• 25.08 “Шәй-бу! Шай-бу!” спектакле. Кариев театры. 18:00
  • 30.08 "Күтәренке күңел белән". Музыкаль-юмористик шоу. УНИКС. 18:00
  • 08.10 Илһам Шакиров ядкәре. Казан. Филармония. 18.30
  • 15.10 Әнвәр Нургалиев. УНИКС. 18:30
  • 25.10-28.10 Ришат Төхвәтуллин. УНИКС. 18:30
Туган көннәр
  • 25 Август Вәсим Әхмәтшин
  • 25 Август Равил Гайнетдин
  • 25 Август Корбан Бердыев
  • 25 Август Фәрит Солтанов
  • 25 Август Туфан Миңнуллин (1935-2012)
  • 25 Август Евгений Богачев
  • 26 Август Гөлназ Бәдретдинова
  • 26 Август Илназ Фазуллин
  • 26 Август Эльвира Сәлахиева
  • 26 Август Гариф Гобәй (1907-1983)
  • Дербышки да бер булмэ озак вакыт арендага бирелэ.Булмэдэ холодильник,автомат кер юу машинасы,телевизор бар.Куршелэр тыныч.Булмэ 3этажда урнашкан.Остановка 5минут кына ераклыкта.Якында гына Бэхетле берничэ кибет,банк балалар очен уен мэйданчыгы парк бар. Тел: 89534010031
  • Казань совет районы ак губкина урамында балконлы зур булме сатыла 18 кв.м.89509469991
  • Яшел Узэн районыннан Сафина Эзифэ дигэн ханымны эзлим.без 1972-1974 елларда Кукмарада ПМК-90 да бергэ эшлэп. бер тулай торакта Нур Баян урамында яшэгэн идек. Бик очрашасым килэ. Фирдэусэ 89063224510
  • Павлюхина урамында тәртипле кызларга 8 менгә бүлмә сдавать итәбез. 89033052264
  • Актаныш. Груша сатам. 12 литрлы чиләге 150 сум. Балыкка алмашу мөмкин. 2 чиләк һәм аннан да артык алган кешегә - ташлама. 8 903 318 72 87
  • Мовлютово янындарак ике татар кызы на квартира кирэк иде(тэртипле, чиста, начар гадэтлэр юк) тел:89393397826
  • Ипподромная урамында коммуналкада булмэ сдавать итэбез.12кв.татар кешесенэ.8000сум айга.89872950304
  • Этнэдэн Фэнияне эзлим.1954 елгы.Богелмэдэ Укыган иде. Ике кызы бар икэнен белэ идем. Тубэн Коеккэ Файзрахманов Салихка кияугэ чыккан иде. Кызлары Лилия, Лидия исемлелэр. Телефон номерым 89393321749
  • Бер булмале фатир снимать итабез Ике егет тулырак мэглумат тел буенча тел 89393923808
  • Павлюхина урамындагы тулай торак бүлмәсен тәртипле кызларга озак вакытка арендага бирәм. 89033052264

 

 

 
Архив
 

               

07.10.2009 Милләт

МИҢА БУШЛАЙ PR ЯСАДЫЛАР

Татарстан китап нәшриятында урыс телендә балалар өчен чыккан “Татар халкының азатлык сугышы” дигән китап соңгы вакытта игътибар үзәгендә. Интернет шул мәгълүмат, басма тирәсендәге ыгы-зыгы белән тулы. Моның турында “И.М.” да язып чыккан иде. Тарихчылар һәм кешеләр арасында бәхәс куерганнан-куера, китап буенча диспутлар оештырыла.

Нурулла Гариф белеме буенча физик-математик, Биектау мәктәбендә укытучы булып эшли, ләкин татар тарихы белән “җенләнгән” кеше. Моңардан тыш ул әдәби әсәрләр дә иҗат итә, дистәләгән хикәясе, повесте бар. Хатыны белән өч бала тәрбияләп үстергәннәр, чатнатып татарча сөйләшәләр, тарихи документларны өйрәнгәндә әтиләренең төп ярдәмчеләре алар.

 

 

– Нурулла абый, балалар өчен язылган тарих китабыгыз шау-шу куптарыр дип уйлаган идегезме?

 

– Китап чыкканга 2 ел узды, моңа кадәр бер сүз булмады. Фальсификация турындагы 282 нче маддә барлыкка килгәч, аны кулланучылар да табыла башлады. Татар тарихы үсештә, чын тарихи фактлар өскә калыкты.

 

Безнең тарихны өнәп бетермәүчеләрнең чәчрәп чыгуы табигый хәл. Ничәмә-ничә еллар дәвамында үткән вакыйгалар берьяклы итеп кенә тасвирланды. Психологик яктан күпләр моны авыр кичерә, кысалардан чыгарга курка. Урыс империясенең татарларны басып алуы турында Михаил Худяков, Һади Атласи да язды, чит ил авторларының да бихисап китаплары дөнья күрде. Ниндидер ачыш, яңалык ясамадым, бары тик яңадан тарихи фактларны тасвирладым гына.

