• 13.12 Айдар Рәкыйпов концерты. УНИКС. 18:30
  • 15.12 Ришат Төхвәтуллин. КСК "Уникс". 17:00
  • 16.12-20.12 Данир Сабиров концерты. КСК "Уникс"
  • 24.12-25.12 "Һәлакәткә бер адым" (Премьера!) Тинчурин театры
  • 02.01-03.01 Нәфкать Нигъмәтуллин концерты. Филармония. 19.00.
  • 14.02-23.02 Мунча ташы. Кырыкта да кызыкта. КСК "Уникс"
  • 29.02-09.03 Фирдус Тямаев. Ялгыз торна. КСК "Уникс"
Туган көннәр
  • 14 Декабрь Әнәс Галиуллин
  • 14 Декабрь Нур Әхмәдиев
  • 14 Декабрь Алсу Әбелханова
  • 14 Декабрь Алмаз Сабирҗанов
  • 14 Декабрь Сәет Шәкүров (1917-1989)
  • 15 Декабрь Кави Нәҗми (1901-1957)
  • 15 Декабрь Фәридә Кудашева (1920-2010)
  • 15 Декабрь Данил Гыйниятов
  • 15 Декабрь Габделбарый Болгарский (1884-1927)
  • 15 Декабрь Диләрә Илалтдинова
  • Срочно дворник кирэк 89377734777
  • Туалет, ваннага плитка жаям теплыи пол уткарам, стенага плитка куям, тел.89600325048
  • Казаннын узэгендэ, Назарбаев урамында кызлар очен ботен унайлыклары тудырылган 1 булмэле фатир тэкъдим итэм. тел.89178887888.
  • Казанда.Карбышев 60 адресында 13 кв.м.булмэ сатыла.7 эт.Булмэдэ ремонт ясалган.Куршелэр бик эйбэт.Бэясе 800000.Т 89274084073.
  • Продаётся однокомнатная квартира в центре Актаныша с площадью 26 кв.м.8 904 673 59 09
  • Татар телендә дипломнар, курс эшләре язуда студентларга ярдәм. Тиз арада оригиналь эшләр. 917-885-45-12
  • Туалет булмэсе ясыйм и унитаз урнаштырам. Тел.89196484445 Актаныш
  • Ремонтируем бойлеры водонагреватели 8-960-060-77-38 Актаныш
  • Сборка и ремонт мебели!Тел.89196484445 Актаныш
  • Бергэ квартира снимать итергэ иптэш егет эзлим квартира Габишево ягында) 895066660021

 

 
Архив
 

               

20.11.2009 Милләт

БӨЕК ТАТАР КАВЕМЕННӘН ИКӘНЛЕГЕГЕЗНЕ ОНЫТМАГЫЗ!

Әнкара шәһәрендә яшәүче сәясәтче, Гаяз Исхакый эшен дәвам итүче, узган елда туксан яшен тутырган Гали ага Акыш һәм аның бертуган сеңелләре Сәидә, Фәридә һәм Наҗия апалар өенең ишекләре Төркиядә укучы татар студентларына, ватандашларына һәрвакыт ачык. Миңа Төркиянең курорт шәһәре Анталиядә үткәрелә торган төрки телле журналистлар семинарына барырга насыйп булды. Юк, болай түгел...

Гали ага һәм аның туганнарының хәл-әхвәлен белешәсе килү, чәй эчә-эчә әңгәмә корып утырасы килү теләгенең чынга ашуы өчен семинарга бару мөмкинлеге насыйп булды, дип әйтү, дөресрәк булырдыр... Татарстаннан берничә журналист белән Анталия һәм Әнкараны аерган сигез сәгатьлек юл кичеп, Гали ага Акыш гаиләсенә кунакка килеп төштек.

 

– Гали ага, Сез халкыбыз хакына бихисап хезмәт куйган олы шәхес. Сез – аның горурлыгы. Сезнеңчә ничек, эшегез тиешенчә бәяләндеме? Татар халкына кабат-кабат ниләр җиткерергә телисез?

 

– Язганнарымны, әйткәннәремне бәлки кайберәүләр яратмаганнардыр да. Әмма бар сүзем, барлык фикерләрем үз халкым язмышын кайгыртып әйтелде. Хәзер дә мин нәкъ шул фикерләремдә, теләкләремдә калам. Рус милләтенә дә, һичбер башка милләткә дә карышым юк һәм һичкайчан юк та иде. Һәр милләт белән дус булып яшәү мөһим. Татар милләтенең борынгыдан килгән җанаваз теләге – тулы бәйсезлек ул. Безнең бәйсезлегебез Россиягә һич зыянга түгел, киресенчә, файда гына китерер.

