• 26.10 "Ут чәчәге" премьерасы. Кариев театры. 18.30
  • 30.10 ШТК югары лигасы. Уникс. 19:00
  • 01.11-05.11 Гүзәл Уразова һәм Илдар Хәкимов. Уникс. 18:30
  • 02.11 "Мин Үзгәрдем SHOW". Лилия Хәйруллина концерты. Махсус кунаклар: Нурминский, Хаким. Эрмитаж. 19:00
Туган көннәр
  • 24 Октябрь Софья Гобәйдуллина
  • 24 Октябрь Рәис Шәйхелисламов
  • 26 Октябрь Раил Өметбаев
  • 26 Октябрь Резидә Галимова
  • 27 Октябрь Рәдиф Җамалетдинов
  • 27 Октябрь Шамил Садыйков
  • 27 Октябрь Мансур Кашапов
  • 27 Октябрь Фәрит Таишев
  • 27 Октябрь Рөстәм Вәлиев (1961-2014)
  • 28 Октябрь Шәүкәт Биктимеров (1928-2012)
  • Буаз тана сатыла тел 89874079583 Актаныш районы Табанлыкул авылы
  • Актаныш. Жалюзи рулонные шторы 89375814252 Айдар
  • Актаныш. Натяжной потолок урнаштырабыз. Килеп улчәү, консультация бушлай, светильниклар да куябыз. Актаныш, Актаныш районы буенча эшлибез 8-937-581-42-52 Айдар
  • Тэртипле, тыныч татар кызларына озак вакытка общ булмэ арендага бирэм. 12кв.м. ост, метро якын. куршелэр тэртиплелэр. 5,5+кв.плата 89272469637
  • Актанышта 2 бүлмәле фатир сатыла. Ленин проспектында. Яхшы ремонт. 8 (927) 042-10-88
  • Казан шэхэре, Даурская урамында 18 кв м. булмэ сдавать ителэ. Жихазлар бар. Горки парк янында. Бэясе 8500. 89274430192.
  • Угез ите сатыла (алгы бот) 280 сумнан Казанга китереп биру момкинлеге дэ бар 89506660021
  • Ботлата тана ите сатыла. Апас районы. 89083421187
  • Ике билет сатам Лэйсэн Гимаева хэм Булат Байрамов концертына. 600 сум. Казан. (27.10.18) 89083421187
  • Сдается комната 12.4ка.м. с частичной мебелью. холодильником. пластиковые окна. по ул.братья касимовых д22/7. Плата 7 тысяч.р. 89173960491

 

 

 
Архив
 

09.01.2018 Дин

Мулла һәрбер мәет өчен өч мең сум акча ала -мондый хәл дөресме?

Былтыр газета укучыларыбыздан милли-дини яшәешебезнең төрле өлкәләренә кагылышлы йөзләрчә хат алдык. Дингә кагылышлы сорауларга ачыклык кертәсе булганда, табигый, без әүвәл Татарстан мөселманнары Диния нәзарәтенең баш казые Җәлил хәзрәт Фазлыевка мөрәҗәгать итәбез. Бу юлы да ул тәфсилле, тәгаен җавап бирде.

Сурәт куймагыз
 
– Җәй көне әти-әниебезнең кабер ташларын алыштырдык. Фотосурәтләрен алып күмеп куйдык. Зиярәт кылырга барганда елмаеп каршы алалар, озатып калалар кебек иде. Ә хәзер нидер җитми сыман. Үземә тынычлык таба алмыйм. Фотоларны күмеп куеп дөрес эшләдекме икән?
 
– Дөрес, саваплы эш эшлә­гән­сез. Бик борчылсагыз, җиде тапкыр “Нәс” догасын укыгыз. Чөнки кабер ташында сурәт торганда әлеге кабер янында укылган догалар кабул булмый, кабергә фәреш­тәләр килми. Фәрештәләр кил­мәгәч, догаларның кабул ителүе шикле. Әлеге шөбһә, шикләнүләр шайтаннан гына.
 
– Кайберәүләр “Фатиха” сү­рә­сен укыганда “мәлики” дип түгел, калын итеп “малики” дип әйтә. Йомшак итеп укырга кирәклеген белмиләр микән­ни?
 
– Газетага яза торган сорау түгел инде бу. Мим авазы нечкә, йомшак булгач, билгеле, “мәлики” рәвешле укылырга тиеш. Тәҗвид, уку кагыйдәләре бар. Нечкә аваздан соң – “ә”, калын аваздан соң “а” укыла. Ләкин мондый ачыклаулар йөзгә бәреп әйтү өчен кулланылмаска тиеш.

Башкаларны ялыктырмагыз
 
– Мәҗлесләрдә Коръән сү­рәләре укыганнан соң, еш кына 15-20 минут дога кылалар. Кулны күтәреп торып, арып бетә­без. Бу – нинди гадәт соң? Болай озаклап дога кылу дөресме?
 
– Бу очракта дөрес түгел дип булмый. Төрле кеше доганы төр­лечә кыла. Кыска гына укыса, дога кылмады, дип дәгъва белдерү­че­ләр дә бар. Кеше шундый бит. Билгеле, чаманы югалтмаска, уртача кылынырга тиеш. Хәтта Пәйгам­бә­ребез Мөхәммәд салләллаһү га­ләй­һи вәсәлләм дога кылганда түгел, намазда, башкаларны ялыктырмас өчен, имам торучы кешегә кыска сүрәләр укырга кушкан. Шул ук халык, сәдакасын алды, юньләп дога кылмады, дип әй­тергә дә мөмкин.
 
