• 20.10 Әнвәр Нургалиев концерты. УНИКС. 18.30
  • 20.10 Рәдиф Сәгъдинен юбилей кичәсе. Кариев театрында "Гашыйклар утравы" спектакле. МФЗ "Әкият". Петербург урамы, 57 1 нче кат.
  • 21.10 Ришат Төхватуллинның "Егет моңы" исемле концерт, Уникс. Башлана 18:30.
  • 25.10-27.01 16-я специализированная выставка «ДорТрансЭкспо». «Казанская ярмарка»
  • 02.11-04.11 Гүзәл Уразова-Илдар Хәкимов. Эксклюзив программа концертлары. УНИКС, 18:30
  • 03.11-04.11 Филюс Каһиров концерты. Казан. Филармония.
  • 14.11 Азат Абитов концерты. Казан, Филармония. 18.30
  • 22.11-25.11 Российский Форум Маркетинга 2017. г. Москва, ул. Веткина, д.4, Ювелирный Дом «Эстет».
  • 24.11 Илһам Вәлиев концерты. Казан, БКЗ. 19.00
  • 25.11 Elvin Greyның 3D-шоулы концерты, Казан - Боз сарае. Башлана 19:00.
Туган көннәр
  • 19 Октябрь Рәүф Игъламов
  • 19 Октябрь Рәсим Хаҗиев
  • 20 Октябрь Александр Сладковский
  • 20 Октябрь Алсу Каюмова
  • 20 Октябрь Нәбирә Гыйматдинова
  • 20 Октябрь Әсгать Сәфәров
  • 20 Октябрь Ленар Фәйзетдинов
  • 20 Октябрь Мостай Кәрим (1919-2005)
  • 20 Октябрь Вахит Юныс (1930-2006)
  • 20 Октябрь Георгий Ибушев
  • Актаныш. Үгез ите сатыла (бер ал, бер арт ботка хуҗа кирәк) 22 октябрьдә үгез суела. 89375757095
  • Арчада йорт сатыла. Кирпич 120 кв.м. Барлык шартлар да бар. Газ мунчасы өйдән керәсе. Сарай ,гараж. Бакчада бар да үскән. 2800000.тел 89656083354
  • Казаннын Ад.Кутуй урамында 18,4кв.м.,5/5 гостинка сатыла.89272469637
  • Пр.Победы тукталышы. Ике булмәле фатирның бер булмәсенә эшли торган, начар гадәтләре булмаган татар кызы эзлим. 89631201352
  • Казан Габишева 17. Бер булмәле квартира озак вакытка бирелә. 14 000+ счетчик. 89178984454
  • Казан Минская 12. Бер бүлмәле фатир сатыла. Ашан, Мегастрой каршында. Бөтен җиһазлары белән. 37 кв метр. 89370093474
  • В продаже самцы кроликов бройлеров для выращивания на мясо. Вес 7-8 кг, цена 1000р. Возможна доставка 89377786691 (вацап) Актаныш. Ферма
  • Казан Глушко 20а бер бүлмәле квартира озак вакытка бирелә. 20 000 +счетчик 8 927 4059202
  • Югары Ослан районы Нагорный Матюшинодагы 2 катлы йорт сатыла. Участокта мунча, беседка бар. 6 сотый җир. Бәясе - 550 мең сум. 89033418766, Зөһрә
  • Казан. М.Кабан. жир сатыла. 6 сутый. 1050 000. 89172286263

 

 

 

 
Архив
 

               

16.12.2016 Җәмгыять

Рабит Батулла: «Шизофрина, Чумиза, Сутинёр, Фюзеляж, Чумамур... Бәйрәм уздырырга әзерләнергә кирәк!»

Татар зыялыларының (зыясызларының) утызынчы еллардан алып, бүгенгә чаклы балаларына кушкан исемнәре татарның таркалу (деградация) упкынына таба ажгырып барганы турында сөйли. Чит-ят исем, мәгънәсез (уйдырма) исем йөртүчедән: атаң-­анаң кем иде, дип сорап тормагыз, алар укытучы яки укытучыларга охшарга тырышучы калхузчы булган.