 

Татарстан шуны да аңласын иде: куркыныч, афәт Россиядән түгел, ә бәлки Кытайдан килер. Ошбу нәрсә безгә генә түгел, барча милләтләргә дә яный. Татарстанның киләчәге исә – бөек Төркия белән бөек Россия дуслыгында. Татар халкының бурычы – динне, денне, әдәбиятны, мәдәниятне, мәгърифәтне, ә иң әүвәл туган телне кыямәткәчә саклап калу.

 

1991 елны Советлар Союзы таркалгач, Татарстан үрнәге барлыкка килде. Бу – үзара тату яшәү моделе. Татар халкы диннән һич тә чит-читкә тайпылырга тиеш түгел. Үз нәүбәтебездә без дә башка диннәргә чикләү куймаска тиеш. Татар мәдәниятен чикләп, рус мәдәниятенә генә өстенлек бирергә тырышуны мин сәяси җинаять кылуга тиң саныйм. Үзара аңлашулар өстән, өстенлекле кушу юлы белән түгел, дипломатия, мәдәни-сәяси калыпта төзелергә тиешле ул.

 

Россиядә киләчәк белән бәйле башка бер куркыныч бар... Ул да булса, алкоголизм. Ирешкән хәбәрләргә караганда, йөз кешенең унсигезе шул чир белән авырый икән. Әгәр мәгәр әлеге сан егерме биш процентка җитсә, киләчәк турында сүз йөртеп тә булмас. 1910 елда ук Варшава университеты профессоры Машков менә болай дип әйткән булган: «Әгәр бер үзгәреш тә булмаса, дегенерация туктамаса, алты буын алышынгач, ягъни 465 елдан соң ил юк булачак». Бусы да – һәр милләткә яный торган куркыныч.

 

– Бүгенге Татарстанга әйләнеп кайтыр идегезме, Гали ага?

 

– 1993 елда Казанга баргач, татар телевидениесендә минем белән үткәргән әңгәмәдә шушындый ук сорау биргәннәр иде. Кабатлап әйтәм: Татарстан тулы бәйсез, мөстәкыйль булса, һичшиксез, кайтыр идем.

 

–            Гали ага, Татарстанга бәйле өметләрегез әзме-күпме акландымы? Кайсылары чынга ашты да кайсылар ашмады?

 

– Бәйсезлеккә омтылу татар халкының канына, җанына сеңеп калган. 1552 елдан бирле – 457 ел буена кеше кулында көн күрәбез. Кырым татарлары белән Казан татарларын чагыштырып карыйк әле. Үзбәкстанга дәррәү көчләп куылган Кырым татарларының туксан ике проценты, яхшы эшләрен, ияләшкән һөнәрләрен ташлап китеп, Кырымга әйләнеп кайтты. Кырым татарларында тулы бәйсезлеккә омтылыш гаять көчле. Казан татарлары арасында исә «Кайда инде ул безгә бәйсезлек?!» дип уфтанучылар бар. Алай ук өметсезләнергә һич ярамый.

 

Мин 1956 елны дәрәҗәне күтәрү имтиханына кергән идем. НАТО идарәсенең персонал сәркатибе миннән: «Җаваплар биргәндә нинди телдә уйладыгыз?» – дип сорады. Бүтән телдә уйлавым мөмкинлеге турында башыма да килми инде. «Ана телемдә, билгеле», – дип җавап кайтардым. Татарстанга баргач, татар журналистларына шундый ук сорау биргән идем. Ни аяныч, һичберсеннән «Татар телендә уйлыйм» дигән җавап ишетмәдем... Ана телендә уйлау гаять зур урын алырга тиеш. Бу, әүвәл нәүбәттә, ана телендә тәрбия бирүгә бәйле.

 

– Киләчәкне кайгыртуда без – бүгенге татарның яшь буыны нишләргә тиеш?

 

– Барлык дөньяны гизә алсагыз да, яшәү барында үзегезнең бөек татар кавеменнән икәнлегегезне онытмагыз.

 

Сәидә апа: Милли тәрбия, дин иң элек мәктәптә бирелергә тиеш. Башлангыч татар мәктәбендә булдың исә, һичбер заман син башка милләткә кушылып китмисең, телеңне, динеңне саклыйсың. Ни өчен без Чин илендә яшәгәндә ана телебезне сакладык? Тел – дин кебек ул. Ана телен югалту – динне югалткан кебек. Үз телеңне югалтсаң, вафат ата-аналарың рухы рәнҗи. Ана телен, динне, тарихны саклаудан тыш, матди тормышны алып барыр өчен икътисадны җайга салырга кирәк.