 

– Китабыгызны мәхкәмәгә биргән оппонентыгыз, тарихчы Александр Овчинников урысларны вәхши илбасарлар дип язуыгыз, урнаштырылган рәсемнәр аны, урыс кешесен рәнҗетә дип аңлата. Урыс телендәге тарих дәреслекләрендә дә татарларны кыргый кабилә дип сурәтләгән очраклар бар. Чаллы милли хәрәкәт активистлары моның белән судлашып та йөри. Урыс тарихчыларының татарларны кимсетеп язуларына китабыгызда тасвирланган вакыйгаларны безнең тарафтан җавап дип кабул итәргәме? “Әһә, сез шулаймы, ә без менә болай!” дигәнрәк килеп чыкмыймы?

 

– Шулай кабул ителергә мөмкин. Ләкин без дә чынбарлыкны күрсәтергә тиеш. Урыслар үпкәләмәсен дип утыруыбыз тагын күпме дәвам итәргә мөмкин? Без дә үз җавабыбызны әйтергә хаклы. Урыс авторлары “Русь под игом” дип исемләнгән китапны кимендә ун тапкыр бастырды, тиражы миллионлаган. Рәсемнәре дә кимсенерлек, хурланырлык. Анда татар йә урысның чабып ыргыткан башын тотып торган, йә эчәкләрен актарган, базарда саткан, тереләй яндырган килеш сурәтләнгән. Мәктәп балалары бу китап буенча рефератлар яза. Андый эчтәлекле басмалар белән интернет тулы. Без дәшми калырга тиешме бу очракта?

 

Әлбәттә, күпләр китабым чыккач, куркып калды, ләкин барлык сүзләр, бирелгән сурәтләр, тарихи гравюралар өчен дә җавап тота алам. Китапта бер генә дә шәхси фикерем юк, барысы да тарихи чыганаклардан алынды. Овчинниковка рәхмәт, ул миңа бушлай PR ясады. Судка биреп, көтелмәгән җирдә шулкадәр кызыксыну уятты ки, сатуда китапны табып булмый. Бу басмада тарихи фактларның меңнән бере генә язылды. Реаль күзлектән карасаң, Русия империясенең кылган золымын халыкка чыгарасы да чыгарасы.

 

– Әлеге китабыгыз өчен Сезгә каты басым бара, эзәрлеклиләр, диләр. Дөресме бу? Хәтер көнендә дә Нурулла Гариф кебек зыялыларыбызны яклап чыгабыз, диләр.

 

– Эштә үзем турында өстәмә белешмәләр алдылар, шәһәр прокуратурасына чакырттылар. Китап тирәсендә гауга чыккач, кемнәр генә шалтыратмады. Аллага шөкер, яклаучыларым күп. Татар тарихчылары хәзер көчле, без элеккеге кебек зәгыйфь түгел, үз фикеребезне әйтеп киләбез. Кул астыбызда интернет, мәгълүмат тарату зур кыенлык тудырмый, бәйсез хокук саклау оешмалары да эшли. Басым ясасалар да, курыкмыйм. Утыртып карасыннар әле, эш гомумән башка юнәлеш алачак! Овчинниковның үз фикерен әйтә алуы, минем дә үз дәгъваларымны белдерүем уңай күренеш. Ләкин прокуратурага “донослар” җиткерүне аңламыйм. Эшсез утырырмын дип курыкмыйм, 70 төрле һөнәрем бар, теләсә нинди хезмәтне башкара алам. Чиновниклар кебек эш урынымны югалтып, акчасыз калырмын дип хафаланмыйм.

 

– Тарих – сәясәт. Дәүләтләр, вакытлы хакимият үзенә ничек уңайлы, вакыйгаларны шулай тасвирлый. Тарихка һәр милләт үз күзлегеннән карый. Нурулла абый, чит илләрдә дә Русиядәге кебек тарихны берьяклы итеп кенә тасвирларга тырышалармы?

 

– Русия кебек каты режимлы дәүләтләр бар. Мәсәлән, Кытай. Осетиннар үз тарихын сөйли, грузиннар башка вариантлар, дәлилләр китерә. Төрле чорларда нинди генә вакыйгалар булмаган, ләкин аларны ничек бар, шулай тасвирларга, объектив бәяләргә кирәк. Тарихчыларның бурычы – дөреслекне сөйләү, халыкка җиткерү. Алар сәясәттән өстен булып, бары тик тарихи фактлар белән генә эш итәргә тиеш.

