• 15.12 Ришат Төхвәтуллин. КСК "Уникс". 17:00
  • 16.12-20.12 Данир Сабиров концерты. КСК "Уникс"
  • 24.12-25.12 "Һәлакәткә бер адым" (Премьера!) Тинчурин театры
  • 02.01-03.01 Нәфкать Нигъмәтуллин концерты. Филармония. 19.00.
  • 14.02-23.02 Мунча ташы. Кырыкта да кызыкта. КСК "Уникс"
  • 29.02-09.03 Фирдус Тямаев. Ялгыз торна. КСК "Уникс"
Туган көннәр
  • 14 Декабрь Әнәс Галиуллин
  • 14 Декабрь Нур Әхмәдиев
  • 14 Декабрь Алсу Әбелханова
  • 14 Декабрь Алмаз Сабирҗанов
  • 14 Декабрь Сәет Шәкүров (1917-1989)
  • 15 Декабрь Кави Нәҗми (1901-1957)
  • 15 Декабрь Фәридә Кудашева (1920-2010)
  • 15 Декабрь Данил Гыйниятов
  • 15 Декабрь Габделбарый Болгарский (1884-1927)
  • 15 Декабрь Диләрә Илалтдинова
  • Сдаётся однокомнатная новая квартира по Проспекту Победы 139.41 кв.м. Имеется новая мебель и бытовая техника.Длительно.18+ к/у.Собственник.Тел. 89274076680
  • Ишеклэр куям,баскычлар эшлим .тел 89534022434 Питрэч районы
  • Срочно дворник кирэк 89377734777
  • Туалет, ваннага плитка жаям теплыи пол уткарам, стенага плитка куям, тел.89600325048
  • Казаннын узэгендэ, Назарбаев урамында кызлар очен ботен унайлыклары тудырылган 1 булмэле фатир тэкъдим итэм. тел.89178887888.
  • Казанда.Карбышев 60 адресында 13 кв.м.булмэ сатыла.7 эт.Булмэдэ ремонт ясалган.Куршелэр бик эйбэт.Бэясе 800000.Т 89274084073.
  • Продаётся однокомнатная квартира в центре Актаныша с площадью 26 кв.м.8 904 673 59 09
  • Татар телендә дипломнар, курс эшләре язуда студентларга ярдәм. Тиз арада оригиналь эшләр. 917-885-45-12
  • Туалет булмэсе ясыйм и унитаз урнаштырам. Тел.89196484445 Актаныш
  • Ремонтируем бойлеры водонагреватели 8-960-060-77-38 Актаныш

 

 
Архив
 

               

29.05.2009 Авыл

КӨТҮ ЧИРАТЫ

Авылда яшәүче кече кайнеш: "Җизни! Көтү чираты җитте, кайт, ял итеп китәрсең", – дип, чылтыраткач, авылга кайтып килергә булдым. Чыннан да маллар көтү шактый мәшәкатьле хезмәт саналса да, беразга гына булса да шәһәр тормышыннан ял итү ул. Авылда кунак кына булып йөрү күңелле, билгеле. Кайтып керү белән үк өстәл артына итле аш ашарга утырттылар, мунча да әзер икән, ах-ух килеп чабынып чыгуга бәлеш тә пешеп өлгерде.

Авылга кайткач, авыл малае хисләре уянуданмы, йокым югала минем. Көтү алды төнендә дә йокламадым диярлек. Әле таң атканчы ук, ике тапкыр ишегалдына чыгып, күк йөзен күзәтеп кердем. Янәсе көн ничек булыр микән, яңгырлымы, әллә кояшлымы?! Хәер, яңгыр түгел, таш яуса да көтү чираты җиткән кеше көтүгә чыкмый кала алмый.

 