 

– Гали ага, бу көннәрдә Анталия шәһәрендә егерме алты илдән килгән төрки телле журналистларның семинары уза. Сез моңа нинди мөнәсәбәттә?

 

– Бик хуп, яхшы эш. Бүгенге көндә татарлар аерым, азәриләр аерым-аерым, гомумән, төркиләр аерым... Нигә мондый соң без?! Югыйсә бер анадан кебек бит! Төркиләр бергә-берәгәйле булса гына яши ала. Татарларның мәдәниятенә киртә куелмаса, милли уянышка әһәмият бирелсә, без яшәрбез. Бу – көч. Төркиядә Истанбулның Әдәрне Капы дигән җирендә татарлар һәм башкортлар өчен аерым редакцияләр эшли. Татарстан белән Башкортстанның мәдәният үзәге ачылды...

 

– Сәидә апа, чит җирләрдә яшәп, үзегезне ничек татар итеп саклап кала алдыгыз?

 

– Ата-анабыз Россиядән китеп, чит илдә төпләнгәннәр. Безнең шикеллеләр аз түгел иде. Сәүдә белән килгән татарларның күбесе Пенза төбәгеннән булган. Күбрәк Харбин, Хайлар шәһәрләренә килеп җирләшкәннәр. Барып җиткәч үк үз хәл-әхвәлләре белән татар мәктәпләре, мәчетләр ачканнар. Күбесе сәүдәгәрләр булганга күрә, бу игелекле, иманлы эшкә ярдәм итү мөмкинлеге булган. Үз бала-чагаларын да шул татар мәктәпләренә сабак алырга биргәннәр. Татар мәктәпләре башта биш сыйныфлы, аннары алты сыйныфлы булган. Анда дин, тарих, география, ислам гыйлеме, татар тарихы, татар теле, Коръән дәресләре укытылган. Икенче сыйныфтан башлап ук дин өйрәтелгән. Татар җырларын җырлап, Тукайны укып үстек. Тукай көннәрен уздыра идек. Өлкәннәр, балалар өчен кичәләр оештыра идек. Кытайдагы татар халкы шул кичәләр белән рухланып яшәде.

 

Хөсәен Әбдүш дигән бер кеше бар иде. Ул яшьләр белән кичәләр оештыра торган булды. Елга өч-дүрт мәртәбә татар кичәләре уздырып барды. Шунда Гаяз Исхакый әсәрләре сәхнәләштерелеп куела торган иде. Бергәләшеп татар китаплары укылды. Әлеге кичәләргә рус университетларында укучы студентлар да йөрде. Алар да татарча яхшы сөйләшә. Рус иптәшләребез шактый күп иде. Рус егетләре татар кызларын бик яраталар иде, бик матурлар, бик тәрбияле, әхлаклы дип мактадылар. Шуңа да карамастан, руслар белән гаилә корышкан кешеләрне мин һич хәтерләмим. Менә шундый чаралар татар телен вә рухын саклап калган да инде...

 

Татарстанда туган телебезне авыллар саклап килә. Без шуңа бик куанабыз инде. Шәһәрләрдә исә татар теле югала бара. Монысын һич аңлый алмыйбыз. Безнең вакытта университетларны тәмамлаган профессорларыбыз, докторларыбыз бар иде – һичберсе татар теленнән читләшмәде. Һәркайсы ана телендә сөйләште. Ана телеңне югалту – денеңне, динеңне, үткәнне, киләчәкне югалту шикелле бит ул.

 

– Гали ага, бөтен дөньяга янаган глобальләшү шартларында татарны инкыйраздан нәрсә саклап калыр дип уйлыйсыз?

 

–Татарларның чиреге генә Татарстанда, калганнары читтә гомер сөрә. Кабатлап әйтәм, баштан әхлакның нигезе булган динне сакларга кирәк. Ул көндәлек биш вакыт намаз уку белән чикләнеп калмыйча, аның бар бурычларын башкару фарыз. Телне саклау мәсьәләсенә килгәндә, иң элек үз мәнфәгатьләребезне кайгыртырга, көн саен көрәшергә кирәк! Телевидение, радио, матбугатның ярдәме нык тияр. Кулга-кул тотынышып кына татарлыгыбызны саклап кала алырбыз.

 

– Сәидә апа, бүгенге көндә Әнкарада укыган татар студентлары туган телләрен онытып җибәрмиләрме?