 

Галимнәрнең үзара аралашуында, бәхәсләшүендә, сүз көрәштерүендә дәүләтнең, хакимиятнең, тәртип саклау органнарының бернинди катнашы булырга тиеш түгел. Конституция дәүләтнең үз идеологиясен булдыруны, халыкка сеңдерүне тыя. Мәскәүдә тарихны дөрес бәяләр өчен махсус комиссия дә оештырылды. Имеш, алар дәүләтнең дәрәҗәсен төшерә торган очракларны булдырмаячаклар, дөрес тарих сөйләячәкләр. Ләкин комиссиядә кемнәр утыра?! 28 әгъза исәпләнә, шуларның бары тик дүртесе генә тарихчы, калганнары хәрбиләр, ФСБ, Эчке эшләр министрлыгы хезмәткәрләре һ.б. Аларның тарихка ни катнашы бар? Ирек бирсәң, 1999 елга кадәр Русия турында бернинди начар язма булмаска тиеш дигән карар да кабул итәргә мөмкиннәр. Бу тарихның сәяси яссылыкка күчерелүе дигән сүз.

 

– Татар өчен тарихны объектив яктырту файдалымы?

 

– Файдалы. Чын тарих булган очракта отачакбыз гына! Нинди генә чорны алсак та, татар оят гамәлләр кылмаган. Бүген Мәскәү Украинада Бандера, Мазепаларга һәйкәлләр урнаштыруга чәчрәп чыкты, куркуга калдылар. Мазепа белән Бандералар кем генә булмасын, бу Украинаның эчке эше, тарих мәсьәләләрен дә алар үзләре хәл итә, монда Русиянең бер катнашы юк. Русия совет чоры фикере булган кешеләрне үзенә карата ала, ләкин 20-30 елдан соң хәлләр башкача булачак. Халыкның фикере үзгәрү – Русиянең төп куркынычы.

 

– Күптән түгел ТР Дәүләт Советында мәктәпләрдә тарих фәнен укыту турында сөйләшү булды. ТР Мәгариф һәм фән министры урынбасары Данил Мостафин бу проблемага туктап, тарих укыту авырлашты, диде. Мәктәптә эшлисез, балаларга белем бирәсез. Математика, физика укытучысы булсагыз да, тарих белән кызыксынасыз. Мөгаллим буларак, тарих укытуның нинди кыен яклары бар?

 

– Бар нәрсә дә укытучыга бәйле. Нинди генә матур, яхшы басмалар булмасын, остаз федераль үзәк чыгарган китапны читкә куеп балалар белән сөйләшмәсә, дәрестән тыш алар белән аралашмаса, укучыларда тарих белән кызыксыну, тел, әдәбиятка мәхәббәт уятып булмый. Яхшы тарихи китаплар бар, ләкин 5 миллион татарга 2 мең тираж ул юк дигән сүз. Халыкка барып җитми алар. Интернетны тиешенчә кулланмыйбыз. Күпме кеше интернетта утыра да, ничәсе генә татар тарихы белән кызыксына соң? Бик аз бит алар. Телевидениедә дә тарихи тапшырулар юк.

 

Яшьләр, балалар өчен күпләп фәнни-популяр китаплар чыгарырга кирәк. Галимнәр арасында йөгерек тел белән, яңа буын кешеләренә аңлаешлы итеп татарча язучылар бик сирәк. Татар тарихы турында урысча язу кирәк, мирасыбыз белән башкаларны да таныштыру мөһим, ләкин үз телебезне дә кайгыртырга тиешбез.

 

– Нурулла абый, Сезне тарих буенча кандидатлык диссертациясен татарча яклаган беренче аспирант диләр. Бүген фәннең татар телендә үсеше ни хәлдә?

 

– Татарча яклыйм, дигәч, азапланма, барыбер яклатмыйлар, диделәр. Мәрхүм Равил абый Әмирханов, беркемгә дә карама, туган телдә яз, дип киңәш бирде. Диссертацияне татарча якларга рөхсәт ителми дип бер җирдә дә язылмаган. Мәскәүдән 10 көн эчендә уңай җавап килгән, ләкин бездәге диссертацион комиссия моны  3 айдан соң гына әйтте. Ике ел яклый алмыйча йөрдем, аннары үз дигәнемә ирештем. Миннән соң тагын бер аспирант яклады. Өлкән кеше булгач, компьютерны белми, аңа бар эшендә булыштым, татарча яклаучылар гына булсын! Яшьләрнең теләге бар, ләкин фәнни җитәкчеләре кирәкми, артык мәшәкать диләр. Бик җиңел темалар сайлыйлар. Татар тарихында ак таплар шулкадәр күп. Чукындыру темасының бер чорын гына алсаң да, әллә ниләр чокып чыгарып була.