Бу авыл кияве булганыма 27 ел була бит инде, иң ерактагы Мәчкә очындагы көтүне куып алып килергә үзем киттем. Мин яшь кияү чагында бу урам сыер-сарыклар белән тулып торыр иде, бүген исә сыерлар да бик сирәкләнгән икән, ә сарык дигәннәре юк дәрәҗәсендә. Урамның урта җирендәге күперенә җиткәч, артка борылып хуҗалыкларны санадым, 16 өйдән көтүгә нибары 6 сыер чыгардылар. Сарыклар да бер генә хуҗалыктан чыгып көтүгә иярделәр. Югыйсә хуҗалыклар бар да таза –  зур-зур өйләр, каралты-кура дигәндәй. Сораштыргач аңладым тагын, йортларны я шәһәрдә яшәүчеләр салып куйган, я хуҗалары каядыр читтә эшләп йөриләр. Көтүдәге мал саны кимү аларга гына бәйле түгел түгелен, авылда яшәп ятучыларга да сыер-сарык асрау елдан-ел авырлаша бара диләр, малны бит аны ашатып симертер өчен терлек азыгы да бик күп кирәк, анысы исә байтак чыгым сорый. Шәхси хуҗалыклардагы терлек саны соңгы елларда күпмегә кимеде микән дип баш ватып торасы юк, шушы көтү чираты саныннан чыгып фикер йөртү дә җитә. Әле 15 еллар элек кенә дә бу зур авылда һәр хуҗалык җәй буе нибарысы бер тапкыр көтүгә чыкса, хәзер чиратлар өйгә өч тапкыр әйләнеп килә. Димәк мал саны соңгы ун-унбиш ел эчендә өч тапкырга кимегән дигән сүз.

 

Көтүне тар гына җирдән, ике яклап сузылган иген кырларына кертмичә, 5-6 чакрым ара куып барасы. Шуннан соң гына малны бераз гына таратып җибәрерлек яланнар, сазлыклар башлана. Күз ирексездән кайчандыр ялан җир булып, соңыннан сөрелгән авыш басуларга төште. Ул җирләрдән ни юньле уңыш алып булмый инде ул, ни комбайннарга йөрергә уңайсыз, авып китү ихтималы да бар. Инде авыл кешеләре үзара киңәшеп, мондый басуларны өлешчә булса да чәчүлек җирләре хисабыннан чыгарып, көтүлекләрне киңәйтү хәл итмәслек проблема түгелдер, минемчә.

 

Чәчүлек җирләре дигәннән, икмәк чәчелгән җирләр быел да матур гына булып күтәрелеп киләләр. Авылның мәдәният йортында эшләүче кайнеш тә чәчүдә катнаша икән, горурланып икмәк чәчкән басуларын күрсәтте, бер дисклы гына сошниклы яңа чәчкечләрне мактарга да онытмады. Тик аннан бер соравыма гына төгәл, мине канәгатьләндерерлек җавап алалмадым – колхоз урынына хәзер нәрсә дә, пай җирләре кем кулында. Хәер, шушы ук сорауны урамда очрашып күрешкән башкаларга да биреп карадым, тик барысы да кул гына селти, янәсе кем белгән аны.

 

Быел әле малларга бик әлләни ашарлык үлән үсәргә өлгермәсә дә, сыер-сарыклар тырыша-тырыша чемченделәр тагын. Табигать юмарт бит ул, чемсенеп кенә йөрсәләр дә, кичкә сыерларның җилененә мул гына сөт тә төште. Мин дә, кайнеш әйтмешли, язгы табигать күренешләрен күзәтеп, байтак кына энергия алдым. Яланда кыздырылган шашлык белән дә, көлгә күмеп пешерелгән бәрәңге белән дә сыйландым. Билгеле инде, көтүне, табигатьне фотосурәткә төшереп кинәндем. Менә шәһәргә кайткач та компьютердан шуларны карап, хозурланып утырам әле, нинди кабатланмас мизгелләр бит!

 

Җәүдәт ХАРИСОВ, Чаллы
Татарстан яшьләре
№ 63 | 23.05.2009
Татарстан яшьләре печать

Фикерләр

Исем:
E-mail:
Текст:
 
№9 (42030) / 20.04.2010 00:06:18

тынычлап йоклыйм инде хәзер эчемне бушаткач. иртән эшкә чыгасы бар, ә мин юләр фикерләрне доресләп утырам.Чыннан да ачу китерерлек итет язалар бит \"пумала\" ни эшлим тагын.

№8 (42029) / 20.04.2010 00:01:33

тынычлан Питрәч! начар йокласаң иртәгә җүнләп эшли дә алмассың!

№7 (42027) / 19.04.2010 23:58:23

Хормәтле Нух!Җизни! Көтү чираты җитте, кайт, ял итеп китәрсең\".
-Бәрәңге утыртырга, алырга кайтыгыз әле, \"ял итеп\" китәрсез. Печән өсте дә җитә тиздән, ял итәселәр алда икән әле дисез. әгәр шул шәхәрдәгеләр бер уч ялтыравыклы кәнфит тотып кайтып итен, сотен, кайймак- творогын, йомыркасын,бәрәгесен тояп алып китмәсәләр авыллар хайван да асрамаслар иде. ни оятыгыз белән шулай дип яза аласыз, топтәнрәк уйлап карарга иде элек. авыл халкы да туган, ару тугел дип шәһәрләрне бушка шул кәнфитегезгә алданып ашатып ятырга тиеш тугел. авыллар коне буе сезгә кучтәнәчкә дип асырый лабаса ул хайванны. айга 1 кон кайтып булышуыгызны да суз итеп утырмасагыз инде. оят кирәк бераз!Авыл шәһәрдә торучылар исәбенә яши дигән сузегез ботенләй жен ачуымны чыгара. сузем юк! оят сезнен тубән фикерегез очен!