 

– Төркиядә Казан мәдәнияте дәрнәге, ягъни үзәге бар иде. Бирегә күчеп килгәч тә Кытайдагы вазгыятьне дәвам иттердек. Егерме биш-утыз ел буе шул үзәктә җыелышып кичәләр уздыра килдек. Бергәләшеп милли аш-су белән, милли җырлар яңгыратып татар туйларын бәйрәм итүләребез һаман истә. Соңрак – 1970-80 елларга кадәр уң-сул фиркаләр арасында чуалышлар башланып китте. Сәясәткә каршы җыелышалар икән дигән фикер килеп чыкмасын өчен татар дәрнәге ябылып та торды. Хәзер Төркиядәге татар гаиләләрендә татар теле югалмый, саф татарча сөйләшәләр. Шулай да бүгенге яшьләрдә татар халкы тарихы белән зур кызыксыну юк... Әмма ничек кенә булмасын, аларның җан-каннарында татарлык бар дип ышанабыз, һәм бер вакыты җиткәч, ул уянып та китәр әле.

 

 – Әнкарада укыган татар яшьләре ничәмә-ничә еллар сезгә гел кунакка килеп йөри. Сәидә апа, Фәридә апа, Наҗия апа, Гали абый! Сез аларны һәрвакыт ачык йөз, татлы сүз белән каршы аласыз. Хәзер аларның һәрберсе тормышта үз урынын тапкан. Сезнең тарафка килгәндә үк шундый булганнармы алар, әллә инде сездән өйрәнделәрме икән?..

 

– Моны аларның үзләреннән сорагыз инде. Без үзебез матди яктан да, рухи яктан да бик күп авырлыклар кичердек. Шуңа күрә яшьләрне бик яхшы аңлыйбыз. Хәлдән килгәнчә ярдәм күрсәтергә тырышабыз да. Чит җирләрдә мәрхәмәт күргән кеше алга таба начар юлга басмый инде ул.

Сөмбел ГАФФАРОВА
Шәһри Казан
№ 213 | 18.11.2009
Шәһри Казан печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№36 (42805) / 28.04.2010 15:22:26

француз кебек татар кешеләре дә бар.

№35 (38773) / 10.03.2010 07:39:06

йук, үзбәк кебекләр бар. урта азийәле ул инде башка нәрсә, улда күп халыклар, уллары да бардыр.

№34 (38420) / 05.03.2010 20:03:23

Динар
alai dime татар шрифтын чыгара белми, булыша алсагыз, тагын берәү татарча язырга өйрәнер иде.Рәхмәт.

№33 (38417) / 05.03.2010 19:35:51

тагын хәзерге татарларда берән-сәрән: үзбәк кебек кешеләр, урта азийәлеләр дийергә дә буладыр, тагын грек кебек кешеләр, тагын урыс кебек кешеләр. ә негыр кебек дигән идем, уллары улдай кап-кара түгел инде. тагын кавказлы кебекләрнең төрлесе һәм һинд кебекнең төрлесе бар..
туйдым бугай инде монларны йазырга, бүтән әйтмәсмендер, сүзем бетте дийәрлек.

№32 (38156) / 03.03.2010 18:16:44

йук, "керәшенлерәк йакларда" дип ашыгыбрак әйттем.

№31 (38071) / 03.03.2010 09:32:15

тагын татар арасында берән - сәрән мисыр кешеләре, һәм хәтта пигмей, танзанийә негырлары (телевизырдан күрсәткәннәр иде...) кебек кыйәфәтле, керәшенлерәк йакларда иңглиз, италийан, испан кебегрәк кыйәфәтле кешеләр бар дийеп уйлайм...

№30 (36948) / 23.02.2010 22:40:49

"...аңладыңмы! кирәк булса үзеңә бер терминологийә уйлап чыгар!" - Динар.

- Динар, котырма әле. Каян казып чыгардың син бу мәкаләне? Мин күптән оныткан идем аның турында.

Беләсең бит инде, мин син язганнарны укый алмыйм. Просто Нух дигән сүзләрне генә карап чыктым.

Син дә мин язганнарны укыма. Үзеңнең ничек язуыңа караганда, мине укыганда син бик интегеп укыйсың бугай.

Минемчә, син нәрсәдер булса язганда 3Д күзлеге киеп язасың бугай. Аватарлар койрык белән дә яхшырак язарлар иде.

Синең чатка ничек итеп кермәк кирәк? Миннән булмый, гафу ит. Толерант Иркә генә кереп чыккаласа инде.