 

– Сез ел саен Хәтер көненә чыгасыз. Үзегез белән өч балагызны да ияртәсез, матур итеп түбәтәй киеп йөриләр. Милли хәрәкәт активистлары арасында Хәтер көне датасы турында бәхәс бара. Тарихчы буларак әйтегез әле, аның төгәл көне мөһимме яисә юкмы?

 

– Хәтер көне 12 октябрьгә туры килә, бу – тарихи факт. Ләкин матәм чарасы якшәмбе көнне оештырыла икән, бу дөрес, чөнки эш кешеләренә мәйданга чыгу өчен иң уңайлы вакыт. Татар йөрәген әрнетеп торучы тарихи вакыйганы һәрберебез истә тотарга тиеш. Мөмкинлеге бар кеше 12 октябрьдә Сөембикә манарасы янында дога кылса, безнең халыкка таман гына булачак.

 

– Хәзер нинди эшләр белән мәшгульсез?

 

– Балык Бистәсендә Чаллы исемле тарихи шәһәрчек бар. Ул 800 ел элек үк искә алына. Татарстандагы 200 борынгы шәһәр арасында биш тарихи урын, шул исәптән Чаллы да Русия күләмендә тыюлык зонасы дип игълан ителде, ул дәүләт тарафыннан саклана. Анда көрәк белән дә кагылырга ярамый. Ләкин Балык Бистәсе район җитәкчелеге моны аңламый. Болай да андагы зиратның бер өлешеннән карьер ясап, балчык алалар инде. Гаеткә кайткач, ни күрим, тыюлык җирендә нәселле атлар утары төзеп куйганнар, икенче бер ягында пилорамада хуҗалык эшчәнлеге бара. Дәүләт җире бит, салым түлисе юк! Атларга ризык булсын өчен җирне сөрәбез, диләр. Чаллы – уникаль шәһәрчек, Болгар, Алтын Урда, Казан ханлыгы чорларына караган тарихи катламнар сакланып калган. Юристлар белән кайттык, бар материаллар да судка тапшырылачак.

Римма БИКМӨХӘММӘТОВА
Ирек мәйданы
№ 14 | 02.10.2009
Ирек мәйданы печать

Фикерләр

№52 (25504) / 30.10.2009 20:31:23

Мин эзләп, эзләп тә таба алмадым. Менә кемнәр алып бетергән икән. Аны тагын бастырмаслармы икән? Яисә кайдан табып була? Кем белә?!

№51 (25493) / 30.10.2009 17:13:15

Дорес, шэп пиар булды. Минем дустым гына да ул китапны ике пачка алды. Алла ярдэменнэн ташламасын, унышлар узегезгэ!!!

№50 (24621) / 16.10.2009 08:15:37

ил,

//Яна Амелина-Нина Зверобоева //
нэкъ шулай

http://malekon.livejournal.com/

"ә нина - казанЖЖда таакая дура"
монысы да дорес:

http://malekon.livejournal.com/213194.html

№49 (24620) / 16.10.2009 07:53:38

Уфф, кичэ Газинур Морат твда тагын дурт класс белем турында сойлэнеп утыра.Анын хэтле рифманы мин дэ яза алам инде шыгырьлэренэ килсэк.4че класстагы хэр гашыйк татар малае алай гына шигырь яза аладыр.Кстати, Разил Вэлиев шигырьлэре дэ шул дэрэжэдэ, бергэ утыралар иде, иш-ишен тапкан.Эле Эмирхан Еникига таянып утыра уз фикерен кочэйту очендер инде.
Казан да - Хиллари, сез дурт класс белем.Ужас......

№48 (24619) / 15.10.2009 23:29:20

//Яна Амелина-Нина Зверобоева//
это чо? бер кеше??
Яна росбалтта яза инде.
ә нина - казанЖЖда таакая дура...

ауыл агае, 
каңгырмагыз, монда мин.
кәмпитерем ватылырга маташкан иде.
дүрт-биш көн ансыз тордым.
инетсыз...
ужас! :)

№47 (24609) / 15.10.2009 21:23:29

Яна Амелина-Нина Зверобоева блогын укысан, чэчлэр урэ торыр)))))) балык шулапсын ашата икэн татарлар урысларга! Ничего, ничего.... бераз шурлэп алсыннар эле, эле алар Алтын урда вакытында ясакны буген алтын вэ комеш белэн туллэттермэкчелэр)))))))) Тулэдек ди ))))) тезелешепкотеп утыргыз эле кулларыгызны сузып)))))))

№46 (24600) / 15.10.2009 19:30:48

Корт,шулай безне ташлама,рәхмәт.

Молодис Нурулла Гариф!!!!!!!

Истириклар, бер берсе белән тарткалашып йатканда,физиклар тарих йаза....

ИЛ сезне йугалттым...

№45 (24598) / 15.10.2009 18:44:03

Мин китапны алып кайтып,дусларыма өләштем.Бик рәхмәтле булдылар.Мин дә сезгә бик күп рәхмәтлемен,кибетләр турындагы мәглүматләрегез өчен,милләттәшләрем.