№6 (19386) / 10.06.2009 23:29:46

Безнең сыер көтүгә чыкмый. Аллага шөкер!!!

№5 (18931) / 29.05.2009 23:29:06

"Җизни! Көтү чираты җитте, кайт, ял итеп китәрсең".
-Бәрәңге утыртырга, алырга кайтыгыз әле, "ял итеп" китәрсез. Печән өсте дә җитә тиздән, ял итәселәр алда икән әле. Әгәр шәhәрдәгеләр авылга кайтып шулай "ял итеп" китмәсәләр, ул сыерларның саны бермә-бер кимегән булыр иде. Гел бетмәсәләр әле. Хәзер авыл үзеннән чыгып китеп шәhәрдә торучылар исәбенә генә яши дип уйлыйм. Пенсиядәге әти-әниләр, Аллага шөкер, исән булганга яши.

№4 (18925) / 29.05.2009 22:10:01

Эх, рэхэтлэнеп коту коткэн чаклар искэ тоште! Иртэнге чык эреп, кояш таулар артыннан кутэрелгэнче суыктан дер калтырап йорулэр дэ, кондезге кызуда негр булып каралулар да, янгырлы конгэ элэккэндэ баш очында диярлек яшен яшьнэп, добер-шатыр кук кукрэгэндэ жир астына кереп китэрдэй булып куркулар да... Рэхэт чаклар бар иде шул.
Котулэр сирэгэйде шул хэзер ботен жирдэ. Шулай булса да, бик тэмлэп язылган, позитив хислэр уята торган мэкалэ!

№3 (18924) / 29.05.2009 22:04:36

авылда яшэу коннэн-кон авырлаша. анда хэзер пенсионерлар гына яши диярлек. яшьлэренэ эшлэргэ эш юк. эш булыр иде, колхозда маллар юк. эле мин бэлэкэй чакта (моннан 15 еллар чамасы булсын) колхозда 4000 баш сарык бар иде. э буген нэрсэ. кузгэ кырып салырга бер сарык юк. дунгыз белэн дэ шулай ук. шул малларны бетерделэр дэ, анда эшлэгэн кешелэргэ "эйдэ вались" дип чыгарып аттылар. шэхси хужалыклар белэн дэ шулай. авылда сотнен литрын ничэ сумнан жыялар? бездэ- 6 сум. э Казанда бер литр сот купме? 20-30 суммы(майлылыгына карап)? алты сумга сот сатканчы лутчы асрамый инде ул сыерын. ана жэй буе купме курмы эзерлэргэ кирэк, эшерелеп иртэнге дурттэн торырга кирэк. э синен шул сотенне 6 сумга алсыннан. адэм колкесе бит. эле былтыр котугэ чыккач санаган идем, 100дэн артык иде, быел 60 тирэсе генэ.белэсегез килсэ, безнен дэулэт авылга токергэн ул. "улсен, шунда домексен" хэленэ калдырган. халыкнын башын инвестор дип катырдылар да, хэзер акча тулэмилэр. анын каравы "Вамин" Казансу ярына нинди мэхабэт сарай салдырды. чебен дулап тэрэзэ вата алганы юк, элбэттэ. яздым инде кунелдэгесен, гафу кыларсыз.

№2 (18922) / 29.05.2009 20:41:13

күпме көтү көтәргә була инде

№1 (18921) / 29.05.2009 19:38:23

Безгэ дэ коту чираты житеп килэ...

▲ Өскә

www.work-zilla.com

Матбугат-инфо
Матбугат.ру
Ватаным Татарстан
Шәһри Казан
Бердәмлек
Рәшит Ваһапов фестивале
Камал театры
Тинчурин театры
Татар дәүләт филармониясе
Барс-Медиа
Ирек мәйданы
Татарстан яшьләре
Кариев театры
Идел
Өмет
Татарстан Язучылар берлеге
Татарстан китап нәшрияты
RAFINA/D
Милли Музей
Фирдүс Тямаев
Шаян
Татаркино
Ханский дом
Балмай
Раяз Фасихов