Күбесенең ата-анасы 1917 елгы түнтәрелештән соң совет мәктәбендә кыска вакытлы сыйныфларда укып чыккан укытучылар булган. Аларны хәреф танырга, укыр­га-язарга өйрәткәннәр. Табигый ки, алты айлык, бер еллык курс­ларда тирән белем бирә алмаганнар. Димәк, ул укытучылар (бөтенесе дә түгел, әлбәттә) балаларга зыялы тәрбия бирергә әзерлекле булмаган, төпле белем алмаган. Мин авылда унъеллыкны тәмамладым, остазларым турында күп мәртәбәләр язып чыктым. Безнең мәктәптә гаять талантлы укытучылар күп иде. Алар безгә төп­ле белем биргән. Ләкин формаль гына дәрес бирүчеләре дә, мәгънәсезләре дә җитәрлек иде.

Сүзем исемнәр турында иде. Татар язучылары, сәнгатьчеләре кушкан исемнәрне бергә җыеп бакканда, менә мондый исемлек пәйда булды:

Адлер Тимергалин – язучы
Альберт Мифтахетдинов – язу­чы
Альберт Хәсәнов – язучы
Альберт Шакиров – телевидение хезмәткәре
Альянс Сабиров – журналист
Амур Фәлахов – журналист

Велорик Вәлиуллин – баянчы
Венера Ганиева – җырчы
Венера Шәрипова – җырчы
Венера Якупова – журналист
Венерулла Якупов – дин эшлек­лесе
Виктор Шәрәфетдинов – биюче

Зоммер Гыйләҗев – журналист

Инга Бикбулатова – язучы

Клара Булатова – шагыйрә
Клара Хәйретдинова — артистка
Клара Таҗиева – музыка белгече

Лек Вәлиев – режиссер
Лена Шакирҗанова – шагыйрә
Ленар Гыйльметдинов – футболчы
Лирон Хәмидуллин – язучы
Лерон Ләбиб – язучы
Лиана Әмирханова – язучы
Луиза Гариф кызы Космылина – башкарма тәшкилат җитәкчесе
Луара Шакирҗанова – артистка
Луиза Хәйретдинова – композитор
Луиза Салиәскарова – артистка
Люция Гиззәтуллина – язучы
Люция Фаршатова – журналист
Люция Галләмова – артистка
Люция Хәмитова – артистка

Максим Шәрәфетдинов – журналист
Марат Әмирханов – язучы
Марат Зарипов – музыкант
Марат Таҗетдинов – шагыйрь
Марат Закиров – язучы
Марат Кәбиров – язучы
Марсель Галиев – язучы
Марсель Гарипов – язучы
Марсель Зарипов – журналист
Марсель Әхмәтҗанов – галим
Марсель Таишев – мәдәният министры
Марс Макаров – музыкант
Марс Ахунов – язучы

Рада Нигъмәтуллина – сынчы-рәссам
Рафаил Газизов – язучы
Рафаэль Билялов – композитор
Рафаэль Ильясов – җырчы
Рафаэль Мостафин – тәнкыйтьче
Рафаэль Сәхәбиев – җырчы
Рафаэль Төхфәтуллин – язучы
Рафаэль Хәкимов – сәясәтче
Республиканец Басыйров – җырчы Зифа Басыйрованың ире
Роберт Батуллин – язучы
Роберт Әбүлмәмбәтов – артист, театр мөдире
Роберт Әхмәтҗанов – шагыйрь
Роберт Бикмөхәммәтов – тәнкыйтьче
Роберт Галиев – һәвәскәр режиссер
Роберт Миңнуллин – шагыйрь
Роберт Рәкыйпов – шагыйрь
Роберт Шәймәрданов – театр директоры
Роберт Шакиров – мәгариф министры урынбасары
Рим Кәримов – журналист
Рубин Абдуллин – музыкант
Рудольф Нуриев – балет артисты
Роальд Сәгъдиев – академик

Светлана Гультяева – язучы
Символ Гәйнетдинов – артист

Фердинанд Сәлахов – җырчы
Флёра Ганиева – галимә
Флёра Тарханова – язучы
Флора Әхмәтова – галимә
Флюра Сөләйманова – җырчы
Флюра Хәмитова – артистка