№44 (24595) / 15.10.2009 18:31:24

Корт, рэхмэт, укыдым.

Гариф эфэндегэ баш иям. Кул бирэм.Татарнын бугенге кон герое. Ирлэр арасында шундый рухлы ирлэр калуы соендерэ дэ, ометлэндерэ дэ.(Физфакны с отличием бетергэн икэн.Ул эле элекке заманда.)

№43 (24585) / 15.10.2009 17:28:33

http://www.rosbalt.ru/2009/10/13/680067.html

Маладис Нурулла абый, татарнын бетен чуплэуче Янага менэ дигэн интервью биргэнсен!
белеп торсыннар эле)))))))

№42 (24359) / 10.10.2009 14:16:21

Наил әфәнде! Cезнең хакта «В.Т.»да даими чыга баручы язмалар авторысыздыр дип уйлыйм һәм ул хезмәтләрегез өчен зур рәхмәтләр юллыйм! Кайбер фикерләрегез белән килешмәсәм дә, язмалар кызыклы һәм эчтәлекле.

№41 (24357) / 10.10.2009 13:41:53

Әфәрин Нурулла Гариф! Андый батыр йөрәклеләр, фидәкарьләр күбрәк булса без гел икенче милләт булыр идек.

№40 (24285) / 09.10.2009 13:10:02

Нурулла - белеп эшли торган кеше. Аңа исәнлек-саулык, уңышлар телим. Казан "галимнәрен" йокыдан уятырга тырышучыларның берсе ул.

№39 (24278) / 09.10.2009 08:12:13

ВАК рус телендәге хезмәтләрне генә кабул итсә,
аларны русчага тәрҗемә итүче төркем булдырырга кирәк.
(Галимнең вакыты булмаска мөмкин)
Андый төркем булдыру (дәүләт исәбенә ) - фәннең милләткә
дә хезмәт итүен кайгыртырга тиешле кешеләр эшедер бит?
Ягъни хөкүмәт эше? Шундый табигый чишелеш…Мәсьәләне «хөкүмәттәгеләргә» җиткерергә кирәк, һәм таләп итәргә…«Хөкүмәттәгеләрдән» кире кагарга кем батырчылык итәр икән?

№38 (24277) / 09.10.2009 07:10:44

Каләм туган,десертация дигәннән,татар галимнәре аны урысча шул мәгънәдә язырга мәҗбүр һәм соңрак күбесе әлеге хезмәтләрен тулыландырып, менә дигән китап итеп,татар телендә бастыра. Татарның башка мөмкинлеге булмаган очракта шул рәвештә кулланган бер хәйләсе,тупиктан чыгу юлы инде бу.

№37 (24276) / 09.10.2009 00:44:46

Тыныч кына йокыга талмакчы идем югыйсә... Аһ, ник яңадан кердем бу сайтка...

Баш мием Ангыра белән Суганның тәрҗемәләре нәтиҗәсендә туган образлардан шартлады...

Хиросима һәм Нагасаки бер якта торсын...

Бер нәрсә генә шатландыра:
Мәскәү академикларының баш миләре да шартларга тиеш... Һичшиксез...

№36 (24275) / 08.10.2009 23:38:43

№35 (24274) / 08.10.2009 23:37:21

Ангыра,  + март аеның нечкә билле җиле сузылып ятып җиргe, кар ашый

Suzlek yuq yanda : ( Elbette mineke fenni terceme tugel ; (

Мартовский тонкострунный ветерок лакомкой лежа слизывает снежки на земле.

Ах, мартовский ветерок, тонка его талия, лежа слизывает снег из земли. hb

№34 (24273) / 08.10.2009 23:23:22

Каләм, мартовский ветер с миниатюрной талией, по-пластунски ползая, жрет снег. Нерсэсе авыр?

№33 (24269) / 08.10.2009 21:53:11

Каләм, 
//\\\"март аеның нечкә билле җиле сузылып ятып җиргз, кар ашый\\\" җөмләсен русчага ничегрәк тәрҗемә итәр икән дә русча ужас булып яңгырамас микән? Сумниваюся.//

аңламыйм.
бу сүзләр - диссертант сүзләреме?
ник алай яза ул фәнни эшен??? :)

ә мисал буларак китерелгән сүзләр икән - ну и всё, примеры. подстрочник.