№29 (36932) / 23.02.2010 21:01:57

фарсыларны да әйтмәкче идем:
татарларда берән-сәрән көнйак халыклар - кытай, һинд, фарсы, гарәп, йаһүд, борынгы римлы, кавказлы кыйәфәтле кешеләр бар дийеп уйлайм.

№28 (36918) / 23.02.2010 19:06:41

мон мәкаләнең башлыгы бер никадәр гадел түгел. чөнки хәзерге "татар" ул борынгы татар кавемләрендән генә генә түгел, ә шуллай ук болгар һәм башка кавемләрдән дә.

тагын. удмурт, мари кебек кешеләр уллар катнаш авылларда була.

тагын. удмурт, мари кебек кешеләрдән башка татарларда берән-сәрән көнйак халыклар - кытай, һинд, гарәп, йаһүд, борынгы римлы, кавказлы кыйәфәтле кешеләр бар дийеп уйлайм.

№27 (31242) / 25.12.2009 14:52:52

сәләм. бигрәк тә "марирак татарлар, удмуртрак татарлар" дигәне дөрес булмады, милләт бит ул телдә, йәшәү рәвешендә, характерда, аларда башка халыкларга караганда ниндидер айыруча йакынлык бар дип әйтеп булмый, һәм тәндә охшашлык бар дип тә булмый, удмуртларда, мариларда уртача әйткәндә татарда булмаган йөз-кыяфәтләре бар, әмма ләкин бу халыкларның җыенысында уртак йөз-кыяфәтле кешеләр бар, чөнки бик йакын климатта торалар, шул күрше халыклар булганы өчен әйттем бугай инде мин аларны.

№26 (29366) / 08.12.2009 19:05:23

хәзерге татарларның "состав"ыны мин шайартыбрак, мисал итеп, ничек бүлеп, атап карарга мөмкинлегене күрсәтеп кенә йаздым, ул {дөрес, төгәл} түгел.

№25 (28323) / 27.11.2009 17:43:54

Нух 20.11.2009 12:02:57, кавем ул кавем - кечкенәрәк, туганнардан торган бер төрлерәк кыяфәтле кешеләр төркеме, халык - төрлечә кулланыла: татар халкы, россия халкы, казан халкы, татарстан халкы, базар халкы, базардагы халык, урамдагы халык, йевропа халкы, азийә халкы, йевразийә халкы, урал-себер халкы, идел-урал халкы һәм башкалар, милләт - кавем шикелле әмма зуррак кеше төркеме, төрле кавемнәрдән йә кечкенәрәк халыклардан тора, мәсьәлән, татарлар: мишәр, керәшен татар, әстерхан татарлары, себер татарлары, аграк татарлар, карарак татарлар, болгаррак татарлар, татаррак татарлар, марирак татарлар, удмуртрак татарлар һәм башкалардан тора, һәм бу төркемгә башкортларны да кертеп була, аны бәлки йүри айырганнардыр. аннары бу зур төркемгә казакларны, кыргызларны, уйгырларны, үзбәкләрне кушырга була, монысы бер дәү милләт кебек була, тел гыйлемендә телләре "кыпчак төркеме" дип атала, аннары аларга төрек, төрекмән, әзербәйҗаннар төркемен кушып була, шуннан килеп чыккан ул зур төркем "төркиләр" дип атала, монысы инде тагы да зуррак төркем һәм монысыны "милләт" дип атап булмайдыр да бәлки. ә кайсы халыкта, телдә "разработан" соң улдай терминологийә, ә, нух, йук, бер телдә дә әллә ни андый терминологийә йук, һәм ул җирдәге, башка йак халыкларында башкача бүлгәләнә, ул уртак терминологийә булмай, әмма син уллай димәдең дә, әмма безгә мин улдай терминологийәнең әллә ни кирәген күрмәйм, мисал өчен! нәрсәгә кирәк ул! ниндәй мәгънә йыш кулланыла, улның өчен айырым сүз чыгарыла, ә бу мәгънәләр, классификацийәләр йыш кулланылмай, кирәк түгел, аңладыңмы! кирәк булса үзеңә бер терминологийә уйлап чыгар!

№24 (27767) / 22.11.2009 23:25:41

Чаллыда Милли Мәҗлес эше буенча мәхкәмә алды утырышы булды. Анда Фәүзия Бәйрәмованың җинаять эшен туктату турындагы юлламасы кире кагылды.
Хәзер инде Милли Мәҗлес рәисенә карата мәхкәмәнең көне, сәгате билгеле. Мәхкәмә, иртәгә Корбан бәйрәме дигән көнне, сәгать икедә башлана.