Шмидт Сафиуллин – музыка укытучысы

Эльба Закирова – артистка
Эльс Гаделев – диктор
Энгель Таһиров – галим
Эрнст Юлдашев – тыйб гыйлемнәре докторы
Эрот Зарипов – рәссам

Балаңа чит исемнәр куштыру ул – үз милләтеңнән оялу, үз исемеңнән оялу, кимсенү билгесе. Ә безнең исемнәр оялырлык түгел, әйтик: Айнури, Алпар, Арслан, Байхан, Барлас, Булат, Гәүһәр, Гөлйөзем, Гөлчирә, Гөлчәһрә, Җангир, Җәүһәрия, Җофар, Җанбикә, Йөзлебикә, Кубрат, Мансур, Мират, Мирас, Нурлан, Саттар, Таймас, Таштимер, Ташсуар, Котлыбай, Тәбриз, Туктар, Туран, Тургай, Туфан... Юкса әллә нинди тузга язмаган исемнәр кушалар иде татарлар: Экзема (тире авыруы), Зания (фахишә), Марсельеза, Регион, Сталина, Карлмаркс, Сифон, Ракурс, Рево, Люция, Нер (имеш, Революционер), Карбюратор, Регулятор, Магнито исемнәре белән тулган иде дөнья... Инде дә килеп, чын татар исемнәрен балагызга куштырырга теләмәсәгез, сез шушы исемнәрне файдалана аласыз. Бер кешедә дә булмаган исемнәр уйлап, баш катырмагыз, әзерләрен балаларыгызга кушыгыз. Менә ул исемнәр.

 Кызларга: Айробикә, Альтернатива, Ассимиляция, Атлантида, Бактерияна, Бацилла, Бижетурия, Богема, Гаймарита, Диалектина, Имиджина, Истерия, Клюква, Компьютрина, Лесбина, Мазохиня, Макросфина, Манчестрина, Миастения, Нейтрина, Парнографина, Росомаха, Сапландрия, Сифилинә, Толерантина, Экзема, Эпитафия, Фитнеса, Шизофрина, Цикория, Чумзия, Чумиза...

Малайларга: Альфонс, Аспирант, Ваучер, Венерик, Геморрой, Гомик, Гомосфер, Каптенармус, Клаксон, Калькулятор, Каттамаран, Компромат, Ловелас, Мазохшах, Мизандрия, Микшер, Мутон, Некрофил, Парсек, Партактив, Револьвер, Риелтор, Сопромат, Стандарт, Сифон, Символ, Сипарат, Сутинёр, Толерант, Факс, Фасон, Фаллосхан, Флюгер, Фюзеляж, Чумамур...

Әйдәгез, татарлар, тагын бер шаккатырыйк дөньяны!

Атаклы әдибебез Мирсәй Әмир узган гасырның башында ук бу килешсез гамәлне (тузга язмаган исемнәр кушу сөрешен) тәнкыйть утына тоткан иде: Мирсәй ага язган хикәядә камсамул егет белән камсамулка өйләнешә дә уртак балаларына исем эзли башлыйлар, эзли торгач табалар бит, игезәк сыңары оланга – Геморрой, кыз­чыкка Гонорея исеме куштырып кайталар. Димәк, адәм әйтеп, адәм ышанмаслык исемнәр кушу татарларда егерме бишенче елларда ук башланган һәм бүген дә дәвам итә. Татарларның ата-баба исемнәреннән ваз кичә башлауларына туксан ел тула, бу олуг бәйрәмне уздырырга бүгеннән әзерләнергә кирәктер!

Булмас димә, дөнья бу!

Сез тагын нинди тузга язмаган исемнәр беләсез, язып җибәрегез!

Рабит БАТУЛЛА
Шәһри Казан
№ --- | 15.12.2016
Шәһри Казан печать

comments powered by HyperComments

Фикерләр

▲ Өскә

 

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
ТНВ
Addnt.ru
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Туган як
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Яңарыш
Барс-Медиа
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Идел
Gong-TV
Бөтендөнья татар яшьләре форумы
Себерке
Өмет
Диләфрүз
Татарстан Язучылар берлеге
comments powered by HyperComments