№32 (24265) / 08.10.2009 21:29:05

Каләм, "Мәңгелек сорау инде - нишләргә соң? - РФдагы бер милләт тә шул сорауны бирми яши алмый"

причем монда РФ? Доньядагы бер миллет де бу сорауны бирми яши алмый.
кемге рехет? кордлергеме? уйгурларгамы? баскларгамы? алар рф да яшэуче халыклар тугел

№31 (24264) / 08.10.2009 21:26:08

Каләм,
мин икенче юллар курэм. ул юллар тормыштан аерылган, реаль булып куренмидер. Мин татар мэгэрифе, татар фэне курэсем килэ. татарстан эчендэге.ВАК татарстанда булсын да, зарплаталары элеккеге СССРдагы кебек булсыен.без шулхэтле оскэ генэ карага ойрэнгэн. Минемчэ уз алдына карарга кирэк.Татар интеллекты башкалардан ким тугел. Элбэттэ, монын очен уз фикере булган, узендэ коч сизгэн фэнни жэмэгатьчелек булырга тиеш. Э ресурслар табу очен, элбэттэ,политическая воля кирэк.Эгэр воля урыс белэн бергэ мэтэлу булса, анда шул сез эйткэн юл инде. Михайло 17 яшендэ Аргангельсктан килгэн. Урыс фэне тарихы да бик борынгшы тугел куплэр уйлаганча. Без бит буген ломоносов хэлендэ тугел.Рух кына житми.

№30 (24263) / 08.10.2009 21:13:40

Мансур. Оренбур., "покорнейше прошу"
түгел бит.

№29 (24262) / 08.10.2009 21:06:53

Иркә,
Татарның тел һәм әдәбият галимнәре үзгзртеп кору чорында диссертацияләрне татарча язып килделәр. Соңгы елда исә хәл үзгәрде, Высшая Аттестационная комиссия (ВАК)үзенең таләпләрен үзгәртте. Галимнәр аңа буйсынырга мәҗбүр. Галим дә кеше бит, аның да үз фатирында яшисе, ашыйсы, балаларын үстерәсе, кеше итәсе килә. Хәзерге көндә 20 ел эшләгән доцентның эш хакы 13-15 мең, ә фәнни хезмәткәрнең эш хакы 10 меңгә дә тулмый. Менә шундый ситуациядә ВАК белән тарткалашып йөрсенме инде ул? Аның зарплатасы Мәскәүгә барып кайтырга да җитми бит. Менә мин дә фән дөньясында идем, ләкин ул акчага гаиләне туендыра алмадым. Киттем. Шулай да ул өлкәдә дусларым күп, аларның ут йотып яшәүләрен күреп торам.
Мәңгелек сорау инде - нишләргә соң? - РФдагы бер милләт тә шул сорауны бирми яши алмый.

№28 (24259) / 08.10.2009 20:45:37

Каләм, 
мина калса кеше узе телэми бит язарга.язып бирсэн, кабул итми калмаслар. элбэттэ вак-тояктэн башларга кирэк. Бу узенне хормэт итудэн генэ тора.Казанда татарча сойлэшу хокукын алдык, бу авыррак булды. татарча язу момкинлеге законда язылган бит.Или хаман да артык толерантлык.Эбит киресенчэ, татарча бернинди каршылыксыз кабул итсэлэр толерантлык булыр иде.татарча сойлэшэбез дигэн акциядэ татарча гына сойлэшсэн игътибар итмэучелэр бар иде. Тик инглизчэ мин русча белмим дигэч, ботенесе йогерэ башлый иде.Менэ шуннан чагыштырырга була инде

№27 (24257) / 08.10.2009 20:30:09

Иркә, көчләп үстерү дигәндә мин бары тик бер стильне генә үстерү турында әйтәм, калганнарына игътибар бирмичә. Шул алда телгә алынган заявлениеләргә бәйле рәвештә. Эш кәгазьләре русча булып, фән татарча барса, какой смысл? Киресенчә булса, фән теле үсәр иде.

№26 (24256) / 08.10.2009 20:29:06

Мансур гаризада сорарга да, тэлап тэ итэргэ, тагын эллэ нэрсэлэр турында эйтергэ була, официаль житкерергэ телэгэн эйберегезне.Эшкэ алганда прошу сузе була, чонки кеше уз телэге белэн эшкэ алынганны анлата ул, гомумэн стиль тугел.

№25 (24255) / 08.10.2009 20:26:10

Өмет, зинһар, татарча һәм русча да дөресрәк яз инде, "десертация" дигәч, десерт искә төшеп китте хәтта ки.

№24 (24254) / 08.10.2009 20:25:24

Каләм, 
кем кочлэп устерегэ, ди. Гариф эфэндене кочлэмэгэннэрдер бит. Комачауламасыннар ин мохиме.

№23 (24252) / 08.10.2009 20:20:28

Ил, а ужас в чем?
Алар шуның өчен ИЯЛи бит инде. Урта буынсыз.
Әле татар теле шундагы /яшь һәм өметле киләчәк/ кулына калуы бар.:)))

Аннан соң,танышым
типа \"март аеның нечкә билле җиле сузылып ятып җиргз, кар ашый\" җөмләсен русчага ничегрәк тәрҗемә итәр икән дә русча ужас булып яңгырамас микән? Сумниваюся.