2009 ел татар милли хәрәкәте тарихында үзенчәлекле ел булып калыр шикелле. Май аенда БТИҮнең Чаллы бүлеге рәисе Рәфис Кашапов хөкем ителде. Хәзер менә Милли Мәҗлес рәисе Фәүзия Бәйрәмовага, “Чаллы яшьләре” газеты мөхәррире, “Азатлык” татар яшьләре берлеге рәисе Дамир Шәйхетдингә хөкем карары көтелә.
______________________________________
Миллэтебез очен ж,ан аткан, анын,очен корэшкэн,татарнын, хокукларын яклаучы миллэттэшлэребезне хокем итэлэр!!!!
Татар яшьлэре миллэтебезгэ, бер-беребезгэ битараф булмыйк!!!! Милли хэрэкэт лидерлары Фэузия Бэйрамованы хэм Дамир Шэйхетдинне яклап чыгыйк!!! Без аларга буген телэктэшлек курсэтергэ тиеш!!!!
Эй, бу мин.а кагылмый диеп. бугенге кон белэн яшэмик!!! буген аларга хож,ум итлэр, иртэгэ син,а!
Без
Битараф булмыйк!!!!
++++++++++++++++++++++++++++
Пикет йэ Тукай хэйкэле янында булачак!!!
Кольцо-Г.Камал арасында!
26 НОЯБРЬДЭ 10.00 ДА БУЛАЧАК!!!
КИЛЕГЕЗ!!!!

№23 (27578) / 20.11.2009 17:00:09

ИЛ. Рәхмәт!!!

Алты хәреф өстәдем бит,ИЛ.

№22 (27575) / 20.11.2009 16:51:44

тааак...

сәһибҗамал, 
//"Гарәпчә-татарча-урысча аңлатмалар сузлеге" иман нәшере, 1993 казан. стр72. Гәрәб хәрефләре,гайн бн язылган.//

бутамагыз.
ике төрле сүз бар.

1. Гали (гайн б-н, т.е. нокталы хәреф) - дорогой.
غالي

2. Гали (‘айн б-н) - высокий.
عالي

менә (г)абдуллаларда шушы ‘айн.
п.ч. (г)абд - раб
عبد

ну, мондагы татарчага шулай кергән инде. "Гъ" булып. шуңа күрә бездә почти аерма юк: ‘айн и гъайн.

№21 (27574) / 20.11.2009 16:48:50

Гали абзыйга, гүмере бар тикле тазалык телим.
Фикерләү сәләте 90яшендә дә, хәзергеләр белән чагышторганда,бииик күпкә югары.

Сөмбелгә,тормышында,иҗадында зур уңышлар телим.
Заманында,русия буйлап таратылганда,Ш.К.ны бик яратып укый идек,бик соңлап килсә дә.

№20 (27572) / 20.11.2009 16:40:55

сәһибҗамал эби, мин урта мэктэпне генэ тамамладым.
Икенчедэн, татар телен ойрэн башта, дорес хэм мтур итеп язарга.

"татарин белер белмәс башың бн кеше адаштырып утырма.
Мин сеңа ,чүтки әби булам."

№19 (27571) / 20.11.2009 16:32:51

Подшипникларым Сталин заманында ясалганнар,начар ясасаң, аталар иде ул вакытта...
Миндә сиңа гайн хәрефе белән языла дим.
"Гарәпчә-татарча-урысча аңлатмалар сузлеге" иман нәшере, 1993 казан. стр72. Гәрәб хәрефләре,гайн бн язылган.

Энем, мин сине бер нинди сүз бн мыскыл итмәдем кебек.Әгәр син укыган ,зыялы җегет икәнсең,үз язганыңны кабат укы.Какой продукт ума!???
Менә татарның киләчәге шушыдый "зыялылыр"кулында,ничек агартсын ул халыкны,кайчан үзен аның агартырга да агартырга кирәк әле.
5ел буе укытып, ВУЗ шундай продукт чыгара икән,ни пычагыма кирәк андый ВУЗ.

№18 (27567) / 20.11.2009 16:10:20

сәһибҗамал эби, падшипникларын тарала башлаган ахырысы... гарэпчэдэ Али гайн белэн языла. ишетелер-ишетелмэс кенэ г+а авазы белэн эйтелэ.
Габдулла- Абд-у-Аллах та шулай ук, Гаптерахман Абд-у-Ррахман, и прочее...
Габдулла Тукай урамын (Анкарадагы) Абдуллах Токай урамы дип язганнар иде...
Минекене кадэр белемен булса каршы эндэшмэс иден наверно.