Акча бирү дөресме икән?
 
– Без Кече Әтнәдә туып үсеп,  хәзерге вакытта Олы һәм Яңа Әтнәдә яшибез, мәетлә­ребезне туган авылыбыз зиратына җир­либез. Ата-бабадан калган зират дип, һәр елны аны чис­тартуда катнашабыз. Коймасын яңартканда акча бирдек. Шуңа карамастан Кече Әтнә мулласы һәрбер мәет өчен өч мең сум акча ала. Мондый хәл дөресме? Зират җирен сату булып чыкмыймы бу?
 
– Зират җирен сату дип аңламаска кирәк моны. Чынлап та, кайбер авыл Cоветлары чит­тән кеше алып кайтып күмсә­ләр, шул кадәр акча бирелергә тиеш, дигән карар чыгара. Андый карарны кайчагында мәхәллә дә кабул итә. Карар чыккан икән, үтәлергә тиеш. Барыбер икенче авылдан китереп күмгән булып чыгалар бит инде. Койма яңартканда акча биргәннәр икән, ул бер савап алган дип әйтергә кирәк. Карап, җыештырып тору бер дә ансат түгел.
 
Казаннан яки башка бер шәһәрдән алып кайталар, авыл халкы каберен казый, озата. Тегендә кыйммәтсенәләр яки күмәселәре килми. Әле тагын акча сорыйлар дип, тавыш чыгаралар. Сәдака бирмәсәгез күм­дер­мибез дип, әле бер генә мәетне дә җир өстендә калдырганнары юк. Бер имам да мәет өчен акча сорамый. Кемдер шушы рәвешле акча җыеп баеп була дип уйлый икән, авылга кайтсын да мулла булып эшләп карасын. Бик күп авылларга мулла җитми. Зират өчен җаваплы өлкән кеше бар, акчаны ул сорап ала да, җыештыру, чистарту их­тыяҗ­лары өчен тота. Мәхәллә­ләре­безнең яртысында мулла юк, һаман шул имамнарны “төрлән­дерәләр”. Йә никах укыган, йә мәет җирләгән өчен акча ала, дип әйтү­ләре, шул җөмләдән. Менә без мә­чет­не җылыткан, яктырткан өчен, салымын да түлибез. Имам кайдан акча алырга тиеш? Мәчеттә салкын дип, шәхси йортларда җомга укытучы авыллар да бар. Кечкенә авылларда сәдака бик аз керә бит.
 
Зурлап үткәрүгә генә кагыла бу
 
– Әнә Дагстанда өчесен, җидесен, кырыгын, елын үт­кәр­мәү турында нәзарәт карар чыгарган, дип ишеттек. Хәзрәт­ләребез моны ничек аңлатыр икән?
 
Югыйсә, тәңречелек заманында да мондый гадәт киң таралган булган.
– Дагстаннарның ниятен дөрес аңламаган алар. Анда үгезләр суеп, күп кеше чакырып, искә алуны туйдан да зур итеп уздыралар. Менә шушылай күп чыгымнар түгүгә киртә кую өчен генә кабул ителгән чара бу. Әнә заманында зур калым бирмәскә дип карар чыгарганнар. Чөнки күп кенә егетләр өйләнә алмаган. Ме­нә минем “Җәлил хәзрәт дә­ресләре” дигән китабыма гына күз салыгыз. Әҗәткә кереп, мәҗ­лес җыю ярамый, дип язылган анда. Шул аңлату җитмимени инде?! Болай да гаиләгә кайгы килгән. Әҗәткә керү ул – үз өстеңә бер зур мәшәкать-кыенлык алу. Үт­кәрмә­сен – кем гаепли аны?! Җе­назасы укылган, мәет кү­мелгән, эше беткән. Якыннарын гына чакырып, тыйнак кына өчесен, җидесен, кырыгын уздыра икән, аның эше. Үткәрә­сеңме, юкмы, дип сорарга бер­кемнең дә хакы юк. Дагстанда фә­кать зурлап, киң итеп уздыруның кирәк­мәслеге хакында гына сүз бара.

Багучыга барма, башыңа бәла алма

– Соңгы елларда газеталар, радио-телевидение йолдыз­намә-гороскоп бирү белән мавыга. Мөселманнар бу мавыгуга ничек карарга тиеш?
 
– Без – мөселманнар, йолдыз­намәгә тискәре мөнәсәбәттә. Пәй­гамбәребез салләллаһү галәйһи вәсәлләм: “Киләчәкне фараз ит­мәгез, мөнәҗҗимнәр (астрологлар) сүзенә ышанмагыз”, – дип әйтеп калдырган. Шәригатебез моны катгый тыя. Дө­рес, кайбер кешеләр астрология белән астрономияне бутый. Тик аларның икесе – ике нәрсә. Әлбәттә, мөсел­маннар астрономияне өй­рәнергә тиеш. Йолдыз төзелеше, плане­таларның урнашу тәртибенең кеше язмышына кагылышы юк. Ай туа, ай бата. Кояш чыга, кояш бата. Күп нәрсә шуңа бәйле. Астрологияне сихер, ырым-шырым, тыелган әйбер дип карарга кирәк.

---
Ватаным Татарстан
№ --- | 09.01.2018
Ватаным Татарстан печать

 
comments powered by HyperComments

Фикерләр

▲ Өскә

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
ТНВ
Addnt.ru
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Туган як
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Яңарыш
Барс-Медиа
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Идел
Себерке
Өмет
Диләфрүз
Татарстан Язучылар берлеге
comments powered by HyperComments