Өмет,
соңгы мәгълүматларга /җәйге/караганда, татарча язылган диссертацияләр ВАК тарафыннан кабул ителми, хәтта авторефератны русча язсаң да.

Ә мин болай уйлыйм: татар теленең аерым бер стилен /фәнни/ генә көчләп үстерү мөмкин түгел.

№22 (24249) / 08.10.2009 20:02:42

Нух, заявлениенең "прошу" сүзеннән башлануын онытып җибәрдегез, ахыры...

№21 (24247) / 08.10.2009 19:57:42

Игътибар иткәнегез бармы : бер үк фикер татар һәм рус телләрендә ,
эчтәлеге буенча бер чама булса да, кеше аңында төрле төсмерләрдә
ачыклана. «Сүз» , тел дигәнең могҗиза, бәлки шуңадыр. Туган телдә фәнни хезмәт язучы галимнәр, соңрак тәрҗемә итәргә туры килсә дә, һич үкенмәсеннәр, аларның хезмәте кемгәдер бик кирәк булуы ихтимал.

№20 (24224) / 08.10.2009 07:25:04

Каләм туган, ВАК документлары буенча татар телендә докторлык буенча десертация яклау мөмкин, законлы эш. Дөрес, күбрәк документлар тутырырга, күбесен ике телдә (мәсәлән авторефератлар)эшләргә кирәк. Татар телендә эшләү шул сәбәпле генә авырырак. Дөрес, аың бит әле терминологиясе дә эшләнмәгән. Әмма бу мактаулы эш. Икенчеләренә җиңелерәк булачак...
Урыс телендә язылган фәнни хезмәт, татар күлен корытып, шул ук урыс тегермәненә су кою ул.
Тагын бер фикер, диссертация язу (тел, тарих) дәрәҗә буларак түгел, халкың үсеше өчен эшләнгән изге эш буларак кабул ителсен иде.

№19 (24221) / 07.10.2009 23:36:27

Каләм, 

//Татар әдәбиятыннан (!)докторлык диссертациясен татарча язган бер танышым хәзер газапланып русчага тәрҗемә итеп утыра.//
итсен.
а то ужас же.
карап карагыз сез ияли дисерларын. татарчаларын.
кошмаррр.

№18 (24217) / 07.10.2009 23:14:08

Нух
"Коллар гына нәрсәнедер үтенеп сорарга мөмкин" хата. Чөнки кол сорый алмый.Аның я теле я колагы кисек була.

№17 (24216) / 07.10.2009 23:10:46

Их, дуслар, иртә шатланабыз шул. Татар әдәбиятыннан (!)докторлык диссертациясен татарча язган бер танышым хәзер газапланып русчага тәрҗемә итеп утыра. Мәскәү кабул итмәгән. Якламыйча да булмый - эш урынында кыскартулар көтелә. Менә шундый очракта нишләргә соң, башны ташка орыргамы?

№16 (24212) / 07.10.2009 22:33:01

Нухка. Мин риза...

№15 (24210) / 07.10.2009 22:18:30

Шепшэ, "үтенеч" түгел. Гариза булса булсын, әйдә. "Ялга киткәндә, эштән киткәндә" дә үтенеп сорарга тиеш түгел без. Урыстан үрнәк алырга кирәк - ул "заявление" яза. Заявлять итә үзенең ялга китәсен, ягъни игълан итә, белдерә. Үтенеп сорамый. Бәлки, үтенеп сорагач, ялын да тизрәк бирәләрдер, анысы инде икенче сорау.
Коллар гына нәрсәнедер үтенеп сорарга мөмкин.

№14 (24209) / 07.10.2009 22:02:15

Rimma, 
дорес эшлэгэннэр дип уйлыйм. Андый бэхэслэрне очно куертырга ярамый.Ахыр чиктэ Нурулла Гарифнын максаты каршылыкларны тирэнэйту тугел, киресенчэ, кызу ирлэр бер-берсен бераз тукмаклаганнан сон тынып кала бит эле, монда да шул эффект кадерлерэк.Максат - хватит вам про иго. мы тоже кое шо можем напомнить дигэн кебек.

№13 (24207) / 07.10.2009 21:56:59

Нурулла әфәнде - искиткеч яхшы кеше. татарларда шундыйлар күбрәк булсын иде.
Римма, әфәрин!

№12 (24206) / 07.10.2009 21:46:24

буген Нурулла абыйнын китабы буенча КДУнын китапханэсендэ диспут булырга тиеш иде. Овчинников белэн бэхэс планлаштырылды. Уткэрттертмэделэр... все отменили в последний момент

№11 (24205) / 07.10.2009 21:40:55

Иркэ, ))))))))))))))))))))

№10 (24203) / 07.10.2009 21:29:30

Корт,

  Иркэ))))))

№9 (24201) / 07.10.2009 21:19:38

"Римма, бир бишне! пучтэк белэн шогыльлэнэ иден, шул хэтле энергиян белэн."