№17 (27566) / 20.11.2009 16:05:24

сәһибҗамал, 
чит тел сузлэрен ничек керту турындагы бэхэс инде бу!)))))))Гел бара торган.Мин матур сарыны оранжевый дип эйтергэ кушмасалар, шуна риза инде)))))
Г хэрефе остэу торкилэр теле узенчэлеге тугелме сон ул!? Эзербэйжанда ял иткэндэ башта берни анламый йоргэн идем. Алар сузыклар алдыннан г остилэр икэн. эйтик, без яшьлек дибез, алар гяншлик, ди.гарэп сузен татарча эйтсэн, Габдулла Тукай, гарэпчэ калдырсан Абдулла Алиш.Бу хэзер рус теленнэн кергэн сузлэргэ дэ кагыла. Тогэл мэгънэле тиндэш суз булмаганда, мин татарчалаштырып керту яклы.Онык сузе мэсэлэн.рус сузе дип бэйлэнмисез бит хэзер.
Нейнеларны "Азатлыклар" алар телендэ янгыратырга тырышалар инде, безнен татарда андый аваз бар дип. Эледэге баягы хава, Зохрэ сузлэрен ботен кеше нэкъ менгэ мин язганса эйтэлэр, татарча язылышы икенче булса да.безгэ суз башында Г куллану жайлы барыбер.

№16 (27565) / 20.11.2009 15:47:23

татарин, русия гр. булса ничек язылыр иде?
Габдулла исеменә ни диярсен.

Бөтен бәләң дә шунда,гәрәбчәне кирил хәрефләре бн укыгансың шул...


ГАЛИ-БӨЕК,ӨСТЕН,ОЛЫ.
ГАЛИ сф.-кыйбат,бәһалы,югары бәһалы.

Язу төп эшегез икән,аның өчен хезмәт хакы түлиләр икән,күтәрегез инде үз аң белемегезне!!!!
татарин белер белмәс башың бн кеше адаштырып утырма.
Мин сеңа ,чүтки әби булам.

№15 (27561) / 20.11.2009 15:27:57

сәһибҗамал сенлем, Торкия гражданы булгач исеме Али Акыш дип язылган, чонки торекчэ Гали исеме юк, Али исеме бар, гарэпчэ дэ Али дип языла. Эммэ чын исеме Гали. Фамилиясен тозэттем исемен тугел:)

№14 (27557) / 20.11.2009 15:22:26

сәһибҗамал, ул \"Конь\" белән хыялланасың бугай тиздән...
Сорауларыңны аңлап җиткермәдем. кстати, исемеңне дөрес яз инде - Сәхипҗамал дип. Үзгәртә-үзгәртә шул матур исемнән көлеп утырасың кеби.
Паспортыңа ни дип язылган? Сахибзамал диптер әле. Сахибджамал дип үзгәртергә кирәк.

Классикларны оригиналда укыганым бар.

\"Күн\"гә кире кайтып...Синең белән килешәм, әдбәттә. \"Конская средняя школа\" булгандыр инде, бәхетсезләрнең. Актанышта бер авыл бар (иде), Чәчер исемле. Беләсеңме, урысча ничек була икән? Шайчурино. Янында Түке дигәне дә бар (иде). Тюково. Тюк-тюк әйбер булгандыр анда, кайчандыр. Пучы - Поисево. Кыргыйлык инде. Таллиннск или Юрмалово кебегрәк.

№13 (27552) / 20.11.2009 15:03:53

Нух ,җанашкаем,каюсын дөрес түгел дисен,татарчаның?
Г.Тукай,Ф.Әмирхан һ.б.лар телен дөрес түгел дисен булып чыга.Син аларны оригиналда укыганың бармы?

ИЛ җанашкаем син кайда ,аңлат әле безгә.А то ерак китәбез.

Так и минга аңлатмадыгыз,әллә кая Европага чыгып киттегез.
Хәл Татарстанда КҮН вә КОНь=????
Решать нужно здесь,у нас.

№12 (27550) / 20.11.2009 14:51:21

Без барыбыз да,берәр нәрсәне аңлатырга теләсәк,урысчага кереп китәбез шул.Менә Нух та фикерләрен урысча җиткерә.Бииик тирән үткән шул безгә ул тел.Тормышыбызга үтеп кергән.Англичан теле генә(или кытай теле,но это ооочень страшно)кысырыклап чыгарса инде,татар теленең кече җитмәс бу эшкә,ничек көчәнсә дә.

№11 (27549) / 20.11.2009 14:43:46

Нух, 

//\"hаланд\", \"hоланд\" дип язып мөгез чыгарыр.//

ну, килешәм.
ләкин бәхәскә тә урын бар.

