уен
Татарстан китап нәшрияты