уффффффффф)))))))))))))

№8 (24195) / 07.10.2009 20:11:48

Авыл агае, димәк ки, без инде икәү булдык - әлеге өч
«кит балыгыннан» татарча килешү кәгазьләре көтә алабыз.
Тик үтенеч кәгазе язаргамы, ә таләп хатымы?! Арада юрист
бармы-авыл агае белән миңа нидән башларга эшне?
Янә дә килеп, хосусыйлаштыру эшләрен дә татарча үткәртү
мөмкиндер, бәлки? Татарларга, билгеле…Шулай ук иминият-
ләүләрне дә…Менә татар теле гамәлгә керә башлады дигән сүз!
Эш йөртү кәгазенең кайсы телдә язылуында өстенлек клиентка
Бирелергә тиеш дип уйлыйм, һич кенә дә хезмәткәргә түгел.

№7 (24194) / 07.10.2009 19:51:30

Шәпшә.

№6 (24190) / 07.10.2009 18:52:06

Иркә, гариза белән үтенеч синонимнар. Безгә үтенеч кәгазен
мәктәптә язарга өйрәттеләр бугай. Эчтәлегендә тегене-моны үтенү…(Русча прошу вас…) Күл тамчыдан җыела ди, татар телен дәүләт теле дәрәҗәсенә күтәрү үзебездән дә бик нык бәйле. Ялга киткәндә, эштән киткәндә, ярдәм сорап
үтенгәндә рәсми кәгазьләрне русча язабыз. Ни өчен? Чөнки
мәсьәләгә бармак аша карыйбыз! Русча беләбез ич, ник язмаска
дип уйлыйбыз…Шулай татар дөньябызны чиклибез…Килешү кәгазьләре дә бары тик русча төзелә…Газчылар, электр
челтәре хезмәткәрләре татар авылында русча килешү кәгазьләре
тарата. Шулай ук Таттелеком да…Бу хәлне бәлки үзгәртә башларга
вакыттыр? Компьютерда татар хәрефләре бар…

№5 (24188) / 07.10.2009 18:17:00

Шэпшэ, 
мин ялгышасын дип уйлыйм.Башта диссертациялэр язылыр минемчэ, безнен очракта.татфак кызларыннан урысча сойлэшу блатнойрак дигэнне ишеткэч, имэнеп киткэн идем хэтта. ничек шулай узенне тошерергэ була дип.Нэкъ менэ шулай агымга каршы горурлык белэн бара алучы акыллы жегетлэр генэ узгэртэ ала ул карашны.

болай гына, заявление гариза тугелме сон ул? утенеч прошение.Прошении о помиловании кебегрэк.Эй, мин дэ кереп китте6м инде бу тел турындагы бэхэслэргэ))))

№4 (24186) / 07.10.2009 18:00:52

Бугенге дәреслекләрдәге тарих дореслеккә әз генә дә туры килми шул. Ә дөресләүнең бердәнбер юлы археологик казу эшләре алып бару. Так што атларны иреккә и казырга.

№3 (24174) / 07.10.2009 13:36:56

Диссертацияме соң әле монда! Хәзер бит үтенеч кәгазен дә татарча язу юк, халык «заявление» тутыра…

№2 (24173) / 07.10.2009 13:26:05

Римма, бир бишне! пучтэк белэн шогыльлэнэ иден, шул хэтле энергиян белэн.



чынлап та, физик- математик дигэч, диссертацияне татарча якладым дигэч - кызыксындырды. Алайса, татарча бэрэнге басуында сойлэшегез0, имеш!

Нурулла Гариф белэн танышасы килеп китте хэтта.Афэрин!

№1 (24168) / 07.10.2009 12:49:25

Үз тарихын ихтирам итмәгән татарны кем,дип әйтәбез иде.
Мөгаен,татар тарихын урыс кузлегеннән йазылган дәреслекләрдән укып өйрәнгән, татарның гамәле,бу.Мәскәүләр килеп,ат көтүе кермәгәннәр бит ул тыюлыкларга.Сүздә барыбыз да дөрес,ә гамәлебездә-киресе.Гайрәт чигә,куллар төшә,эх,бу тататрны-пси үпкере ,дисең.
Аз шул,Нурулла Гариф кебиләр.Аны укып җаннарга җылы керә,йәнә күңел күтәрелә.

▲ Өскә

www.work-zilla.com

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Urazova.ru
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Барс-Медиа
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан Язучылар берлеге
Татарстан китап нәшрияты
RAFINA/D
Милли Музей
Шаян
Ханский дом