хотя... диковато.
әле бит һёте, һайне да бар :)
анысы не совсем татжур инде.
анысы - кгу научкоммунизмының праһадагы татжурфилиалы
:)

андагылары баштарак эмигрант булганга татарча дөрес сөйләми иде. хәзер инде мондагылары да не ахти фонетикалы кешеләр...

№10 (27548) / 20.11.2009 14:42:16

татарин.

мине өйрәтәсен Али дип,үзең язасың Гали дип.

Где последователность?

эх ,татарин, такие татары буклыйлар инде бөтен татарны.

№9 (27542) / 20.11.2009 13:55:23

Rimma, мин -татар дип оч телдэ язылган плакат элэргэ онытмыйк унга-сулга-алга-артка и баш тубэсенэ (инэплэнитэннэр очен).
Гали абзый элбэттэ чит жирдэге татарлар очен, бигрэк тэ Торкия татарлары очен Олы Шэхес, лэкин картлык узенекен итэ инде, 90га житеп килгэндэ фикерлэрне туплау авырдыр могаен, интервьюсы шуна курэ бераз сэеррэк дип эйтимме...
Гали абзыйга биг респект, хормэткэ лаек шэхес.

№8 (27541) / 20.11.2009 13:43:57

сәһибҗамал, Гали Аккош тугел, Али (Гали) Акыш абый турында суз бара.

№7 (27536) / 20.11.2009 12:02:57

"кавем" илә "милләт"кә килгәндә...
...очевидна аморфность, неразра­ботанность терминологии, относящейся к облас­ти развития этносов, начиная с уровня рода и кончая политической нацией. Заметим, что здесь речь идет о неразвитости терминологии, а не самих национальных идей и понятий.

№6 (27534) / 20.11.2009 11:42:21

Тегесендә "әзари" иде, монысында "азәри"..Тагын ничекләр итер язарлар.
Икенче яктан караганда, башка милләт атамаларын татарча әйтү/язу, чыннан да, бик кыен икән. Мәсәлән, "голландец" сүзе. Татжур (минем сүз түгел)) аны "голландияле" дип язып интекмәс, "hаланд", "hоланд" дип язып мөгез чыгарыр. "Норвежец" ничек булыр икән. "Кубинец", "аргентинец"...Хотя, алай ук еракка кергәннәре юк та бугай.

"Әнкарә" дип язуга мин каршы да түгел, ләкин..Бу сүзне татжурдан татарча, татар кагыйдәләрен кулланып, "к" хәрефен каты итеп укыттырып карасы килә. Укый алмас. Лениногорскидагы кебек, "К"не йомшак итеп укыттырып та карасы иде. Едва ли..

№5 (27532) / 20.11.2009 11:22:52

– Киләчәкне кайгыртуда без – бүгенге татарның яшь буыны нишләргә тиеш?



– Барлык дөньяны гизә алсагыз да, яшәү барында үзегезнең бөек татар кавеменнән икәнлегегезне онытмагыз.

Дуслар, париться не надо!)) Сворачивайте всю деятельность)))))))))))) Уррра!!! Наконец! Свободааа! "МИн - татар!" и всееее!))

№4 (27530) / 20.11.2009 11:15:07

татарин.
Тагын сорыйм КҮН авылын чаллы юлында КОНь дип язганнар,каюсы дөрес?

кәнти,татарин.
Гали Аккош турында сүз бара.
Бигрәк гайбәтчеләр инде үзегез,модалар карап утрасызмени.Монда кереп ялгышкансыз адрисем.

№3 (27522) / 20.11.2009 10:44:39

кәнти, бу матбугат.рунын фирменный стиле. Ботен фотолар шулай басылырга тиеш. 20*30 пиксель. Ин мохиме зур мэгънэгэ ия язулар, фото безгэ нипачум дип уйлый ахыры редактор хэм админ. Хостингта урын не резиновый имеш, кризис булгач экономия ясыйлар

№2 (27521) / 20.11.2009 10:40:18

Сомбел Энкара дип син яздынмы эллэ шундый гыйлем иясе корректор утырамы редакцияда? Ботен доньяда АНКАРА булганны татарда гына Энкарага эйлэндереп...

№1 (27517) / 20.11.2009 09:54:26

фото үтергически

▲ Өскә
Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Барс-Медиа
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан Язучылар берлеге
Татарстан китап нәшрияты
RAFINA/D
Милли Музей
Фирдүс Тямаев
Шаян
Татаркино
Ханский дом
Балмай
Раяз Фасихов